Tag Archives: ծով

ԲԱԽՏԱԿԻՑ ԲՈԼԻՎԻԱՆ

27 Հնվ

Բոլիվիան միակ երկիրն է, որ ծով չունի, բայց պաշտոնապես ունի ռազմածովային ուժեր: Բանն այն է, որ դեռևս 1879 թվականին Չիլիի հետ պատերազմում այդ երկիրը պարտվեց ու կորցրեց խաղաղօվկիանոսյան առափնյա հատվածը: Սակայն հանրային գիտակցությունը ոչ մի գնով չհաշտվեց կորստի հետ: Հիմա Բոլիվիայում ամեն տարի նշում են Ծովի օրը, իսկ քաղաքական գործիչներն իրենց ելույթներում մշտապես շեշտում են, որ մի օր կվերադարձնեն կորցված հողերն ու ջրերը: Ինչ վերաբերում է ռազմածովային ուժերին, ապա եղածն ընդամենը փոքրիկ նավեր են, որոնք նավարկում են գետերում և լճերում:
Այս ամենը շատ է հիշեցնում մեր «Ծովիվ ծով Հայաստանը», միայն այն տարբերությամբ, որ մենք նավատորմիղ չունենք, թեև այդ բացը լրացնելու համար երբեք ուշ չէ…

Kakoy-parad-bez-moryakov

ԻՆՉ ԷԻՆ ԱՆՈՒՄ ՀԱՅԵՐԸ ՋՐԻ ՏԱԿ

23 Նյմ

1982 թվականին բոլորին ցնցել էր Օդեսայում կատարված հանցագործությունների շարքը: Հանցախումբը առևանգում էր հարուստների երեխաներին, խեղդում ծովում և նրանց մարմինների համար փրկագին էր պահանջում: Մարդասպաններին որսալու համար ԿԳԲ-ի և Ներքին գործերի մինիստրության կողմից կազմակերպվեց հատուկ օպերացիա: Ու մի օր էլ ծովափնյա հատվածում դիտարկում իրականացնելիս նրանք նկատեցին փոքրիկ մոտորանավակ, որը մոտենում էր ժայռոտ ափին: Նավակում 3 հոգի էին: Նրանցից երկուսը սուզվեցին, մեկը մնաց վերևում: Երբ հատուկ ծառայության աշխատակիցները սուզակներին որսացին ջրի տակ, նրանք չէին կարողանում հավատալ իրենց աչքերին: Պազվեց երեքն էլ հայեր էին ու ոչ մի առնչություն չունեին հանցախմբի հետ: Իսկ ծովի հատակին ընդամենը քարերի ու ժայռերի վրա հայերեն գրառումներ էին կատարում: Այս զարմանալի հայերը պնդում էին, թե Սև, Կասպից և Էգեյան ծովերը Մեծ Հայքի մասն են կազմում: Ու գրառումների նպատակն այն էր, որ հետագայում դրանք ցուցադրվեին իբրև նախնիների թողած գրավոր ապացույց իրենց «տարածքային պահանջների» մասին:
Հավելենք, որ այս դեպքի մասին ժամանակին գրվեց խորհրդային մամուլում:

Հովիկ Չարխչյանbig_94cb430cb469daf4fba400712d22f848

ՊՈԼ ԿԼՈԴԵԼ

3 Փտր

ՀԵՆՑ ԿՅԱՆՔԸ
(հատված)

Երկար և ծխացող լռությունից հետո,
Բազում օրեր ծուխ ու աղմուկից անվերջ ծխացող քաղաքների
ահռլի լռությունից հետո,
Շնչառությունը հերկվող հողի և հևքը ոսկեզօծ մեծ քաղաքների,
Հանկարծ նորից Հոգին, հանկարծ շոինչը նորից,
Հանկարծ խուլ բաբախյունը սրտի, հանկարծ խոսքը տրված,
հանկարծ շունչը հոգու, վայրկենական հափշտակությունը,
Հոգու տիրապետությունը հանկարծ:
Ինչպես մթնամած երկնքում, երբ դեռ չի ճայթել կայծակի շանթն առաջին,
Հանկարծ Զևսի քամին պտտահողմի մեջ
հարդն ու փոշին խառնած գյուղի բոլոր լվացքներին:

Տեր իմ, դու որ սկզբում բաժանեցիր բարձրյալ ջրերը ստորին ջրերից,
Եվ այդ ջրերը, որ ասում եմ, դարձյալ բաժանեցիր`
զատելով խոնավասույզ ջրերից,
Անջրդին, ինչպես երեխան` մայրական մարմնից արգավանդ,
Հողը բորբ-կաթոգին, քնքուշ-շերտադարս ու սնված կաթով անձրևի,
Եվ որ ցավի ժամանակ, ինչպես արարման օրը,
քո ամենակարող ձեռքով վերցնում ես
Մարդկային կավանյութը, և ամենուստ ցայտում է հոգին
քո մատների արանքներից,
Նորից երկրային երկարաձիգ ճամփաներից հետո,
Ահավասիկ Ներբողը, ահա այս մեծագույն և նորընծա Ներբողը տրվում է քեզ,
Բնավ ոչ իբրև սկսվող մի բան, այլ կամաց-կամաց, ինչպես ծովը առկա,
Ծովը մարդկային բոլոր խոսքերի, որի մակերեսն առանձին տեղերում
ճանաչվում է մշուշի տակից ելնող մի շնչով
կամ մայրապետ լուսնի խաթուն ցոլանքով…

… Ոչ նավազը,
Ոչ Ձուկը, որ մի այլ ուտվելիք ձուկ է hմայում,
քարշ տալիս իր ետևից, այլ հենց բանը, և ամբողջ տակառը, և կենդանի երակը,
Եվ հենց ջուրը, և տարրը հենց:
Խաղեր եմ անում, հրճվում:
Ես կիսում եմ ազատությունը ամենագո ծովի:
Ջուրը
Միշտ գալիս է վերագտնելու ջրին,
Կազմելու միասնական մի կաթիլ:
Եթե ես ծով լինեի` միլիարդավոր ձեռքերով խաչված
նրա երկու մայրցամաքներին,
Ամբողջ որովայնով զգայի ձգող ուժը երկնքի և անշարժ արևի,
ինչպես վառվող պատրույգը բուժապուլիկի տակ,
Իմանալով սեփական քանակս,
Այս ես եմ, կրակում եմ, կանչում եմ բոլոր արմատներս, Գանգեսը, Միսսիսիպին,
Օրենքի խիտ մազափունջը, Հռենոսի երկար թելը, Նեղոսն իր կրկնակի բուշտերով,
Եվ գիշերային առյուծը լակող, և ճահիճները,
և ստորգետնյա տիղմերը, և կլոր սիրտը, որ լի է մարդկանցով,
որոնք իրենց պահն են ապրում:
Ոչ թե ծովը, այլ ես եմ հոգին, և ինչպես ջուրը
Ջրին, հոգին գտնում է հոգուն,
Հոգին, գաղտնի շունչը,
Հոգին արարիչ, որ ծիծաղեցնում է, կյանքի հոգին
և թոքային մեծ շնչառությունը, հոգու ազատ արձակումը,
Որ խուտուտ է տալիս, արբեցնում է և ծիծաղեցնում:
Օ, սա առավել քան կենդանի է և աշխույժ, ցամաքում մնալու վախ չկա:
Որքան ավելի եմ խրվում հեռվում, այնքան ավելի անհաղթահարելի է դառնում
անդունդի առաձգականությունը…

Թարգմ. Աննա Հակոբյան

ԱՆՐԻ ՄԻՇՈ

22 Նյմ

Բնանկարներ

Բնանկարներ` խաղաղ կամ տրտում;
Կյանքով դեգերելու բնանկարներ և ո՛չ երկրի մակերեսի պատկերներ:
Բնանկարներ Ժամանակի, որն հոսում է ծուլորեն, գրեթե` անշարժ, իսկ երբեմն էլ` կարծես շրջուն:
Բնանկարներ` քրջերի, ձաղկված նյարդերի, գերլարված ուժերի:
Բնանկարներ` ծածկելու համար թափանցանց վերքերը, պողպատը, պոռթկումը, չարիքը, դարաշրջանը, պարանի օղակը վզի, զորահավաքը: Բնանկարներ` բղավոցները խլացնելու համար:
Բնանկարներ` վերմակի նման, որ գլխիդ ես քաշում:

Ծովը

Անսահման ծովը-ահա ինչն է թանկ ինձ համար, ահա թե ինչը գիտեմ ես:
Քսաներկու տարեկանում հեռացա քաղաքից ու նավաստի դարձա:
Տախտակամածի վրա, նավամբարում, ամենուր աշխատանքն էր եռում:
Ես զարմացած էի:
Նախկինում ինձ թվում էր, թե նավի վրա
Միայն նայում էին ծովին: Ամեն ժամանակ նայում էին ծովին:
Սկսվեց գործազրկությունը, ու նավաստիները հեռացան նավից:
Ես էլ հեռացա:
Ոչինչ չասացի. իմ մեջ ծովն էր, ծովն էր իմ շուրջ, հավերժ:
Այո:Բայց ո՞րը:
Դրան պատասխանել կդժվարանայի:

Թարգմ. Գառնիկ Մելքոնյան

%d bloggers like this: