Tag Archives: Ստեփանակերտ

ԱՄԵՆԱԵՐԿԱՐ 40 ՐՈՊԵՆ

28 Հնվ

Մի դեպք հիշեցի` պատմեմ: 1997-ի մայիսի 9-ին Ստեփանակերտում պիտի կայանար ԼՂՀ բանակի զորահանդեսը, որը հեռարձակվելու էր ուղիղ եթերով: Սա առաջին դեպքն էր: Բոլորն էլ հրաշալի գիտակցում էին դրա ռազմաքաղաքական կարևորությունը և նախապատրաստվում էին ծայրահեղ պատասխանատվությամբ: Պաշտպանության նախարարությունից մենք խումբ ուղարկեցինք զորահանդեսը նկարահանելու և հեռարձակումն ապահովելու համար: Եկավ սպասված օրը: Ու հանկարծ վաղ առավոտյան մեր տղաները զանգ են տալիս Ղարաբաղից և ասում են, որ լուրջ խնդիրներ են ծագել. հակաօդային պաշտպանության ռադիոլոկացիոն կայանքների աշխատանքը խոչընդոտում է ուղիղ եթերին:
Տեխնիկապես կացությունը տեղում կարգավորելու ոչ հնարավորություն կար, ոչ ժամանակ: Եվ ահա նրանք առաջարկում էին ամենաանհավանական տարբերակը` հեռարձակման պահին անջատել ՀՕՊ բոլոր համակարգերը: Իսկ դա խելահեղություն էր:
Նախարարն Արցախում էր: Ստիպված զանգահարեցի Գլխավոր շտաբ: Ասացին, որ ԳՇ պետ Միքայել Հարությունյանը գնացել է քաղաքային գերեզմանատուն, որտեղ պիտի կայանար պատերազմում զոհված մարտիկների հիշատակին նվիրված արարողություն: Անմիջապես մեկնեցի գերեզմանոց: Երբ նրան ասացի, թե ինչ եմ առաջարկում` ինձ նայեց այնպիսի հայացքով, ինչպես բժիշկը` անհույս հիվանդին: Պահանջվեց 15 րոպեի համառություն նույնը պնդելու համար: Հիմա նույնիսկ զարմանում եմ, թե ինչպես կարողացա գտնել անհրաժեշտ բառերն ու փաստակները: Մի խոսքով, չերկարացնեմ, համոզեցի: Խոստացավ, որ հրաման կտա շքերթի պահին «մաքրել» եթերը:
Իսկ հետո… 40 րոպե շարունակ մեր երկրի երկինքն անպաշտպան էր: Ստեփանակերպում քայլերգի հնչյունների տակ անցնում էր զորքը: Բոլորը հիացմունքով դիտում էին բանակի հաղթական երթը և ոչ ոք չէր էլ կարող կռահել, թե դրանք որքան դժվարին ու լարված րոպեներ էին ՀՕՊ ստորաբաժանումների մարտիկների համար, և ինչպես էինք մենք շունչներս պահած նայում ժամացույցին, հաշվում վայրկյաններն ու սպասում, թե երբ կավարտվի 40 րոպեներից ամենաերկարը:

Հովիկ Չարխչյան13-1

20 ՏԱՐԻ ԱՆՑ

19 Հլս

Ռուս ճանաչված լուսանկարիչ Օլեգ Կլիմովը 1992 թ. Ստեփանակերտում լուսանկարեց այս կնոջը` իր աշխատանքն անվանելով «Կալաշնիկովով տիրամայրը»: 20 տարի անց նա եկավ Հայաստան` որոնելու իր հերոսուհուն: Եվ գտավ: Դա Էլլա Հարությունյանն էր, որին Կլիմովը կրկին լուսանկարեց: 

Օլեգ Կլիմով. Մադոննան Կալաշնիկովով. 1992 Ստեփանակերտ

ella harutiunian 2012

«Օդային» մենամարտ` թղթի վրա

20 Մրտ

Ղարաբաղը մոտ ժամանակներս սպասում է կարևոր իրադարձության: Շուրջ 20 տարվա դադարից հետո առաջին ինքնաթիռները Ստեփանակերտում կարող են վայրէջք կատարել արդեն մայիսին: Տեղի նորակառույց օդանավակայանի շինարարությունը մոտենում է ավարտին, ընթացքի մեջ են սարքավորումների տեղադրման աշխատանքները: Տերմինալն ամբողջովին պատրաստ է, օդանավակայանը հագեցած է արդիական տեխնիկայով, վերջին կահավարումները կիրականացվեն ապրիլին: Առաջին փուլում ԼՂՀ մայրաքաղաքից չվերթներ կիրականացվի միայն դեպի Երևան:
Թվում է` ոչինչ այլևս չի կարող ստվերել այդ դժվարին խնդիրն իրականացրած մարդկանց տրամադրությունը: Սակայն ո՞վ է հիշում, թե վերջին անգամ երբ է արցախցիներին հաջողվել իրենց ձեռքբերումները նշանավորել առանց ադրբեջանցիների տհաճ միջամտության: Օդանավակայանի պատմությունը ևս բացառություն չդարձավ:
Ստեփանակերտի օդանավակայանի կառուցման աշխատանքները մեկնարկելուն պես ադրբեջանական լրատվամիջոցները սկսեցին սպառնալիքներ տարածել այն մասին, թե ոչ մի թռիչք էլ չի կայանա, և իրենք կդիմեն հնարավոր բոլոր քայլերին չվերթները կասեցնելու համար: Սկզբում հայկական կողմը դեռ հույսեր էր փայփայում, թե դրանք ընդամենը դատարկ խոսակցություններ են և որ Ադրբեջանը, լինելով Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպության` ԻԿԱՕ-ի անդամ, ու ստորագրելով մի շարք միջազգային կոնվենցիաներ, կմնա իր խոսքի տերը, չի խոչընդոտի թռիչքների անվտանգությանը:
Բայց բոլորովին վերջերս Ադրբեջանի քաղաքացիական ավիացիայի պետական վարչության ղեկավար Արիֆ Մամեդովը միանշանակ կերպով հայտարարեց հետևյալի մասին. «Լեռնային Ղարաբաղի օդային տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի իշխանությունների տնօրինության տակ, այն փակ է, և համաձայն «Ավիացիայի մասին» օրենքի՝ մենք կարող ենք վերացնել օդանավերը, որոնք ուղևորվում են այդ տարածաշրջան»: Այնուհետև հայտնի դարձան խնդրին առնչվող մի շարք մանամասներ: Պարզվեց, որ դեռևս նախորդ տարվա հոկտեմբերին Բաքվի իշխանությունները տեղեկացրել էին ԻԿԱՕ-ին, որ դեպի Ստեփանակերտ ուղևորվող ցանկացած չվերթ կհամարվի անօրինական, և ադրբեջանցիներն այդ պարագայում իրենց իրավունք կվերապահեն ֆիզիկապես ոչնչացնել թռչող օբյեկտը: Չսահմանափակվելով այս նախազգուշական քայլով, Ադրբեջանի համապատասխան մարմինները երկրի պաշտպանության նախարարության հետ հարցը համաձայնեցնելուց հետո երկրորդ նամակն ուղարկեցին Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպությանը` խորհուրդ տալով միջադեպերից խուսափելու համար հնարավոր հետևանքների մասին նախապես իրազեկել հակառակորդ կողմին: Ըստ տեղեկությունների, ԻԿԱՕ-ն այդ գրությունը փոխանցել էր Հայաստանին: Մի խոսքով դառնում էր ակնհայտ, որ որևէ միջազգային պարտավորություն ու կոնվենցիա Բաքվին չի կաշկանդի` ետ կանգնել վտանգավոր արկածախնդրությունից: Իսկ նման իրավիճակում հայկական կողմը այլ ընտրություն չուներ, քան համարժեք պատասխան տալը: Այդ պատասխանը չուշացավ:
«Եթե Ադրբեջանը փորձի իրականացնել ասածը, դա անկանխատեսելի հետևանքներով հղի կլինի հենց Ադրբեջանի համար»: Սա ԼՂՀ նախագահի աշխատակազմից ստացված արձագանքի մի հատվածն է, ինչը ենթադրել է տալիս, որ խոսքը տվյալ դեպքում պատասխան հարվածներ հասցնելու հնարավորության մասին է: Իսկ եթե մի պահ ընդամենը երևակայենք զարգացումների այսօրինակ հեռանկարը, ապա կասկած չի մնում, որ ամեն ինչ կարող է գլորվել դեպի լայնածավալ ռազմական գործողություններ:
Թերևս Բաքվում գերազանց հասկանում են, որ Ստեփանակերտի օդանավակայանը հնարավորություն կունենա ընդունելու ոչ միայն ուղևորատար ինքնաթիռներ: Նաև դրա վտանգն է, որ հակառակորդ կողմին մղում է ծայրահեղության: Սակայն ինչպիսին էլ լինեն նրանց մտավախությունները, հազիվ թե գտնվի մի արդարացում նման հիվանդագին արձագանքի համար: «Ադրբեջանցի պաշտոնյաների հայտարարությունն այն մասին, թե Ադրբեջանը կոչնչացնի Ստեփանակերտի օդանավակայանում վայրէջք կատարող ինքնաթիռները, վկայում է այն մասին, որ Ադրբեջանում միջնադարի մթնոլորտ է տիրում: Նման հայտարարությունների հեղինակները ոչ միայն անհավասարակշռված մարդիկ են, այլ առնվազն նացիստական գաղափարախոսության կողմնակիցներ ու կրողներ»,- ասում է Ղարաբաղի նախագահի աշխատակազմի տեղեկատվության գլխավոր վարչության պետ Դավիթ Բաբայանը:
Ներկա պահին տեղի իշխանությունները հավաստիացնում են, որ հարյուր տոկոսով լուծված է թռիչքների անվտանգության խնդիրը: Իսկ Ադրբեջանն իր անմիտ սպառնալիքներով պարզապես փորձում է ահաբեկել արցախցիներին ու վախի մթնոլորտ ստեղծել: Չնայած նման շանտաժային հայտարարություններին` ԼՂՀ բնակչությունը պատրաստ է օգտվել Ստեփանակերտի օդանավակայանից: «Արցախը երբեք նման սադրիչ գործողությունները կուլ չի տալու»,- վստահաբար ասում են այստեղ:
Սրա հետ մեկտեղ ինչպես Ղարաբաղում, այնպես էլ Հայաստանում ակնկալում են, որ միջազգային հանրությունը համարժեք գնահատական կտա Բաքվի հայտարարություններին: Կասկածից վեր է, որ այս կարգի մոտեցումները սոսկ քրեական տարրեր չեն պարունակում: Ադրբեջանի պահվածը բացահայտ ահաբեկչության սպառնալիք է, մի բան, ինչի դեմ կարծես թե քաղաքակիրթ աշխարհն անխնա պատերազմ է հայտարարել և պատրաստ է պայքարել միասնական ճակատով: Իսկ եթե, այնուամենայնիվ, դեպի Արցախ ուղևորվող օդանավերի ուղղությամբ ոտնձգությունների դեպքեր գրանցվեն, ապա տարածաշրջանում որակապես նոր իրավիճակ կստեծվի:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

ՄԻ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ

6 Մրտ

Հրանտ Մաթևոսյանի հետ: 1996 թ. ամառ, Ստեփանակերտի զորամասերից մեկում:

%d bloggers like this: