Tag Archives: արտագաղթ

Ո՞վ ես դու, որ խռովես երկրից

4 Հլս

imagesNewsBook-ի զրուցակիցն է գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը.

— Երկրում տարօրինակ ձևով սկսել է շահարկվել երկու թեմա՝ արտագաղթը և ԱԱԾ-ն: Սովորաբար, այս երկու թեմաների մասին խոսում են շշուկով, զգուշորեն: Բայց մեզանում սրանց մասին խոսվում է բացեիբաց՝ անհեթեթ, անգամ զավեշտի հասնող մեկնաբանություններով:

— Նախ ԱԱԾ-ի մասին խոսեմ: Մենք տարօրինակ վերաբերմունք ունենք այդ կառույցի նկատմամբ: Կարծես, խոսքը թշնամական կառույցի մասին է: Համատարած ատելություն կա ԱԱԾ-ի աշխատանքի և նրա ներկայացուցիչների նկատմամբ: Ենթադրում եմ, որ այդ վերաբերմունքը գալիս է խորհրդային ժամանակներից՝ ՊԱԿ կոչվող երևույթի նկատմամբ ունեցած վախի, արհամարհանքի համատարած մթնոլորտից:

— Պարոն Չարխչյան, խորհրդային տարիներին դժվար թե կարողանային ծիծաղելի ձայնագրություններ տարածել ՊԱԿ-ի աշխատակիցների՝ քաղաքացուն «վերբովկա» անելու սցենարով:

 10450853_482667111863171_1335741361442954553_n— Ինչ վերաբերում է «վերբովկա» անելու երևույթին, ապա դա այդ կառույցի մշտական աշխատաոճն է, և այլ կերպ դժվար թե այդ կառույցը հավաքագրի մարդկանց:

— Մի՞թե այդ կառույցն այնքան ապաշնորհ է դարձել իր մշտական աշխատաոճում, որ արդեն նրա աշխատակիցներն են երկու ոտքով ընկնում թակարդը: Եվ հետո նրա աշխատանքային պրոցեսը, որ պետք է լինի խիստ ծածուկ, խիստ փակ, դառնում է համընդհանուր քննարկման առարկա:

— Եթե քննարկման առարկա է դառնում մի «վերբովկայի» պատմություն, կարող ենք համարել, որ դա պատահական ձախողում էր: Բայց այնքան պարբերաբար է այդ կառույցը ձախողումներ ու տապալումներ արձանագրում, որ, իրոք, արդեն ծիծաղելի է: Եվ այդ պատմությունները դառնում են համընդհանուր քննարկման նյութ, ինչպես շոուբիզնեսի որևէ աստղի անձնական կյանքն են քննարկում: Կառույցն, իհարկե, պետք է լրջանա և վերանայի իր աշխատաոճը: Այլ խնդիր է, թե ԱԱԾ-ի ինչին է պետք հավաքագրել կուսակցական պատկանելություն ունեցող մարդկանց, այն դեպքում, երբ այս կառույցը հարցերը պետք է լինեին դրսի հետ՝ արտաքին թշնամու հետ կռիվ տալով: Իսկ զգացե՞լ եք, որ մեր ժողովուրդն այլևս որևէ բանից չի զարմանում: Եվ ցանկացած թեմա՝ անգամ արտագաղթի պես ողբերգական խնդիրը, դարձել է օրվա քննարկելիք հարց, որի մասին այնքան կխոսեն, մինչև կգա հաջորդ հետաքրքիր լուրը: Սևակն էր ասում, որ բառերն անընդհատ կրկնվելուց կորցնում են իրենց նշանակությունը: Այսօր մենք ճիշտ այդ երևույթին ենք բախվել:

— Եթե նախկինում մարդիկ երկրից հեռանում էին լուռ՝ առանց հարայ-հրոցի, ապա եկավ մի շրջան, որ արտագաղթն սկսվեց ուղեկցվել լացի ու կականի տեսարաններով: Դրան հաջորդեց անեծքն ու ատամների կռճտոցը արտագաղթը հրահրողների նկատմամբ: Հիմա արդեն արտագաղթողները հեռանալուց առաջ և հետո չեն մոռանում թուքումուր տեղալ  բոլորիս վրա, երկրի վրա, հայհոյել անգամ հայրենիքը:

 — Արտագաղթի մասին պետք է խոսել խորագույն զգուշությամբ՝ շատ հիմնավորված ուկառուցողական վերլուծություններ անելով, ոչ թե դարձնեն մատի փաթաթան ու բոլոր հնարավոր և ոչ տեղին առիթներով մատնացույց անեն: Վերջերս կարդացի մի դերասանի հայտարարություն, որ ասում էր, թե լքում է Հայաստանը, գնում է, հրաժարվում է երկրից: Հայրենիքից չեն խռովում: Չի կարելի խռովել հայրենիքից: Ո՞վ ես դու, որ խռովես երկրից: Կամ ի՞նչ մի մեծագույն հերոսություն է հայրենիքը լքելը: Դրան ժամանակին ուրիշ բան էին ասում՝ դավաճանություն: Հիմա, կարծես, նույնիսկ դա է կորցրել իր նախնական նշանակությունը:

Հարցազրույցը՝ Մարինա Բաղդագյուլյանի

1956: ԵՐԵՎԱՆ: ՑՈՒՅՑԵՐ

8 Փտր

Ֆրանսիայի նախկին ԱԳ նախարար Քրիստիան Պինոի անունը հայաստանցուն քիչ բան է ասում, եթե հաշվի չառնենք մի մոռացված փաստ: Պինոն 1956 թ, մայիսի 22-ին պաշտոնական այցով եղել է Երևանում` առիթ տալով այն տարիների համար աննախադեպ տարերային ցույցերի: Ցուցարարները հիմնականում ներգաղթած ֆրանսահայերն էին, որոնք ԱԳ նախարարից խնդրում էին. «Փրկեք մեզ, փրկեք մեզ, ուզում ենք մեկնել, կեցցե Ֆրանսիան»: Այս անսպասելի միջադեպը այն ժամանակ լայն արձագանք գտավ ֆրանսիական և ամերիկյան մամուլում: Փոխարենը «Սովետական Հայաստան» օրաթերթը մի պարզ թղթակցություն հրապարակեց Ք. Պինոնի այցի մասին` ոչ մի բառ չհիշատակելով «անկարգությունների» մասին: Այդ օրերին ԱԳՆ մի բարձրաստիճան պաշտոնյա, հանդես գալով սփյուռքահայ մամուլում, գրում էր, թե ցույցերը ինքնաբուխ էին և հնարավոր էին դարձել խրուշչևյան վարչակարգի մեղմացած քաղաքականության շնորհիվ: Ֆրանսահայ ներգաղթածների թիվը Հայաստանում 7000 էր: Նրանց մեծ մասը ցանկանում էր վերահաստատվել Ֆրանսիայում, վիզա ստանալ: Մոսկվայում ֆրանսիական դեսպանատանը հրահանգվել էր լրջորեն զբաղվել այդ հարցով: Ամենատարբեր ատյանների դռները ծեծելուց ու բողոքներից հետո մեծ թվով մարդկանց հաջողվեց հեռանալ Հայաստանից, թեև ստեղծվում էին բազմաթիվ արգելքներ, ամբողջ թափով գործում էր ՊԱԿ-ի խափանարար ձեռքը: Տարօրինակ է, որ մինչև այժմ էլ այս դեպքերի մասին Հայաստանում որևէ փաստացի և մանրամասն հրապարակում դեռ չի եղել:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

%d bloggers like this: