Tag Archives: Պուտին

«Պուտինի ոտքերը լվամ, ջուրը խմեմ»

5 Փտր

Ստրուկը նա չէ, ում ձեռքերն ու ոտքերը երկաթե ծանր շղթաներով գամում են ու քշում աշխատանքի: Ստրուկը նա է, ով իր կյանքը չի պատկերացնում առանց տիրոջ ու նվաստացումների: Այս իմաստով ստրուկները կարող են լինել «ստացիոնար» և «հեռակա»: Առաջիններին դեռ ինչ-որ կերպ հասկանալ կարելի է՝ ծանր ձեռքի տակ գլուխ խոնարհող ու ծունկի իջնող արարածին պիտի թվա, թե այդ գնով գոյության խնդիր է լուծում: Սակայն «հեռակա» ստրուկների համար արդարացում գտնելն ուղղակի անհնար է, երբ ստորաքարշ ու ծառայամիտ այդ կենդանին բնազդական վախ ու հնազանդություն է ցուցաբերում մեկի հանդեպ, ում իր օրում չի տեսել և առանձնապես նրանից կախված լինելու պատճառներ չունի:
Ահա այսպիսի մտքեր են ծնվում ամեն անգամ, երբ առիթ է լինում լսել հերթական գետնաքարշի մասին: Օրինակ, կա նման մեկը՝ անհայտ ծագման ու անհայտ զբաղմունքի տեր, որի անունն է Անդրանիկ Նիկողոսյան: Սա իրեն հռչակել է ԱՊՀ երիտասարդական խորհրդի նախագահ, թեև վստահաբար կարող ենք ասել, որ ԱՊՀ-ն ոչ նրա կարիքն ունի, ոչ էլ տեղյակ է, թե խոսքն ում մասին է: Բայց դա չի խանգարում վերոնշյալ կոսմոպոլիտ կարիերիստին իրեն տիեզերքի կենտրոն երևակայել և մեծամտության այնպիսի ճախրանքներ ունենալ, որ այդ բարձունքներից սեփական (սեփակա՞ն) հայրենիքը նրա թվա ընդամենը մի չնչին կետ: «Հայաստանն ընդամենը մի հատ կետ ա իմ համար, և ես վաղուց արդեն մոռացել եմ»,- բարբաջանքի առաջին պոռթկումն է ունենում անհայրենիք Նիկողոսյանը՝ խստագույնս խոցված ու վիրավորված այն փաստից, որ այդ մոռացված կետ-հայրենիքում ըստ հարկի չգնահատվեց իր փառավոր նախաձեռնությունը՝ «Պուտին» ակումբների ցանցով պատել խեղճուկրակ երկիրը: Պուտինասեր ստրուկը տառապում է այն մտքից, որ ձեռքից գնում է օտարի ոտքերը լվանալու և ջուրը խմելու հրաշալի հնարավորությունը, և դա էլ ու՞մ մեղքով, մի կետ ու բիծ Հայաստանի, որը նրա աչքին ավելի փոքր է, քան Պուտինի բթամատը:
Չափման միավորների անձնական ստանդարտներով առաջնորդվող այս տղեկը «մուննաթ գալու» հազար ու մի առիթներ ունի և այդ «մուննաթներն» անպայման պիտի լինեն աշխարհաքաղաքական, այլապես ստվեր է ընկնում ամորֆ կերպարի ամբողջականության վրա: «Ես պարապ մարդ չեմ, որ Մոսկվան թողած` ամբողջ օրը Հայաստանով զբաղվեմ: Ես զբաղված եմ ամբողջ տարածաշրջանի գործերով»,- փրփրում է նա, և այդ փրփուրը ցրիվ է գալիս ողջ տարածաշրջանի վրա՝ ծովից ծով ու լեռնաշխարհից լեռնաշխարհ, որպեսզի ալիքները գնան ու քսվեն նրա տերերի, պուտինների ու մյուսների քղանցքներին: Միայն այդ ժամանակ Նիկողոսյան Անդրանիկը երջանիկ կզգա իրեն: Միայն այդ ժամանակ նրա սողացող մարմինը հրճվանքից կգալարվի:
Բայց մի մեծ, անչափ մեծ վիշտ ունի երիտասարդը: Սիրտն արյունով է լցվում, հենց որ հիշում է իր ազգային պատկանելության մասին: «Հիմա ես կրակը ընկա՞, որ հայ եմ»,- հոգեկան տվայտանքի ու ընդվզման պահերին աղաղակում է նա:
Չէ, երիտասարդ, դու կրակը չես ընկել ու քեզ կրակի մեջ ոչինչ չի լինի, քանի որ քո տեակը ոչ այրվում է, ոչ էլ գոլորշիանում: Այդ մենք ենք, որ կրակն ենք ընկել քո ու քեզ նմանների ձեռքը: Իսկ նրանք շատ են, անուններով տարբեր, բայց էությամբ նույնը: Եվ գալիս են, անվերջ գալիս են, ու այդ ոհմակի վերջը դեռ չի նշմարվում:

Ռուսական բունտը և ցարի պատասխանը

7 Դկտ

Ռուսաստանի Պետդումայի ընտրությունների վերջնական պատկերը ներկայացավ այսպիսի արդյունքներով` իշխող «Եդինայա Ռոսիան» ստացավ ձայների 49,3 տոկոսը, Կոմկուսը` 19,2, Լիբերալ-դեմոկրատները` 12, «Սպրավեդլիվայա Ռոսիան»` 13,25 տոկոս քվե: Սակայն մյուս քաղաքական ուժերի ճակատագիրն ու նրանց ձեռքբերումները կամ կորուստները ակնհայտորեն քիչ են հետաքրքրում մարդկանց, փոխարենը բոլորի ուշադրությունը բևեռվել է այն փաստի վրա, որ «Եդինայա Ռոսիան» նախորդ՝ 2007 թվականի ընտրությունների համեմատ կորցրեց շուրջ 15 տոկոս կամ, որ նույնն է՝ մոտ 13 մլն ընտրողի: Նման շրջադարձն, ինչ խոսք, չի կարելի որակել այլ կերպ, քան որոշակիորեն անսպասելի: Սա նաև նշանակում է, որ «Եդինայա Ռոսիան» կորցնում է ոչ միայն սահմանադրական, այլև բացարձակ մեծամասնությունը, և ստիպված է լինելու ձգել գոտիները: Իսկ երբ ընդհանուր առմամբ հաղթանակ տարած կուսակցությունը սկսում է բացատրություններ փնտրել իր պարտության նմանվող հաղթանակի մասին, կնշանակի կացությունն իսկապես մտահոգիչ է: Օրինակ, նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը կարծում է, թե հարազատ թիմի ցածր արդյունքի մեղավորը տնտեսական ճգնաժամն է` դա գնահատելով որպես «ժողովրդավարությունը՝ գործողության մեջ»՝ չբացառելով «կոալիցիոն լուծումները»: Սակայն փորձագետներն ու իշխանության ընդդիմախոսները չեն կիսում այս հիմնավորումը: Նրանց կարծիքով արդյունքները պայմանավորվել են ոչ միայն ընդդիմադիր ընտրազանգվածի ակտիվացմամբ, այլև վատ կազմակերպված նախընտրական քարոզարշավով: Սրա հետ մեկտեղ հազարավոր մարդիկ պնդում են, որ քվեարկությունն ուղեկցվել է բազմաթիվ խախտումներով, և բողոքի ակցիաներ են անցկացնում՝ պահանջելով չեղյալ հայտարարել դրանք։ Որոշ քաղաքական ուժեր արդեն իսկ պատրաստվում են բողոքարկելու ընտրությունները, և հայտարարում են, թե «Եդինայա Ռոսիան» յուրացրել է ընտրողների 15 տոկոս ձայները, քանի որ իրականում ջախջախիչ պարտություն է կրել՝ հավելագրելով 12-15 տոկոսը: «Ընտրությունները բացարձակ հակաօրինական էին ինչպես իրավական, այնպես էլ բարոյա-էթիկական տեսանկյունից»,- ասում են նրանք:
Արտաքին աշխարհն իր հերթին սեփական եզրահանգումներն է հրապարակ բերում՝ հայտարարելով, թե ռուսական ընտրությունները ցույց տվեցին, որ Պուտինի կուսակցությունը կորցրել է բնակչության աջակցությունը ու այլևս երկրում չունի մեծ քաղաքական ազդեցություն: «Կրեմլն օգտագործել է ավտորիտար սցենարների գրեթե բոլոր տրյուկները, որպեսզի խեղդի այլակարծությունը և պաշտպանի Վլադիմիր Պուտինի ու նրա շրջապատի իշխանությունը: Սակայն ռուսաստանցիները անակնկալ են մատուցել ժամանակակից ցարին»,- գրել է The Wall Street Journal-ը:
Ռուսաստանի մշտական մրցակից ԱՄՆ-ն չէր կարող բաց թողնել նման հնարավորությունը՝ Մոսկվային չհայտնելու իր «լուրջ անհանգստության» մասին: ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնն անմիջապես հանդես եկավ խախտումների մասին դիտողություններով, պահանջեց հետաքննել դրանք և ընտրությունները որակեց ոչ արդար, ոչ էլ ազատ: «Մենք նաև անհանգստացած ենք, որ ռուս դիտորդները ենթարկվել են հետապնդումների, իսկ կայքերը՝ կիբերհարձակումների»,-նշեց պետքարտուղարը: Իր հերթին ԵԱՀԿ-ն նախնական գնահատական հնչեցրեց՝ արձանագրելով, թե գրանցվել են լցոնումներ, ընտրացուցակների կեղծումներ ու մտահոգիչ այլ գործողություններ: Սա պիտի որ լրջորեն զայրացներ ռուսներին: Սակայն Մեդվեդևը բավականին մեղմ պատասխան տվեց արտասահմանցի գործիչներին` նշելով, որ «Ռուսաստանի քաղաքական համակարգը երկրի ներքին գործն է»: Անհամեմատ չոր էր Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի քարտուղար Նիկոլայ Կոնկինի արձագանքը, ով պետքարտուղարին խորհուրդ տվեց ուշադրությունն ուղղել ամերիկյան ընտրական համակարգի աղաղակող թերացումների վրա:
Բայց դրսի քննադատողների հետ վիճաբանելուց շատ ավելի կարևոր է հանդարտեցնել այն կրքերը, որոնք հասունանում ու ծավալվում են բուն Ռուսաստանում: Հատկապես Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում ընտրություններից դժգոհ քաղաքացիները սկսեցին բողոքի զանգվածային ակցիաներ անցկացնել: Նախօրեին մեծ բազմություն էր հավաքվել Չիստիե Պրուդի տեղանքում, ովքեր նույնիսկ փորձ արեցին ներխուժել Կրեմլ: Իշխանությունն իր հերթին դիմեց ուժի գործադրմանը: Ներկա պահին հարյուրավոր ակտիվիստներ ձերբակալվել են, դրանց թվում կան կուսակցությունների առաջնորդներ, իրավապաշտպաններ, լրագրողներ: Իսկ հետո սկսվեցին մտահոգիչ հաղորդագրություններ տարածվել այն մասին, որ քաղաքը բառացիորեն օկուպացվել է զորքերի կողմից: «Մոսկվա զորքեր են շարժվում», «Այսպիսի բան չեմ տեսել 1993 թվականից ի վեր»,- նման գրառումներ հայտնվեցին բլոգերում, որոնք ուղեկցվում էին Ներքին զորքերի բեռնատարների լուսանկարներով: ՆԳՆ մամուլի ծառայությունից շատապեցին հայտնել, թե տեղաշարժերը կապված են ծառայության ուժեղացված ռեժիմի հետ, որ սկսվել է «լռության օրվանից» ու պետք է ավարտվի ձայների վերջնական հաշվարկից հետո: Իրավապահները նաև հաղորդում էին, որ Մոսկվայում զորքերի թիվը չի ավելանալու, ուղղակի ընթանում է անձնակազմի պլանային փոխարինում, բայց դրա հետ մեկտեղ ուժայինները նախազգուշացնում էին, որ ամենայն խստությամբ ցրելու են չարտոնված բոլոր ցույցերը։
Ռուսական բունտի կարոտախտը ոմանց մոտ հույսեր է արթնացնում հնարավոր ցնցումների ու վայրիվերումների հեռանկարի մասին: Փողոցներում դեռևս անհանգստություն կա, որը շարունակություն է խոտանում: Սակայն իշխանությունները ցայտնոտային կացության մեջ չեն և դեռ փորձում են սթափ գնահատել իրավիճակը: Նրանք ասում են, որ իրենց ձախողումն ու անկումը բնական կարելի էր համարել, քանի որ «Եդինայա Ռոսիա» կուսակցությունն է կրում պատասխանատվությունը երկրում տեղի ունեցող բոլոր զարգացումների համար։ «Պետական Դումայում տեղի կունենա էական թարմացում։ Հաջորդ տարվա նախագահական ընտրություններից հետո կձևավորվի նոր կառավարություն, և այնտեղ էլ կլինեն լուրջ փոփոխություններ»,- խստանում է վարչապետ Պուտինը։ Ընդդիմությունն իր հերթին այս ընթացքում փաստել է, որ ռուսաստանյան քաղաքական կյանքում էական շարժ է տեղի ունեցել. եթե առաջներում համարվում էր, որ Պուտինը հավերժ է, իսկ «Եդինայա Ռոսիան» դեռ երկար ժամանակով կիշխի, ապա հիմա դա այդպես չէ: Բայց սրանով հանդերձ ընդդիմությունը նաև հասկանում է, որ հազիվ թե իրեն հաջողվի ձեռք բերել լուրջ հաղթանակներ ու փոփոխություններ: Բանն այն է, որ «Եդինայա Ռոսիան» թեպետ հարաբերական պարտություն կրեց, սակայն հակամարտ դաշտում գտնվողները չեն կարողացել ներկայացնել հակակշիռ ուժ և ձևավորել որոշակի պահանջներ: Դրա հետ մեկտեղ Ռուսաստանում այնպիսի միասնական ընդդիմադիր շարժում, որն ի վիճակի կլինի պայքարի մեջ մտնել, ներկա պահին չկա։ Հենց այդ անորոշության ու անհավասար ուժերի պայմաններում էլ իշխող կուսակցությունն իրեն շարունակում է նախկինի պես ինքնավստահ զգալ: Եվ նույնիսկ այսօրվա լարվածության, փողոցային խժդժությունների, քաղաքական ակտիվության պայմաններում շատերն են խոստովանում, որ իրատեսական չէ առաջիկայում սպասել ընտրված կուրսի լուրջ փոփոխություն: Իսկ իշխանական բուրգը, որ վերջնականապես կամբողջացվի մարտին՝ նախագահի ընտրությամբ, հազիվ թե շեղվի իր նախանշած սցենարից:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Պուտինն ու մենք

28 Սպտ

Ռուսաստանի «Եդինայա Ռոսիա» իշխող կուսակցության համագումարում օրերս հնչած այն հայտարարությունը, որ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը կառաջադրվի 2012 թվականի նախագահական ընտրություններում, իսկ գործող նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը կստանձնի վարչապետի պաշտոնը, աշխարհն արդեն ընկալում է ոչ թե իբրև սպասվելիք ընտրությունների արդյունքների հնարավոր տարբերակ, այլ կատարված փաստ: Եվ հենց այդ մտայնությունից էլ բխում են բոլոր կարգի ենթադրություններն ու կռահումները՝ կապված ռուսական քաղաքականության փոփոխությունների ու վերադասավորումների հետ: Ամեն պարագայում, պետք է նկատել, որ գլխավոր ներքաղաքական ինտրիգը լուծվել է, «ժողովրդավար» Մեդվեդևը պարտվել է «ավտորիտար» Պուտինին, և Ռուսաստանում վերադառնում է պուտինյան դարաշրջանը: Միայն թե որքանո՞վ է խելամիտ պնդել, թե անհատներն են, որ վճռորոշ դեր են խաղում քաղաքականությունության մեջ, և նրանց փոխատեղումները կարող են էական ազդեցություն թողնել ոչ միայն միջպետական հարաբերությունների այլև ամբողջական տարածաշրջանների գործընթացների վրա, դա խնդրի մյուս երեսն է: Բնականաբար, խոսքն առաջին հերթին մեր գոտու մասին է, և համոզմունքը, թե Պուտինի վերադարձով Ռուսաստանը կակտիվացնի իր քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում, այդ թվում նաև` Հայաստանի հետ հարաբերություններում, նախ և առաջ ծանրակշիռ հիմնավորում է պահանջում: Առայժմ վերլուծաբաններն իրենց վարկածները խարսխում են այն տպավորության վրա, թե Պուտինը ավելի պրագմատիկ մոտեցում ուներ մեր տարածաշրջանի խնդիրներին, քան Մեդվեդևը, այդ իսկ պատճառով էլ նրա նախագահության օրոք Ռուսաստանը կկոշտացնի իր դիրքորոշումը Անդրկովկասում:
Կովկասյան երկրներն ու մերձավոր հարևաններն էլ իրենց հերթին են շտապում գնահատել նոր իրողությունները՝ մի դեպքում հանդես բերելով ընդգծված զսպվածություն և չշտապելով առաջ ընկնել ժամանակից, մեկ այլ դեպքում խախտելով ամեն կարգի պայմանականություն և արտահայտելով մտքեր, որոնք որևէ ընդհանում բան չունեն ռեալ կացության հետ: Այս իմաստով դեռևս ամենասակավախոսը թուրքերն են, որոնք բավարարվեցին սոսկ այն ենթադրությամբ, թե իշխանության փոխանցման ռուսական տարբերակը կարելի է կիրառել նաև իրենց մոտ՝ նախագահ Աբդուլահ Գյուլի ու վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի դեպքում: Վրացիներն, ընդհակառակը, ցավով արձագանքեցին կատարվածին, թեև այդ հեռանկարը նրանց համար կանխատեսելի էր: Ամեն դեպքում, Թբիլիսին հարկ համարեց նշել, որ լավատեսության համար հիմքեր չի տեսնում ու համոզված է, որ հետայսու կպահպանվի բացասական անձնավորված վերաբերմունքը Սահակաշվիլու կառավարության նկատմամբ: Իսկ ահա Բաքվում անմիջապես հանգեցին այն տեսակետին, թե Պուտինի վերադարձով Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացը կարող է լիովին փոխվել: Ադրբեջանցիների կարծիքով, Ռուսաստանի ներկայիս նախագահը ավելի շատ է շահագրգռված հակամարտության կարգավորմամբ, քան Պուտինը: Այսինքն` զգացվում է, որ Մեդվեդևը ավելի լավատես է այդ հարցում, իսկ Պուտինը՝ հոռետես ու ներկայիս ստատուս քվոյի պահպանման կողմնակից: Ամեն դեպքում սա հազիվ թե խանգարի Ադրբեջնին՝ շարունակել իր բալանսավորված քաղաքականությունը վարելու փորձերը Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև, իսկ ՌԴ-ին էլ դիտել Լեռնային Ղարաբաղի հարցով միջնորդ:
Գալով Հայաստանին, թերևս հիմքեր ունենք այն տեսակետը հայտնելու, որ Ռուսաստանում իշխանական համակարգի կամ լիդերների փոփոխության հետևանքով մեր երկրի հանդեպ վերաբերմունքի էական փոփոխություններ չեն դիտվի: Երևանում այժմ շատերն են գտնում, որ գոյություն ունեցող մտայնությունն այն մասին, թե ռուս առաջնորդներից մեկն ավելի արևմտամետ է, քան մյուսը, և որ դա ինչ-որ կերպ արտացոլվում է Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական կուրսի վրա, ոչ այլ ինչ է, քան հորինվածք: Բայց սա դեռ չի կարող նշանակել, թե ընդհանրապես պետք չէ որևէ փոփոխության սպասել: Սա նաև չի կարող նշանակել, թե Երևան-Մոսկվա հարաբերություններում չեն գծագրվելու նոր նրբերանգներ: Այլ խնդիր է, թե հատկապես որ դաշտում դրանք կդրսևորվեն:
Որքան էլ զարմանալի էր, բայց Հայաստանում առաջին հերթին սկսեցին խոսել այն մասն, թե Պուտինի թեկնածության առաջադրումը ոչ միայն կփոխի Ռուսաստանի ազդեցությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության ուղղվածության վրա, այլև կավելացնի նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի վերադարձի շանսերը: Այդ թեզի կողմնակիցները այն տպավորությունն ունեին, որ Քոչարյանը ավանդաբար համարվել է պուտինյան ոճի գործիչ և, բացի դա, վերջին շրջանում Քոչարյանի ու նրա շրջապատի ակտիվացումը նրանց իրավունք էր տալիս այդպես ենթադրելու: Սակայն վարկածի հեղինակները շրջանցել էին մի կարևոր հանգամանք, ինչն էապես կփոխեր նրանց ենթադրությունների ուղեծիրը: Բանն այն է, որ Վլադիմիր Պուտինը չի վերադառնում քաղաքականություն, քանի որ իրականում նա չէր էլ հեռացել ու իր ազդեցությունը միշտ էլ պահպանել էր Ռուսաստանում: Իսկ ահա Քոչարյանի մասին նույն բանն ասել չի կարելի: Այս իմաստով որևէ կապ կամ ընդհանրություն Ռուսաստանի ու Հայաստանի նախընտրական գործընթացների մեջ չկա: Էլ չենք ասում, որ հնարավորությունը, թե Պուտինը կաջակցի Քոչարյանին, միֆական ժանրից է:
Իսկ եթե անհատների թեմայից անցում կատարենք ավելի ծավալուն և կարևոր հիմնախնդիրների, ապա հենց ռուսական քաղաքական շրջանակներում քիչ չեն նրանք, ովքեր կարծում են, որ Պուտինի վերադարձը Կրեմլ ղարաբաղյան կարգավորման հարցում Ռուսաստանի քաղաքականությունը կդարձնի իրականությանը ավելի մոտ: Սա չի նշանակում, թե այն անմիջապես կլուծվի: Բայց ենթադրում է դրական տեղաշարժեր: Պատահական չէ, որ հատկապես հիմա վերլուծաբանները վերհիշեցին, թե ինչպես էր ժամանակին Պուտինը հայտարարում, որ պետք չէ Ղարաբաղի հարցը կապել Հայաստան-Թուրքիա հարաբերություների հետ: Վերհիշեցին նաև այն մասին, որ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի շրջապատում քիչ չեն ադրբեջանամետ խորհրդականները, ովքեր փորձում են օգտագործել իրենց ազդեցությունը Կրեմլում՝ նյութականացնելով այդ կողմնակալությունը: Ինչ վերաբերում է Պուտինի գործելաոճին և նրա կողմից ձեռնարկվելիք հնարավոր քայլերին, ապա կարծիք կա, որ նրա վերադարձով նախկին ստատուս-քվոն կվերականգնվի, ղարաբաղյան հակամարտության կողմերի վրա ճնշումը կաճի` նոր պատերազմ չսանձազերծելու մտադրությամբ, իսկ ընդհանուր առմամբ Ռուսաստանը կփորձի սառեցնել գործընթացը:
Այս ենթադրությունները հաստատելու կամ մերժելու համար դեռ բավականին ժամանակ կա: Իսկ մինչ այդ լրատվամիջոցները տեղեկություն են տարածել այն մասին, թե այս տարվա նոյեմբերին հնարավոր է Վլադիմիր Պուտինի աշխատանքային այցը Հայաստան: Ասվում է, որ նրա այցը պայմանավորված կլինի հայ-ռուսական ռազմավարական նոր փաստաթղթի ստորագրմամբ, որը վերաբերում է Հայաստանի էներգահամակարգին: Մեզ մնում է միայն կռահել, որ երևանյան շփումներն ու զրույցները բացառապես տնտեսական խնդիրներին չեն առնչվելու:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Ինչու՞ սպանել Քադաֆիին

3 Մյս

ՆԱՏՕ-ի ռազմաօդային ուժերի կողմից Լիբիայի մայրաքաղաք Տրիպոլիի Բաբ ալ-Ազիզիա շրջանում գտնվող կառավարական նստավայրի ռմբահարման արդյունքում զոհվեց այդ երկրի առաջնորդ Մուամար Քադաֆիի յոթ որդիներից կրտսերը` 29-ամյա Սայիֆ ալ-Արաբը: Սպանվեցին նաև Քադաֆիի երեք թոռները, ինչպես նաև մի քանի ընկերներն ու հարևանները, որոնք այդ պահին գտնվում էին շենքում: Գնդապետ Քադաֆին կնոջ հետ հրաշքով փրկվեց: Նստավայրի ուղղությամբ հրթիռ էր արձակվել: Լսելով Քադաֆիի ընտանիքի անդամների մահվան լուրը` ընդդիմության մայրաքաղաք Բենղազիում ապսատամբները փողոց դուրս եկան և սկսեցին տոնել այդ իրադարձությունը: Ավիահարվածից քիչ անց հեռուստաընկերությունները ցուցադրեցին մեկհարկանի տան մնացորդները, իսկ ՆԱՏՕ-ի հրամանատարությունը հաստատեց, որ մայիսի 1-ի գիշերը Տրիպոլիին մի քանի հարված է հասցվել, սակայն ընդգծեց, որ իրենց թիրախը եղել են օբյեկտները, այլ ոչ մարդիկ:
Արևմուտքն, ինչպես միշտ, անկեղծ չէր: Այն, որ Քադաֆիի դեմ ֆիզիկական հաշվեհարդար տեսնելու ծրագիրը նրանց համար դարձել է առանցքային կարևորության խնդիր, այլևս ոչ մեկի համար գաղտնիք չէ: Եվ այս ռմբահարումն էլ վերջին երկու ամիսների ընթացքում Քադաֆիին սպանելու թվով չորրորդ փորձն էր: Ռազմական գործողությունների հրամանատար, կանադացի գեներալ-լեյտենանտ Շարլ Բուշարը շտապեց կատարվածի առթիվ արդարանալ, թե դաշինքի ղեկավարությունը ափսոսում է «խաղաղ բնակիչների շրջանում մարդկային զոհերի, համար»` հավելելով, որ ՆԱՏՕ-ն լիազորված է գործելու ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևի դրույթների համաձայն: Նմանօրինակ մեկնաբանությամբ հանդես եկավ նաև Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Դևիդ Քեմերոնը, ով հայտարարեց, թե ռազմական գործողությունները Լիբիայում չեն հետապնդում «կոնկրետ անձնաց ֆիզիկական ոչնչացումը»:
Ոչ Բուշարի, ոչ Քեմերոնի և ոչ էլ նրանց նախորդների խոսքերը որևէ ընդհանուր բան չունեն ճշմարտության հետ: ՄԱԿ-ի հայտնի բանաձևը կոպտորեն խախտելու հետ մեկտեղ արդեն երկու ամիս շարունակ ուժի անհավասարաչափ կիրառման արդյունքում հարյուրավոր խաղաղ բնակիչներ են զոհվում Լիբիայում, և այժմ ակնհայտ է, որ այդ հետևողական սպանդը չի դադարի այնքան ժամանակ, քանի դեռ վերջնական նպատակը չի իրագործվել:
Ցավոք, այսօր աշխարհում քչերին է անհանգստացնում նման ընթացքը: Յուրաքանչյուր լռություն իր պատճառներն ունի, յուրաքանչյուր խրախուսանքի թիկունքում քողարկված է Լիբիայի ողբերգությունից օգուտներ կորզելու մղումը: Իսկ եթե ոմանք այնուամենայնիվ դեռ փորձում են իրենց դժգոհությունն արտահայտել, ապա այդ ընդվզումների համար չափազանց ուշ է: Քչերի թվում է նաև Ռուսաստանը, ով միայն այժմ ամբողջ ձայնով խոսում է Արևմուտքի արաբական արշավանքի անարդարությունների մասին և կասկածի տակ է դնում պնդումներն այն մասին, թե ՆԱՏՕ-ն չի հետապնդում Քադաֆիի ֆիզիկական ոչնչացման նպատակը: Իրերն իրենց անուններով կոչելու համարձակությունն ունեցավ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը` չթաքցնելով իր հեգնանքն ու վրդովմունքը մրցակից տերությունների հանդեպ. «Ասում էին, թե չեն պատրաստվում սպանել Քադաֆիին: Այսօր արդեն որոշ պաշտոնատար անձիք հայտարարոմ են, թե ցանկանում են ոչնչացնել Քադաֆիին: Իսկ ո՞վ է թույլ տվել նրանց: Մի՞թե դատ է եղել: Ո՞վ է իրավունք ստանձնել մահապատժի ենթարկել մի մարդու, ինչպիսին էլ որ նա լինի… Ամեն օր հարվածում են Քադաֆիի նստավայրերի ուղղությամբ: Այդ դեպքում ինչու՞ են հարվածում: Ի՞նչ է, մկներին են այդպիսով քշում», — հարցնում էր Պուտինը` հրաշալի իմանալով իր հարցերի պատասխանը:
Պահանջն այն մասին, որ բոլոր երկրները պետք է գործեն միջազգային իրավունքի շրջանակներում ու սեփական պատասխանատվության գիտակցմամբ, այսօր հնչում է փոքր-ինչ միամիտ ու անհեռանկար: Այդ պահանջը բացակայում է Լիբիայի պարագայում: Այդ պահանջը չէր գործում նաև Իրաքում, Աֆղանստանում, Հարավսլավիայում և բոլոր այն վայրերում, որտեղ Հյուսիսատլանտյան դաշինքը եղել էր ու այժմ էլ շարունակում է մնալ իբրև մի ծանր մահակ, որով ոչ թե պատժում են մեղավորին, այլ հպատակեցնում են անհնազանդներին: Եվ քաղաքակիրթ հանրությունը շարունակում է իր ողջ հզորությամբ հարձակվել է մի երկրի վրա` ոչնչացնելով ամեն բան հանուն կասկածելի, վերացարկված արժեքների: Մինդեռ կա բացահայտ և հասկանալի պատճառը, այն գայթակղիչ պատառը, որի համար հազարավոր մարդկանց արյունն է հեղվում: Խոսքն առաջին հերթին Լիբիայի բնական ռեսուրսների ու ընդերքային պաշարների մասին է: Լիբիան նավթի պաշարների քանակով առաջին տեղն է գրավում աֆրիկյան երկրների շարքում, գազի պաշարներով՝ 4-րդ տեղը։ Իսկ հանուն դրա թանկ չեն ոչ մարդկային կյանքերը և ոչ էլ առավել ևս` Քադաֆիի անձը:
Սպանել Քադաֆիին. ահա թե ինչը կհեշտացնի ցանկալին իրականություն դարձնելու գործը: Իսկ քաղաքներ և նստավայրեր ռմբահարելու պատասխանատվությունը մեծ դժբախտություն չէ, քանի որ հաղթողներին չեն դատում:
«Սա մեր երկրի ղեկավարին սպանելուն ուղղված ուղիղ գործողություն էր: Դա չի թույլատրվում միջազգային օրենքներով: Այս ամենն անթույլատրելի է ցանկացած բարոյական նորմով կամ սկզբունքով: Այն, ինչ մենք հիմա ունենք, ջունգլիների օրենքն է»,- հայտարարում է Լիբիայի կառավարության խոսնակը: Սակայն ո՞վ է նրան լսում: Նույնիսկ ստացվել է այնպես, որ այժմ Քադաֆին է իրավունքի ու ժողովրդավարության դասեր տալիս Եվրոպային ու Ամերիկային: «Այս արկածախնդիրները ցանկանում են մեզ միջնադար նետել, եւ սկսել են վտանգավոր մի պատերազմ, որի նկատմամբ շուտով կկորցնեն վերահսկողությունը»,- ասում է Քադաֆին ու կոչ անում արևմտյան երկրների ժողովուրդներին «իրենց համար նոր առաջնորդներ ընտրել, որոնք կհարգեն երկրների միջև միջպետական հարաբերությունները և կհասկանան միջազգային հարաբերությունների ու միջազգային օրենքների իմաստը»:
Չեն հասկանա, քանի որ երկրները, որոնք հավակնում են միջազգային ահաբեկչության դեմ պայքարի դրոշակակիր կոչվել, հիմա իրենք են դարձել այդ ահաբեկչությունը նախաձեռնողն ու իրականացնողը: Եվ Քադաֆիին այլ բան չի մնում, քան հետևել նրանց օրինակին, վրեժ լուծել որդու, հարազատների մահվան համար, վրեժ լուծել քաոսի վերածված իր երկրի համար:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Մեդվեդև, թե՞ Պուտին

25 Ապր

Վերջին օրերին աշխարհին մատուցվեց ևս մի գայթակղիչ ու հետաքրքիրական ինտրիգ, որը կարող է երկար ժամանակ զբաղեցնել քաղաքական գլուխկոտրուկների սիրահարներին: Ռուսաստանի առաջնորդներն առաջին անգամ խոսեցին 2012 թվին կայանալիք նախագահական ընտրություններին իրենց մասնակցության հնարավորության մասին: Առաջինը «լռության ուխտը» խախտեց նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը, ով Չինաստան այցելության նախօրեին CCTV հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում չբացառեց, որ կառաջադրվի նախագահական հաջորդ ժամկետի համար: «Ես չեմ բացառում, որ կառաջադրվեմ նախագահական նոր ժամկետի համար: Որոշումը կընդունվի շատ մոտ ապագայում, քանի որ մեկ տարուց էլ պակաս ժամանակ է մնացել»,- նշեց ՌԴ նախագահը` դրա հետ մեկտեղ հարկ համարելով խոսել նաև իր և վարչապետ Պուտինի տարբեր դիրքորոշումների, Ռուսաստանի զարգացման ուղիների և գործադրվող մեթոդների հարցում ունեցած տարբեր մոտեցումների մասին:
Մեկ օր անց վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը պատասխան քայլը կատարեց` լրագրողներին հայտնելով, թե իրենք երկուսն էլ` և Մեդվեդևը, և ինքը, չեն բացառում, որ կառաջադրվեն: Սակայն, ըստ նրա, մինչև ընտրությունները դեռ երկար ժամանակ կա, ու ճիշտ չէ այսքան վաղ հայտարարել դրա մասին, քանի որ թե կառավարությունում, թե նախագահի աշխատակազմում մարդիկ չեն կարողանա բնականոն աշխատել: Պուտինը նաև նշեց, որ թեկնածության առաջադրման որոշումը կպայմանավորվի նախընտրական շրջանում տնտեսական, քաղաքական ու հասարակական ընթացիկ իրավիճակով։
Կարելի է Պուտինի այս խոսքերի մեջ թաքնված հանդիմանություն նկատել` ուղղված Մեդվեդևին, ով փաստորեն դեպքերից առաջ ընկած խոսեց ամենակարևորի մասին` անտեսելով դրա հետևանքները: Իսկ հետևանքներն իրենց ուշացնել չտվեցին: Հաջորդ քայլը եղավ այն, որ «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցությունը հայտարարեց, որ իրենց համար վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը գերակա թեկնածուն է 2012թ. նախագահական ընտրություններում: Թիկունքում որևէ ծանրակշիռ քաղաքական թիմ չունեցող Մեդվեդևի համար սա լուրջ նախազգուշացում էր: Մյուս կողմից էլ ուժերի իրական հարաբերակցության պատկերն էլ ավելի ընդգծեց տարբերությունները: Նույն օրերին անցկացված համառուսաստանյան հարցման արդյունքներից պարզ դարձավ, որ, Պուտինին վստահում էր բնակչության 53 տոկոսը այն դեպքում, երբ Մեդվեդևի վստահության վարկանիշը 46 տոկոսի սահմաններում էր: Ճիշտ է, հարցն այստեղ իր մյուս կողմն էլ ուներ: Բանն այն է, որ թե Մեդվեդևի, և թե Պուտինի պարագայում ժողովրդական վստահության ցուցանիշը հասել էր իր «պատմական» նվազագույնին: Ընդամենը մեկ տարի առաջ նրանք ունեին համապատասխանաբար 62 և 69 տոկոսի վարկանիշ: Սակայն այս հանգամանքը տվյալ պարագայում եղանակ չի փոխում: Կան շատ ավելի մեծ հարցականներ, որոնց պատասխաները որոնում են ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս: Առաջին հերթին ամենքը փորձում են պարզել, թե արդյո՞ք Պուտինի ու Մեդվեդևի միջև առկա տարաձայնությունները լուրջ են: Վերջին շրջանում չափազանց ակնհայտ է դառնում, որ նախագահը ջանում է հնարավորինս անկախ քաղաքականություն վարել: Բայց ոչ պակաս ակնհայտ է նաև այն, որ նրա «անկախությունը» սահմանափակող ու վերահսկող շրջանակներ կան, այլ կերպ ասած, եթե հակասություններ իրոք գոյություն ունեն, ապա դրանք երկուստեք շատ հավասարակշռված են գլուխ բարձրացնում` հավանաբար առաջնորդվելով այն բանի գիտակցումով, որ միայն նրանց երկուսի միասնությունը կարող է պահել իրենց իշխանությունը և դրա հաջորդականությունը:
Շատերն են այսօր սիրում արձանագրել, որ Մեդվեդևը առավել ժողովրդավարական հայացքների կրողն է, նորարարական մոտեցումներ ունի և նման բաներ, իսկ ահա Պուտինն իր հայացքներում ավելի շատ «կոնսերվատիվ և սովետական բռիության տարրեր ունի»: Ինչ խոսք, նրանք երկուսն էլ
տարբեր տեսակի, տրամաչափի և ինքնադրսևորման տարբեր աստիճանների վրա գտնվող գործիչներ են, միանգամայն այլ աշխարհընկալումներով և մտածողությամբ: Ոմանք նույնիսկ հակված են պնդելու, որ Մեդվեդևի պարագայում կարծես թե գործ ունենք ոչ թե գործչի, այլ գործիչ դառնալու անկեղծ ցանկություն ունեցող մեկի հետ: Իսկ Պուտինն այսօր նման խնդիր կարծես թե չունի, փոխարենն ունի գործոն լինելու խնդիր: Եվ հենց այդ տարբերությունն էլ ենթադրում է տարբեր վարքեր:
Սակայն ամեն դեպքում թվարկված կարծիքները մնում են ենթադրությունների ու կռահումների ոլորտում: Ինչպես իրավացիորեն նկատում է քաղաքագետ Վիկտոր Շենդերովիչը` «Ռուսաստանյան քաղաքականությունը շատ փակ քաղաքականություն է, և թե ինչ է իրականում կատարվում Կրեմլում` ոչ ոք չգիտի: Մենք չգիտենք, թե ինչի մասին են պայմանավորվել Պուտինն ու Մեդվեդևը 2008 թվականին, չգիտենք, թե ինչ պայմաններով է Մեդվեդևը ստանձնել Պուտինի ժառանգորդի դերը»: Չիմանալով հանդերձ` վերլուծաբաններին մնում է իրենց հետևություններում առաջնորդվել այն փաստերով և իրողություններով, որոնք գտնվում են տեսանելի դաշտում: Իսկ դրանք ներկա պահին հուշում են այն մասին, որ Մեդվեդևը նախագահության երկրորդ ժամկետի ռեալ շանսեր չունի:
Խնդիրին ուշի ուշով հետևող Արևմուտքը ևս փորձում է հարցերին պատասխան տալ: Ահա թե ինչ է գրում այդ մասին The New Times հանդեսը. «Մեդվեդևը շատ քիչ ժամանակ ունի, և ժամանակը այսօր Պուտինի օգտին է աշխատում: Մեդվեդևը պետք է շտապի, պետք է փորձի քաղաքական ու գործարար վերնախավին համոզել, որ ինքն է Ռուսաստանի տերը, իսկ դրա համար շատ քիչ ժամանակ է մնացել»:
Այն, որ Ռուսաստանի նախագահի ընտրության հարցը միայն ռուսների անհանգստության առարկան չէ, դա պարզաբանելու կարիք չկա: Աշխարհի հզորագույն երկրներից մեկում սպասվող յուրաքանչյուր փոփոխություն այսպես թե այնպես իր անդրադարձն է ունենալու նաև մյուս երկրների վրա: Եվ ուրեմն վերջինները ևս արդեն իսկ պատրաստ են դիտարկել հնարավոր շրջադարձերի թեր և դեմ կողմերը, ու առաջին հերթին նրանք, ովքեր Մոսկվայի հետ խնդիրներ ունեն: Այդպիսի երկրներից մեկն էլ Վրաստանն է, որտեղ կարծում են, թե իրենց համար ավելի ձեռնտու է, եթե Ռուսաստանի նախագահ դառնա Վլադիմիր Պուտինը: Իսկ այդ երկրի նախկին նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեն հաճույքով բացում է նման կողմնորոշման փակագծերը. «Հիշեք, որ Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հրաժարվել է բանակցել Միխայիլ Սահակաշվիլիի հետ: Հաշվի առնելով, որ հենց Պուտինն է ընդունել վրացական ընդդիմությանը, չեմ բացառում, որ նա բանակցություններ կվարի Սահակաշվիլիի հետ»,- հայտարարել է Շևարդնաձեն:
Հետաքրքիր է, իսկ ի՞նչ են մտածում Հայաստանի վերնախավում և ո՞ր թեկնածուի օգտին պիտի արտահայտվեն մեր հանրապետության քաղաքական ուժերը: Այստեղ դեռևս լռում են: Հավանաբար վաղ է այդ մասին բարձրաձայն խոսելու համար: Պետք է կարծել, որ հայաստանյան առաջին կարծիքները լսելի կլինեն միայն Ռուսաստանի խորհրդարանական ընտրություններից հետո, որոնք կանցկացվեն այս տարի:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Ի՞նչ է Ռուսաստանի ուզածը

30 Մրտ

Սխալված չենք լինի, եթե ասենք, որ Մոսկվան որոշակի իմաստով «պահպանողական» է իր արտաքին քաղաքականության մեջ: Հայտնի իրողություն է, որ այնտեղ, որտեղ արևմտյան ուժերը համախմբվում են որևէ մեծ նպատակի շուրջ, Ռուսաստանը մշտապես իրեն հեռու է պահում: Նման գործելաոճը ռուսներին դարձնում է ոչ թե կռահելի, այլ առավելագույնս ինքնուրույն, մի բան, որ դժվար է ասել Արևմուտքի շատ երկրների մասին: Եվ Լիբիայի դեպքը նույնպես բացառություն լինել չէր կարող: Այն պահից ի վեր, երբ աֆրիկյան այդ երկրում իրադարձությունները սկսեցին զարգանալ ողբերգական սցենարով, Ռուսաստանն առաջինների թվում էր, որ արձագանքեց դրանց: Արդեն մարտի սկզբին նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հրամանագիր ստորագրեց Լիբիային բոլոր տեսակի զենք, զինամթերք ու ռազմական տեխնիկա առաքելու արգելքի մասին: Դրա հետ մեկտեղ Կրեմլի մամուլի ծառայությունը հայտարարեց, թե իրենք ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդում դեմ կարտահայտվեն Լիբիայի ներքին գործերին ռազմական միջամտություն ցուցաբերելու որոշումներին:
Այս մի հարցում ռուսները թերևս շտապել էին կամ գերագնահատել էին իրենց անկախ պահվածքը: Բանն այն է, որ երբ վրա հասավ ճակատագրական որոշումը կայացնելու պահը, Ռուսաստանը ընդամենը ձեռնպահ քվեարկեց: Ավելի ուշ պաշտոնական Մոսկվան պիտի արդարանար, թե Անվտանգության խորհրդում չի օգտագործել վետոյի իր իրավունքը, քանի որ բանաձևի դրույթների հետ ընդհանուր առմամբ համաձայն էր: Սակայն նման բացատրությունն անլիարժեք էր ու ոչ համոզիչ: Առաջին հերթին պարզ չէր, թե որտեղ էր ավարտվում համաձայնության սահմանը և սկսվում տարակարծության ոլորտը: Այդ պատճառով էլ հարկ է իբրև հիմք ընդունել նախագահ Մեդվեդևի անհամեմատ անկեղծ մի արտահայտությունը, ըստ որի «չի կարելի ասել, որ Ռուսաստանը չի հասկանում, թե ինչ է անում»: Ընդունենք, որ Ռուսաստանը գերազանց հասկանում է: Իսկ ի՞նչ է անում նա:
ՄԱԿ-ի բանաձևի ընդունումից անմիջապես հետո Ռուսաստանի գլխավոր շտաբի պետ Նիկոլայ Մակարովը հայտարարեց, որ ռուսական ռազմական ուժերի մասնակցությունը Լիբիայում բացառվում են: Երկու օր անց այն բանից հետո, երբ դաշնակիցները սկսեցին ռմբահարել Լիբիայի քաղաքները, Ռուսաստանի վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը խիստ քննադատության ենթարկեց Անվտանգության խորհրդին, որն, ըստ նրա, թույլ է տալիս օտարերկրյա ներխուժում իրականացնել ինքնիշխան երկրի տարածք: «ՄԱԿ-ի ԱԽ բանաձևը լիարժեք չէ ու վնասակար է: Այն թույլ է տալիս ամեն ինչ և խաչակրաց արշավանքի միջնադարյան կոչ է հիշեցնում»,- հայտարարեց Պուտինը:
Նրա ելույթից բառացիորեն 3 ժամ հետո Լիբիայի իրավիճակի վերաբերյալ հատուկ ելույթով հանդես եկավ Մեդվեդևը: Նա ասաց, որ անթույլատրելի է համարում այնպիսի արտահայտությունները, որոնք, ըստ էության, կարող են քաղաքակրթությունների բախման հանգեցնել: Խոսքն, իհարկե, «խաչակրաց արշավանքի» մասին էր: Դրանից հետո նախագահը նաև հավելեց, որ ինքն է ցուցում տվել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում վետո չդնել բանաձևի վրա, իսկ արտգործնախարարությունն այդ ցուցումը կատարել է: «Ես չեմ համարում, որ այս բանաձևը սխալ է, ավելին` կարծում եմ, որ բանաձևն ընդհանուր առմամբ նաև մեր տեսակետն է արտահայտում Լիբիայում տեղի ունեցողի վերաբերյալ»,- ամփոփիչ մտքում հին թեզը վերաշարադրեց նա:
Բայց նույնիսկ այս դիտողությունը չհանդարտեցրեց Պուտինին, ով այնուհետև ևս շարունակեց պնդել, թե Լիբիայիում ռազմական օպերացիան ողբերգություն է, և դրան հավանություն տվողները պետք է աղոթեն իրենց հոգիների փրկության համար: Պուտինին անհանգստացրել էր այն թեթեւությունը, որով ԱՄՆ-ը որոշում է կայացնում ուժ կիրառել միջազգային ասպարեզում: «ԱՄՆ քաղաքականությունը կայուն տենդենցներ է ձեռք բերում: Բիլ Քլինթոնի օրոք ռմբակոծում էին Բելգրադը, Բուշի օրոք` Աֆղանստանն ու Իրաքը: Հերթը Լիբիայինն է: Որտե՞ղ է տրամաբանությունը կամ խիղճը: Երկուսն էլ բացակայում են»,- եզրահանգել էր Պուտինը:
Ահա թե որտեղ է ռուսների իրական մարտադաշտը: Ամերիկացիները ռմբահարում են Լիբիան, իսկ ռուսները հարվածում են Վաշինգտոնի հեղինակությանը: Այդ պատճառով էլ Ռուսաստանի ճշմարիտ ձանը պետք է փնտրել ոչ թե այդ երկրի նախագահի, այլ վարչապետի խոսքերի մեջ: Դերերի հստակ բաշխում է տեղի ունեցել: Մեկը մեղադրանքներ է շպրտում գերտերությունների դեմքին, մյուսը հարթում է սուր անկյունները: Սակայն առաջինի տպավորությունն է ամենաուժգինն ու մտապահվողը:
Նման դեպքերի համար ռուսներն ունեն նաև «էպիզոդային» դերակատարներ: Դրանցից մեկն էլ Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցության ղեկավար Վլադիմիր Ժիրինովսկին է, ում լեզուն ոսկոր չունի: Հենց նա էր, որ օրերս այն համոզմունքը հայտնեց, թե շուտով ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը հավանություն կտա նաև ցամաքային ներխուժմանը Լիբիա և կընդունի 3-րդ բանաձևը: Դրանից հետո Ժիրինովսկին դիմեց Նոբելյան կոմիտեին` խնդրելով զրկել ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամային Նոբելյան մրցանակից: Վլադիմիր Վոլֆովիչի կարծիքով, Օբամային այդ մրցանակի հանձնումը չի համապատասխանում Լիբիայում ԱՄՆ գործողություններին: «Այդ ինչպիսի խաղաղապահններ են դրանք, որ «Թամահաուք»-ներով ռմբակոծում են ողջ երկրի տարածքը»,- բացականչել էր նա ու հավելել, որ ԱՄՆ-ի գործողությունները «ագրեսիայի ակտ» են և կարող են դիտարկվել որպես «գաղութարարական քաղաքականություն»:
Հաջորդ ապտակը հասցրեց Ռուսաստանի պաշտպանության նախարար Անատոլի Սերդյուկովը, ով, ինչպես գրում է ամերիկյան The Washington Post-ը, հրապարակավ ստորացրեց իր գործընկեր Ռոբերտ Գեյթսին ու ողջ ամերիկյան վարչակազմին, երբ միջազգայի հանրությանը՝ ԱՄՆ գլխավորությամբ, մեղադրեց Լիբիայի խաղաղ բնակչության սպանելու մեջ և կոչ արեց անհապաղ դադարեցնել կրակը: Նույն թերթը նշել էր, թե Սերդյուկովը Գեյթսի ներկայությամբ բառացիորեն «նախատել է Օբամային»։
Խնդիրը, որն իր առաջ դրել է Ռուսաստանը, առայժմ կատարվում է անխափան: Վերջին խոսքը արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովինն էր, ով երեկ հայտարարեց, թե «Հաղորդագրություններ կան Քադաֆիի զորքերի դեմ օդային հարձակումների, զինված ապստամբներին աջակցություն ցուցաբերելու մասին: Այն երկրները, որոնք պարտավորվել են կատարել Անվտանգության խորհրդի բանաձևը, պետք է հաշվի նստեն ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհդի, այլ ոչ՝ ուրիշ կառույցների հետ»: Այդ կողմնակի կառույցների թվում Լավրովն առաջին հերթին նկատի ուներ ՆԱՏՕ-ին, որը ստանձնեց լիբիական օպերացիայի հրամանատարությունը: Եվ դա ասվում է` նկատի ունենալով, որ ապրիլի 15-ին Բեռլինում տեղի է ունենալու ԱԳ նախարարների մակարդակով Ռուսաստան-ՆԱՏՕ խորհրդի նիստը: Մեծ է հավանականությունը, որ խորհրդակցության ընթացքում Լիբիայում առկա իրավիճակի մասին հարցը կլինի առանցքային։ Սակայն սա կարող է չափազանց ուշացած և ժամանակավրեպ երկխոսություն լինել, եթե հաշվի առնենք, թե ինչպիսի արագությամբ են զարգանում իրադարձությունները:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

%d bloggers like this: