Tag Archives: Օգյուստ Ռոդեն

ԻՆՉ ՍՈՎՈՐԵՑՐԵՑ ԻՆՁ ՕԳՅՈՒՍՏ ՌՈԴԵՆԸ

1 Հլս

Այն ժամանակ ես դեռ պատանի էի: Սովորում էի Փարզում և միաժամանակ իմ գրական առաջին փորձերն էի անում: Հոգուս խորքում զգում էի, որ կարող եմ լավ գրել, սակայն ինչ- որ բան պակասում էր ինձ, և ես չէի կարողանում հասկանալ, թե դա ինչն է: Չափ չկար ուրախությաննս, երբ ինձ ներկայացրին նշանավոր քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենին, որն, իմ կարծիքով, Միքելանջելոյին չի զիջում:
Երբ ես ճաշի էի հրավիրված Ռոդենի համեստ տանը, նրա բարյացակամ ու անկեղծ վերաբերմունքը օգնեց ինձ հաղթահարելու ամաչկոտությունս: Նրա արվեստանոցում ես տեսա ավարտված ու անավարտ շատ քանդակներ, բազմաթիվ դետալներ` ձեռքեր, նույնիսկ առանձին մատներ: Այստեղ ամեն ինչ խոսում էր մեծ վարպետի գեղեցիկ որոնման և լարված աշխատանքի մասին:
Ռոդենը հագավ աշխատանքային խալաթը, մոտեցավ քանդակներից մեկին, ասաց.
-Սա իմ վերջին գործն է, կարծում եմ, որ արդեն ավարտել եմ այն:- Եվ որպեսզի ավելի լավ տեսնի վայելչակազմ, թիկնեղ ծերունին մի քանի քայլ ետ գնաց, հեռվից նայեց ու ավելացրեց,- այո, այո, կարծում եմ, որ ավարտված է…- բայց մի պահ ևս ուշադիր զննեց իր ստեղծագործությունն ու բացականչեց,- այ այստեղ միայն` ուսի այս մասը շատ կոպիտ է: Ներցեք…
Քանդակագործը վերցրեց գործիքը, ծեփվածքը կարծես սկսեց երգել այդ ուժեղ ձեռքերի տակ: Վարպետի աչքերը շողացին. «Այստեղ էլ… այստեղ էլ»: Նա դարձյալ մի քիչ ետ գնաց, դարձյալ ուշադիր զննեց: Նրա աչքերը մեկ փայլում էին ուրախությունից, մեկ խիստ արտահայտություն ստանում: Նա շարունակում էր աշխատել:
Այդպես անցավ կես ժամ, մեկ ժամ… Նա կարծես մոռացել էր իմ ներկայությունը: Նրա համար իր ստեղծած կատարյալ կերպարից բացի ոչինչ գոյություն չուներ:
Վերջապես թեթևացած շունչ քաշեց, գործիքը մի կողմ շպրտեց ու այնպես սիրով ու քնքշորեն, որով կարելի է սիրելիի ուսերին շալ գցել, նա քանդակը փաթաթեց թաց քաթանով, հետո մի պահ ևս նայեց ու շրջվեց դեպի դուռը: Հասնելով դռանը` հանկարծ նկատեց ինձ: Եվ այդ ժամանակ միայն հիշեց, որ ես իր հյուրն եմ:
— Ներեցեք, խնդրում եմ,- ասաց նա,- բոլորովին մոռացել էի ձեզ:
Ես ոգևորությամբ սեղմեցի նրա ձեռքը: Վարպետը հասկացավ ինձ, ժպտաց ու գրկեց ուսերս: Մենք դուրս եկանք արվեստանոցից:
Ընդամենը կես օրվա ընթացքում այդտեղ ես ավելի շատ բան հասկացա, քան սովորելուս ամբողջ տարիների ընթացքում: Ես հասկացա, որ աշխատանքը պիտի ուրախություն ու հոգեկան բավականություն պատճառի մարդուն:
Ոչինչ ինձ այդպես չէր ցնցել, որքան այն ճշմարտությունը, որ երբ աշխատանքը ամբողջությամբ կլանում է մարդուն, նա կարող է մոռանալ և ժամանակը, և վայրը, և իրեն շրջապատող ողջ աշխարհը: Այդ մեկ ժամվա ընթացքում ես հասկացա, թե որտեղ է թաքնված ստեղծագործողի հաջողությունների գաղտնիքը: Դա կայանում է ողջ միտքն ու կամքը մեկ նպատակի ծառայեցնելու կարողության մեջ:
Մարդը պետք է կարողանա լիովին նվիրվել իր աշխատանքին: Հաջողության հասնելու համար մեկ ուրիշ կախարդական բանաձև գոյություն չունի:

ՍՏԵՖԱՆ ՑՎԱՅԳtumblr_nxplnpU4we1qkdq56o1_500

Ի՞նչ է անում այս խեղճ ֆրանսիացին իմ քաղաքում

22 Մրտ

Տարիներ առաջ Ֆրանսիան մեզ մեծ նվեր արեց՝ Հայաստանին հանձնեց Օգյուստ Ռոդենի քանդակներից մեկը: Մերոնք էլ ի նշան երախտագիտության վերցրեցին ու դա տեղադրեցին Երևանի կենտրոնում: Հիմա վաղամեռիկ նկարիչ Ժյուլ Բաստիեն Լըպաժի քանդակը մոլորված ու անիմաստ կանգնել է ճանապարհների խաչմերուկում, և ամեն անգամ, երբ անցնում եմ արձանի կողքով, միևնույն զգացողությունն եմ ունենում. «Ի՞նչ է անում այս խեղճ ֆրանսիացին իմ քաղաքի սրտում»: Մարդն իր կենդանության օրոք երևի նույնիսկ Հայաստանի ու Երևանի տեղն էլ չի իմացել, իսկ հիմա տեսեք, թե ճակատագիրն ինչ չար կատակ է խաղացել նրա հետ:
Լավ, հասկացանք, ժամանակին չափից ավելի ոգևորվել ու սխալ են թույլ տվել: Բայց հիմա գոնե կարելի է ուղղել սխալը, չէ՞: Ռոդենի քանդակի տեղը ազգային պատկերասրահում է: Կարելի է տեղադրել մի հարմար անկյունում, մարդիկ էլ վերջապես հնարավորություն կունենան մոտիկից դիտելու և գնահատելու մեծ քանդակագործի արվեստն ու վարպետությունը:

Հ. ՉարխչյանFranc-hraparak

ՕԳՅՈՒՍՏ ՌՈԴԵՆ

17 Հկտ

Բնության մեջ այլանդակ է միայն կեղծը, արհեստականը, այն, ինչը ձգտում է լինել հրապուրիչ կամ գեղեցիկ՝ արտահայտչական լինելու փոխարեն, այն, ինչը հավակնոտ ու շինծու է՝ ծիծաղն առանց պատճառի, անմիտ սեթևեթանքը, այն, ինչը փքվում և կարևորվում է՝ դրա համար հիմք չունենալով,- անզգայությունը, կեղծավորությունը, այն, ինչն ունի սոսկ արտաքին ցուցադրական գեղեցկություն կամ հմայք,- ամեն բան, ինչը սուտ է:roden_avtoportret

Օգյուստ Ռոդենի մահը

1 Նյմ

Մահից օրեր առաջ Օգյուստ Ռոդենը դիմել էր Ֆրանսիայի կառավարությանը` խնդրելով իրեն մի փոքրիկ կացարան հատկացնել, քանի որ այն վերնահարկում, որտեղ նա էր ապրում, ցուրտ էր և մեծ քանդակագործը բառի բուն իմաստով ցրտահարվում էր: Նրա դիմումներն անպատասխան մնացին: 1917 թ նոյեմբերի 17-ին Ռոդենը վախճանվեց թոքերի բորբոքումից:918808ee452d

ՄԵՌՆՈՂ ԿՆՈՋ ՎԵՐՋԻՆ ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆԸ

20 Հնվ

Ջուլիետա Դրուեն «Կոմեդի Ֆրանսեզի» զարդերից էր: Կար ժամանակ, որ նրան համարում էին Փարիզի առաջին գեղեցկուհին: Բայց Փարիզը դաժան է ոչ միայն արվեստագետների, այլև գեղեցկուհիների նկատմամբ… 17 տարեկան էր, որ ամուսնացավ քանդակագործ Պրադերի հետ, երեխա ունեցավ, զոհ դարձավ բամբասանքների և լքվեց Պրադերի կողմից: Վիկտոր Հյուգոն տեսավ նրան: Սիրեց: Ջուլիետան դարձավ նրա ամենամտերիմը, սիրելին, խորհրդատուն, տնտեսուհին, բայց ոչ կինը: Եվ ահա տասնամյակներ հետո, երբ քաղցկեղը Ջուլիետային գամեց անկողնուն, նա նամակով խնդրեց Օգյուստ Ռոդենին՝ Հյուգոյի կիսանդրին քանդակել: Ռոդենը վիրավորված էր Հյուգոյից: Երբ առաջին անգամ մադամ Շարպանտյեի տանը հանդիպեցին, Հյուգոն արհամարհեց Ռոդենին և չուզեց ծանոթանալ նրա հետ: Բայց Ռոդենը մոռացավ վիրավորանքը, մեծահոգաբար ընդունեց Ջուլիետա Դրուեի խնդրանքը: Միայն թե դժվար էր այն իրականացնելը: Նա պետք է քանդակեր Հյուգոյին՝ առանց նրա գիտության, հակառակ դեպքում Հյուգոն կարգելեր: Ի վերջո հիվանդ կնոջ հետ նրանք գտան հնարամիտ ելքը: Փոքրիկ անցք բացելով պատի մեջ՝ Ռոդենը հնարավորություն ստացավ հետևելու Հյուգոյին ոչ միայն իր աշխատասենյակում, այլև Ջուլիետայի ննջարանում: Օգյուստը օր ու գիշեր աշխատում էր: Երբ քանդակի մոդելը պատրաստ էր, Ջուլիետան այնքան հուզվեց, որ Օգյուստը ստիպված էր բժիշկ հրավիրել… Ափսոս, որ Ջուլիետան արձանի բրոնզաձույլ օրինակը չտեսած՝ հրաժեշտ տվեց աշխարհին…

%d bloggers like this: