Tag Archives: ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

ԱՐՓԵՆԻԿԻ ԵՍԵՆԻՆԸ

26 Մյս

Եղիշե Չարենցի առաջին կնոջ` Արփենիկ Տեր-Աստվածատրյանի մասին հուշագիրները բազում ջերմ տողեր են թողել` նրան ներկայացնելով ոչ միայն իբրև անմնացորդ նվիրումով և հավատարիմ կին, այլ գեղեցիկ, կիրթ, լայն մտահորիզոնի տեր անձնավորություն: Շատերն են ընդգծել, որ Արփիկը նաև օժտված էր արվեստի ընկալման բարձր հատկանիշներով: Մի քանի աղբյուրներում հիշատակություններ կան այն մասին, որ նա հրաշալի գիտեր հայ և համաշխարհային գրականությունը ու նույնիսկ թարգմանել է Սերգեյ Եսենինի բանաստեղծություններից մի քանիսը:
Առ այսօր այդ թարգմանությունները մնում էին անհայտ: Այժմ, բարեբախտաբար, մենք հնարավորություն ունենք ծանոթանալու դրանցից մեկին: Խոսքը Եսենինի « Клён ты мой опавший…» ստեղծագործության մասին է: Արփենիկն այն թարգմանել է 1926 թ. սկզբին: Պետք է ենթադրել, որ Եսենինի ողբերգական մահից կարճ ժամանակ անց նրա բանաստեղծության թարգմանությունը յուրօրինակ հարգանքի տուրք է եղել ռուս գրողի հիշտակին ու տաղանդին:

© Հովիկ Չարխչյան

* * *
Տերևաթափ իմ թխկի, օ, իմ թխկի ձյունածածկ,
Ի՞նչ ես կանգնել դու ճերմակ` մրրիկի դեմ կորացած,

Գուցե բան ես լսել դու կամ լսել ես դու մի ձայն,
Ոնց որ ելել ես ահա դու պտույտի գյուղից ցած:

Ու ոնց հարբած դռնապան` ելած ուղի հողմածեծ`
Խեղդվել ես ձյուներում ու փետացած մնացել:

Ախ, ես ինքս հենց հիմա ինչ-որ դարձել եմ տարտամ,
Ընկերական քեֆերից էլ չեմ գտնում տան ճամփան:

Նայես` ուռի հանդիպեց կամ թե սոճի մի բարակ,
Երգում էի ես նրան գարնան երգեր բքի տակ:

Ուզում էի ինքս ինձ հենց այդպիսի թխկի ծառ,
Միայն ոչ թե ձյունածածկ, այլ կանաչած ու պայծառ:

Եվ ամոթս կորցրած` խենթացնող երազում,
Ոնց որ կնոջն ուրիշի գրկում էի ցարասուն:

pizap.com14957057917641

 

ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

4 Հլս

* * *
Չեմ ցավում ,լալիս, չեմ կանչում խոսքով,-
Ողջը ծխի պես քամին կտանի:
Ես՝ արդեն պատված խամրումի ոսկով,
Էլ չե՜մ լինելու երբեք պատանի:

Հիմա այլևս այնպես չես խփի,
Այնպես չես զարկի, սիրտ իմ ցրտահար,
Կեչու շոր հագած հողն էլ չի խաբի,
Որ ոտաբոբիկ շրջեմ անդադար:

Թափառման ոգի, բոցով քո, նայի՜ր,
Գնալով շուրթըս սակավ ես վառում:
Օ, իմ թարմությո՜ւն, առավոտային,
Աչքերի մոլուցք, հույզի վարարում:

Իմ իղձերի մեջ ժլատ եմ դարձել,
Թե՞ եղել ես, կյանք, դու միայն երազ:
Գարնան մի զնգուն առավոտ կարծես
Կարմիր նժույգով սլացա վռազ:

Կյանքում բոլորս, բոլո՜րըս ենք անցվոր,
Պղինձ սաղարթն է թխկուց վար ընկնում…
Թող օրհնյալ լինի այն ամենը, որ
Գալիս է, ծաղկում ու մեռնում գնում:
Թարգմանիչ՝ Պարույր Սևակbrodude.ru_5.10.2015_fIz1FrrRTHL1U

ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

20 Սպտ

Սուրում է լճի վարդագույն ջրում
Աշնան ոսկեղեն տերևի հյուլը,
Ինչպես թիթեռն է  նվաղած սուրում
Դեպի խավարում առկայծող հուրը:

Ես գերված եմ այս գիշերով խաղաղ,
Հարազատ են ինձ դեղնած արտերը,
Աշնան հողմն,ինչպես սիրահար տղա,
Բարձրացընում է կեչու փեշերը:

Զով է և հովտում,և հոգուս խորքում,
Մուժը նման է գառների հոտի,
Դռնակի ետև,աշնան լուռ այգում,
Հնչում է զանգն ու մարում կարոտից:

Չէի ունկնդրել դեռ այսքան լռին,
Ես հավերժ ձայնին բանական նյութի,
Ին լա՜վ կլիներ,ինչպես այս ուռին,
Շուռ եկած ցոլալ ջրերում գետի:

Ինչ լավ կլիներ այս դաշտում ժպտուն
Լուսնյակի դնչով թարմ  խոտ որոճալ…
Ո՞ւր ես դու,խաղա՜ղ իմ երջանկություն՝
Ամեն ինչ սիրել՝ ոչի՜նչ չտենչալ…

Թարգմանությունը՝ Վահագն ԴավթյանիZakruzhilas-listva-zolotaya...

ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

19 Սպտ

Շահանե, օ՛, դու իմ Շահանե,
Հյուսիսից եմ եկել ես հեռու,
Ու պատրաստ եմ ես քեզ պատմելու
Արտերից ու լուսնից մեր անեղծ,
Շահանե, օ՛, դու իմ Շահանե:

 

Հյուսիսից եմ եկել ես հեռու,
Ուր լուսինն այնքան մեծ է ու ջինջ.
Ձեր Շիրազը որքան էլ թովիչ,
Բայց էլի ինձ Ռյազանն է գերում,
Հյուսիսից եմ եկել ես հեռու:

 

Ես պատրաստ եմ հիմա պատմելու,
Որ մազերն իմ առա արտերից,
Թե կուզես փաթաթիր մատներիդ,
Նրանք նուրբ են այնպես ու հլու,
Ես պատրաստ եմ հիմա պատմելու

 

Մեր լուսնի, արտերի մասին լայն,
Դու գանգուր մազերից իմ դատիր,
Թանկագինս, ժպտա, կատակիր,
Չարթնացնես իմ հուշերը միայն
Մեր լուսնի, արտերի մասին լայն:

 

Շահանե, օ՛, դու իմ Շահանե,
Հյուսիսում մի աղջիկ կա նույնպես,
Որ դեմքով քեզ նման է այնպես…
Չի կարող նա մտքից ինձ հանել,
Շահանե, օ՛, դու իմ Շահանե…

թարգ. Վահագն Դավթյանիshahane

ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

18 Մյս

Դու ինձ չե՞ս սիրում, չե՞ս խղճում, ասա
Մի՞թե սիրուն չեմ այդքան, սիրելիս,
Դողում ես կրքից դեմքս չտեսած,
Ձեռքերդ դնում հոգնած ուսերիս:

Քեզ հետ կոպիտ չեմ, և կամ էլ քնքույշ,
Դու դեռ ջահել ես, նրբին քո դնչով,
Քանի՞ շուրթեր ես, ասա ինձ, հիշում,
Քանիսի՞ն ես դու գերել տաք շնչով:

Ես գիտեմ, նրանք ստվերների պես
Անցան, չդիպան հոգուդ կրակին,
Շատերին ես դու անցյալում գրկել,
Ինչպես նստել ես հիմա իմ ծնկին:

Ոչինչ, որ փակ են աչքերդ սիրուն,
Որ ուրիշին ես հիշել դու կրկին,
Ես էլ, ճիշտն ասած, քեզ շատ չեմ սիրում,
Ես էլ եմ հիշել հեռավոր մեկին:

Այս սիրախաղը բախտ մի համարիր,
Կրքի հանգույցը խախուտ է այնքան,
Ինչպես որ հանկարծ քեզ հանդիպեցի,
Հեռանալիս էլ հանգիստ կժպտամ:

Ու գորշ օրերիդ փոշիների մեջ
Դու էլ կքայլես քո ճանապարհով,
Չդիպչես նրանց, որ անմեղ են դեռ,
Չխաբես նրանց կրքերիդ խաղով:

Ու օրից մի օր հեռու նրբանցքում
Երբ սեր կբացես անծանոթ մեկին,
Գուցե ես կանցնեմ անտարբեր քայլքով
Ու կհանդիպենք մենք իրար կրկին:

Եվ երբ թևանցուկ անցնեք իմ կողքով,
Կհակես ներքև գլուխդ մի քիչ
Ու կամաց կասես. «Բարի երեկո»,
Կպատասխանեմ՝ «Բարև ձեզ, տիկին»:

Ոչինչ այլևս չի հուզի հոգիս
Ու չի հրդեհի կրակով անցած,
Որ այրվեց արդեն, չի այրվի կրկին,
Չի սիրի նորից, ում սերը անցավ:

Թարգմ. Հ. Թամրազյան

ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

3 Մյս

Մի մով իրիկուն, լուսնյակ իրիկուն
Ես էլ եմ եղել ջահել ու սիրուն…
Բայց անբռնելի ու անվերադարձ
Ամեն ինչ թռավ, ամեն ինչ գնաց:
Ցրտացավ այնպես սիրտս կրծքիս տակ,
Լուսնյակ գիշերներ, բախտ իմ կապուտակ:

ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

8 Դկտ

Շաղ տուր, հարմոն, կսկիծ ու ցավ,
Շաղ տուր դու նորից,
Խմիր ինձ հետ, զզվելի քած,
Ընկերացիր ինձ:

Տրորել են մաշող սիրով
Քրքրել են քեզ,
Մի նայիր ինձ լուրթ շիթերով,
Մռութիդ կուտես:

Քեզ խրտվիլակ դնեն այգում,
Ագռավին ի փախ,
Ինչքան շատ է այս ամենը
Զզվեցրել ինձ, ախ:

Շաղ տուր, հարմոն, շաղ տուր, իմ լավ,
Խմիր դու կրկին,
Կգտնեմ ես քեզնից հիմար
Ու կրծքով մեկին:

Կանանց մեջ դու առաջնեկ չես,
Շատ կա ձեզանից,
Չէի տեսել քեզ նմանին
Ես վաղուցվանից:

Ինչքան տանջող, այնքան հնչեղ,
Այստեղ կամ այնտեղ,
Հեռացիր դու, վերջ չեմ տա, չէ,
Իմ կյանքին արդեն:

Վաղուց պետք է մոռանալ ձեր
Ցեղը շների,
Ախ, սիրելիս, լալիս եմ ես,
Ներիր ինձ, ներիր:

%d bloggers like this: