Tag Archives: Բոդլեր

ՄԻՇԵԼ ԲՐՅՈՒՏՈՐ

16 Նյմ

ԵՐԱԶՆ ՈՒ ՄՇՈՒՇԸ

Արթնանում եմ: Գիշերն անցել է: Ես երազ եմ տեսել: Ես հիշում եմ երազի մասին, և այն հյուսվում է այն ամենին, ինչ ես տեսնում եմ: Եթե ես ուզում եմ պատմել, ապա գուցե թե այն բանի համար, որպեսզի նրանից ազատվեմ, զատեմ այն մնացյալ ամեն ինչից, որպեսզի օրը բացատրվի՞: Քանի դեռ ես այն պատմում եմ, նա ցրվում է: Թեպետ ինչ-որ բան ինձ այնքան է ապշեցրել, որ ես հաճույքով նախաճաշի շուրջ կպատմեմ հարազատներիս: Իհարկե հարթ չստացվեց: Եվ նախադասություններն այն չեն, և այն դասավորությամբ չեն: Բառերը հուսախաբ արին: Պետք է սկզբից սկսել, բայց արդեն ժամանակ չկա, և այժմ չեմ հիշում և չեմ էլ ուզում: Որքան բան խոստացավ`այնքան զվարճալի, այնքան սարսափելի, այնքան գեղեցիկ երազ… Բոլորը հիասթափված են, մնացել է անբավարարվածության զգացողությունը:
Սակայն, այդուհանդերձ, օգտվել դրանից չկարողացա, բայց քշել` նույնպես: Թաքնվում ու ծանակում է ինձ: Մեկ էլ տեսար` դուրս է պրծնում մեկ փողոցում, մեկ ճանապարհին, մեկ էլ գրքից: Հիշողությունը գրգռում և հետապնդում է ինձ: Ե՞րբ եմ ես եղել այս տանը: Որտե՞ղ եմ ես այն ժամանակ զրուցել: Ոչ, չի կարող պատահել, կեսօրին ես միանգամայն այլ բանով էի զբաղված: Դա հիշողության խաբսն է, երազ: Երբեմն ինձ հաջողվում է հիշել հենց այն գիշերը, երբ ես տեսել էի այդ երազը, բայց հետո ես չեմ հասցնում: Օրը փութացնում է: Հենց որ ես երազի հիշողության նման մի բան եմ հայտնաբերում, ես դա բանադրանքի եմ ենթարկում:
Ամենից շատ խանգարում են այն երազները, որոնք ամենալավն են իրականության դիմակ առնում: Հաճախ այնտեղ հայտնվող դրվագներն անզանազանելի են ամենատափակ առօրյա կյանքից… Երազը ֆիքսելու համար ինձ հարկ է նրան գործածական մեկնաբանություն տալ, ամենից հաճախ` կրոնական: Այնժամ երազը երկրորդ կյանք կառնի, որ երբեմն ներթափանցվում է առաջինի մեջ, բայց մեկը մյուսից պիտի զանազանվի որոշակի ակնհայտ նշաններով: Եթե դեռ չի կարգավորվել կազմակերպված պատումների միասնությունը, որին կարելի է հավելել երազի դրվագները, վերջինս շատ դեպքերում, որքան հնարավոր է, պետք է վերացվի: Այնժամ դա, ինչպես ընդունված է, կհամարեն բանականության թերություն, ավաղելի, քանզի ներհատուկ է բոլորին, հիվանդություն, որի առաջին նախանշանների դեմ հարկ է պայքարել:
Արթնանալուց հետո երազը պատմելը հենց դրա դեմ մարտնչելու փորձի մի մասն է, ինչը համարյա միշտ անհաջողությամբ է ավարտվում: Որպեսզի այդպիսի պատմությունը կայանա, հետաքրքրի, անհամ վրիպանքի, կոպիտ ստի տեսք չառնի, մի բոլուկ թյուրիմացություններ չծնի, այն պարտադիր պետք է ներկայացնի երազի հաստատումը, ապացուցի, որ դա հենց այն է: Պատմողից պահանջվում է համոզել այն բանում, որ նա հիանալիորեն գիտի, որ դա «սոսկ երազ է», որ այլ կերպ «անհնար է»: Նշանները, որոնցով լեցուն է երազը, նույնիսկ, եթե դրանք սովորաբար չեն նշվում, դրանց ծուղակն ընկած հիշողությամբ` անսովոր համակցումները, մեր ապրած տագնապների և հաճույքների հիմնական աղբյուրները:
Ինչ-որ բան տեղից շարժվում է, ակնհայտորեն ոչ այնտեղ, ուր հարկն է` ցերեկով մենք երևի թե կհասկանայինք, որ այդպիսի բաները չեն համակցվում, չեն միավորվում: «Ձեզ ախորժանք են պատճառում երազները»,- այդպես է սկսում Բոդլերը: Երազի մյուս ոչ անկարևոր ասպեկտը` նրա զավեշտականությունն է: Ընդմեջ տափակ դրվագների` հանկարծ ինչ-որ անհեթեթություն: Ամեն ինչ կարգին է` դա ընդամենը երազ է: Բայց այնքան ծիծաղելի, համարյա ամաչելու աստիճանի: Երբեմն առավոտյան պատմողը մեկ էլ փռթկում է շվարած սեղանակիցների մոտ եւ հանկարծ սսկվում է՝ գիտակցելով, որ մնացածները կարող են իրեն չհասկանալ, իսկ այն, ինչ նրա ծիծաղն է հարուցում, նրանց կշտամբանքին կարժանանա…

Թարգմ. Վ. Ֆերեշեթյան

ՇԱՐԼ ԲՈԴԼԵՐ

23 Հկտ

ԱՐԲԵՔ
Միշտ պետք է արբած լինել։ Դա է կարևորը, միակ խնդիրը դա է։
Չզգալու համար ժամանակի զարհուրելի բեռը, որ ճնշում է ձեր ուսերն ու կորացնում ձեզ դեպի գետին, դուք պետք է արբեք անդադար։
Բայց ինչո՞վ։ Գինիով, պոեզիայով, առաքինությամբ, ինչով ուզում եք, միայն թե արբեք։
Եվ եթե երբևիցե, լինի դա պալատի աստիճանների վրա, կանաչ փոսում, թե ձեր սենյակի մռայլ մենության մեջ, դուք ուշքի գաք, զգաք, որ ձեր արբեցումն արդեն անցել է կամ անցնում է, հարցրեք քամուն, ալիքին, աստղին, թոչնին, ժամացույցին՝ այն ամենին, որ հոսում է, այն ամենին, որ երգում է, այն ամենին, որ խոսում է, հարցրեք թե ո՞ր ժամն է, և քամին, ալիքը, աստղը, թռչունը, ժամացույցը կպատասխանեն ձեզ՝ «արբելու ժամն է»…
Ժամանակի տանջահար ստրուկը չլինելու համար՝ արբե´ք, անդադար արբեք։
Գինիով, պոեզիայով, առաքինությամբ, ինչով կամենաք։

ՇՈՒՆՆ ՈՒ ՍՐՎԱԿԸ
Իմ սիրելի շուն, բարի շուն, իմ սիրելի շնիկ, մոտ եկ, հոտ քաշիր այս անուշահոտ ջրից, որը քաղաքիս ամենապատվական պարֆյումերից եմ գնել: Եվ շունը պոչը թափ տալով, որ, ըստ իս, այդ թշվառ արարածների ծիծաղի կամ ժպիտի նշանն է, մոտեցավ ու իր խոնավ դունչը հետաքրքրությամբ հպեց սրվակի բերանին, ապա հանկարծ ահով ետ-ետ քաշվեց ու սկսեց վրաս հաչել, ասես թե կշտամբելիս լիներ ինձ: Ա~հ, թշվառ շուն, եթե ես ձեզ մի կույտ աղբ առաջարկեի, դուք հաճույքով պիտի հոտոտեիք այն, անգամ գուցե խժռեիք այն: Այդպես է, իմ տխուր կյանքի անարժան ուղեկից, դուք նման եք հասարակության, որին չպետք է բնավ նուրբ անուշահոտություն առաջարկել (դա նրան նեղացնում է),այլ լոկ խնամքով հավաքած աղտեղություններ:

%d bloggers like this: