ԵՐԿՆԱԳՈՒՅՆ ԿԱԿԱՉԸ
Երբ նա մահացավ, նրա ափից աճեց մի Երկնագույն Կակաչ: Ափի խորշոմներն ու գալարները դարձան նրա արմատները:
Մարդը դրանից շատ զարմացավ և իր մատներին հարցրեց, թե ինչպես այդքան ծեր, հոգնած ձեռքից կարող էր աճել այդքան հիասքանչ Երկնագույն Կակաչ: Եվ մատները նրան պատասխանեցին. «Իսկ ինչո՞ւ ես դու զարմանում: Մի՞թե կյանքում մենք քիչ ծաղիկ ենք աճեցրել»:
Tags: կակաչ, ձեռք, Լեոնիդ Ենգիբարյան
Գեղանկարչության երկրպագուն, ով ճամփորդության է ելնում հանուն այն բանի, որ տեսնի Կլոդ Մոնեի կակաչի դաշտ պատկերող նկարը, երևի թե չի ուղևորվի զբոսնելու իսկական կակաչի դաշտով, այլ աստղագուշակի նման, կենաց երևույթներն ուսումնասիրելու համար հարմարանք ունենալով, որից հարկ է օգտվել մենության մեջ, մարդկանցից հեռու, նա ունի ոչ պակաս մոգական հայելիներ, այսինքն՝ կտավներ, որոնք արտացոլում են իրականության կարևոր տեսակետները, այդ հայելիներին պետք է կարողանալ նայել որոշակի հեռավորությունից: Մենք կանգնած ենք այդպիսի մոգական հայելու առաջ, փոքր-ինչ հեռանալով նրանից, ջանալով վանել բոլոր ավելորդ մտքերը և հասկանալ յուրաքանչյուր գույնի իմաստը, որ մեր մեջ հուշեր են հարուցում վաղեմի տպավորությունների մասին, որոնք նույնպիսի օդային և բազմագույն ճարտարապետական ձև են առնում, ինչպես և այն, որ կտավի վրա է, և մեր երևակայության մեջ բնանկար են արարում, հայելու առաջ, որին են տենչում ճերմակահեր ծերունիները, որ այրված չեն ո՛չ քամուց, ո՛չ արևից, բայց բոլոր այդ ճշմարտությունների հայտնաբերումից վայելք են ապրում, որոնց հիմքում` արևն ու քամին է, այդպես և երգչուհու երկրպագուհուն ծանոթ է այն հեղինակի անունը, ում գործերը նա սիրում է կատարել: Մոնեի կտավը մեզ ստիպում է սիրել նրա վրա պատկերված երկրի անկյունը… Մեր մեջ խոսում է ոչ թե պարզապես կռապաշտությունը Մոնեի հանդեպ: Մենք ինքներս կսիրենք: Բայց չենք համարձակվում: Հարկ է, որպեսզի ինչ-որ մեկը մեզ ասի` «Այստեղ դուք կարող եք սիրել` սիրեք»: Այդժամ մենք սիրում ենք: Մոնեի կտավները Արժանտեյլում, Վետեյլում, Էպտում, Ժիվերնիում մեզ համար բացում են այդ վայրերի դյութված էությունը…
Tags: ՄԱՐՍԵԼ ՊՐՈՒՍՏ, կակաչներ, Կլոդ Մոնե
ԴՈՒ, ԵՍ ԵՎ ՏՐՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ
Սրճարանը դատարկվում է: Աթոռները տարուբերում են, խոհանոցում ափսեներն են չխկչխկացնում: Մնում ենք միայն` դու, ես և տրտմությունը:
Ներիր ինձ, ես գիտեմ, դու կամենում էիր, որպեսզի այսօր մենք միայն երկուսով լինեինք, բայց ինձ հետ է իմ տրտմությունը…
Դե ահա դու արդեն բարկանում ես, քեզ զանգահարել է պետք: Ես հասկանում եմ: Շտապ:
Սրճարանը դատարկվում է:
Աթոռները տարուբերում են, խոհանոցում ափսեներն են չխկչխկացնում: Եվ մենք միայն երկուսով ենք, ես և դու, իմ տրտմություն:
Tags: աթոռ, Լեոնիդ Ենգիբարյան, տրտմություն
ՀՈՒՇԱՐՁԱՆԸ
Հոգեբույժների համաշխարհային կոնգրեսը որոշում ընդունեց կանգնեցնել Զիգմունդ Ֆրեյդի` հոգեբուժության հիմնադրի հուշարձանը: Նախնական նախագիծը նախատեսել էր, որ հուշարձանը, գրանիտե կամ բրոնզե, պետք է պատկերի Ֆրեյդին բնական չափով, ինչպես նաև՝ երկու այլաբանական կանացի ֆիգուր: Դրանցից մեկը, որ ներկայացնում էր Ենթագիտակցությունը, առաջարկվում էր նստեցնել նրա ձախ ծնկին, մյուսը՝ Գիտակցությունը` աջ:
Կասկածներ առաջացան այն բանի շուրջ, թե ինչ պիտի անի Ֆրեյդն իր ձեռքերի հետ: Ոչ աջի, քանզի պարզ է, որ աջ ձեռքը նա պետք է պահի Գիտակցության գլխի վրա: Իսկ ահա ուր դնել ձախ ձեռքը, այն, որ Ենթագիտակցության կողմից է` կարծիքները բաժանվեցին:
Շուտով, սակայն, այդ տարաձայնությունները երկրորդ պլան մղվեցին առավել կարեւոր խնդրի առջեւ: Նշվեց, որ հուշարձանին չի բավում Գերգիտակցությունը։ Քանի որ Ֆրեյդը չէր կարող երրորդ ոտքն ունենալ, Գերգիտակցության ֆիգուրը տեղադրեցին նրա մեջքի ետևում:
Սակայն Գերգիտակցության այդպիսի գերիշխող դիրքը, թող որ և գիտականորեն ճիշտ, նախագծի քննադատների ուշադրությունը բևեռեց Գիտակցության և Ենթագիտակցության անթույլատրելի համահարթեցման վրա: Չէ որ նրանք նստած էին նույն հարթության վրա, յուրաքանչյուր ֆիգուրը ծնկի վրա:
Այդժամ Ենթագիտակցությունը հանեցին Ֆրեյդի ծնկից և դրեցին նրա ոտքերի մոտ: Հիմա ամեն ինչ տեղն ընկավ: Ենթագիտակցությունը, ինչպես և հարկ էր` ամենաներքեւում, նրա վերեւում՝ Գիտակցությունը, իսկ Գերգիտակցությունը՝ նրանց երկուսի վերևում: Ձեռքի հետ ինքնաբերաբար լուծվում էր այն խնդիրը, թե ինչ պիտի աներ Ֆրեյդը ձախ ձեռքի հետ, որ Ենթագիտակցության կողմից էր:
Երբ հասավ հուշարձանի բացման հանդիսավոր օրը, պարզվեց, որ Ֆրեյդը գլուխն է քորում: Աղմուկ բարձրացավ, քանի որ համանման ժեստը կասկած և նույնիսկ մտահոգություն է արտահայտում:
Հուշարձանը տեղնուտեղը դարձյալ փակեցին, իսկ ավելի ուշ փոխարինեցին խորանարդի վրա գունդ պատկերող վերացական քանդակով: Ամեն ոք քանդակի մեջ տեսնում էր այն, ինչ ինքը կամենում էր, իսկ հոգեբուժությունը այդուհետ ևս կարող էր անխաթար զարգանալ:
Tags: ՍԼԱՎՈՄԻՐ ՄՐՈԺԵԿ, հուշարձան, Զիգմունդ Ֆրեյդ
ԻՆՉՈ՞Ւ ՖԱՈՒՍՏԸ ՀԱՆԴԻՊԵՑ ՍԱՏԱՆԱՅԻՆ
Ֆաուստը ծառայում էր Աստծուն: Եվ եթե այդպես է, ապա խնձորը նրա համար «չարի և բարու իմացության պտուղն էր»: Ամեն անգամ խնձոր տեսնելիս նա հիշում էր Եդեմական այգու և Ադամի ու Եվայի մասին:
Բայց մի անգամ ձյուն տեղալուց հետո Ֆաուստը նայեց խնձորին և հիշեց թարմ, հյութեղ գույներով արված մի նկար, որը տեսել էր ինչ-որ մեծ վանքում: Այդ ժամանակվանից ի վեր հինավուրց պատկերացումը խնձորի մասին` որպես «չարի ու բարու իմացության ծառի պտուղի», միավորվեց նրա համար «նատյուրմորտ» ժամանակակից հասկացությանը:
Ենթարկվելով ինչ-որ բարեպաշտական զգացողության, Ֆաուստը կյանքում գեթ մեկ անգամ խնձոր չէր համտեսել: Բայց մի գիշեր, երբ դրսում մոլեգնում էր փոթորիկը, նա հանկարծ սովածացավ, խնձոր խորովեց և կերավ այն: Այդ պահից ի վեր խնձորը նրա գիտակցության մեջ միաձուլվեց նաև սնունդ հասկացությանը: Այժմ խնձոր տեսնելիս նա հիշում էր Մովսեսի տասը պատվիրանները, խորհրդածում էր գույների ներդաշնակության մասին և միաժամանակ փորի մեջ ղռղռոց էր զգում:
Վերջապես, մի ցրտաշունչ առավոտ, նայելով խնձորին, Ֆաուստը հանկարծ մտածեց, որ առևտրականի համար խնձորը ոչ այլ ինչ է, քան սովորական ապրանք: Որոշ քանակություն վաճառելով` վաճառականը արծաթադրամ է ստանում: Այդ ժամանակվանից ի վեր խնձոր հասկացությունը Ֆաուստի համար միաձուլվեց փող հասկացությանը:
Մի ամպամած օր Ֆաուստը միայնակ նստած էր իր առանձնասենյակում, չգիտես ինչպես, մի վտիտ շուն հայտնվեց: Ողջ մարմնով դողալով, շունն ակնթարթորեն կերպափոխվեց ասպետի և Ֆաուստին հարգալից գլուխ տվեց:
Ուրեմն ինչո՞ւ Ֆաուստը հանդիպեց սատանային: Դա հարկ է, որ հասկանալի լինի վերն ասվածից: Սակայն հանդիպումը սատանայի հետ դեռեւս չի նշանակում Ֆաուստի ողբերգության վերջին` հինգերորդ գործողությունը:
Մի անգամ երեկոյան, ուժեղ սառնամանիքին, Ֆաուստը և սատանան, որ ասպետի կերպարանք էր առել, զբոսնում էին մարդաշատ փողոցով, զրուցելով խնձորի մասին: Հանկարծ նրանք տեսան մի նիհար արտասվաթոր մանչուկի: Նա քաշում էր իր չքավոր մոր ձեռքն ու մուրում. «Ինձ խնձոր առ»:
Սատանան կանգ առավ ու մանչուկին մատնացույց անելով՝ ասաց.
- Նայեք այս խնձորին: Մի՞թե այն տանջանքի գործիք չէ:
Ահա թե երբ է բարձրանում վարագույրը, և սկսվում է Ֆաուստի ողբերգության հինգերորդ գործողությունը:
Tags: Ֆաուստ, խնձոր, Ակուտագավա Րյունոսկե, սատանա
Գնդապետն ութսուն մարդ ունի, իսկ ախոյանը` հինգ հազար: Վրանում գնդապետը հայհոյում է ու լալիս: Հետո, ներշնչված, թռուցիկի տեքստ է գրում: Իսկ փոստատար աղավնիները թռուցիկները շաղ են տալիս ախոյանի ճամբարի վրա: Երկու հարյուր հոգի անցնում են գնդապետի կողմը: Այնուհետև բախում է լինում, և գնդապետը թեթև հաղթանակ է տանում: Եվս երկու գունդ անցնում են նրա կողմը: Երեք օր անց ախոյանն ութսուն մարդ ունի, իսկ գնդապետը` հինգ հազար: Եվ դարձյալ գնդապետը թռուցիկ է գրում: Նրա կողմն են անցնում 79 հոգի ևս: Թշնամու բանակում լոկ մեկն է մնում: Լռություն: Գնդապետը սպասում է: Գիշերն անցնում է, թշնամին չի հանձնվում: Գնդապետն իր վրանում հայհոյում է ու լալիս: Այգաբացին, սուրը դանդաղ մերկացնելով, թշնամին մոտենում է գնդապետական վրանին: Մտնում է ներս ու տեսնում, որ գնդապետի բանակը փախել է:
Tags: ախոյան, գնդապետ, Խուլիո Կորտասար, սուր
Իրականության հիմքում իմաստն է: Անիմաստն անիրական է: Իսկ իրականության ուզածդ մասնիկ ողջ է այն բանով, որ մտնում է ինչ-որ համընդհանուր իմաստի մեջ: Վաղնջական տիեզերածնությունները դա համանման էին արտահայտում` ի սկզբանե Բանն էր: Չանվանվածը գոյություն չունի: Անվանել իրը` կնշանակի կապել այն համընդհանուր իմաստին: Առանձին, խճանկարային խոսքը` ավելի ուշ ժամանակների արտադրանք է, տեխնիկայի ծնունդ: Նախասկզբնական բառը ստվերի պես հածում էր աշխարհի իմաստի վրա, և մեծ, համընդհանուր ամբողջություն էր: Այժմյան գործածության մեջ բառը` միմիայն բեկոր է, ինչ-որ հինավուրց, համընդգրկուն, միասնական առասպելաբանության մնացուկ: Այստեղից էլ` նրա ձգտումն առ վերականգնում, մինչև նախնական իմաստի լիալրումը: Բառն ապրում է այն բանով, որ հազարավոր թելերով պրկվում է մեկում, հանց առասպելական վիշապի հատված մարմինը, որի մասերը միմյանց են փնտրում համաշխարհային գիշերվա մեջ: Բառի հազարադեմ ու միասնական օրգանիզմը հատվել էր առանձին բառերի, հնչյունների, առօրյա խոսքի և արդեն այդ նոր, գործնական կարիքների համար հարմարեցված ձևով հասել էր մեզ՝ որպես փոխըմբռնման միջոց: Բառի կյանքը, նրա զարգացումը փոխադրել էին այլ ուղիներ, դեպի կենցաղային գործնականությունը, ենթարկել էին այլ օրենքների: Սակայն ամեն անգամ, երբ գործնականության խստաշունչ հրամայականները ինչ-ինչ պատճառներով թուլանում են և ճնշումից ազատ խոսքը թողնում են ազատ՝ վերադարձնելով վաղեմի իրավունքները, նրան մեկեն համակում է ետդարձի տենչը, և բառը ձգտում է վերականգնել նախկին կապերը, վերադառնալ դեպ իմաստի լիությունը: Բառի այդ տենչն առ հարազատ օրրանը, նրա կարոտն առ վերադարձ, դեպի բառային նախահայրենիքը կոչում են հենց բանաստեղծություն:
Tags: բառ, խոսք, Բրունո Շուլց, տիեզերածնություն
Պաշտոնյայի անձը չէ, որ նշանակություն ունի պետության աչքում, այլ նրա զբաղմունքը կամ պաշտոնը, որից օգտվում է պետությունը այնքան ժամանակ, ինչքան հարմար է գտնում: Իսկ տիտղոսը կամ պաշտոնը պետական շուքից մի մասնիկ են միայն, նրա հանդերձանքից քանի անգամ գործածված շքեղ վերարկու, որ ծերակույտը նետում է այս կամ այն անհատի հնազանդ ուսին, երբ իրերի բերմամբ կարիք է զգում կարճ ժամանակով հենվել այդ ուսին և ետ վերցնում, երբ կարիքն այդ դադարում է կարիք լինելուց, խնամքով ծալում, փաթաթում, դնում է իր հանդերձարանում մի ուրիշի ուսին նետելու համար…
Tags: ՎԱՀՐԱՄ ՓԱՓԱԶՅԱՆ, պաշտոն, պաշտոնյա
Մենք հետզհետե սառչում ենք մեր կյանքում: Ողջը, քանի որ այն վաղուց լքել է իր իրականությունը, կարծրացել է. նյութը կատակ չի հասկանում: Այն միշտ լեցուն է ողբերգական արժանապատվությամբ: Ով կխիզախի մտածել, թե կարելի է նյութի հետ խաղ անել, թե թույլատրելի է հանուն կատակի ձևափոխել այն, կտեսնի, որ կատակը չի ներաճում նրանում, մեկեն չի մարսվում, ինչպես ճակատագիր, կամ կանխորոշում…
Երեխան` ահա ամբողջական և դրամատիկ էակը: Իսկ կյանքը` այդ ամբողջականության հետզհետե կորուստն է, հետզհետե խամրումը, հետզհետե մահը:
Tags: ՊԵՏԵՐ ԷՍՏԵՐԽԱԶԻ, դրամատիկ, նյութ
ԵԹԵ…
Եթե կարողանաս գլուխդ պահել, երբ շուրջդ ամենքը
Կորցնում են իրենցը և մեղավորը քեզ են համարում,
Եթե կարողանաս վստահել ինքդ քեզ, երբ բոլորը կասկածում են քեզ,
Բայց հաշվի առնել նրանց կասկածանքը նույնպես,
Եթե կարողանաս սպասել և չհոգնել սպասելուց,
Կամ էլ խաբված լինելով՝ խաբեությունը արհեստդ չկարգել,
Կամ էլ սիրված չլինելով՝ հագուրդ չտալ ատելությանը,
Եվ, այդուհանդերձ, չափազանց լավի կեցվածք չընդունել
Եվ ոչ էլ խոսել չափազանց իմաստուն։
…
Եթե կարողանաս երազել և երազանքներիդ ստրուկը չլինել,
Եթե կարողանաս մտածել և խոհերդ չլինեն ինքնանպատակ,
Եթե կարողանաս դիմակայել հաջողության ցնծությանն ու աղետին,
Եվ նույն կերպ վերաբերվել այդ երկու չսպասված ինքնակոչներին,
Եթե կարողանաս անվրդով լսել քո իսկ ասած ճշմարիտ խոսքը,
Որն աղավաղել է խարդախ սրիկան՝ հիմարներին իր որոգայթը գցելու համար,
Կամ նույն կերպ տեսնես, որ քանդված է այն ամենը, որոնց նվիրել ես քո կյանքը,
Եվ կռանաս ու մաշված գործիքներով նորից դրանք վեր խոյացնես։
….
Եթե կարողանաս բոլոր շահումներդ կուտակել ու վտանգել ամենը՝
Միայն մի անգամ վիճակ գցելով,
Եվ կորցնել ու սկսել ամեն ինչ նորից
Եվ երբեք ծպտուն չհանել կորստիդ համար,
Եթե կարողանաս ստիպել քո սրտին, նյարդերին ու ջլերին
Երկար ծառայել քո նպատակներին, մինչև իսկ եթե դրանք արդեն սպառվել են,
Եվ դեռ համառես, երբ ոչինչ այլևս չկա քո մեջ, բացի քո կամքից, որն ասում է.
«Շարունակի՛ր»։
….
Եթե կարողանաս զրուցել ամբոխների հետ՝ պահպանելով
Ողջախոհության քո արժանիքը,
Եվ նաև չկորցնել սովորական ոճը, երբ թագավորների հետ ես քայլ գցում,
Եթե ոչ թշնամիներդ և ոչ էլ ընկերներդ չկարողանան քեզ կոտրել,
Եթե հաշվի նստեն բոլորը քեզ հետ, ու ոչ ոք քեզ իր տերը չհամարի,
Եթե կարողանաս վաթսուն արժանի վայրկյաններով լցնել
Անգթորեն առաջ շարժվող ու անցնող քո կյանքի ամեն մի րոպեն,
Քոնն է աշխարհը և այն ամենը, ինչ կա մեջ,
Եվ դեռ ավելին՝ այդժամ ես դու մարդ, որդի՛ս։
Թարգմ. Յուրա Գանջալյան
Tags: ՌԱԴՅԱՐԴ ԿԻՊԼԻՆԳ, եթե, թագավորներ
… Հարցնենք մեզ ամենայն հնարավոր անկեղծությամբ. մի՞թե այս ամառ մեզ մոտ չվող ծիծառը նույնը չէ, որ պտույտ էր գալիս դեռևս աշխարհի արշալույսին, և մի՞թե այդ ժամանակաընթացքում արարման հրաշքը ոչնչից իսկապես կրկնվել է միլիոն անգամ, որպեսզի ի զվարճանս ամենքի՝ այդչափ էլ բազմիցս չքանա առ բացարձակ ոչինչը: Թող ինձ խև համարեն, եթե ես սկսեմ հավատացնել, որ իմ առջև խաղացող կատվիկը հենց նույնն է, որ ցատկոտում ու մագլցում էր այստեղ երեք հարյուր տարի առաջ, սակայն մի՞թե առավել խելացնորություն չէ նրան բացարձակ ուրիշը համարելը…
Tags: ծիծառ, կատու, Արթուր Շոպենհաուեր
Առավոտի հետ, առավոտի,
Թրթռոցի մեջ զնգուն օդի
Ես քո անունը լսում էի
Եվ տաքանում ու մրսում էի:
Միջօրեի հետ, միջօրեի,
Քեզանով պապակ, տոչոր էի,
Փնտրում էի քեզ, մաքուր էի
Եվ արևի պես ես կույր էի:
Մայրամուտի հետ, մայրամուտի,
Դռների առջև իջնող մութի
Կրկին անունդ կանչում էի
Եվ արևի հետ հանգչում էի:
Tags: ՌԱԶՄԻԿ ԴԱՎՈՅԱՆ, առավոտ, միջօրե
Երբ դուք հասնեք իմ տարիքին (եթե, իհարկե, հասնեք), և ժառանգներ ունենաք (եթե իհարկե ունենաք), դուք անշուշտ կհարցնեք ձեր արդեն ոչ այնքան երիտասարդ զավակներին` «Ի՞նչ է կյանքը»: Կյանքի իմաստի մասին այդ հարցը ես տվեցի որդուս, ով բժիշկ է: Եվ ահա դոկտոր Վոննեգութը պատասխանեց իր զառամախտով տառապող հորը. «Հայրիկ, մենք լույս աշխարհ ենք գալիս այն բանի համար, որպեսզի օգնենք միմյանց մի կերպ ապրել այս կյանքը, ինչ էլ որ ուզում է լինի նրա իմաստը»:
Tags: կյանք, տարիք, Կուրտ Վոննեգութ
Օ, մոռանալ ամեն ինչ, լինել ազատ ու մենակ,
Դաշտերի մեջ լայնարձակ և լռանիստ, և անդորր,
Գնալ ճամփով մենավոր առանց իղձ ու նպատակ
Եվ չհիշել, մոռանալ և անցյալ, և գալիք օր…
Քաղել ծաղկունքն առանց վիշտ- կակաչների պես թեթև,
Ծծել փայլեր ու ցոլքեր, որպես սերը առաջին,
Ընկնել, մեռնել ու սուզվել, սուզվել մթնում սևաթև,
Առանց դառը խնդության զարթնել կրկին ու կրկին…
Tags: ՎԱԼԵՐԻ ԲՐՅՈՒՍՈՎ, կակաչ, մոռանալ
Գոյություն ունեն շատ ժամանակներ: Միաժամանակ: Յուրաքանչյուրն ունի իր ժամանակը: Ժամանակը հորիզոնական երկայնաձգություն է, իսկ հավերժությունն ուղղահայաց կառուցվածք ունի: Այն սերում է Սուրբ Հոգուց: Երբ նա հատում է Ժամանակը` դա մեր ակնթարթն է: Դրանք էլ կարող են շատ լինել` հավերժությունը հատում, հատում և հատում է ժամանակային երկայնաձգությունը: Կա ժամանակ, որը հավերժականին զուգընթաց է: Դա «անժամանակ ժամանակն է»: Սակայն 21-րդ հարյուրամյակից ինչ-որ բան փոխվեց: Մենք բոլորս դա զգում ենք: Փոխվել է արագությունը, ժամանակը: 19-րդ դարի բանաստեղծներից մեկը դժվար պահին տետրում գրել է. «Երկինքը փակվել է: Իմ աղոթքները երկնքին չեն հասնի»: Այսօր ես չեմ հավատում, ես գիտեմ, որ երկինքը բաց է: Ճշմարտությունը սփռված է մթնոլորտում, և այն թույլատրում է մարդուն միավորվել տիեզերքին: Ես կարծում եմ, որ այս նոր արագությունը վերամիավորման պրոցեսի մասն է:
Tags: Միլորադ Պավիչ, ժամանակ, վերամիավորում
Երկնի կապույտն ահավոր է:
Սև է այնքան:
Սևավոր է օրը ամռան:
Ահավոր է:
Կապույտ կեսօրն ահավոր է:
Սև է, մթին:
Սև է գետը, թուփը վարդի:
Ահավոր է:
Օրն իմ երկրում սևավոր է:
Հագած սևեր:
Սևը` ճերմակ պատերն ի վեր:
Ահավոր է:
Tags: ահավոր, ԽՈՒԱՆ ՌԱՄՈՆ ՀԻՄԵՆԵՍ, սև
ԷՌՆԵՍՏ ՀԵՄԻՆԳՈՒԵՅԻ ՄԵՔԵՆԱԳՐՈՒՀԻՆ
Հնչում է՝ հանց եկեղեցական երաժշտություն: Ընկերս հենց նոր վերադարձել է Նյու Յորքից, ուր նրա համար մեքենագրում էր Էռնեստ Հեմինգուեյի մեքենագրուհին:
Նա հաջողակ գրող է, այնպես որ, վերցրել ու գտել է բացարձակապես լավագույնին, եւ դա մի կին էր, որ մեքենագրում էր Էռնեստ Հեմինգուեյի համար: Միայն այդ մտքից արդեն շունչդ կտրվում է, իսկ թոքերդ անշարժանում են համր մարմարում:
Էռնեստ Հեմինգուեյի մեքենագրուհին:
Ցանկացած երիտասարդ գրողի մարմնավորված երազանքը` ձեռքերը նման են կլավեսինի, հայացքի կատարյալ լարումը, եւ դրան հետեւող գրամեքենայի խորազգաց դոփյունը: Նա նրան ժամը տասնհինգ դոլար էր վճարում: Ավելին, քան ստանում է ջրմուղագործը կամ էլեկտրիկը: Օրական 120 դոլար: Մեքենագրուհուն:
Ասում էր, որ նա անում է ամեն ինչ:
Նրան տալիս է ձեռագիրը, իսկ ետ ստանում մի հրաշք` հիանալիորեն ճշգրիտ ուղղագրություն եւ կետադրություն, այնքան հիասքանչ, որ աչքերիդ արցունք է գալիս, պարբերությունները, ասես հունական տաճարներ, եւ նա նույնիսկ քո փոխարեն ավարտում է նախադասությունները:
Նա Էռնեստա Հեմինգուեյան է:
Նա Էռնեստ Հեմինգուեյի մեքենագրուհին է:
Թարգմ. Վ. Ֆերեշեթյան
Tags: Հեմինգուեյ, ՌԻՉԱՐԴ ԲՐՈԹԻԳԱՆ, մեքենագրուհի
Դու ինձ չե՞ս սիրում, չե՞ս խղճում, ասա
Մի՞թե սիրուն չեմ այդքան, սիրելիս,
Դողում ես կրքից դեմքս չտեսած,
Ձեռքերդ դնում հոգնած ուսերիս:
Քեզ հետ կոպիտ չեմ, և կամ էլ քնքույշ,
Դու դեռ ջահել ես, նրբին քո դնչով,
Քանի՞ շուրթեր ես, ասա ինձ, հիշում,
Քանիսի՞ն ես դու գերել տաք շնչով:
Ես գիտեմ, նրանք ստվերների պես
Անցան, չդիպան հոգուդ կրակին,
Շատերին ես դու անցյալում գրկել,
Ինչպես նստել ես հիմա իմ ծնկին:
Ոչինչ, որ փակ են աչքերդ սիրուն,
Որ ուրիշին ես հիշել դու կրկին,
Ես էլ, ճիշտն ասած, քեզ շատ չեմ սիրում,
Ես էլ եմ հիշել հեռավոր մեկին:
Այս սիրախաղը բախտ մի համարիր,
Կրքի հանգույցը խախուտ է այնքան,
Ինչպես որ հանկարծ քեզ հանդիպեցի,
Հեռանալիս էլ հանգիստ կժպտամ:
Ու գորշ օրերիդ փոշիների մեջ
Դու էլ կքայլես քո ճանապարհով,
Չդիպչես նրանց, որ անմեղ են դեռ,
Չխաբես նրանց կրքերիդ խաղով:
Ու օրից մի օր հեռու նրբանցքում
Երբ սեր կբացես անծանոթ մեկին,
Գուցե ես կանցնեմ անտարբեր քայլքով
Ու կհանդիպենք մենք իրար կրկին:
Եվ երբ թևանցուկ անցնեք իմ կողքով,
Կհակես ներքև գլուխդ մի քիչ
Ու կամաց կասես. «Բարի երեկո»,
Կպատասխանեմ՝ «Բարև ձեզ, տիկին»:
Ոչինչ այլևս չի հուզի հոգիս
Ու չի հրդեհի կրակով անցած,
Որ այրվեց արդեն, չի այրվի կրկին,
Չի սիրի նորից, ում սերը անցավ:
Թարգմ. Հ. Թամրազյան
Tags: ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ, կրքեր, սիրախաղ
ԹՎԵՐԸ ԿՄՆԱՆ ԱՆԿԵՆԴԱՆ, ԻՍԿ ՑԱՎԸ ԿՇԱՐՈՒՆԱԿԻ ԱՊՐԵԼ
Խորհրդարանական ընտրությունները գնացին, մնացին` հայհոյանքները, միմյանց երեսին ցեխ շպրտելը, կեղծ կուսակցականամոլությունը ու«հանուն» դրա` սեփական դեմքը կորցնելը եւ… 10 000 դրամանոց ընտրազանգվածը` չհաշված խոստումների շքերթը` մարդկանց գլխավերեւում կախված… Ժամանակակից գրողներից յուրաքանչյուրը ընտրությունների արդյունքներին տարբեր «անուններ» են տալիս, սակայն այդ անվան բոլոր տառերն էլ դժգոհության մեջ են թաթախված…
Գրականագետ, գրող Հովիկ Չարխչյան- Սովորաբար տխուր ավանդույթ է ձևավորվել մտավորականների կարծիքը հարցնել այն բանից հետո, երբ ամեն ինչ արդեն ավարտված է: Իսկ բուն գործընթացի շրջանում քաղաքական ակտիվիստների ձայնն ու ասելիքն այնքան առատ էր, որ մտավորականի տեսակետ լսելու համար նրանք ոչ ժամանակ, ոչ ցանկություն ունեին: Այնպես որ, տարաժամ դատողություններով «դարդին դարման անելու» անպտուղ փորձերը լավագուն դեպքում պիտի սփոփիչ բալասան դառնան մրցակից կողմերից մեկի, և ցավազուրկ խայթոց՝ մյուսների համար: Իսկ եթե, ամեն դեպքում, հասարակության«խոկացող» խավին այս պահին բաժին է հասել դատավորի անշնորհակալ դերը, ապա միամտություն է նրանից ակնկալել անաչառ դատավարություն: Ես պիտի ազնվորեն կասկածեմ, եթե ասեն, որ անցած ընտրությունները որևէ մեկին գոհացրել են: Նույնիսկ հաղթողներին: Հաղթողներին` հատկապես: Քանի որ անազնիվ հաղթանակը պարտությունից էլ վատ է: Քանի որ սեփական ժողովրդի նկատմամբ հաղթանակ տանելն ու այդ մտքից հրճվելը բարոյական չափանիշ չունի: Քանի որ մնալը դեռ լինելը չէ, ինչպես որ տնօրինողը դեռ օրինատերը չէ: Բայց ես նաև չեմ կարող չտեսնել, թե ինչպես է լերդանում հետընտրական մաղձը, ինչպես են հանուն ինքնարդարացման լեզուներն առաջ ընկնում մտքից, որպեսզի վաղը դառնորեն զղջան իրենց անզգույշ ու չարացած խոսքերի համար: Եվ սա շատ ավելի մտահոգիչ է, քան ԿԸՀ-ի վավերացրած թվաբանությունը, քանի որ թվերը կմնան անկենդան, իսկ ցավը կշարունակի ապրել:
Կարինե Հարությունյան
Tags: երկիր, ընտրություններ, Կարինե Հարությունյան
