Tag Archives: Ռուսաստան

ԿՈՄԻՏԱՍԻ ՆԱՄԱԿԸ ԱՐՇԱԿ ՉՈՊԱՆՅԱՆԻՆ

26 Սպտ

1912, դեկտեմբեր, Կ. Պոլիս

… Արդ, մեր երկիրն սկզբեն եղել է կռվախնձոր արշավող ու շրջակա հզոր պետությանց աշխարհակալության ճանապարհի վերա և պահել է ցարդ նույն վիճակը։ Մենք այժմ իրապես ռուսաց շահի առարկան ենք. մեր երկիրն արդեն որոշված է, այսօր կամ վաղր ռուս պետության բաժին դառնալու։ Ուրեմն պիտի ձգտենք մեզ ազատագրել երկու կերպ, թեպետ և երկուքի վերջակետն էլ նույնն է, տարբեր ուղիով միայն։ Առաջինն է առավելագույնը՝ ինքնուրույն ու անկախ լինելով իբր պատվար ցցվել ռուս դիվանագիտության առջև և երկրորդը՝ նվազագույնը՝ ապավինել Քեռի Ռուսին և միաձույլ հայություն սահմանել։ Երկուքն էլ նույն է, բայց երկրորդն իրագործելի՝ շահերի նույնության վերա հենվելով, իսկ առաջինը անիրագործելի։ Ռուս կառավարությունը ծայրագույն արևելքեն տուժեց, ուրեմն ընդարձակման ճանապարհը այս կողմը մնաց…

Ես չե՛մ կարող մտքես անցնել, որ ռուս կառավարությունը իր շահերը զոհե մեզ. զի նա չէ կարող թույլ տալ, որ այս բաժինն ավելի լավ վիճակ ունենա, քան իր երկրի հայերը, ուրեմն մի՛շտ ձգտելու է պահել մեզ (եթե իրան չմիանանք) իրան կարոտ վիճակի մեջ, որպեսզի ապագա գրավման ձեռնտու տարր հանդիսանանք, արդեն մեր մեծ ջարդերն ապացույց են ասածներիս։ Ռուս թերթերն էլ ճիշտ այս կետն է, որ շարունակ շեշտում են, թե մեր փրկությունը կռելու և կոփելու ենք Փերպուրկի [Պետերբուրգի] պարիսպներու դռներուն առաջ, ա ՛յս էր պնդել ժամանակին Լոռիս Մելիքով Գևորգ Դ. կաթողիկոսին զգուշացնելով (երբ սա ռուս-տաճկական պատերազմի ժամանակ, փրկությունը տեսնելով ու հուսալով տաճիկներեն, գրեթե բացարձակապես սպասելիս է եղել տաճիկներին էջմիածնի մեջ)։ Արդեն քաջ դիտես, որ Անգլիո, Ֆրանսիո ու Ռուսիո միության գլխավոր նպատակն էլ այս էր։ Ուրեմն չիք փրկություն արտաքո Ռուսիո։ Պետք է նախ բոլոր հայերը խմբվեն մեկ տերության, մեկ օրենքի տակ, աճեն ու զարգանան բարոյապես և նյութապես և ապա ժամանակն ինքն է, որ պիտի բերե մեզ մեծ ազատությունը. շտապելով, աոաջինը չառած երկրորդ քայլի դիմելով բոլորովին պիտի կորչենք, տաճիկէն ոչ մի հույս մի ունենաք, մի սպասեք, նորա ուղեղը քարե ժայռից է, զարգացման անընդունակ, լոկ փշրվելու համար պիտանի և ոտքի տակը սալահատության հարմար։

Չպետք է բաժանվենք, չպե՛տք է խաբվենք Եվրոպայի զանագան խոստումնալից խաբկանքներեն, միանալու ենք և գործնական ճամփան բռնելու՝ ըստ իս, աոաջին քայլն է բոլոր հայությունն ամփոփել ռուսի իշխանության տակ, երկրորդ քայլն է տնտեսապես ու բարոյապես, զուտ ազգային, առանց օտարեն ու մեզ անմարս գաղափարներով առաջնորդվելու զարգանալ. երրորդ քայլն արդեն ինքը ռուս հեղափոխությունն է, որ պիտի անե, ոչ թե մենք, իսկ մենք օգտվելու ենք այդ քայլեն, սակայն պատրաստվելով, լեհերու պես զուտ ազգային շավիղը բռնելով. եվյապական մարդկային գաղափարները որքան որ ընտիր են ու փափագելի, բայց մեզ անպետք են. պաղ երկրի բույսերը մեր ջերմ արևին տակ կկիզվեն։

Ես վախ չունիմ, թե ռուս կառավարության մեջ կհալենք, որքան ալ որ հալենք, այնուամենայնիվ մեր ինքնագիտակցությունը զարթնած է և եթե խելոք շարժվենք` կվաստկենք, ես այս կարծիքն ունիմ…

Համբույր ե կարոտով`

Քույդ Կոմիտաս վարդապետ:pizap.com13801567436881

«Ոչ մի թիզ հող թշնամուն»

27 Հնվ

Նախագահ Ս. Սարգսյանը ընդարձակ հարցազրույց է տվել «Էխո Մոսկվի» ռադիոկայանին, որտեղ հիմնականում խոսել է Լեռնային Ղարաբաղի հարցի կարգավորման և այդ խնդրում Ռուսաստանի դերակատարության մասին: Նրա խոսքից առանձնացնենք երեք կարճ հատվածներ, որոնք ներքին տրամաբանական կապ ունեն, իսկ դրա հետ մեկտեղ` նաև բազում ընդդիմախոսներ: Առաջին միտքը հետևյալն է. «Ես վստահ եմ, որ հնարավոր է խուսափել պատերազմից»: Այնուհետև նախագահն ասում է. «Ռուսաստանը լիովին ունակ է զսպել և սպառազինությունների մրցավազքը մեր տարածաշրջանում, և ռազմական գործողությունների վերսկսումը»: Իսկ ահա վերջին հատվածում Սարգսյանը նշում է. «Եթե Հայաստանի ժողովրդի և ղարաբաղցիների կարծիքը հարցնեն, ապա, բնականաբար ոչ-ոք նույնիսկ մեկ սանտիմետր հող չի ցանկանա վերադարձնել»։
Նախագահի նման լավատեսությունը, որ մի դեպքում պիտի հիմնված լինի սեփական երկրի հնարավորությունների, իսկ մյուս դեպքում` մեծ դաշնակցի աջակցության վրա, որքան էլ տարօրինակ թվա, քիչ համակիրներ ունի հենց բուն Ռուսաստանում: Ասենք ավելին, ռուսները հատկապես վերջին շրջանում ծայրահեղ հոռետեսությամբ են տրամադրված և մեկը մյուսի ետևից զգուշացնում են մեզ այդ մասին: Մեջբերենք դրանցից մի քանիսը: Այսպես, Քաղաքական տեխնոլոգիաների ռուսաստանյան կենտրոնի փոխնախագահ Սերգեյ Միխեևը կարծում է, որ այսօրվա դրությամբ ղարաբաղյան կարգավորման մեջ միակ իրական խնդիրը զանգվածային արյունահեղության կանխումն է, իսկ այն կարող է շատ ավելի զանգվածային լինել, քան՝ թվում է: Նրա տեսակետը բաժանում է Ռուսաստանի Պետդումայի պատգամավոր, քաղաքագետ Սերգեյ Մարկովը, ըստ որի լարվածությունը Ղարաբաղի շուրջ նկատելիորեն աճել է ու այդ միտումը շարունակվում է, ինչն առանց հետևանքների չի մնա:
Ռուասաստանի Արևելագիտության ինստիտուտի Կովկասի ու Կենտրոնական Ասիայի բաժնի աշխատանքային խմբի համակարգող Ալեքսանդր Սկակովն էլ ավելի խիստ է իր գտնահատականներում` կարծելով, որ յուրաքանչյուր ամիս ավելանում է Լեռնային Ղարաբաղում մարտական գործողություններն սկսելու հնարավորությունը, և դրա մասին են վկայում բազմաթիվ գործոններ: Վերջինս գտնում է, որ մինչև ամառ ռազմական իրադարձություններ պետք չէ սպասել, սակայն դրանից հետո երաշխիքներ չկան:
Այս անորոշության բացը գալիս է լրացնելու «Նեզավիսիմայա գազետա» պարբերականում օրերս հրապարակված հոդվածը, համաձայն որի Ադրբեջանը պատրաստվում է լայնածավալ ռազմական գործողությունների: «Հավանաբար, ադրբեջանական զորքերի կողմից «գրավյալ տարածքների ազատագրման» փորձ կձեռնարկվի 2011թ. վերջում կամ, հավանաբար, 2012թ. ամռանը»,- գրում է թերթը:
Ինչպես տեսնում ենք, այն ռուսները, ովքեր, ըստ նախագահի, եթե ցանկանան` կարող են զսպել ռազմական գործողությունների վերսկսումը, առայժմ այնքան էլ վճռական տրամադրված չեն: Իսկ նրանց պեսիմիզմի ջրաղացին ջուր են լցնում եվրոպացի քաղաքական գործիչները, որոնք վերջին շրջանում նույնպես ընդգծված ուշադրություն ու ակտիվություն են հանդես բերում: Օրերս ԵԱՀԿ գործող նախագահ Աուդրոնյուս Աժուբալիսը հայտարարեց. «Ինձ անհանգստացնում են ղարաբաղյան հակամարտության գոտում հրադադարի ռեժիմի խախտման դեպքերը»: Նրանից ետ չմնաց Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Պիտեր Սեմնեբին, որի գնահատմամբ, Ղարաբաղի շուրջ ստեղծված իրավիճակը և յուրաքանչյուր միջադեպ ցույց է տալիս, որ պետք է էլ ավելի շատ ջանքեր ներդնել խնդրի կարգավորման ուղղությամբ: Վերոհիշյալ միտքը կրկնեց նաև Եվրախորհրդի գլխավոր քարտուղար Թորնբյորն Յագլանդը` ասելով, որ հակամարտության գոտու իրադրությունը կարող է դուրս գալ վերահսկողությունից, և իր կարծիքը հիմնավորեց զորքերի շփման գծում հրադադարի խախտման հաճախացած դեպքերով ու միջադեպերով:
Վերջին դիտողությունն իրոք համապատասխանում է իրականությանը: Այս փաստի առթիվ նույնիսկ պաշտոնական Ստեփանակերտը հանդես եկավ հատուկ հայտարարությամբ` փաստելով, որ
սահմանին արձանագրվել է հակառակորդի կողմից հրադադարի ռեժիմի խախտման աննախադեպ աճ: Իսկ թվերը գալիս են պատկերն ամբողջացնելու: Այսպես, հունվարի 22-ին ու 23-ին ադրբեջանական բանակի առաջապահ ուժերը շուրջ 90 անգամ խախտելով հրադադարը` հայկական դիրքերի վրա արձակել են ավելի քան 300 կրակոց: Հունվարի 24-25-ին 14 անգամ խախտվել է հրադադարի ռեժիմը: Կորուստներով միջադեպքեր արձանագրվեցին Հորադիզի և Աղդամի շրջանի Ջավահիրլի գյուղի մերձակայքում:
Իսկ այս ամենի մասին ի՞նչ են ասում ու մտածում Հայաստանում: Պարզվում է` ոչ մի տագնապալի բան: Ընդհակառակը, ոմանք շարունակում են պնդել, թե ադրբեջանցի զինվորը պատրաստ չէ միայնակ պատերազմի գնալ, նրան առնվազն պետք է Թուրքիայի աջակցությունն ու թույլտվությունը, իսկ Թուրքիան ներկա փուլում պատերազմ չի ուզում` կապված ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին քաղաքական զարգացումների հետ:
Բաքվի` միայնակ կռվի չգնալու թուլությունը դատապարտողները սակայն հաջորդ պահին հենց իրենք են հայտնվում նույն գայթակղության ցանցում, երբ սկսում են խոսել այն մասին, որ ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում Հայաստանի վերջին պայմանավորվածությունները ստրատեգիական գործընկերների հետ թույլ են տալիս ավելի վստահությամբ նայել խաղաղության պահպանման ապագային: Ստացվում է այնպես, որ մենք էլ հույսներս դրել ենք կողմնակի օգնության վրա և անհրաժեշտության դեպքում հազիվ թե կարողանանք ինքնուրույն պատերազմել:
Եվ վերջապես, մեկնաբանելով Բաքվից անդադար հնչող ռազմատենչ հայտարարությունները, շատերն էլ սկսել են դատողություններ անել այն մասին, որ իրականում ոչ ոք պատերազմ չի ուզում, քանի որ դա չի բխում կողմերից որևէ մեկի շահերից` նկատի առնելով տարածաշրջանում թափ հավաքող նոր էներգետիկ նախագծերը: «Դրանց ֆոնին քիչ հավանական է, որ որևէ մեկը թույլ տա ռազմական գործողությունների վերսկսում այդ նախագծերի մոտ»,- պնդում և իրենց ասածին հավատում են որոշ վերլուծաբաններ:
Իսկ միակ ճշմարիտն այն է, որ մենք երբեք չպետք է մեզ ներշնչենք այն գաղափարը, թե պատերազմի վերսկսումն անհնար է, քանի որ դրա հնարավորությունը միշտ կա, իսկ դրա բացառումը կարճատեսություն է ոչ միայն քաղաքական առումով:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Կամ լեզգինկա, կամ այրվող Ղուրան

27 Դկտ

Ռուս ազգայնական Վլադիմիր Տորն իր «Կենդանի ամսագիր» բլոգում մոսկվացիներին կոչ է արել դեկտեմբերի 31-ի գիշերը հավաքվել Կարմիր հրապարակում։ «Բարեկամներ, եկեք Նոր տարին դիմավորենք Կարմիր հրապարակում։ Թող այնտեղ շատ ռուսներ լինեն»,- գրել է նա: Իր հայրենակիցներին մայրաքաղաքի կենտրոն հրավիրող ազգայնականը գիտի, որ նույն օրը բազմաթիվ կովկասցի երիտասարդներ ևս որոշել են նույն վայրում հավաքվել ու լեզգինկա պարել: Ի պատասխան սրա, սլավոններն էլ պատրաստվում են Կարմիր հրապարակում այրել Ղուրանը։ «Կարմիր հրապարակը Ռուսաստանի սիրտն է ու չի կարելի թույլ տալ, որպեսզի այն կորցնի իր կերպարը»,- գրել է Վլադիմիր Տորը` համոզված, որ այրվող Ղուրանի կրակները ետ կբերեն Ռուսաստանի նախկին էությունը: Ավելի խելացի բան մտածել չկարողանալով, նրանք որոշել են կրկնել այն, ինչն այս տարվա սեպտեմբերին արեց ամերիկյան եկեղեցիներից մեկի հոգևորականը Ֆլորիդայում` կրակի մատնելով մուսուլմանների սուրբ գիրքը:
Ինչպես տեսնում ենք, ազգայնական կրքերը ոչ միայն չեն հանդարտվում, այլև նոր թափ ու լիցքեր են առնում: Դեկտեմբերի 11-ից հետո, երբ Մոսկվայի Մանեժնայա հրապարակում ծայրահեղականների և ֆուտբոլային ֆանատների կողմից կովկասցիների վրա կատարված հարձակումների ու ոստիկանության հետ բախումների պատճառով տասնյակ անմեղ մարդիկ տուժեցին, այդ երկրի իշխանություններն ըստ էության որևէ լուրջ քայլ չձեռնարկեցին հետագա զարգացումները կանխելու համար: Բավարարվելով սոսկ բարոյախրատական ելույթներով ու իրավապահների աշխատանքը խրախուսելով, նրանք իրենց չեզոք պահվածքով նպաստեցին հաջորդող շաբաթների աճող լարվածությանը: Միայն վերջին մի քանի օրերի ընթացքում Ռուսաստանի տարբեր անկյուններից անընդմեջ հաղորդումներ են ստացվում այլազգիների սպանության, բռնությունների, ավազակային հարձակումների մասին: Դրան զուգահեռ դատախազություններում հանցագործների նկատմամբ քրեական գործեր են հարուցվում՝ անկարգությունների դրդող և ազգայնական բնույթի կոչեր հնչեցնելու մեղադրանքով, ինչը եղած պատիժների ամենամեղմ տարբերակն է: Այդպես էլ ոչ մեկի նկատմամբ զանգվածային անկարգությունների կամ ջարդերի մասնակցության մեղադրանք չի առաջադրվել, թեև աղաղակող փաստերը բազմաթիվ էին ու անժխտելի: Իսկ շովինիզմի հաղթարշավը շարունակվում է` «Ռուսաստանը՝ ռուսներին» կարգախոսով: Միայն վերջին օրերին բողոքի ինքնաբուխ ակցիաներ են տեղի ունեցել Կլին, Պավլովո-Պոսադ, Չեխով, Սերպուխով և այլ քաղաքներում: Այս պատկերն առավել ամբողջացրել է «Շարժում դեկտեմբերի 11» ուլտրաաջ կազմակերպության ստեղծվումը, որի հրապարակած մանիֆեստի համաձայն, իրենց նպատակն է ռուս ժողովրդին ազատել ոչ ռուսական իշխանությունից և «միլիոնավոր պարազիտներից», գրավել Կրեմլը և երկրից վտարել բոլոր կովկասցիներին ու միջինասիացիներին:
Որպեսզի չստեղվի այն տպավորությունը, թե մենք ցանկանում ենք միտումնաբար ու հանիրավի խտացնել գույները, ներկայացնենք վերջերս Հանրային կարծիքի ուսումնասիրման համառուսաստանյան կենտրոնի կողմից իրականացված հարցման արդյունքներից ընդամենը մի քանի կետ: Համաձայն դրանց, յուրաքանչյուր 10-րդ ռուսաստանցին պատրաստ է մասնակցել բողոքի այնպիսի գործողությունների, ինչպիսիք դեկտեմբերի 11-ին տեղի ունեցան Մանեժնայա հրապարակում: Հարցվածների 18 տոկոսն, այսինքն ամեն 5-րդը, հավանություն է տալիս ջարդեր իրականացրած ազգայնականների գործողություններին: Եվ նման տրամադրությունների ֆոնի վրա իշխանություններն իրենց հերթին տեղեկացնում են, թե պատրաստվում են ստեղծել էթնիկ հանցագործությունների դեմ պայքարի հատուկ ստորաբաժանում:
Բայց արդյո՞ք ոչ-ռուսներն այդպիսի վտանգ են ներկայացնում ռուսների համար: Ընթացիկ տարվա գործունեության հաշվետվության մեջ այժմ նշվում են սարսափազդու թվեր, ըստ որի Մոսկվայի բոլոր հանցագործությունների 70 տոկոսը իրականացրել են եկվորները: Ինչ-խոսք, տպավորիչ ցուցանիշ է: Մոսկվաբնակներն իրոք զգուշանալու հիմքեր կունենային, եթե այդ տվյալները գոնե փոքր-ինչ մոտ լինեին ճշմարտությանը: Բանն այն է, որ բոլորովին վերջերս ՌԴ ոստիկանության պաշտոնական վիճակագրության ամփոփագրում միանգամայն ուրիշ պատկեր էր: Այնտեղ ասվում էր, որ 2010-ի 11 ամիսներին, ողջ Ռուսաստանում արձանագրվել է 2 438 126 հանցագործություն, որից միայն 41 765-ն են իրականացրել ԱՊՀ երկրներից ժամանած միգրանտները: Ըստ այդմ, միջին միգրանտը 3 անգամ ավելի օրինապահ է գտնվել, քան միջին տեղացին: Սակայն ինչ-որ մեկին խիստ անհրաժեշտ է սևացնել «սևերին», որպեսզի «սպիտակները» էլ ավելի սպիտակ երևան:
Այս տարի Ռուսաստան է ժամանել 13 մլն արտասահմանցի: Անօրինական միգրանտների թիվը կազմում է 3 մլն: Նման ահռելի հոսքի պայմաններում ակնկալել լիակատար ներդաշնակություն ու համերաշխություն` այնքան էլ իրատեսական չէ: Սակայն կա խնդրի մյուս կողմը, ինչի մասին դիպուկ նկատեց Ռուսաստանի վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը` ասելով, որ Ռուսաստանում դարերով առկա ազգայնականության ու քսենոֆոբիայի դեմ իմունիտետը սկսել է թուլանալ: Ճիշտ է, օրերս Պուշկինսկայա հրապարակում ռուս մտավորականությունը հանրահավաք անցկացրեց այլատյացության դեմ, և մոտավորապես 2 հազար մասնակիցներ վանկարկեցին` «Ռուսաստանը բոլորի համար», «Ոչ ֆաշիզմին» կարգախոսներ, իսկ նույն ժամանակ ռուս հայտնի գործիչների մի խումբ հանդես եկավ մոսկվացիներին ուղղված դիմումով` կոչ անելով մոսկվացիներին կանգնել «ի պաշտպանություն նորմալ կյանքի և մարդկային արժանապատվության», սակայն նրանց ձայնը և պահանջը` «Ռուսաստանն առանց նացիզմի», դեռ երկար ժամանակ կխլանա այն վանկարկումների և աղաղակների ներքո, որոնք այդ բազմազգ երկրի համար այլ ապագա են գուշակում:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Կռահումներ ըստ տողատակերի

19 Նյմ

Ավարտվեց նախագահ Սերժ Սարգսյանի աշխատանքային այցը Ռուսաստանի Դաշնություն: Սա այն դեպքերից մեկն էր, երբ ներկայացած հնարավորությունն օգտագործվեց միանգամայն այլ նպատակների համար: Այդ իմաստով Ռուսաստանի հայերի միության տասնամյա հոբելյանին նվիրված հանդիսությունները չափազանց հարմար ֆոն էին հերթական քաղաքական քննարկումների համար: Պետք է նկատել, որ այս անգամ այցն աչքի ընկավ ոչ միայն իր հագեցվածությամբ, այլև ժամանակային առումով պահի ճիշտ ընտրությամբ: Աստրախանի բանակցություններից հետո և Աստանայի գագաթաժողովից օրեր առաջ թերևս կար անհրաժեշտություն մի վերջին անգամ հստակեցնելու կողմերի դիրքորոշումներն առավել հրատապ ու կարևոր խնդիրների շուրջ: Իսկ եթե ասվածին հավելենք նաև ՌԴ նախագահ Մեդվեդևի այցը Բաքու, ապա Հայաստանի համար Ռուսաստանի ղեկավարության հետ շփումները կրկնակի կարևորություն էին ձեռք բերում:
Մյուս կողմից հարկ է նկատել, որ ըստ էության մեզ այդպես էլ անհայտ մնաց, թե նախագահն ինչ է խոսել ու քննարկել Մոսկվայում: Եթե մի կողմ թողնենք այն փոխադարձվող հաճոյախոսություններն ու արարողակարգային սիրալիությունները, որոնք միշտ էլ արտասանվում են լրագրողների ներկայությամբ, ապա բուն բանակցությունների նյութի շուրջ որևէ լրատվություն չտրամադրվեց: Եղան ելույթներ, շնորհավորական ուղերձներ, պարգևատրումներ, եղան երկու երկրների դարավոր բարեկամության մասին հուզիչ հիշատակումներ ու հավաստիացումներ, սակայն վերջին արդյունքներն այդպես էլ մնացին ստվերում: Եվ միակ հիշատակումն այդ մասին, ինչը կարող է որոշակի կռահումների հիմք դառնալ, ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպանատանը Ս. Սարգսյանի արտասանած հետևյալ ամփոփիչ խոսքերն էին. «Մեր կողմից տրված բոլոր հարցերը գտել են դրական արձագանք, և ուզում եմ ձեզ հավաստիացնել, որ հիմա վերադառնում եմ Հայաստան շատ ավելի վստահ վաղվա օրվա նկատմամբ»:
Պիտի խոստովանենք, որ առաջին հայացքից սրանք տարօրինակ խոսքեր են: Ապագայի նկատմամբ վստահությունն ու հույսը Մոսկվայում ձեռք բերած Հայաստանի նախագահը նման կերպ արտահայտվելու համար պիտի որ լուրջ հիմքեր ունենար: Իսկ ներմուծվող ոգևորությունը կարող էր ծնունդ առնել երկու պարագայում` կամ Ռուսատանը մեր երկրին երաշխիքներ է տվել, որ Ղարաբաղի հարցում հանդես կբերի նպաստավոր մոտեցում ու վճռական պահին աջակից կլինի, կամ երկիրը տնտեսական ճգնաժամից դուրս բերելու գործում հերթական շոշափելի օժանդակությունը կցուցաբերի, ինչպես դա եղավ նախորդ տարի` կես միլիարդ դոլար վարկի տեսքով:
Երկու դեպքերի համար էլ որպես սկզբնաղբյուր պիտի ծառայեն այն բառերը, որոնք թաքնված էին երկրի ղեկավարների արտասանած մտքերի տողատակերում: Մասնավորապես, Ղարաբաղյան հիմնախնդրի մասով Ս. Սարգսյանի մի արտահայտություն իր ներսում պարունակում էր նմանատիպ տարրեր: Դ. Մեդվեդևի հետ հանդիպման ժամանակ, շնորհակալություն հայտնելով վերջինիս ղարաբաղյան կարգավորման գործում միջնորդական ջանքերի համար, Ս. Սարգսյանն ասել էր. «Ռուսաստանը միշտ կարևոր դեր է խաղացել Կավկասում: Հուսով եմ, որ Ձեր ջանքերը կավարտվեն արագ և դրական»: Եթե դրականի մասին մեր պատկերացումներին հավելենք նաև հույսն այն մասին, որ գործը գլուխ կգա արագ (մի բան, ինչի մասին երբևէ խոսք չի գնացել, այլ, ընդհակառակն, մշտապես նշվել է, որ սա երկարատև պրոցես է), ապա մեզ մնում է ենթադրել, որ Հայաստանի նախագահն այդպես կարծելու համար պիտի որ ունենար ծանրակշիռ հիմքեր: Իսկ թե ո՞րը կարող է լինել դա իրագործելու մեխանիզմը, հազիվ թե հրապարակման ենթակա լինի:
Մոսկովյան այցի կարևոր դրվագներից մեկն էլ Ս. Սարգսյանի հանդիպումն էր ՌԴ կառավարության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ: Խոսակցությունը հայ-ռուսական երկկողմ տնտեսական հարաբերությունների զարգացման ընթացքի ու հեռանկարներների մասին էական էր այնքանով, որ Ռուսաստանն այս անգամ էլ խոստացավ մեզ միայնակ չթողնել դժվարություններին դեմ հանդիման:
Եթե վստահելու լինենք պաշտոնական վիճակագրությանը, ապա այս տարի Ռուսաստանի հետ Հայաստանի ապրանքաշրջանառությունն աճել է 12 տոկոսով: Իսկ Ռուսաստանն ավանդաբար համարվում է Հայաստանի առաջատար առևտրատնտեսական գործընկերը: Նման պատկերի համատեքստում արդեն ընկալելի է Սարգսյանի այն միտքը, թե «Պատահական չէ, որ Ռուսաստանը մեր ռազմավարական դաշնակիցն է և հուսալի գործընկերը: Պատահական չէ նաև, որ Հայաստանում իրականացվող ներդրումային ծրագրերի ասպարեզում հենց Ռուսաստանն է զբաղեցնում առաջին տեղը»:
Եթե մոսկովյան այցելությունը դիտարկելու լինենք երկու երկրների միջև շարունակվող քաղաքական խորհրդատվությունների մի օղակը կամ որոշ իմաստով նաև ձեռք բերված պայմանավորվածությունների իրականացման ընթացքն ամփոփող փուլ, ապա այս օրերին անհրաժեշտություն կառաջանա դա քննել նաև ոչ պակաս կարևոր այլ երկխոսությունների` Ալիև-Ահմադինեժադ կամ Մեդվեդև-Ալիև շփումներին զուգահեռ: Միայն այդ պարագայում հնարավոր կդառնա կռահել մեզ շրջապատող երկրների վարած քաղաքականության ուղղվածությունը և ստանալ պարզաբանումներ այն հարցերի համար, որոնք մնացին անպատասխան:
Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

%d bloggers like this: