Tag Archives: հոգեբան

ՌՈԼԼՈ ՄԵՅ

14 Հկտ

Տագնապը մարդու գոյության կարևորագույն տարրերից մեկն է: Տագնապի գոյությունը նրա կենսունակության վկայությունն է: Տագնապն իմաստ ունի: Քանի որ այն կարող է խորտակել մարդու կյանքը, տագնապը պետք է օգտագործել կառուցողական կերպով: Այն փաստը, որ մենք գոյատևել ենք, նշանակում է, որ ինչ-որ ժամանակ՝ շատ վաղուց մեր նախնիները չեն երկնչել ընդառաջ գնալ իրենց տագնապներին: Նա է ստեղծում այն լարվածությունը, որի վրա հիմնված է մարդկային գոյության պահպանումը: Կյանքի մտացածին իդեալը, որից դուրս է նետված տագնապը, իրենից ներկայացնում է իրականության խեղաթյուրված ընկալում: Հանդիպումը տագնապի հետ կարող է մեզ ազատել ձանձրույթից, կարող է սրել մեր ըմբռնումը: Եթե կա տագնապը, կնշանակի մարդն ապրում է: Տագնապը Էության ներապրումն է, որը հաստատում է իրեն Անէության ֆոնին: Անէությունը պարզապես ֆիզիկական մահվան վախը չէ, թեև, հնարավոր է, հենց մահն է հանդիսանում տագնապի ամենատարածված առարկան ու խորհրդանշանը: Բայց անէության սպառնալիքը վերաբերում է կյանքի կրոնական ու հոգևոր ոլորտին, քանի որ դա անիմաստ գոյության հարուցած վախն է:
Ազատությունն իր մեջ տագնապ է կրում:

ԱԲՐԱՀԱՄ ՄԱՍԼՈՈՒ

10 Հկտ

Կյանքը մշտական ընտրության գործընթաց է: Յուրաքանչյուր պահի մարդը ընտրություն ունի. կամ նահանջ կամ առաջընթաց դեպի նպատակակետ: Կամ շարժում դեպի առավել մեծ երկյուղները, տագնապները, պաշտպանությունը, կամ նպատակի ընտրություն և հոգեկան ուժերի աճ: Տասը օրը մեկ վախի փոխարեն զարգացման ընտրությունը նշանակում է տասն անգամ առաջ ընթանալ դեպի ինքնաարդիականացում: Ինքնաարդիականացումը ոչ միայն մեր ճամփորդության վերջին կանգառն է, այլ նաև ճամփորդությունն ինքը և նրա շարժիչ ուժը: Դա մեր զգացածի յուրաքանչյուր րոպեի և նույնիսկ հնարավորությունների նախազգացման արդիականացումն է: Ինքնաարդիականացումը գործընթաց է, այն ենթադրում է, որ ցանկացած անգամ ընտրություն կատարելիս մենք ընտրում ենք, որ արժանապատիվ է մնալ ազնիվ, այլ ոչ թե կեղծել, որ չգողանալն ավելի լավ է, քան գողանալը կամ, ընդհանրացնելով, մեր առջև ծառացած յուրաքանչյուր ընտրություն մենք կատարում ենք ի շահ անձնական աճի: Հաճախ այս հասկացության գործածումն ինձ շատ բան է ասում այն մարդու մասին, ով օգտվում է դրանից, քան բուն իրողության մասին, որ կանգնած է դրա թիկունքում: Այս բացահայտումը նշանակում է, որ բազմաթիվ մարդկանց համար իմաստով լեցուն կյանքի միակ ձևակերպումը, որ նրանք կարող են պատկերացնել, հանդիսանում է հետևյալը. «Չունենալ որևէ կարևոր բան և ձգտել ձեռք բերելու այն»: Սակայն մենք գիտենք, որ ինքնաարդիականացող մարդիկ, եթե նույնիսկ բավարարված են նրանց բոլոր հիմնական պահանջները, կյանքը դիտում են էլ ավելի խորը իմաստով լեցուն, քանի որ նրանք կարող են ապրել, այսպես կոչված, Գոյության արքայությունում…

Լեթարգիայից արթնացածները

22 Հկտ

Մի քանի օր առաջ Գորիսում հանրապետության նախագահը խոսել էր ադրբեջանցիների կողմից սանձազերծված հակահայ քարոզչության ու պատմական փաստերը կեղծելու մասին, բավականին կոշտ խոսքեր էր հասցեագրել նրանց: Եվ այդ պահից ի վեր սկսեցին տարօրինակ բաներ կատարվել մեր շրջապատում: Եթե մինչև ելույթի նախորդ օրը մեծամասնությունն այն կարծիքին էր, որ Ադրբեջանից հնչող ամեն մի կեղծարարությանը պատասխան տալը պատիվ չի բերում հայկական կողմին, ապա Սերժ Սարգսյանի ելույթից անմիջապես հետո ամենատարբեր մասնագիտության ու պաշտոնի տեր մարդիկ, մեկը մյուսին հերթ չտալով, իրենց նետեցին մամլո ակումբներ, ասուլիսներ հրավիրեցին, որպեսզի մյուսներին բացատրեն, թե որքան ճիշտ բաներ էր ասում նախագահը, ինչպես նրան հաջողվեց մի ժամում բացել բոլորիս աչքերը, իսկ մենք մինչ այդ խարխափում էինք չգիտության ու անտեղյակության մեջ և հարկ եղած ուշադրությունը չէինք հատկացնում այդ կարևոր խնդրին:
Քարոզչական պատերազմի մասին խոսելիս Հայաստանի ամեն մի քաղաքացի պատկերացնում է հայհոյախառն արտահայտությունների տարափ ադրբեջանցիների, թուրքերի և բոլոր նրանց հասցեին, ովքեր վատ են վերաբերվում հայերին կամ անում են այնպիսի քայլեր, որոնք չեն բխում մեր շահերից: Ընդ որում, նման դեպքերում ամենևին էլ կաևոր չէ այն իրողության առկայությունը, որ օտարներն էլ կարող են ունենալ իրենց շահերն ու առաջնորդվել դրանցով: Հրաշալի աշխատանք է համարվում այն ելույթը կամ հրապարակումը, որտեղ թշնամու մասին լոտանքները շաղախված են լինում հայրենասիրական հիստերիայով ու փառապանծ անցյալի մասին հիշատակումներով:
Ի տարբերություն վերջինի, անհամեմատ հեշտ և պարզունակ հակաքարոզչության հայկական տարբերակն են որդեգրել զանգվածային լրատվության միջոցների ներկայացուցիչները, որոնց պատկերացումներում դա նույնացվում է բոլոր այն վատ դեպքերի հետ, որ կատարվում են հակառակորդ երկրներում: Ընդամենը պետք է դրանք թարգմանել, տեղադրել թերթի կամ կայքէջի առանձին բաժիններում, և ոսոխն արդեն ջախջախված է ու պարտված:
Ցավալին այն է, որ գրելով ուրիշների մասին, մեր լրագրողները հաճախ պարզապես մոռանում են, որ նույն երևույթները ոչ միայն մեր երկրում են առկա, այլև որոշ դեպքերում նույնիսկ գերազանցում են մյուսներին: Երբ որևէ լրատվական ծառայություն` մի կողմ թողած օրվա տեղեկատվական ներհոսքի ահռելի քանակությունը, դրանից ընտրում է լուրն այն մասին, թե Բաքվում վերելակ է պոկվել, սա կարելի՞ է բավարար համարել: Երբ մեկ ուրիշը հաղորդում է, որ ադրբեջանցի մի դպրոցական ինքնասպանություն էր գործել կախվելու միջոցով, մինչդեռ նույն օրը Հրազդան քաղաքում ինքնասպան էր եղել նաև հայ աշակերտը, սա պայքարի գործելաո՞ճ է: Երբ հայկական կայքէջը հեգնանքով պատմում է այն մասին, թե Ադրբեջանի մայրաքաղաքում գործազուրկները հավաքվում են -ում և սպասում են, որ ինչ-որ մեկն իրենց աշխատանք կառաջարկի, սակայն մոռանում են, որ ճիշտ այդպիսի մի հավաքատեղի էլ գործում է Երևանում ու կոչվում է , սա սեփական առավելություններն ընդգծելու ճանապա՞րհ է:
Բայց սրանք դեռ մանրուքներն են, սակավակշիռ խոտանը: Կա շատ ավելի վատը: Օրինակ, երբ որևէ անուն հանած հոգեբան հավաքում է լրագրողներին և սկսում է լուրջ դեմքով նրանց բացատրել, որ ադրբեջանցիները տառապում են պաթոլոգիական ստախոսությամբ, ինչը ծագում է նրանց լուրջ հոգեբանական խնդիրներից, մասնավորապես այն հարցից, թե ումի՞ց են իրենք ի վերջո սերված, ովքե՞ր են իրենց նախնիները, ապա ի՞նչ անուն պետք է տալ պայքարի այս մեթոդին: Իսկ հետո նույն հոգեբանը մեջտեղ է նետում իր ծանր հրետանին` նեղ մասնագիտական տերմինաբանությունը` արտասանելով մոտավորապես այսպիսի նախադասություններ. :
Կասկածից վեր է, որ պաշտոնական Բաքվի քարոզչամեքենան բոլոր հնարավոր ձևերով իր ժողովրդի մոտ ատելություն է սերմանում հայերի ու հայկականի նկատմամբ: Սակայն այդ պղտոր հեղեղի ճանապարհին արգելապատնեշներ դնելու համար պետք է ոչ թե ձեռքի տակ եղած ավազահատիկները նետել հորձանքի դեմ կամ ափին կանգնած մտացածին դատողություններ անել այդ վտանգի ախտաբանական հատկանիշների մասին, այլ գործել սթափ, հավասարակշռված ուղեղով, ընտրել օպտիմալ լուծումները, բանավիճել փաստարկված ու համարժեք հակահարված հասցնել:
Մենք անընդհատ ասում ենք` այս գործով պիտի զբաղվեն մասնագետները: Իսկ ի՞նչ են անում հենց դրան կոչված և այդ աշխատանքի համար վճարվող պարոնները: Ահա, խնդրեմ, Երևանի պետական համալսարանի վիրտուալ հայագիտության բաժնի վարիչը հայտարարում է, թե իրենք արդեն 2 տարի քրտնաջան աշխատանք են տանում և հասել են մեծ արդյունքների: ։ Սրանք այդ վարիչի խոսերն են: Ուրեմն հայագիտության բաժնից մեկ տարի է պահանջվել հասկանալու այն, ինչը ուզածդ շարքային քաղաքացին առանց հայագետ լինելու էլ տեղյակ էր: Իսկ հետո նույն վարիչը հպարտորեն գլուխ է գովում, որ ամբողջ բաժնով 2 տարում կարողացել են կայքէջում 20 անուն պատրաստի մասնագիտական գիրք տեղադրել, այսինքն մի ծավալ, որ ուզածդ ջահել բլոգեր ինքնուրույն կգրեր ու դեռ եղած նյութերով էլ կհեղեղեր ողջ համացանցը:
Համանման այլ կառույցների ու հաստատությունների մի երկար շարք կարելի է թվարկել, որոնք մեր քարոզչության ավանգարդն են, բայց, չգիտես ինչու, քայլում են ետին շարքերում` անընդհատ սպասելով վերևից եկող հրահանգների ու հուշումների: Ահա թե ինչու այդպես միանգամից խուճապի մեջ ընկան, երբ նախագահը նրանց ասաց, որ կարելի է նաև մի փոքր էլ աշխատել…

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

%d bloggers like this: