Tag Archives: Ուիթմեն

ՈՒՈԼԹ ՈՒԻԹՄԵՆ

11 Նյմ

ԵՎՐՈՊԱ
ճորտի խեղդող որջից
Շանթի պես նա թռավ՝ ինքն իրմով հիացած.
Ոտքերով նա կոխոտում է մոխիրն ու ցնցոտիները,
Իսկ ձեռքերով սեղմում կոկորդն արքաների:
Օ, հույս և սպասում:
Օ, տանջանքը քշված ազատասերների, որ մաքրում են իրենց ըմբոստ հոգին օտար
հեռաստաններում, —
Օ, որքան սրտեր կան հիմա տխրությունով հիվանդ.
Վերադարձե՛ք այսօր ձեր տները, թող նոր կյանքը բացվի ձեզ համար:
Իսկ դուք, որ ոսկի էիք առնում, որպեսզի ժողովրդին արատավորեք,
Իմացե՛ք, ստախոսներ և վաշխառուներ, որ ձեր բոլոր կառափնատների, ձեր մոլության,
Եվ նրա համար, որ դուք, որպես որդեր, ծծում էիք միամիտ ու բարի մուրացկաններին,
Եվ նրա, որ խոստանալով, խաբում էին շուրթերն արքայական
Եվ, դրժելով երդումը, քրքջում էին —
Այս բոլորի համար ներումով կպատժե ձեզ ժողովուրդը, նրան
պետք չեն ձեր գլուխները.
Զզվելի՛ է նրան դաժան ոխակալությունն արքաների:
Բայց հեզ ներողամտությունը ծնում է կորուստ անողոք, — և
սարսափահար արքաները ահա դառնում են ետ —
Անցնում են հպարտ ու հանդիսավոր, և ամեն մեկին
շրջապատում է շքախումբը. — տերտեր, բռնաբարող, դահիճ, բանտապետ, դատավոր, վաճառական, զինվոր ու լրտես:
Իսկ բոլորի ետևից, տե՛ս, ինչ-որ ուրվական է սողում գաղտագողի ինչպես մառախլապատ գիշեր.
Ամբողջովին կարմիր, ճակատը, գլուխը և մարմինը արնավառ ծալքերով ծածկած:
Չեն երևում ո՛չ դեմքը, ո՛չ աչքերը:
Բայց իր այդ ալ-կարմիր զգեստների տակից, որ վեր են
բարձրացվում ինչ-որ անհայտ ձեռքով,
Ահավասի՛կ մի մատ, որ ցույց է տալիս հեռուն,
հորիզոնները — գալարվում է, ինչպես օձի գլուխ:
Իսկ թարմ գերեզմաններում պառկած են, արնաթաթախ,
երիտասարդ մարմիններ,
Եվ ձգված են պարանները կախաղանների, և շաչում են
տերերի գնդակները,
Եվ բռնակալները քրքջում են բարձր — բայց այս ամենը
կտան պտուղներ, և առատ կլինի նրանց հունձը:
Այդ դիերը պատանիների,
Այդ նահատակները, օղակներից կախված, գորշ արճիճով
ծածկված այդ սրտերը, —
Նրանք անշարժ են և պաղ, բայց և այնպես ապրում են նրանք
հավիտյան, և անհնարին է նրանց սպանելը.
Նրանք ապրում են, օ, արքանե՛ր, մնացած իրենց պես ջահել
սրտերում:
Մնացած եղբայրներում են ապրում նրանք, նրանցում, որ
պատրաստ են ձեր դեմ կրկին ապստամբելու,
Նրանք մաքրվեցին, սրբացան նրանք մահով, մահը մեծացրեց
նրանց և իմաստավորեց:
Ազատության համար ամեն մի մեռածի վրա, ամեն մի գերեզմանից կծլի ազատության սերմը, իսկ նրանից — նորը.
Հեռո՛ւ-հեռո՛ւ կտանեն քամիները նրան՝ գալիք սերունդների համար,
Կգուրգուրեն նրան անձրևներն ու ձյուները:
Օ , ամե՛ն մի հոգի, որ թողել է մարմինը՝ բռնակալ դահիճներից զարկված —
Անտեսանելի ճախրում է աշխարհի վրայով, շշնջում է, կանչում, հսկում:
Ազատությո՛ւն. թող հուսալքվեն ուրիշները, ես չեմ հուսալքվի
երբեք:
Ի՞նչ: Այս տունը գամվա՞ծ է. տերը տե՞ղ է գնացել.—
Ոչի՛նչ, շուտով նա կգա. սպասեցե՛ք նրան:
Պատրաստվեցե՛ք դիմավորելու նրան. արդեն գալիս են նրա համբավաբերները:

Թարգմ. Ե. Չարենց

ՈՒՈԼԹ ՈՒԻԹՄԵՆ

17 Հկտ

ԽՈՏԻ ՏԵՐԵՎՆԵՐԸ

…Ի՞նչ է իմաստությունը, որ լցնում է տարվա չնչին ժամանակահատվածը կամ յոթանասուն կամ ութսուն տարիներն ի՞նչ են իմաստության առջև, որը դարերով է չափվում և ամրացած վերադառնում է ժամանակին` իր հետ բերելով հարուստ նվերներ և հարսանիքի սեղանի շուրջ նստած հյուրերի` ձեզ նայող ուրախ դեմքեր: Միայն հոգին է ինքն իրեն պատկանում… մնացած ամեն ինչ կապված է հաջորդ եկողի հետ: Այն ամենը,, ինչ մարդ ասում կամ անում է, իր ետևից ինչ- որ հետևանք է թողնում: Տղամարդը կամ կինը չեն կարող այնպիսի քայլ անել, որը օրվա ընթացքում կամ ամսվա, կամ ընդհուպ մահ նրանց հատկացված ցանկացած ուղղակի ժամանակահատվածում չազդեր նրանց կյանքի վրա և որը չշարունակեր ազդել նրանց վրա իրենց ամբողջ անուղղակի ժամանակում: Անուղղակին միշտ այնքան մեծ է և իրական, որքան ուղղակին: Ոգին մարմնից ստանում է այնքան, ինչքան ինքն է տալիս մարմնին: Ոչ մի բառ կամ արարք… ոչ շատակերների կամ ռոմ խմողների ուռած երակները… ոչ գանձարանի կողոպուտը կամ խորամանկությունը, դավաճանությունը կամ մարդասպանությունը… ոչ կանանց գայթակղողների օձի թույնը… ոչ կանանց անմիտ զիջողականությունը… ոչ երիտասարդության ցոփությունը… ոչ անազնիվ միջոցներով հարստություն դիզելը… ոչ զզվելի ագահությունը… ոչ սպաների դաժանությունները շարքայինների հանդեպ, ոչ դատավորների դաժանությունը բանտարկյալների հանդեպ, կամ հայրերինը` որդիների, կամ` որդիներինը` հայրերի, կամ` ամուսիններինը` իրենց կանանց, կամ` տերերինը` աշխատավորների…. ոչ պագշոտ հայցքները կամ ստոր ցանկությունները, ոչ… խարդախությունները, որոնցով մարդիկ իրենք իրենց են խաբում… ոչինչ չի կարողացել և ոչ ոք չի կարող հիշատակվել ու մոռացվել, ամեն ինչ արժանիորեն հաշվի է առնվում և հատուցվում է, և հատուցվածը հետագա գործերում նորից է հատուցվում… և նրանք նորից են հատուցվում: Գթասրտության ալիքը կամ մարդու մեջ թաքնված ուժերը չեն կարող խորագույն անհրաժեշտություն չունենալ և կարևոր չէ` նրանք կերևան, թե ոչ: Կարիք չկա ապացուցել դա… գումարել, հանել կամ բաժանելը անօգուտ աշխատանք է: Ինչպիսին էլ լինի մարդը` նշանավոր թե աննշան, կրթված թե անկիրթ, սպիտակ թե սև, իրավահավասար թե օրենքից դուրս, հիվանդ թե առողջ,- կոկորդ մտնող առաջին շնչից մինչև կոկորդից ելնող վերջին շունչը,- այն ամենը, ինչ տղամարդը կամ կինը անում են, եթե բարի սրտով են անում, և արարքը ուժի ու մաքրության մասին է խոսում, անկասկած, տիեզերքի անսասան համակարգում և բոլոր տարածություններում հավերժ օգտակար կլինի նրանց…

%d bloggers like this: