Tag Archives: փողկապ

Սահակաշվիլին հայկական փողկապ կուտի

24 Հկտ

Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը Վրաստան չի մեկնում: Այն, որ դրա պատճառները ամենևին էլ «տեխնիկական» չեն, արդեն քչերն են կասկածում: Երկու հարևանների միջև սև կատվի անցնելու օգտին է խոսում նաև այն փաստը, որ մեկ շաբաթ է, ինչ նախագահականն անարձագանք է թողնում միջադեպի առթիվ որևէ մեկնաբանությամբ հանդես գալու խնդրանքները: Իսկ ամեն ինչ սկսվեց սեպտեմբերի վերջին, երբ հաղորդվեց, թե Սերժ Սարգսյանը այս աշնանն այցելելու է Վրաստան։ Այդ մասին առաջին լրատվություն տարածողը Վրաստանում Հայաստանի դեսպանատունն էր: Ու թեև նույն աղբյուրը հավելում էր, որ նախագահի այցի կոնկրետ ժամկետները դեռ համաձայնեցված չեն, բայց դրա հետ մեկտեղ նշում էր, որ սա լինելու է Հայաստանի նախագահի պլանային այցը հարևան երկիր: Իր հերթին Հայաստանում Վրաստանի դեսպան Թենգիզ Շարմանաշվիլին նույն օրերին հայտարարում էր, որ Սերժ Սարգսյանի այցը Թբիլիսի կարող է երկու երկրների հարաբերություններում նոր հեռանկարներ բացել: Նկատենք, որ այդ ժամանակ Հայաստանի պաշտոնական աղբյուրներից որևէ մեկը չհերքեց ոչ այս տեղեկությունը, ոչ էլ կասկածի տակ դրեց բացվող հեռանկարների լայնությունը:
Պլանային, այսինքն նախապես ծրագրված մեկնումի փաստը առավել հստակություն ձեռք բերեց մեկ շաբաթ առաջ, երբ Վրաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Մանանա Մանջղալաձեն բրիֆինգի ժամանակ պաշտոնապես հաստատեց, որ Սերժ Սարգսյանը նոյեմբերի 1-ին պաշտոնական այցով կմեկնի Վրաստան, այցը կտևի 3 օր, իսկ այցի շրջանակներում նախատեսվում են բարձր մակարդակի հանդիպումներ: Թվում էր՝ այլևս ոչինչ չէր խարող խաթարել այդ հստակ պայմանավորվածությունը: Միայն թե լավատեսությանը այս անգամ երկար կյանք վիճակված չէր:
Մեկ օր անց Հայաստանի արտգործնախարարության խոսնակ Տիգրան Բալայանը լրագրողներին ի գիտություն տեղեկացրեց, որ իրենց կառույցը չի հաստատում նախագահի՝ նոյեմբերի սկզբին Վրաստան կատարելիք այցը: «Իմ ունեցած տեղեկություններով, նոյեմբերի առաջին կեսին հանրապետության նախագահի օտարերկրյա այց նախատեսված չէ»,- ասաց Բալայանը՝ պատասխանելով այն հարցին, թե արդյո՞ք ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը ուղեկցելու է Սերժ Սարգսյանին Վրաստան կատարելիք այցի ժամանակ: Պատճառների մասին՝ ոչ մի խոսք: Ոչ մի պարզաբանում, թե ինչու՞ հանկարծ պլանայինը վերածվեց չպլանավորվածի: Նախագահը Թբիլիսի չի գնա և վերջ: Բայց, ինչպես տեսնում ենք, ամենահետաքրքիրը դեռ առջևում էր:
Անկախ իրադարձություների ընթացքից, Վրաստանի նախագահի խորհրդական Վան Բայբուրդն անսպասելիորեն հայտարարեց, թե Սերժ Սարգսյանի` Վրաստան կատարելիք այցը չեղյալ հայտարարելու մասին ոչ ոք ոչ մի բան չի խոսում. այցը կայանալու է նոյեմբերի երկրորդ կեսին: Վերջինիս համոզվածությունն այնքան ամուր էր, որ Բայբուրդը այդ միտքը կրկնեց երկրորդ անգամ. «Ես գիտեմ մի բան՝ այդ ացը նախատեսվում էր նոյեմբերի երկրորդ կեսին, ես ուրիշ մեկնաբանություն չեմ կարող անել: Այդ կարող եմ միայն ասել: Մենք գիտենք, որ մի քանի ամիս առաջ այդ այցը նախատեսվում էր նոյեմբերի երկրորդ կեսին»,- ասաց նա:
Փաստորեն Բայբուրդը գիտի մի բան, որի մասին չգիտեն ոչ Վրաստանի նախագահի աշխատակազմում, ոչ Հայաստանի ԱԳ նախարարությունում: Ավելին ասենք, Սահակաշվիլու նստավայրում կարծես թե նույնիսկ մեկ ուրիշ բան իմանալ չեն էլ ցանկանում: Բանն այն է, որ երբ հայ լրագրողները հերթական անգամ դիմեցին նրանց, տեղի լրատվական ծառայության աշխատակիցը բառացիորեն հետևյալը պատասխանեց. «Եթե Մանանա Մանջղալաձեն նման հայտարարություն է արել, ուրեմն դա համապատասխանում է իրականությանը»: Հիշեցումն այն մասին, որ Հայաստանի ԱԳՆ մամլո խոսնակը հերքել է այդ տեղեկությունը, դարձյալ կարծիքի որևէ փոփոխության չհանգեցրեց: «Եթե Մանանա Մանջղալաձեն է ասել, ուրեմն դա համապատասխանում է իրականությանը»,- կրկնել էին Թբիլիսիիում:
Այս խճճված, անհասկանալի իրավիճակում ենթադրությունները կարող են լինել չափազանց հակասական և իրարամերժ: Ի՞նչ է ստացվում: Պետք է մտածել, որ այցն այնուամենայնիվ նախատեսվում է, բայց ոչ նոյեմբերի առաջին, այլ երկրորդ կեսին: Այսինքն խոսքը կարող է վերաբերել սոսկ այցելության ժամկետների փոփոխությանը: Բայց այդ դեպքում ինչու՞ է լռում Հայաստանի նախագահականը և, ի վերջո, ինչու՞ է Հայաստանը Վրաստանին պատասխանում ոչ թե նախագահականը նախագահականի, այլ արտգործնախարարություն-նախագահական մակարդակով: Ինչպես իրավացիորեն նկատել էր մեկնաբաններից մեկը, ստացվում է, որ պաշտոնական Երևանը ոչ միայն հերքում է հարևանների տարածած տեղեկությունը, այլ նաև ցուցադրաբար որոշակի սուբորդինացիոն արհամարհանքով է անդրադառնում դրան: Մնում է միայն հասկանալ քամահրանքի պատճառները կամ չմեկնելու շարժառիթները:
Սրա շուրջ շրջանառվող վարկածները մի քանիսն են: Հենց սկզբից շատերը փորձեցին այնտեղ «ռուսական հետք» որոնել: Ոմանք նույնիսկ հաջողությամբ գտան այդ հետքը: Այս կարծիքի կողմնակիցների գլխավոր խաղաքարտը Սերժ Սարգսյանի Մոսկվա կատարած պաշտոնական այցն էր: Հայաստանի նախագահը մեկնում է մի երկիր, որտեղ Սահակաշվիլու և նրա վարչակարգի անունը լսել անգամ չեն ցանկանում: Իսկ այդ այցից անմիջապես հետո ուղղություն է վերցնելու դեպի Վրաստան: Հասկանալի չէ՞, որ Կրեմլին դա բոլորովին դուր չէր գա: Եվ ուրեմն Սարգսյանին այլ բան չէր մնում, քան չեղյալ հայտարարել Վրաստան կատարելիք այցը:
Սա, ինչ խոսք, վիճելի և խիստ մակերեսային տեսակետ է: Մեկ անգամ չէ, որ Սարգսյանը այցելել է Վրաստան, և այդ հանդիպումները որևէ կերպ չեն անդրադարձել հայ-ռուսական հարաբերությունների վրա: Ի վերջո, եթե Երևանը սկսի հարաբերություններ փչացնել բոլոր այն երկրների հետ, որոնք Ռուսաստանի սրտով չեն, ապա ստիպված ենք լինելու աշխարհի քարտեզը կես անել:
Կա մեկ ուրիշ հնարավոր վարկած, որը շատ ավելի իրական է ներկայանում: Խոսքը վերաբերում է Վրաստանի նախագահ Սահակաշվիլու օրերս արած այն հայտարարությունը, թե Տավուշի մարզում տեղի ունեցած սողանքի հետևանքները վերացնելու համար իրենք երկու օր կծախսեին, իսկ հայերից շաբաթներ պահանջվեց: Նման դիտողությունը կարող էր խորապես վիրավորել հայկական կողմին: Առավել ևս, որ Վրաստանի նախագահն այս բանը անում է ոչ մեկ անգամ: Հիշենք թեկուզ այն դեպքը, երբ Սահակաշվիլին հայտարարեց, որ վրացական կառավարությունն առավել արդյունավետ է գործում, քան Հայաստանինը, կամ այն ասույթը, թե Վրաստանն աղքատ կլիներ, ինչպես Հայաստանը, եթե Ռուսաստանից կախված լիներ: Իսկ այս կարգի վիրավորական զուգահեռները հեշտությամբ կուլ չեն գնում: Ստացվում է, որ մեր երկիրը սկսել է Սահակաշվիլիի համար ծառայում որպես իր ձեռքբերումների համեմատության առարկա, ընդ որում, նրա օրինակը հետզհետե դառնում է վարակիչ իր ենթակաների համար, ովքեր նույնպես սկսել են առիթը բաց չթողնել Հայաստանին խայթելու համար:
Անկախ այն բանից՝ նման համեմատություններն օբյեկտիվ են, թե ոչ, դրանք կոռեկտ չեն: Ու եթե ենթադրենք, որ վերջին հայտարարությունը դարձել է այն կաթիլը, որով լցվել է Հայաստանի համբերության բաժակը, ապա Սերժ Սարգսյանի այցի հետաձգումը լիովին տեղավորվում է դեպքերի տրամաբանության համատեքստում: Վաղուց էր եկել ժամանակը վրացական իշխանություններին առարկայորեն ցույց տալու, որ մենք չենք պատրաստվում հանդուրժել նրանց յուրաքանչյուր անտակտություն, և ամեն մի տհաճ բառի համար միշտ էլ գալու է պատասխան տալու պահը:
Մնում է սպասել ու տեսնել, թե այսքանից հետո Մ. Սահակաշվիլին կճաշակի՞ հերթական փողկապը, ինչպես նա սովորաբար անում է անելանելի իրավիճակներում հայտնվելիս: Ու նաև կարծում ենք, որ Վրաստանի նախագահը գոնե այսուհետ զուգահեռներ անցկացնելիս կհամաձայնի այն ճշմարտության հետ, որ ավելի լավ է մեկ շաբաթում սողանք մաքրել, քան մեկ շաբաթում կորցնել երկրի կեսը:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

ՓՈՍԸ

28 Փտր

Լինում է, չի լինում, մի քանի տարեկան մի մարդ է լինում, որի տարիքն այս պատմության հետ ոչ մի կապ չունի: Մի անգամ այս մարդու գլխին մի մեծ փորձանք է գալիս. ընկնում է փոսը: Փոսը այս պատմության հետ ոչ մի կապ չունի, բայց քանի որ մարդն ընկել է, հո չե՞նք կարող դրա մասին լռել: Շատ է չարչարվում այս մարդը, բայց դուրս գալ չի կարողանում: Մեծ բազմություն է հավաքվում նրա շուրջը: Բազմությունը այս պատմության հետ ոչ մի կապ չունի, բայց մենք նրանց հո չե՞նք կարող անտեսել: Շատերն են փորձում օգնել դժբախտ մարդուն, բայց ոչինչ չի ստացվում: Ու այդ ժամանակ փոսին է մոտենում փողկապ կապած մի մարդ: Փողկապը այս պատմության հետ ոչ մի կապ չունի, պարզապես փողկապավոր մարդը սկսում է մխիթարանքի խոսքեր ասել: Շատ է հուզվում փոսի մեջ ընկած մարդը: Այնքան է հուզվում, որ արտասվում է ոչ այն է ուրախությունից, ոչ այն է տխրությունից: Արտասուքն էլ, ինչպես գիտեք, հենց այնպես չի գալիս:
Իսկ այս պատմությունը գալիս է ասելու, որ քայլելիս ոտքի տակ նայել է պետք:

Հովիկ Չարխչյան

ԿԱՄԻԼԻՈ ԽՈՍԵ ՍԵԼԱ

24 Հկտ

… Ինչպես հավաստիացնում են սոցիոլոգները (իսկ մենք մեզ թույլ ենք տալիս կարծել, որ նրանք իրենց փաստարկներն ունեն դրանում մեզ հավաստիացնելու), պատերազմները, համաճարակները, սովը, աղետներն ու նմանօրինակ երևույթները, սովորաբար, ենթադրում են բարոյականության անկում, հոգու հաղորդակից անոթների հավասարակշռության խախտում: Սոցիոլոգներն այս դեպքում հիմնվում են այն թեզի վրա, որ բարոյականությունը մտացածին ավելորդություն է, ի հակառակ քրիստոնեության թեզի, որն արդեն քսան դար անձնվեր պայքար է մղում:
Ակնհայտ է (առանց բարդ և անծանոթ խնդիրների մեջ խորանալու և մեր գլխից մեծ գործ բռնելու ու առանց գլխացավանքի մեջ ընկնելու), որ պարտության մատնված պատերազմները հոգիներն ավելի խորն են ընկղմում եսամոլության անդունդը, ինչը մարդկային էակների փոխհարաբերությունների որոշիչներից մեկն է (ըստ վիեննացի բժիշկների` ստամոքսի և սեռական բնազդների հետ մեկտեղ). խոսքը ոչ թե այն սրբազան էակի մասին է, որը, քիչ թե շատ անտարբեր, աջակցում է աշխարհի զվարճալի ներկայացմանը, այլ այն դերասան էակի, որը լավից-վատից պարկեշտությամբ իր դերն է կատարում կյանքի մեծ բեմի վրա, զորեղ լուսամփոփների սառը լույսի ներքո:
Վերջին համաշխարհային պատերազմը (պատերազմ, որտեղ բոլոր սպիտակամորթներս պարտություն կրեցինք հենց այն օրը, երբ կրակեց առաջին հրացանը), քայքայման մյուս նշանների հետ մեկտեղ, առաջ բերեց փողկապի պարտությունը:
Այն ժամանակից ի վեր, ինչ այն կապվել է մարդու վզին, որպեսզի մյուս մարդիկ իմանան, որ նա, ով անցնում է, ազնվական է, փողկապը, որպես այդպիսին, երբեք չի կրել ավելի լուրջ մի գրոհ, քան վերջին ժամանակներս: Որպես վայելուչ ազնվականության նշան փողկապն անհետացել է, եւ պարանոցներն այսօր տկլոր են կամ, ինչն ավելի վատ է, ցնցող, մետաքսե կտորով վիրավորական կապված, ինչը կարող է ամեն ինչ նշանակել, բացի ազնվականությունից:
… Անկեղծ ասած, մենք դեռ չենք հարմարվել կուրծքը բաց, երես առած երիտասարդին տանելուն, որը խորամանկորեն օգտվելով շոգից, ջանք չի խնայում իրեն ուժեղի տեղ դնելու և լանջի գանգուրները մեզ ցուցադրելու համար, կամ Ֆրենկ Սինատրայի ուրվագծով, վրան իսկական թիթեղից մետաղյա զարդերով դեղին փողկապով մեկ ուրիշին: Բարեբախտաբար, մեզանից չի պահանջվում նաև ընտրություն կատարել; Տե՛ր Աստված, ինչո՞ւ կորան այն ազնվական փողկապները, այն բոլոր զորացնող, մուգ կարմիր կամ կապույտ փողկապները, որոնք այդքան անդորր էին բերում մեր մտքին: Որտե՞ղ են: Ի՞նչ է եղել դրանց հետ: Ո՞ր անհայտ անդունդներում են խորտակվել: Մոռացության ո՞ր գարշելի հանքախորշերն են դրանք կուլ տվել…

%d bloggers like this: