Tag Archives: ԵԽԽՎ

Թուրք ինտրիգանի վերջին խարդավանքը

24 Հնվ

Երեկ Ստրասբուրգում մեկնարկեց Եվրոպայի Խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) ձմեռային նստաշրջանը: Նորություններից կարևորագույնն այն էր, որ նստաշրջանը վարում էր ԵԽԽՎ նոր նախագահը: Դեռ հոկտեմբերին որոշվել էր, որ այդ պաշտոնն անցնելու է Եվրոպական Ժողովրդական կուսակցության խմբակցությանը, և քվեարկության ժամանակ ընտրվել էր Ֆրանսիայի պատվիրակ Ժան-Կլոդ Մինյոնը: Սա նշանակում էր, որ տխրահռչակ թուրք Մևլութ Չավուշօղլուն սրտի ցավով ստիպված էր ցանկալի աթոռը զիջել մեկ ուրիշի: Սակայն Չավուշօղլուն Չավուշօղլու չէր լինի, եթե վերջին պահին էլ փորձ չաներ մթնոլորտը պղտորել իր հերթական խարդախությամբ: Եվ այդ բանն իսկապես էլ տեղի ունեցավ:
Կայացավ ԵԽԽՎ Բյուրոյի նիստը ու հենց այդ ժամանակ էլ ամենքը վերստին վերհիշեցին Լեռնային Ղարաբաղի հարցով չարաբաստիկ ենթահանձնաժողովի գոյությունը, քանի որ թուրք պաշտոնազուրկը նիստին մեկ էջանոց փոքր նախագիծ-խզբզոց էր ներկայացրել, որտեղ ոչ ավել, ոչ պակաս՝ առաջարկում էր Բյուրոյին ենթահանձնաժողովի աշխատանքը շարունակել մինչև այս տարեվերջ: Պարզ չէ, թե ի՞նչ կարող է փոխվել մեկ տարում այն կառույցի համար, որն արդեն երկար ժամանակ հիմնավորապես ապացուցել է իր ավելորդությունը: Սակայն հստակ է, որ թուրքերն այս կերպ հավակնում են նվեր մատուցել եղբայրական Ադրբեջանին, և քանի որ «նվեր տված ձիու ատամները չեն հաշվում», ապա ձին էլ կարող է լինել սատկած, բայց նվեր: Էական այստեղ հակադրվելու մոլուցքն է, այլ ոչ թե ակնկալվող օգուտը, այնպես որ Չավուշօղլուն գիտեր, թե ինչ էր անում: Մի խոսքով, առաջարկը հնչեց, հայկական պատվիրակությունը ընդդիմացավ, ներկայացրեց իր ժխտողական տեսակետը, նույնիսկ առաջարկ եղավ հարցը փոխադրել այլ օրվա քննարկումներ, երբ ընտրված կլինի նոր Բյուրոն: Բայց քանի որ առավոտյան նիստում նախագահում էր Մևլութ Չավուշօղլուն, ապա որոշվեց շարունակել ենթահանձնաժողովի աշխատանքը նաև 2012-ին:
Առաջին դեպքը չէ, երբ հայկական պատվիրակության անդամները ԵԽԽՎ-ում ստիպված են լինում կռիվ տալ անարձագանք պատերի հետ: Երեկվա դեպքը նույնպես դրանց շարքից էր: Մինչ հայ խորհրդարանականները պնդում էին, որ Չավուշօղլուի նախագիծը չափազանց թույլ է, ընդամենը մեկ նպատակ հետապնդող փաստաթուղթ, իսկ «մեռելածին» ենթահանձնաժողովի գործունեության հետագա ճակատագիրը որոշելու և օրակարգում ներառելու համար անհրաժեշտ է քվեարկություն անցկացնել, նախաձեռնության հեղինակը հարցը քվեարկության չդնելը փորձեց հիմնավորել տեխնիկական պատճառներով: Սակայն շատ դժվար էր նույն տեխնիկական պատճառներով բացատրել այն փաստը, թե ի՞նչ պատճառով էր փակ դռների հետևում, այն էլ՝ ազգային պատվիրակությունների ղեկավարների բացակայությամբ ենթահանձնաժողովի երկարաձգման հարց քննարկվել: Իսկապես էլ, Բյուրոյի հիշյալ նիստին հրավիրված չէին ոչ Հայաստանի և ոչ էլ Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավարները:
Հավանաբար դժվար է պատկերացնել ավելի անհեթեթ իրավիճակ, քան այն, որ երեկ ստեղծվել է ԵԽԽՎ-ի պատերի ներսում: Հայերն ասում էին, որ իրենց համար որևէ նշանակություն չունի Բյուրոյի վճիռը, քանի որ ինչպես որոշել են բոյկոտել, այնպես էլ շարունակվելու է հետայսու: Ադրբեջանցիները՝ հույսները թուրք պաշտպանի վրա դրած, սպասում էին ցանկալի ելքին, իսկ եվրոպացի պատգամավորները ջանում էին հնարավորինս չեզոք մնալ՝ դատարկ բանի համար հարաբերություններ չփչացնելու մտահոգությամբ:
Սակայն հաշված ժամեր անց իրավիճակը կտրուկ կերպով փոխվեց, և այդ տեղաշարժի հեղինակը դարձավ ԵԽԽՎ նորընտիր նախագահ Ժան Կլոդ Մինյոնը: Նրա հայտարարությունը որքան էլ անսպասելի, նույնքան հասկանալի ու տրամաբանված էր: Մինյոնին՝ նրա առաջին ասուլիսին հարց ուղղվեց Լեռնային Ղարաբաղի հարցով ԵԽԽՎ ենթահանձնաժողովի վերաբերյալ։ Պատասխանելով ադրբեջանցի լրագրողի հարցին՝ նախագահն ասաց, թե չի հավատում և երբեք չի հավատացել, որ այս ենթահանձնաժողովը կարող է որևէ արդյունք տալ։ «Կարծում եմ, որ մենք պետք է օգնենք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին, որը զբաղվում է ԼՂ հակամարտության կարգավորմամբ»,- ասաց նա՝ հույս հայտնելով, որ խնդիրը կլուծվի հենց այս շրջանակում, իսկ հայ և ադրբեջանցի պատվիրակները Վեհաժողովում կցուցաբերեն խելամիտ կեցվածք։ «Ինձ թվում է, որ եթե կողմերը շարունակեն նույն ոգով, ինչպես նախորդ տարիներին, ապա խնդրի կարգավորման հասնելը ուղղակի կլինի անհնարին»,- հավելեց նա։
Մի ակնթարթում Չավուշօղլուի բոլոր ջանքերը ջուրն ընկան: Սա նույնն էր, թե մերժել ենթահանձնաժողովի հետագա գոյությունը: Սակայն այլ բան է կարծիքը, մեկ այլ բան՝ այդ կառույցի մասին պաշտոնական որոշումը: Եվ ստացվեց այնպես, որ խնդիրը մնաց օդում կախված:
Մի բան պարզ է. ԵԽԽՎ-ում ԼՂ ենթահանձնաժողովի ձեռքը կրակն են ընկել: Բայց դրա հետ մեկտեղ կարծես թե առայժմ չկա այն վճռականությունը, ինչը թույլ կտար մեկընդմիշտ այդ հարցը փակված համարել: Վեհաժողովում կարծես թե չեն ցանկանում կողմերից որևէ մեկին վիրավորել, և առայժմ նպատակահարմար են գտնում պարզապես խնդիրը սառեցնել՝ սպասելով ավելի նպաստավոր ժամանակների:
Ինչ վերաբերում է ապագային, ապա այս պահին պարզ է միայն, որ հայկական պատվիրակության անդամների նախնական տպավորություններն ու մտավախությունները վաղաժամ էին և դրա գործունեությունը շարունակելու վերաբերյալ որոշում առայժմ չկա:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Հայաստանն ընդդեմ ԵԽԽՎ-ի

4 Հկտ

Այն, որ Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական Վեհաժողովը հետզհետե վերածվելու էր մարտադաշտի, պարզ էր դեռևս այս տարեսկզբից, երբ Հայաստանի պատվիրակության ներկայացուցիչները բոյկոտեցին Ղարաբաղի հարցով ենթահանձնաժողվի աշխատանքներն ու հրաժարվեցին մասնակցել դրա նիստերին՝ պատճառաբանելով, որ Ղարաբաղի հարցի կարգավորմամբ զբաղվում է Մինսկի խումբը, և նոր հանձնաժողովի ձևավորումը չի կարող հավելյալ նպաստ բերել հակամարտության հանգուցալուծմանը: Միայն թե տարակարծությունների դաշտն այդքանով չսահմանափակվեց: Եվ այժմ, երբ Ստրասբուրգում ընթանում է ԵԽԽՎ աշնանային նստաշրջանը, Հայաստանի պատվիրակությունը վերստին մարտական տրամադրությամբ այնտեղ է՝ հրաշալի գիտակցելով, որ այս նստաշրջանը խիստ կարևոր է լինելու մեր երկրի համար: Այդ կարևորության առաջին նախապայմանն այն է, որ նստաշրջանում ներկայացվելու է համազեկուցողներ Ջոն Պրեսկոտի ու Աքսել Ֆիշերի «Ժողովրդավարական հաստատությունների գործունեությունը Հայաստանում» խորագրով զեկույցը` մեր երկրի պարտավորությունների կատարման վերաբերյալ: Այդ բանաձևի նախագիծը ԵԽԽՎ-ն կքննարկի վաղը: Նախապես ասվել էր, թե քննարկումը կայանալու է հոկտեմբերի 7-ին, սակայն վերջին պահին օրակարգը փոխվեց` համազեկուցողներից մեկի մեկնելու անհրաժեշտության պատճառով: Թե Երևանում որքան մեծ նշանակություն են տալիս վաղվա արդյունքներին, դրա մասին կարող է վկայել նաև այն փաստը, որ առաջին անգամ Հայաստանի պատվիրակության ամբողջ կազմին է առաջարկվել մեկնել Ստրասբուրգ, այդ թվում՝ նաև փոխարինող անդամներին: Ըստ տեղեկությունների, մեր պատվիրակության բոլոր անդամներն արդեն հերթագրվել են ելույթ ունենալու համար։A
Նստաշրջանի քննարկման օրակարգում տեղ գտած հաջորդ «թեժ բաղադրիչը» ԵԽԽՎ նախագահ Մ.Չավուշօղլուի ջանքերով վերագործարկված Լեռնային Ղարաբաղի հարցով ենթահանձնաժողովի հարցն է: Նախօրեին Չավուշօղլուն ասել էր, որ անդամ-երկրները պետք է հարգեն ԵԽԽՎ որոշումները, և հույս էր հայտնել, թե ենթահանձնաժողովի նիստին այս անգամ կմասնակցի նաև հայկական պատվիրակությունը: Սակայն հայկական համառությունն իրեն դրսևորեց անմիջապես: Մեր պատվիրակության ղեկավար Դավիթ Հարությունյանը ելույթ ունեցավ և բացեիբաց ասաց, որ այսպես կոչված հատուկ հանձնաժողովի հանդիպումը օրակարգում ընդգրկելն այլևս անակնկալ չէ, և ոչ էլ անակնկալ է այն փաստը, որ զրուցակիցները նախընտրում են հետևողականորեն անուշադրության մատնել հայերի շարունակական բացատրությունները Ղարաբաղի խնդրի կարգավորման հարցում այդ պատվարժան ֆորումի դերի ու առաքելության մասին: Այնուհետև նա ներկաների ուշադրությունը հրավիրեց, իր խոսքով, «ներկա պատվիրակություններից մեկի հանդեպ որոշ պարտավորություններ ստանձնած» ԵԽԽՎ նախագահ Մ. Չավուշօղլուի գործողությունների վրա: Ակնարկն, իհարկե, Ադրբեջանին էր վերաբերում: Իսկ այս ելույթը նշանակում էր, որ հայկական կողմը վերահաստատում էր նախորդ երկու նստաշրջաններում դրսևորած իր վերաբերմունքը` անտեսել ենթահանձնաժողովի աշխատանքները:
Դժվար է ասել՝ դա անսպասելի՞ էր Չավուշօղլուի և մյուսների համար, թե ոչ, սակայն փաստ է, որ ենթահանձնաժողովը երեկ դռնփակ նիստ գումարեց առանց հայերի մասնակցության, որը տևեց կես ժամից էլ պակաս, ինչից հետո անորոշ բացատրություններ տրվեցին դրա ընթացքի մասին, և ակնհայտ էր, որ մասնակիցներից որևէ մեկը չէր ցանկանում առաջինը խոստովանել դրա ձախողումը: Միայն Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավար Սամադ Սեիդովը հայտարարեց, թե Հայաստանը հատուկ հանձնաժողովի աշխատանքին չմասնակցելով փաստացի չի կատարում բյուրոյի որոշումը:
Սա, իհարկե, մահացու մեղք չէ: Բայց եթե ենթահանձնաժողովի բոյկոտն առայժմ պտուղներ տալիս է, ապա ադրբեջանական մեղադրանքներին ԵԽԽՎ-ի ամբիոնից չպատասխանելու մորատորիումը դարձավ մեր պատվիրակության անդամների առանձին խորհրդակցության նյութը: Ու թեև որոշում կայացվեց շարունակել մորատորիումի մարտավարությունը, սակայն այս դեպքում ամուր չէր համոզմունքը, որ դա կարող է երկարել և լինել արդյունավետ: Ամենայն հավանականությամբ, առաջիկայում կրկին այս խնդիրը վերանայելու պահանջ կծագի:
Վերադառնալով Հայաստանին վերաբերող զեկուցման թեմային՝ ասենք, որ այս հարցում պետք է ակնկալել որոշակի լարվածություն: Դրա նախնական ազդանշանը հնչեցրեց ԵԽԽՎ նախագահ Մևլութ Չավուշօղլուն, երբ ասուլիսի ժամանակ անդրադարձավ Հայաստանում մարտիմեկյան դեպքերի հետաքննությանը. «Նշյալ դեպքերի հետաքննությունը չի իրականացվել, զոհերի համար պատասխանատվության որևէ մեկը չի ենթարկվել: Մենք հուսով ենք, դրական զարգացումներ կարձանագրվեն, և լուրջ հետաքննություն կիրականացվի խնդրի առնչությամբ»,- ասաց նա:
Չավուշօղլուի տեսակետի պաշտպաններ գտնվեցին նաև Հայաստանում: Մասնավորապես, հայաստանյան ութ հասարակական կազմակերպություններ հանդես եկան ԵԽԽՎ անդամներին ու ԵԽ Մարդու Իրավունքների Հանձնակատարին ուղղված բաց նամակով: Նրանք կոչ էին անում առկա փաստերին և Հայաստանի իրողություններին համապատասխան վերանայել բանաձևի նախագծի բովանդակությունն ու շարադրանքը և ընդունել համարժեք բանաձև: « Մենք արտահայտում ենք մեր խորը հիասթափությունն ու մտահոգությունները՝ կապված այս փաստաթղթի բովանդակության և էության հետ… Բանաձևի նախագիծը և հետևող զեկույցը իր ձևով և ոգով ոչ միայն չի նպաստում Հայաստանում ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացմանն ու ամրապնդմանը, այլև նույնիսկ ամրապնդում է երկրում մարդու իրավունքների խախման դեպքերում անպատժելիության զգացումը»,-ասված էր այդ նամակում:
Ընդհանուր տրամադրվածությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ լիագումար նիստում Հայաստանի մասին բանաձևի նախագիծը հավանաբար որոշակի փոփոխությունների կենթարկվի: Այս տարբերակին մղող մյուս փաստարկն էլ այն է, որ սկիզբ առած իշխանություն-ընդդիմություն երկխոսության ձախողումից հետո այն պիտի հարմարեցվի Հայաստանի այսօրվա իրավիճակին, իսկ դա տարբերվում է բանաձևի շարադրման համար հիմք հանդիսացած սկզբնական կացությունից:
Ի դեպ, Մևլութ Չավուշօղլուն հոկյտեմբերի 10-ին կայցելի Ադրբեջան՝ մասնակցելու մարդու իրավունքների հարցերին նվիրված կոնֆերանսին։ Կասկածից վեր է, որ Չավուշօղլին ԵԽԽՎ աշնանային նստաշրջանում հնարավոր ամեն բան կանի պարզ երեսով Բաքու մտնելու համար:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Երբ բոլորը կողմ են, իսկ մերոնք` դեմ

31 Հնվ

Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովն ինչպես խոստացել էր` այնպես էլ արեց: ԵԽԽՎ Բյուրոյի նիստում որոշում կայացվեց վերստեղծել Ղարաբաղի հարցով ենթահանձնաժողովը: Ամիսներ շարունակ գործադրված ջանքերը` թույլ չտալ մեռած մարմնի վերակենդանացումը, անհաջողությամբ պսակվեց: Նոր ենթահանձնաժողովի կազմում կընդգրկվեն ԵԽԽՎ Մոնիթորինգի հանձնաժողովում Ադրբեջանի ու Հայաստանի հարցերով համազեկուցողները, երկու երկրների ընդդիմությունից և իշխանությունից ԵԽԽՎ-ում ներկայացված պատգամավորներ, իսկ ենթահանձնաժողովի նախագահ նշանակվեց իսպանացի պատգամավոր, «Եվրոպայի դեմոկրատների և լիբերալների ալյանս» խմբի անդամ Ջորդի Խուգլա ի Կոստան:
Վճռորոշ նիստի նախօրեին հայկական պատվիրակությունը մի վերջին փորձ էլ կատարեց կացությունը փրկելու համար` նամակ հղելով Բյուրոյի անդամներին, որտեղ ասվում էր, թե ինչու է անընդունելի նման հանձնաժողովի գործունեությունը: Սակայն, ինչպես հետո պարզվեց, տեղի էր ունեցել ընթացակարգային խախտում: Ըստ սահմանված կարգի, քարտուղարությունը պարտավոր էր նամակը պաշտոնապես հանձնել Բյուրոյի անդամներին, որպեսզի նրանք քվեարկության օրը ձեռքի տակ ունենային պարզաբանումներով ու վերապահումներով լրացված այդ շարադրանքը: Միայն թե քարտուղարությունը դա չէր տրամադրել: Հիմա արդեն դժվար է ասել, թե միտումնաբար կամ անփութությամբ արված բացթողումը կարո՞ղ էր արդյոք որևէ կերպ իր ներգործությունն ունենալ արդյունքների վրա: Փաստ է միայն, որ Բյուրոյում բոլորը, բացառությամբ հայկական պատվիրակության անդամների, կողմ քվեարկեցին Ղարաբաղի հարցով ենթահանձնաժողովի ստեղծմանը: Այդ համերաշխ միասնության մեջ աննկատ անցավ մեկ այլ խախտում ևս` ենթահանձնաժողովի նախագահի նշանակումը: Բանն այն է, որ կատալոնցի պատվիրակը նույնիսկ հարկ չէր համարել ժամանել` մասնակցելու ԵԽԽՎ նստաշրջանին: Իսկ նման ինքնավստահությունը կարող էր ունենալ մեկ բացատրություն` նշանակման երաշխիքները տրվել էին նախապես:
Այսօր հայ խորհրդարանականները կատարվածի ողջ մեղքն ու պատասխանատվությունը բարդում են ԵԽԽՎ ազգությամբ թուրք նախագահ Մևլութ Չավուշօղլու վրա, մյուսներն էլ եղածը որակում են իբրև հայ դիվանագիտության ցավալի պարտություն: Բայց արդյո՞ք այդ պարտությունը միայն մերն էր:
Այս հարցին անաչառ պատասխան գտնելու համար եկեք վերհիշենք, թե հայկական կողմի ժխտողական դիրքորոշման հիմքում ի՞նչ փաստարկներ էին ընկած: Առաջին հերթին հայերն այն կարծիքին էին, որ անհրաժեշտ է նախ հասնել երկու անհաշտ պատվիրակությունների դիրքերի մերձեցմանը, և նոր միայն խոսել մեկ ընդհանուր հարկի տակ համագործակցելու, քննարկումներ անցկացնելու ու տեսակետներ ներկայացնելու մասին: Սա կարող էր նաև որոշ առումով մեղմել այն փոխադարձ ագրեսիվ մեղադրանքների հեղեղը, ինչը մշտապես անիմաստ էր դարձնում ցանկացած երկխոսություն: Հայկական կողմի հաջորդ փաստարկն այն էր, որ հիշյալ հանձնաժողովի վերստեղծմամբ ԵԽԽՎ-ն անխուսափելիորեն առնչվելու է ղարաբաղյան այն խնդիրներին, որոնք ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների մանդատի ու իրավասությունների շրջանակներում են, իսկ դա կարող է նշանակել ոչ այլ բան, քան անընդունելի քայլ, ինչը շեղելու է ԼՂ խնդրի քննարկումը Մինսկի խմբի ձևաչափից: Իր հերթին այդ կողմնակի միջամտությունը կարող է Ադրբեջանի մոտ առաջացնել պատրանքներ, թե իր ձեռքերն ազատ են արձակված և այսուհետ թույլատրելի է օգտագործել այլ ձևաչափերը՝ բանակցություններում սեփական դիրքերն ուժեղացնելու նպատակով։ Մի խոսքով, ենթահանձնաժողով ասվածը սոսկ ծուղակ է ու լայն ասպարեզ ագրեսիվ հռետորության համար:
Ի դեպ, առիթը չափազանց հարմար էր վերհիշելու նախորդին և ցրելու այն թյուր կարծիքը, թե նախկինում ստեղծված ենթահանձնաժողովի աշխատանքները դադարել էին սոսկ այն պատճառով, որ դրա նախագահ Ռասսել Ջոնսոնը մահացել էր: Իրականում Ջոնսոնի կենդանության օրոք էլ այդ մարմինը էական ոչինչ չէր անում, չկարողացավ արձանագրել որևէ արդյունավետ տեղաշարժ, բայց փոխարենը մեծապես «նպաստեց» հայկական և ադրբեջանական պատվիրակությունների միջև թշնամական մթնոլորտի խորացմանը:
Նման հիմնավորումների ու փաստարկումների պայմաններում հայերի համար դեռևս անպատասխան է մնում հարցն այն մասին, թե ինչու՞ նիստում կողմ քվեարկեցին նաև միջնորդ երկրները ներկայացնող պատվիրակները, այնինչ քվեարկությունից օրեր առաջ նրանք պաշտպանում էին հայկական տեսակետը: Վերջնական պատասխան չունի նաև այն հարցը, թե ո՞րն է լինելու մեր պատասխանը Չավուշօղլուին: Նախապես ասվում էր, թե անցանկալի ելքի դեպքում Հայաստանը պարզապես կբոյկոտի ենթահանձնաժողովի աշխատանքները, իսկ կողմերից մեկի բացակայությունն ինքնաբերաբար այդ մարմնի գործունեությունը կվերածի պարապ մտավարժանքների հարթակի: Արդեն ասվել է այն մասին, որ առաջիկայում պատվիրակության անդամները խորհրդակցություններ կանցկացնեն հանրապետության քաղաքական ուժերի հետ, որից հետո միայն հանդես կգան համապատասխան հայտարարությամբ:
Իսկ մինչ այդ հավելենք հետևյալը. սպասվում է, որ ԵԽԽՎ-ում ապրիլյան նստաշրջանի ժամանակ քննարկվելու է ԼՂ հարցերով ենթահանձնաժողովի ղեկավարի տարածաշրջան այցելելու հարցը։

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Մենք, ԵԽԽՎ-ն ու Չավուշօղլուն

25 Հնվ

Երեկ Ստրասբուրգում մեկնարկեց ԵԽԽՎ ձմեռային նստաշրջանը: Հայաստանյան պատվիրակությունն արդեն այնտեղ է, և նույնիսկ այսօր պատրաստվում է ի նշանավորումն Եվրախորհրդին Հայաստանի անդամակցման 10-ամյա հոբելյանի մշակութային բնույթի մի շարք միջոցառումներ կազմակերպել: Բայց հազիվ թե ներքին լարվածությունը լիարժեք դարձնի տոնական տրամադրությունը: Ճիշտ է, նստաշրջանի օրակարգում ներառված չեն Հայաստանին ու ԼՂՀ-ին վերաբերող կոնկրետ հարցեր, այսուհանդերձ սպասվում է, որ դրանք ի հայտ կգան փախստականներին ու տարածրջանային այլ խնդիրներին առնչվող զեկույցների քննարկման համատեքստում: Անհետևանք չի անցնի նաև Թուրքիայի արտգործնախարար Դավիթօղլուի ելույթը, ում հարցեր տալու համար հայաստանյան պատվիրակության երկու անդամներ են հերթագրվել: Եվ վերջապես գլխավոր ինտրիգը սպասվում է ուրբաթ օրը` չարաբաստիկ ԼՂՀ հարցով ենթահանձնաժողովը ԵԽԽՎ նախագահ Մովլուդ Չավուշօղլուի կողմից վերակենդանացնելու փորձերի առնչությամբ: «Մենք ցանկանում ենք վերականգնել ԵԽԽՎ Ղարաբաղյան ենթահանձնաժողովի աշխատանքը»,- ձմեռային նստաշրջանի բացումից առաջ մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարեց Չավուշօղլուն: «ԵԽԽՎ Բյուրոն ենթահանձնաժողովի վերականգնման մասին որոշում կընդունի և կընտրի նախագահին»:
Ինչպես հայտնի է, Հայաստանի պատվիրակությունն արդեն վաղօրոք տեղեկացրել էր, որ եթե իրենց չհաջողվի կասեցնել հանձնաժողովի աշխատանքների վերսկսումը, ապա հայերին այլևս ուրիշ ոչինչ չի մնա անելու, քան բացահայտ կերպով բոյկոտել այդ կառույցի աշխատանքները: Չավուշօղլուին նման պահվածքը խիստ է վիրավորել: Թուրք նախագահն այս առիթով նույնիսկ չզլացավ բարձրաձայն բոլոքել` ասելով, որ Հայաստանի որոշ քաղաքական ուժեր ԵԽԽՎ բյուրոյում Լեռնային Ղարաբաղի գծով հատուկ կոմիտեի վերստեղծման նախաձեռնությունը փորձում են վերագրել հենց իրեն, մինչդեռ, ըստ նրա, դա սխալ է: «Դա շահարկում է: Ես դա շատ լավ բացատրել եմ Երևան կատարած իմ պաշտոնական այցի ժամանակ: Դա իմ նախագիծը չէ, դա Վեհաժողովի որոշումն է: Եվ նախագահի պաշտոնում ցանկացած ոք, լինի դա Թուրքրիայի, թե Գերմանիայի, կամ, նույնիսկ, Հայաստանի խորհրդարանական, նշանակություն չունի, պետք է այդ հարցը ներկայացնի բյուրոյում»:
Սա իրավիճակն լիովին չտիրապետող մարդու պատասխան է: Հասկանալի է, որ առանց հայկական կողմի մասնակցության նման ենթահանձնաժողովի գործունեությունը կվերածվի ֆարսի, իսկ Չավուշողլուին սկանդալներ, հեղինակության սասանումներ և նվաստացումներ պետք չեն: Բայց նույնիսկ նրա հավաստիացումներն այն մասին, թե Եվրախորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովը մտադիր է 2011 թվականին ավելի շատ ջանք գործադրել Լեռնային Ղարաբաղի սառեցված հակամարտության կարգավորման համար, որևէ կերպ կացությունը շտկել չեն կարող: Այնպես որ, որքան էլ Չավուշօղլուն պնդի, թե ուրբաթ օրը ԵԽԽՎ բյուրոյի նիստում ԼՂ հարցով ենթահանձնաժողովի ստեղծման հետ մեկտեղ քննարկվելու է նաև այդ կառույցի ղեկավարի նշանակման հարցը և պաշտոնում կընտրվի օբյեկտիվ թեկնածու, միևնույն է, համաձայնության գալու մասին խոսք առայժմ չկա:
Ի դեպ, երեկ երեկոյան Թուրքիայի իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցության պատգամավոր Մևլութ Չավուշօղլուն կայացած ընտրությունների արդյունքում ձայների մեծամասնությամբ կրկին ընտրվեց ԵԽԽՎ նախագահ։
Վերադառնալով մեր պատվիրակների աշխատանքներին, նշենք, որ երկու օր առաջ հայկական կողմը ԵԽԽՎ անդամ բոլոր երկրների ներկայացուցչություններին է հանձնել ԵԽ անդամ պետությունների ղեկավարներին ուղղված ադրբեջանահայության ուղերձը: Ուղերձում մասնավորապես ասված է այն մասին, որ այցելելով Բաքու, խորհրդարանականները արարողակարգի շրջանակում Շահիդների պուրակում ծաղկեպսակ եք դնում, մինչդեռ այնտեղ թաղված են Բաքվի ու Սումգայիթի հայերին կոտորող ջարդարարները, և հարգանքի տուրքը նրանց հիշատակին պատիվ չի բերում քաղաքակիրթ եվրոպացիներին:
Մյուս դրվագը, որը վերստին առնչվում է մեր պատվիրակությանը, այն էր, որ Հերմինե Նաղդալյանը մեկ տարով ընտրվեց ԵԽԽՎ տնտեսական հարցերով հանձնաժողովի նախագահ:
Ինչ վերաբերում է ձմեռային նստաշրջանի բուն օրակարգին, ապա հարցերը բազմաթիվ են ու բազմաբնույթ: Այստեղ հունվարի 24-28-ը ուշադրության կենտրոնում կլինեն Կոսովոյում մարդու օրգանների ապօրինի առևտրի մասին զեկույցի շուրջ բանավեճերը, Թուրքիայի նախագահ Աբդուլլահ Գյուլի, Սերբիայի նախագահ Բորիս Տադիչի, Ռումինիայի նախագահ Տրայան Բասեսկուի և Ալբանիայի վարչապետ Սալի Բերիշի ելույթները: Կքննարկի նաև ԶԼՄ-ների տեղեկատվության աղբյուրների պաշտպանության մասին զեկույցը:
Նստաշրջանում արդեն ընդունվել է քրիստոնյաների հալածանքները դատապարտող բանաձև: Հիշյալ փաստաթուղթն ըստ էության Եգիպտոսում, Նիգերիայում, Պակիստանում, Ֆիլիպիններում, Կիպրոսում, Իրանում ու Իրաքում քրիստոնյաների հանդեպ վերջերս ձեռնարկված բռնարարքների արձագանքն է: «Եվրամիությունն այլևս աչք չի փակի ողջ աշխարհում քրիստոնյաների հալածանքների վրա»,- իր ելույթում շեշտեց ԵՄ արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության գծով գերագույն ներկայացուցիչ Քեթրին Էշթոնը:
Մասնակիցները լուրջ բանավեճեր են ակնկալում նաև վրացական պատվիրակության դեմարշից: Վերջիններս պատրաստվում են կրկին առաջ քաշել Ռուսաստանի կողմից ստանձնած պարտավորությունների իրականացման և երկրի տարածքի դեօկուպացման հարցը: Վրացիների նպատակն է հասնել Եվրոպայի Խորհրդի որոշման իրականացմանը, Աբխազիայից և Հարավային Օսիայից ռուսական զորքերի դուրսբերմանը, այդ երկրամասերի անկախության ճանաչման ետկանչին: Սակայն միշտ չէ, որ համառությունը հաջողության գրավականն է դառնում:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

%d bloggers like this: