Tag Archives: Չավուշօղլու

Թուրք ինտրիգանի վերջին խարդավանքը

24 Հնվ

Երեկ Ստրասբուրգում մեկնարկեց Եվրոպայի Խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) ձմեռային նստաշրջանը: Նորություններից կարևորագույնն այն էր, որ նստաշրջանը վարում էր ԵԽԽՎ նոր նախագահը: Դեռ հոկտեմբերին որոշվել էր, որ այդ պաշտոնն անցնելու է Եվրոպական Ժողովրդական կուսակցության խմբակցությանը, և քվեարկության ժամանակ ընտրվել էր Ֆրանսիայի պատվիրակ Ժան-Կլոդ Մինյոնը: Սա նշանակում էր, որ տխրահռչակ թուրք Մևլութ Չավուշօղլուն սրտի ցավով ստիպված էր ցանկալի աթոռը զիջել մեկ ուրիշի: Սակայն Չավուշօղլուն Չավուշօղլու չէր լինի, եթե վերջին պահին էլ փորձ չաներ մթնոլորտը պղտորել իր հերթական խարդախությամբ: Եվ այդ բանն իսկապես էլ տեղի ունեցավ:
Կայացավ ԵԽԽՎ Բյուրոյի նիստը ու հենց այդ ժամանակ էլ ամենքը վերստին վերհիշեցին Լեռնային Ղարաբաղի հարցով չարաբաստիկ ենթահանձնաժողովի գոյությունը, քանի որ թուրք պաշտոնազուրկը նիստին մեկ էջանոց փոքր նախագիծ-խզբզոց էր ներկայացրել, որտեղ ոչ ավել, ոչ պակաս՝ առաջարկում էր Բյուրոյին ենթահանձնաժողովի աշխատանքը շարունակել մինչև այս տարեվերջ: Պարզ չէ, թե ի՞նչ կարող է փոխվել մեկ տարում այն կառույցի համար, որն արդեն երկար ժամանակ հիմնավորապես ապացուցել է իր ավելորդությունը: Սակայն հստակ է, որ թուրքերն այս կերպ հավակնում են նվեր մատուցել եղբայրական Ադրբեջանին, և քանի որ «նվեր տված ձիու ատամները չեն հաշվում», ապա ձին էլ կարող է լինել սատկած, բայց նվեր: Էական այստեղ հակադրվելու մոլուցքն է, այլ ոչ թե ակնկալվող օգուտը, այնպես որ Չավուշօղլուն գիտեր, թե ինչ էր անում: Մի խոսքով, առաջարկը հնչեց, հայկական պատվիրակությունը ընդդիմացավ, ներկայացրեց իր ժխտողական տեսակետը, նույնիսկ առաջարկ եղավ հարցը փոխադրել այլ օրվա քննարկումներ, երբ ընտրված կլինի նոր Բյուրոն: Բայց քանի որ առավոտյան նիստում նախագահում էր Մևլութ Չավուշօղլուն, ապա որոշվեց շարունակել ենթահանձնաժողովի աշխատանքը նաև 2012-ին:
Առաջին դեպքը չէ, երբ հայկական պատվիրակության անդամները ԵԽԽՎ-ում ստիպված են լինում կռիվ տալ անարձագանք պատերի հետ: Երեկվա դեպքը նույնպես դրանց շարքից էր: Մինչ հայ խորհրդարանականները պնդում էին, որ Չավուշօղլուի նախագիծը չափազանց թույլ է, ընդամենը մեկ նպատակ հետապնդող փաստաթուղթ, իսկ «մեռելածին» ենթահանձնաժողովի գործունեության հետագա ճակատագիրը որոշելու և օրակարգում ներառելու համար անհրաժեշտ է քվեարկություն անցկացնել, նախաձեռնության հեղինակը հարցը քվեարկության չդնելը փորձեց հիմնավորել տեխնիկական պատճառներով: Սակայն շատ դժվար էր նույն տեխնիկական պատճառներով բացատրել այն փաստը, թե ի՞նչ պատճառով էր փակ դռների հետևում, այն էլ՝ ազգային պատվիրակությունների ղեկավարների բացակայությամբ ենթահանձնաժողովի երկարաձգման հարց քննարկվել: Իսկապես էլ, Բյուրոյի հիշյալ նիստին հրավիրված չէին ոչ Հայաստանի և ոչ էլ Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավարները:
Հավանաբար դժվար է պատկերացնել ավելի անհեթեթ իրավիճակ, քան այն, որ երեկ ստեղծվել է ԵԽԽՎ-ի պատերի ներսում: Հայերն ասում էին, որ իրենց համար որևէ նշանակություն չունի Բյուրոյի վճիռը, քանի որ ինչպես որոշել են բոյկոտել, այնպես էլ շարունակվելու է հետայսու: Ադրբեջանցիները՝ հույսները թուրք պաշտպանի վրա դրած, սպասում էին ցանկալի ելքին, իսկ եվրոպացի պատգամավորները ջանում էին հնարավորինս չեզոք մնալ՝ դատարկ բանի համար հարաբերություններ չփչացնելու մտահոգությամբ:
Սակայն հաշված ժամեր անց իրավիճակը կտրուկ կերպով փոխվեց, և այդ տեղաշարժի հեղինակը դարձավ ԵԽԽՎ նորընտիր նախագահ Ժան Կլոդ Մինյոնը: Նրա հայտարարությունը որքան էլ անսպասելի, նույնքան հասկանալի ու տրամաբանված էր: Մինյոնին՝ նրա առաջին ասուլիսին հարց ուղղվեց Լեռնային Ղարաբաղի հարցով ԵԽԽՎ ենթահանձնաժողովի վերաբերյալ։ Պատասխանելով ադրբեջանցի լրագրողի հարցին՝ նախագահն ասաց, թե չի հավատում և երբեք չի հավատացել, որ այս ենթահանձնաժողովը կարող է որևէ արդյունք տալ։ «Կարծում եմ, որ մենք պետք է օգնենք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, որը զբաղվում է ԼՂ հակամարտության կարգավորմամբ»,- ասաց նա՝ հույս հայտնելով, որ խնդիրը կլուծվի հենց այս շրջանակում, իսկ հայ և ադրբեջանցի պատվիրակները Վեհաժողովում կցուցաբերեն խելամիտ կեցվածք։ «Ինձ թվում է, որ եթե կողմերը շարունակեն նույն ոգով, ինչպես նախորդ տարիներին, ապա խնդրի կարգավորման հասնելը ուղղակի կլինի անհնարին»,- հավելեց նա։
Մի ակնթարթում Չավուշօղլուի բոլոր ջանքերը ջուրն ընկան: Սա նույնն էր, թե մերժել ենթահանձնաժողովի հետագա գոյությունը: Սակայն այլ բան է կարծիքը, մեկ այլ բան՝ այդ կառույցի մասին պաշտոնական որոշումը: Եվ ստացվեց այնպես, որ խնդիրը մնաց օդում կախված:
Մի բան պարզ է. ԵԽԽՎ-ում ԼՂ ենթահանձնաժողովի ձեռքը կրակն են ընկել: Բայց դրա հետ մեկտեղ կարծես թե առայժմ չկա այն վճռականությունը, ինչը թույլ կտար մեկընդմիշտ այդ հարցը փակված համարել: Վեհաժողովում կարծես թե չեն ցանկանում կողմերից որևէ մեկին վիրավորել, և առայժմ նպատակահարմար են գտնում պարզապես խնդիրը սառեցնել՝ սպասելով ավելի նպաստավոր ժամանակների:
Ինչ վերաբերում է ապագային, ապա այս պահին պարզ է միայն, որ հայկական պատվիրակության անդամների նախնական տպավորություններն ու մտավախությունները վաղաժամ էին և դրա գործունեությունը շարունակելու վերաբերյալ որոշում առայժմ չկա:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Մենք, ԵԽԽՎ-ն ու Չավուշօղլուն

25 Հնվ

Երեկ Ստրասբուրգում մեկնարկեց ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանը: Հայաստանյան պատվիրակությունն արդեն այնտեղ է, և նույնիսկ այսօր պատրաստվում է ի նշանավորումն Եվրախորհրդին Հայաստանի անդամակցման 10-ամյա հոբելյանի մշակութային բնույթի մի շարք միջոցառումներ կազմակերպել: Բայց հազիվ թե ներքին լարվածությունը լիարժեք դարձնի տոնական տրամադրությունը: Ճիշտ է, նստաշրջանի օրակարգում ներառված չեն Հայաստանին ու ԼՂՀ-ին վերաբերող կոնկրետ հարցեր, այսուհանդերձ սպասվում է, որ դրանք ի հայտ կգան փախստականներին ու տարածրջանային այլ խնդիրներին առնչվող զեկույցների քննարկման համատեքստում: Անհետևանք չի անցնի նաև Թուրքիայի արտգործնախարար Դավիթօղլուի ելույթը, ում հարցեր տալու համար հայաստանյան պատվիրակության երկու անդամներ են հերթագրվել: Եվ վերջապես գլխավոր ինտրիգը սպասվում է ուրբաթ օրը` չարաբաստիկ ԼՂՀ հարցով ենթահանձնաժողովը ԵԽԽՎ նախագահ Մովլուդ Չավուշօղլուի կողմից վերակենդանացնելու փորձերի առնչությամբ: «Մենք ցանկանում ենք վերականգնել ԵԽԽՎ Ղարաբաղյան ենթահանձնաժողովի աշխատանքը»,- ձմեռային նստաշրջանի բացումից առաջ մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց Չավուշօղլուն: «ԵԽԽՎ Բյուրոն ենթահանձնաժողովի վերականգնման մասին որոշում կընդունի և կընտրի նախագահին»:
Ինչպես հայտնի է, Հայաստանի պատվիրակությունն արդեն վաղօրոք տեղեկացրել էր, որ եթե իրենց չհաջողվի կասեցնել հանձնաժողովի աշխատանքների վերսկսումը, ապա հայերին այլևս ուրիշ ոչինչ չի մնա անելու, քան բացահայտ կերպով բոյկոտել այդ կառույցի աշխատանքները: Չավուշօղլուին նման պահվածքը խիստ է վիրավորել: Թուրք նախագահն այս առիթով նույնիսկ չզլացավ բարձրաձայն բոլոքել` ասելով, որ Հայաստանի որոշ քաղաքական ուժեր ԵԽԽՎ բյուրոյում Լեռնային Ղարաբաղի գծով հատուկ կոմիտեի վերստեղծման նախաձեռնությունը փորձում են վերագրել հենց իրեն, մինչդեռ, ըստ նրա, դա սխալ է: «Դա շահարկում է: Ես դա շատ լավ բացատրել եմ Երևան կատարած իմ պաշտոնական այցի ժամանակ: Դա իմ նախագիծը չէ, դա Վեհաժողովի որոշումն է: Եվ նախագահի պաշտոնում ցանկացած ոք, լինի դա Թուրքրիայի, թե Գերմանիայի, կամ, նույնիսկ, Հայաստանի խորհրդարանական, նշանակություն չունի, պետք է այդ հարցը ներկայացնի բյուրոյում»:
Սա իրավիճակն լիովին չտիրապետող մարդու պատասխան է: Հասկանալի է, որ առանց հայկական կողմի մասնակցության նման ենթահանձնաժողովի գործունեությունը կվերածվի ֆարսի, իսկ Չավուշողլուին սկանդալներ, հեղինակության սասանումներ և նվաստացումներ պետք չեն: Բայց նույնիսկ նրա հավաստիացումներն այն մասին, թե Եվրախորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը մտադիր է 2011 թվականին ավելի շատ ջանք գործադրել Լեռնային Ղարաբաղի սառեցված հակամարտության կարգավորման համար, որևէ կերպ կացությունը շտկել չեն կարող: Այնպես որ, որքան էլ Չավուշօղլուն պնդի, թե ուրբաթ օրը ԵԽԽՎ բյուրոյի նիստում ԼՂ հարցով ենթահանձնաժողովի ստեղծման հետ մեկտեղ քննարկվելու է նաև այդ կառույցի ղեկավարի նշանակման հարցը և պաշտոնում կընտրվի օբյեկտիվ թեկնածու, միևնույն է, համաձայնության գալու մասին խոսք առայժմ չկա:
Ի դեպ, երեկ երեկոյան Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության պատգամավոր Մևլութ Չավուշօղլուն կայացած ընտրությունների արդյունքում ձայների մեծամասնությամբ կրկին ընտրվեց ԵԽԽՎ նախագահ։
Վերադառնալով մեր պատվիրակների աշխատանքներին, նշենք, որ երկու օր առաջ հայկական կողմը ԵԽԽՎ անդամ բոլոր երկրների ներկայացուցչություններին է հանձնել ԵԽ անդամ պետությունների ղեկավարներին ուղղված ադրբեջանահայության ուղերձը: Ուղերձում մասնավորապես ասված է այն մասին, որ այցելելով Բաքու, խորհրդարանականները արարողակարգի շրջանակում Շահիդների պուրակում ծաղկեպսակ եք դնում, մինչդեռ այնտեղ թաղված են Բաքվի ու Սումգայիթի հայերին կոտորող ջարդարարները, և հարգանքի տուրքը նրանց հիշատակին պատիվ չի բերում քաղաքակիրթ եվրոպացիներին:
Մյուս դրվագը, որը վերստին առնչվում է մեր պատվիրակությանը, այն էր, որ Հերմինե Նաղդալյանը մեկ տարով ընտրվեց ԵԽԽՎ տնտեսական հարցերով հանձնաժողովի նախագահ:
Ինչ վերաբերում է ձմեռային նստաշրջանի բուն օրակարգին, ապա հարցերը բազմաթիվ են ու բազմաբնույթ: Այստեղ հունվարի 24-28-ը ուշադրության կենտրոնում կլինեն Կոսովոյում մարդու օրգանների ապօրինի առևտրի մասին զեկույցի շուրջ բանավեճերը, Թուրքիայի նախագահ Աբդուլլահ Գյուլի, Սերբիայի նախագահ Բորիս Տադիչի, Ռումինիայի նախագահ Տրայան Բասեսկուի և Ալբանիայի վարչապետ Սալի Բերիշի ելույթները: Կքննարկի նաև ԶԼՄ-ների տեղեկատվության աղբյուրների պաշտպանության մասին զեկույցը:
Նստաշրջանում արդեն ընդունվել է քրիստոնյաների հալածանքները դատապարտող բանաձև: Հիշյալ փաստաթուղթն ըստ էության Եգիպտոսում, Նիգերիայում, Պակիստանում, Ֆիլիպիններում, Կիպրոսում, Իրանում ու Իրաքում քրիստոնյաների հանդեպ վերջերս ձեռնարկված բռնարարքների արձագանքն է: «Եվրամիությունն այլևս աչք չի փակի ողջ աշխարհում քրիստոնյաների հալածանքների վրա»,- իր ելույթում շեշտեց ԵՄ արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության գծով գերագույն ներկայացուցիչ Քեթրին Էշթոնը:
Մասնակիցները լուրջ բանավեճեր են ակնկալում նաև վրացական պատվիրակության դեմարշից: Վերջիններս պատրաստվում են կրկին առաջ քաշել Ռուսաստանի կողմից ստանձնած պարտավորությունների իրականացման և երկրի տարածքի դեօկուպացման հարցը: Վրացիների նպատակն է հասնել Եվրոպայի Խորհրդի որոշման իրականացմանը, Աբխազիայից և Հարավային Օսիայից ռուսական զորքերի դուրսբերմանը, այդ երկրամասերի անկախության ճանաչման ետկանչին: Սակայն միշտ չէ, որ համառությունը հաջողության գրավականն է դառնում:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

%d bloggers like this: