Tag Archives: Շիլլեր

ՖՐԻԴՐԻԽ ՇԻԼԼԵՐ

10 Նյմ

… Բնությունն սկզբնապես ավելի լավ չի վարվում մարդու, քան իր կերտած մնացյալ արարածների հետ. նա մարդու փոխարեն է գործում այնտեղ, որտեղ վերջինս դեռևս ի վիճակի չէ գործել ինքնուրույնաբար` որպես ազատ բանականություն: Բայց մարդուն մարդ է դարձնում հենց այն հանգամանքը, որ նա չի մնում այնպիսին, ինչպիսին իրեն ստեղծել է բնությունը, այլ ձեռք է բերում վերջինիս` մարդու համար ուրվագծված քայլերը հակառակ հաջորդականությամբ բանականորեն կատարելու, կարիքի գործը ազատ ընտրության գործի տեսքով վերստեղծելու և բանական- ֆիզիկական անհրաժեշտությունը բարոյական անհրաժեշտության աստիճանի բարձրացնելու ընդունակություն:
Նա սթափվում է իր զգայական նիրհից, ինքն իրեն ճանաչում որպես մարդ, շուրջը նայում և… իրեն հայտնաբերում պետության մեջ: Պահանջմունքների հարկադրանքով նա այդտեղ է հայտնվում նախքան այն պահը, երբ կարող կլիներ ազատորեն ընտրել ադ վիճակը. կարիքը ըստ բնության պարզ օրենքի պետություն է ստեղծել ավելի վաղ, քան այդ կարող էր անել մարդը` հիմնվելով բանականության օրենքի վրա: Սակայն որպես բարոյական անձ, մարդը չէր կարող (և այժմ էլ չի կարող) գոհանալ կարիքի ծնունդ հանդիսացող այդ պետությունով, որը ստեղծվել էր լոկ բնական կանխասահմանվածությունից և վերջինիս նկատմամաբ. և վայ մարդուն, եթե նա բավարարվի այդպիսինով: Ուստի մարդ լինելու այդ նույն իրավունքով նա լքում է կույր անհրաժեշտության տիրույթը ճիշտ այնպես, ինչպես ձեռք բերած ազատության շնորհիվ մի կողմ է նետում անհրաժեշտությունը բազում այլ պահերի: Բավարարվենք միայն մեկ օրինակով. մարդը բարոյականությամբ վերացնում և գեղեցկությամբ ազնվացնում է ստորության այն կնիքը, որ տենչանքը դրոշմում է սեռական սիրուն: Այսպիսով, նա հասուն տարիներին ասես արհեստականորեն ինքն իրեն փոխհատուցում է մանկության օրոք ձեռքից բաց թողածը, իդեականորեն ստեղծում է բնական վիճակի մի այնպիսի պատկեր, որը թեև նրան տրված չէ որևէ փորձառությամբ, բայց և այնպես անհրաժեշտ է ըստ բանականության սահմանման. այդ իդեալական վիճակում նա իր համար կերտում է վերջնային նպատակ, որն իրեն անմատչելի էր բուն բնական դրության մեջ, կատարում է մի այնպիսի ընտրություն, որին նա այնժամ ընդունակ չէր` վարվելով այնպես, ասես պետք է ամեն բան վերսկսեր սկզբից, ասես անկախության վիճակը ներքին լուսավորման ու ազատ որոշման դրդմամբ փոխում է պայմանագրով սահմանված վիճակի…

ՖՐԻԴՐԻԽ ՇԻԼԼԵՐ

1 Նյմ

ՆԱՄԱԿ ԼՈՏՏԱՅԻՆ
… Ախ, որքան ծանր է ինձ համար պահել այդ գաղտնիքը այն մեծ ծանոթության օրից ի վեր: Այն օրից, ինչ միասին ենք, հաճախ, արիություն դրսևորելով, պատրաստվում էի գալ Ձեզ մոտ` խոստովանելու, բայց չէի կարողանում: Իմ ցանկությունն ինձ թվում էր եսասիրություն, և վախենում էի, որ չկարծեք, թե միայն իմ երջանկության մասին եմ մտածում: Եթե պատահեր այնպես, որ դուք չկարողանայիք ինձ համար լինել այն, ինչ ես էի Ձեզ համար, ուստի կխաթարվեր մի հրաշալի ներդաշնակություն ու նար Ձեր քրոջ բարեհաճությունը: Բայց և այնպես լինում էին պահեր, երբ հույսն արթնանում էր. միասին լինելու երջանկություն. այն վեր էր ամեն ինչից, ես անգամ պատրաստ էի զոհաբերել ամեն ինչ` դրան հասնելու համար: Դուք կարող էիք լինել երջանիկ առանց ինձ, բայց դժբախտ իմ պատճառով` երբեք: Դա ես հաստատ զգում էի, երբ մտածում, հուսադրվում էի: Դուք կարող էիք տրվել ուրիշին, բայց ոչ ոք չէր սիրի Ձեզ այնպես մաքուր ու քնքուշ: Ոչ մեկի համար ձեր երջանկությունը չէր լինի սրբություն, ինչպես ինձ համար: Իմ կյանքի ամենաթանկագինը նվիրաբերում եմ Ձեզ: Եթե ես ձգտում եմ ավելի ազնվանալ, միմիայն Ձեզ արժանի լինելու, Ձեզ ավելի երջանիկ դարձնելու համար: Հոգիների վեհությունն իսկական բարեկամության ու սիրո գրավականն է: Մեր սերն ու բարեկամությունը կլինեն հավիտենական, քանի որ նրանք բխում են ճիշտ այդպիսի զգացմունքներից:
Մոռացեք այն ամենն, ինչ պիտի բռնանա Ձեր սրտին, տրվեք Ձեր զգացմունքներին: Ապացուցեք այն, ինչի մասին ինձ հուսադրեց Կարոլինան: Ասացեք ինձ, որ ուզում եք իմը լինել, և որ դա զոհաբերություն չէ Ձեր կողմից: Համոզեք ինձ գոնե մեկ բանով: Մեր հոգիները վաղուց էին մոտ միմիանց: Թող չքվի օտարը, որ մինչև հիմա կար մեր միջև, և թող ոչինչ չարգելի մեր հոգիների մերձեցմանը: Ցտեսություն, թանկագին Լոտտա: Ես փափագում եմ մի հանգիստ պահ ունենալ, որ նկարագրեմ իմ հոգու տվայտանքները, երբ մերթ երջանիկ էի, մերթ դժբախտ: Դեռ ինչքան բան ունեմ ասելու Ձեզ:
Մի հապաղեք ցրելու իմ կասկածները: Իմ կյանքը, իմ ապագան թողնում եմ Ձեր հայեցողությանը: Վաղուց չեմ պատկերացնում դրանք առանց Ձեր ներկայության: Ցտեսություն, սիրելիս:

Թարգմանությունը` Անահիտ Ամիրյանի

%d bloggers like this: