Tag Archives: նյութական

ԵՍ` ԵՆԹԱԿԱ, ԳՐՈՒՄ ԵՄ` ՍՏՈՐՈԳՅԱԼ-2

25 Մրտ


Այնտեղ, ուր գերիշխում են բնության օրենքները, հարկ չկա հիասթափվելու նրանից, որ դրանք գերիշխում են: Մարդն ապրում է, որովհետև ապրում է: Մնացյալը գալիս է հետո` հանուն… վասն… ի նոցա… հաղագս… Այսպես մարդիկ փորձում են արդարացնել իրենց գոյությունը: Եվ քանի որ արդարացումը մեղքի իրավահաջորդն է, ստացվում է, որ ցանկացած գոյություն մեղք է:
Ամբոխին ևս իր գոյությունն արդարացնել է պետք: Հենց դրա համար էլ ծնունդ են առնում գաղափարները` մեկը մյուսից հրապուրիչ, ազնիվ, խելացի: Սակայն մինչ օրս դրանից աշխարհն ավելի լավը չի դարձել, որովհետև գաղափարն ապաշխարանք է, որով ազատվում են հին մեղքերից` նոր մեղքեր գործելու համար:

* * *
Բարոյախոսությու՞ն եք փնտրում: Ինչի՞ համար: Աշխարհը հազար անգամ ավելի նյութական է, քան ինքներս կցանկանայինք այն ընկալել իբրև այդպիսին: Խելահեղության պահերը միշտ էլ մնալու են ժուժկալ հոգիների շռայլությունը: Եվ կատարելությունն էլ լինելու է եղածներից լավագույնը, բայց ոչ կատարյալը: Կատարյալն ավելի մոտ է զզվելիին: Էության ու փաստի այս տարանջատում-մեկուսացումը երբ դուրս է սահում հիշողության դաշտից, երբ կիսվել-երկատվելը այլևս ցավ չի պատճառում, մեզ համար մնում է միայն բառը, որ հետզհետե գոյությունը վերածի արձանագրված փաստի, բայց ոչ խորհրդի, ուր իմաստը խնդիր չէ, քանի որ գաղտնիքն է իմացվել:

* * *
Մի ժամանակ լեռներում գայլը հարձակվում էր հոտի վրա, ճանկում ոչխարներից մեկ-երկուսին ու անհետանում: Ու մի օր էլ հովիվները զենքերն առան, ելան սարերը ու սպանեցին գայլին: Օրեր անցան, և հանկարծ ահավոր համաճարակ բռնկվեց հոտում` կոտորելով հարյուրների: Ու միայն այն ժամանակ հովիվները հասկացան, որ հետապնդող գայլը ճանկում էր հոտից հետ ընկած թույլ ու տկար կենդանիներին` այդպիսով ախտահանելով ողջ հոտը: Ու միայն այն ժամանակ հովիվները հասկացան, որ գայլը հոտի առողջությունն էր: Գայլը:

* * *
Եթե որևէ հիմարություն կրկնում են շատերը, դա կոչվում է հասարակական կարծիք: Եթե այդ հիմարությունը հաստատվում է մեկ այլ հիմարությամբ, այն անվանում են ճշմարտություն: Մարդկանց մեծամասնությունը ճշմարտությունը գերադասում է հիմարությունից ճիշտ այնպես, ինչպես, ասենք, մահանալը` զոհվելուց, կամ դեգերելը` թրևելուց: Նրանք սիրում են ճշմարտությունը որոնել այնտեղ, որտեղ այն երբեք չի լինում: Որոնել անվերջ, անդադրում, համակիրների խրախուսող հայացքի ներքո, նրանց աջակցությամբ ու մասնակցությամբ: Եվ այդ ամենը միայն այն պատճառով, որ այն, ինչ նրանք անում են, կոչվում է բարոյական պարտք…

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ
(շարունակելի)

%d bloggers like this: