Պահոց | ՕՐԱԳԻՐ RSS feed for this section

ՆՈՒԲԱՐԸ

6 Հկտ

Նուբար, այսինքն տարվա առաջին պտուղը, բերքի առաջին համտեսումը:
Տատս գոգնոցի մեջ լցնում էր հենց նոր քաղած բալը, ծիրանը կամ խաղողը, բերում էր մեզ ու ասում էր. «Կերեք, նուբար է»: Եվ մենք ճաշակում էին դրանք վերին երկյուղածությամբ, մի թանկ ու անկրկնելի բանի հետ հարաբերվելու բացառիկ հրճվանքով, որտեղ համը կարևոր չէր, այն կգար հետո, երբ նուբարը կդադարեր նուբար լինել, բայց հիմա մեզ վերապահված էր սկզբինը լինելու պատիվը, իսկ դա սովորական մրգին կախարդանք էր տալիս` երկնքից ընկնող երեք խնձորների նման, և մեր քիմքին հպվող պտղի ջերմությունը մեր մանկությունը պիտի դարձներ մի պուճուր ավելի ուրախ, մի քիչ ավելի երջանիկ:
Առաջին պտղի համը` առաջին սիրո գայթակղության նման: Առաջին մրգահյութը` սակավ, բայց ցանկահարույց: Առաջին շիկնած երախայրիքը` այսինքն հասունը, որ հատել էր կիսահասի սահմանը ու բերվել էր մեզ` փոքրերիս, ասել կուզի` կարևորը տրվել էր կարևորներին և այդ կարևորված լինելու մտքից աշխարհը մրգահամ էր, արևահամ էր ու տատի մատների պես փափուկ-փափուկ…
Նուբար էինք ուտում…

Հովիկ Չարխչյան35329168_393800724474422_589513905240276992_n

ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

6 Հկտ

Հեղափոխությունն անշրջելի է, դա արդեն իրողություն է: Ով այսօր փորձում է պայքարել դրա դեմ, արյուն պղտորելով է զբաղված: Սակայն այս պահից ի վեր հեղափոխության կարևոր խնդիրն է դառնալու նրա որակական հատկանիշը: Հեղափոխության նկարագիրը կպայմանավորի նրա հանդեպ մարդկանց վերաբերմունքի ամրության աստիճանը: Ու եթե դա չիրագործվի լավագույնս, ապա ձեռքբերումների արժեզրկումն անխուսափելի է: Աշխարհի ամենավեհ կոչերն ու ամենաազդու հռետորաբանությունը չեն օգնի, ամեն ինչ մի վայրկյանում աղբ կդառնան:
Միշտ չէ, որ հաղթել` նշանակում է ինչ-որ մեկի պարտությունը: Պարտվածների հաշվին ձեռք բերված հաղթանակը հաղթանակի կեսն է, իսկ մյուս կեսը ուժի գերիշխանությունն է թուլության նկատմամբ: Հենց այս գայթակղությունն է, որից պիտի խուսափել ամեն գնով, որովհետև եթե երկիրը դառնում է միայն հաղթողների երկիր, ապա ովքե՞ր են մյուսները և ո՞րն է նրանց պարտված երկիրը:
Կա սիրո, հավատի, վստահության ահռելի պաշար: Այդ հսկա կուտակման ամեն հատիկի համար գլխով պիտի պատասխանատու լինենք: Իսկ հաղթանակը ավարտուն, ամբողջական և վերջնական դարձնելու համար ընդամենը մեկ բան է պետք` տարբերակել արժեքավորն անարժեքից, պետքականը անպետքից, մնայունը անցողիկից: Կկարողանանք` փառք ու պատիվ մեր բռնած գործին: Չենք կարողանա` ամոթ մեզ:

42687665_1090313667800231_2375673138722635776_o

ԵՐԿՐՈՐԴ ՊԱՀԱՐԱՆԸ

6 Հկտ

Մարդը երկու գրապահարան է ունենում` մեկն իր ունեցած, մեկն էլ իր չունեցած գրքերի պահարանը: Ունեցածն արդեն իրենն է, աչքի առաջ, շոշափելի, ընթեռնելի: Բայց չունեցածն էլ է իրենը, որովհետև այն պահից, երբ նա ցանկացավ, նրա մտապատկերներում այդ գրքերն արդեն դարակների մեջ տեղ ունեին, դրանց բույրն արդեն կար սենյակում և մնում էր միայն, որ սպասումներն արդարանան:
Եթե ձեր երազանքներում չկա երկրորդը, առաջին պահարանը միշտ թերի է լինելու:

1_kIKU-jrRPi1PMXOosFOmag

ԿՐԿԵՍԻ ԹՄԲԿԱՀԱՐԸ

6 Հկտ

Լավ երեխա լինեի` կրկես գնալիս բոլոր երեխաների նման ապշած աչքերով կնայեի խելացի կենդանիներին, աղմկոտ ծաղրածուներին, հնարամիտ ակրոբատներին: Բայց ես նայում էի վերին օթյակին, այնտեղ, որտեղ նվագախումբն էր: Ավելի ճիշտ, ես ամբողջ ընթացքում նայում էի այդ նվագախմբի թմբկահարին: Երբ լարախաղացը պատրաստվում էր վտանգավոր ցատկ կատարել, թմբկահարն իր փայտիկներով սկսում էր արագ հարվածել և մեր սպասման տագնապը կրկնապատկվում էր: Երբ ծաղրածուն պիտի գլուխկոնծի տար, թմբկահարն ուժգին հարվածում էր ծնծղաներին և ծաղրածուի անհաջող անկումը դառնում էր ավելի զավեշտալի: Երբ հսկա փիղը կանգնում էր երկու ոտքերի վրա ու կնճիթը պարզում էր վեր, թմբկահարը հաղթական քայլերգ էր հնչեցնում և մեր զարմանքը լցվում էր հիացմունքով:
Ես սիրում էի թմբկահարին, քանի որ նա կրկեսի աշխարհը ներկում էր ամենակարևոր գույնով:

Հովիկ Չարխչյան29102011024

ՀՈՒՍԱՀԱՏ ԱՊՈԼԼՈՆԸ

10 Սպտ

Այգու ծառերի մեջ կանգնած բրոնզագույն Ապոլլոնի ներտերն այլևս ոչ մեկին չեն խոցում: Զգացմունքները խուսափում են ցավագին շփումներից, նրանք նախընտրում են լինել հեշտ, փոփոխական ու անկայուն: Սիրել, բայց առանց պարտքի գիտակցումի, նվիրվել, բայց վերապահումով, խոստանալ, սակայն չերդվել: Եվ ծառերի կատարներից վեր ու սաղարթներից ներքև թեթև ու թեթևամիտ սիրո երամները վետվետում են խղճի հանգստությամբ, քանի դեռ ծանր է Ապոլլոնի կապարճը և ոչ մի նետ այնտեղից այլևս դուրս չի գալու:

Հովիկ Չարխչյան

40145408_1892248980810425_784869517741260800_o

Չարխչյան. «Նիկոլը բարեկամս է, բայց ճշմարտությունն ավելի թանկ է»

10 Սպտ

Գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը, որը Հայաստանում իրականացված փոփոխությունների ջատագովն է, Sputnik Արմենիայի եթերում խոսում է ավագանու ընտրություններում «Քաղաքացիական պայմանագրի» ներկայացրած թեկնածուների մասին։

Ինչպես ընտրելու իրավունք ունեցող յուրաքանչյուր քաղաքացի` Հովիկ Չարխչյանն էլ մեկ ձայնի իրավունք ունի և ընտրելու է լավագույններից մեկին։
«Ես ինքս լինելով Հայաստանում ընթացող փոփոխությունների ջատագով` մեծ ցանկություն ունեի տեսնել, որ իմ նախընտրած քաղաքական ուժը կներկայանա արժանի թեկնածուով։ Այսինքն, եթե մեր երկրում փոփոխություններ ենք կատարում, որպեսզի վատ երկիրը վերածենք լավ երկրի, մենք պետք է մտածենք նաև մայրաքաղաքի մասին։ Բայց այն թեկնածուները, որոնց այսօր ներկայացնում է այդ քաղաքական ուժը, բոլորովին իմ սրտով չէ»,- ասում է նա։
Չարխչյանի խոսքով` լինել հեղափոխության ջատագով, չի նշանակում ֆանատիզմով վերաբերվել այն ամենին, ինչ կատարվում է։ Հեղափոխական ուժերին ընդունելը չի նշանակում, որ հեղափոխական ուժերն անսխալական են։
«Ցավոք, անցած ամիսների ընթացքում մենք սխալների ականատես դարձանք, դրանք արձանագրեցինք սրտացավությամբ, և շատ տեղին է հնչեցնել հայտնի արտահայտությունը. «Պլատոնը բարեկամս է, բայց ճշմարտությունն ավելի թանկ է»։ Այս նույն իմաստով` Նիկոլը բարեկամս է, բայց ճշմարտությունն ավելի թանկ է։ Ու ես պիտի ասեմ, որ նրա ընտրությունն այնքան էլ հաջող չէ, եթե չասեմ` շատ մեծ սխալ է»,- ասում է նա։
Չարխչյանը նշում է, որ խոսքը Հայկ Մարությանի և «Քաղաքացիական պայմանագրի»` ավագանու ընտրություններին ներկայացրած մի քանի թեկնածուների մասին է, որոնք, նրա խոսքով, կարծես թե պետք է բոլորովին մասնակից չլինեին քաղաքի կառավարման գործընթացներին։

Read more: https://armeniasputnik.am/radio/20180829/14142654/armenia-hovik-charxchyan-nikol-pashinyan-hayk-marutyan.html

3333333

ԵՐՋԱՆԿՈՒԹՅԱՆ ԿՐԿՆՈՒԹՅՈՒՆ

10 Սպտ

Այն ո՞վ է ասել, թե պետք չէ կրկին գնալ այնտեղ, որտեղ երջանիկ ես եղել: Ոչ միայն կարելի է, այլև անհրաժեշտ է գնալը: Երջանկությունը ոչ միակն է, ոչ էլ վերջինը, և եթե նույնիսկ նրան տեղում չգտնես, կգտնես ուրիշ մի բան, նույնքան կարևոր ու ոչ պակաս ցանկալի՝ քեզ կգտնես սպասման դռների մոտ կանգնած կամ կգտնես քո փափագը՝ պատուհանիս դուրս նայելիս:
Իմ սենյակը հիմա ձայների կողոպտված, սնամեջ խեցու է նման: Դրանք` այդ ձայները եղել են, բայց արդեն չկան: Պատուհանից բացվող աշխարհի լույսը մի պատմություն գիտի ու ամենքին պատմում է դրա մասին: Միջավայրի դիմադրությունը բացակայում է, և նյութի անհանգիստ շարժումը դատարկ սենյակում ինձ արդեն հասցրել է ասել.
— Ամեն բան լավ է լինելու:

40080783_1895603983808258_7157993655154769920_o

30 ՏԱՐՎԱ ՀԱՎԱՏԱՐՄՈՒԹՅՈՒՆ

10 Սպտ

Ասածս անհավատալի կթվա, բայց արդեն երեսուն տարի ես օգտագործում եմ միայն մեկ և անփոխարինելի մոխրաման: Այս փայտե անշուք փորվածքով, ժամանակի ընթացքում ճաքեր ու քերծվածքներ ստացած մոխրամանն ինձ «ժառանգություն» մնաց «Գարուն» ամսագրում աշխատած տարիներից: Մնաց ու այլևս երբեք չլքեց: Այդ ընթացքում ես տասնյակ ու տասնյակ գեղեցիկ, շքեղ, թանկարժեք մոխրամաններ եմ ստացել, բայց դրանք այդպես էլ չարժանացան այն սիրուն, որ բաժին հասավ իմ փայտաշեն ծերուկին: Մեր անդավաճան կապը բացատրություն չունի և գուցե թե հենց դրա մեջ է թաքնված գաղտնիքը, որովհետև բացատրելին միշտ էլ զրկվում է իր առեղծվածային հմայքից, իսկ մենք միասին ենք` ինքներս էլ չիմանալով, թե ինչու:
Չի կարող լինել այնպիսի թվաբանություն, որն ինձ կասի, թե քանի գլանակ ու քնթուկ եմ մարել մոխրամանիս մեջ, որքան մոխիր ու ծուխ է տեսել բազմաչարչար փայտը, ինչպես որ անհնար է հաշվել, թե ինչքան ապրումներ, հոգեվիճակ, տրամադրություններ են կուտակվել նրա շուրջբոլորը` իմ քմահաճ հարկադրանքով և իր լռակյաց հանդուրժողականությամբ:
Իրերի հանդեպ երբեք առանձնակի թուլությամբ չեմ առանձնացել, թեև մեծ մեղք չեմ համարում նման հակվածությունը: Բայց այս մոխրամանը 30 տարի ինձ հավատարմության դաս է տվել և վարձահատույց չլինելը նվազագույնը ստորություն է: Այնպես որ մենք դեռ կշարունակնք լինել միասին արևածագից մինչև մայրամուտ, կեսգիշերից մինչև միջօրե:

IMG_20180910_012040

Պատկեր

Ուզու՞մ եք իմանալ

10 Սպտ

41283161_1080141675484097_3409769219124887552_o

Մշակույթ-պետություն հարաբերությունները հասցնել նվազագույնի. երկուսն էլ շահած դուրս կգան. Հովիկ Չարխչյան

30 Հլս

Գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանի խոսքը «Բարեփոխումների աջակցության հանրային նախաձեռնության» կազմակերպած «Մշակույթ-արվեստ-պետություն. պահանջարկ-առաջարկ» թեմայով հանդիպում-քննարկմանը։

Ամեն անգամ, երբ խոսք է բացվում պետություն-մշակույթ հարաբերությունների մասին, խնդիր է առաջանում: Պետությունն ուզում է մշակույթին ծառայեցնել իր նպատակներին, մշակույթը չի ուզում ծառայեցվել, այլ ուզում է պետությանն օգտագործել իր համար առավել բարենպաստ միջավայր ստեղծելու համար: Եվ այս տեսանկյունից մոտենալով խնդրին՝ պետք է նշենք, որ պետք է այս մշակույթ-պետություն հարաբերությունները հասցնել նվազագույնի. երկուսն էլ շահած դուրս կգան:
Մենք պետականության կորուստ ունեցել ենք, բայց մշակույթի կորուստ չենք ունեցել: Մենք մշակույթ ունեցել ենք՝ անկախ նրանից, կար պետականություն, թե՝ չէ: Ընդհանրացնեմ. մշակույթ կա պետության ցանկությունից և գիտակցությունից անկախ: Մի՞թե մարդը պիտի մտածի՝ պետությունը լավ աչքով նայի, ստեղծագործեմ. մեծագույն մոլորություն է: Եթե մարդը տաղանդ չունի, տասներկու պետություն թիկունքին կանգնեցնենք, ոչ մի լավ բան չի ստեղծվի: Մյուս կողմից, պիտի չմոռանանք, որ մշակութային գործիչը ռոբինզոն չի, նա անկախ իրենից հարաբերվելու է թե պետության հետ, թե հանրության հետ: Եվ այս առումով՝ ցանկացած արվեստագետ՝ որպես քաղաքացի պիտի մտածի, որ ինքը պարտավոր է գործի դնել իր բոլոր հնարավորությունները, կարողությունները՝ նպաստելու պետության զարգացմանը: Այսինքն, այս հարաբերության մեջ արվեստագետն ավելի շատ բան ունի պետությանը տալու, քան պետությունը՝ արվեստագետին: Հատկապես, երբ մենք ապրում ենք մի ժամանակում, երբ հանրային կապ ապահովելու միջոցների մեջ ընտրությունը շատ մեծ է: Ներողություն արտահայտությանս համար, այսօրվա ամեն ֆեյսբուքի օգտատեր ավելի մեծ լսարան ունի, քան Քրիստոսը ժամանակին ունեցել է: Եթե դու ասելիք ունես, դու շատ հեշտ կարող ես դա անել. պետք չէ մահանա գտնել, թե ես այսպիսի լավ բան ուզում էի անել, իմ դեմ դռները փակեցին: Ցանկացած գրող տպագրվում է, ցանկացած երգիչ ունի իր լսարանը, ցանկացած բեմադիչ կարողանում է ներկայացնել՝ թե մտքում ինչ կա: Վստահեցնում եմ ձեզ, համենայն դեպս, անցած բոլոր տարիները դա են ապացուցում, որևէ լավ բան գետնին չի մնում:
Մշակութային ճգնաժամի պատճառը պետությունը չէ. վերջին երեսուն տարիներին ստեղծված պոեզիայի մեծ մասն աղբ է. այդպես ստացվեց. հասարակությունը չուզեց կարդալ, իմանալ: Մեր ընթերցողը չի ուզում կարդալ հայ հեղինակին: Գրողներ կան, որ տարվա մեջ յոթ գիրք են վաճառել. նույնիսկ իր հարազատները չեն ուզել կարդալ իր գիրքը, էլ ուր մնաց թե դրսում թարգմանվելու, այնտեղ մատուցվելու մասին խոսվեր: Այսինքն, նախ մենք պիտի լավ արտադրանք տանք, հետո պահանջենք, որ այն հասանելի դառնա լայն հանրությանը:
Ամփոփելով՝ հիշեցնեմ՝ փորձը ցույց է տալիս, որ մշակութային գործիչն ինչքան հեռու մնա պետությունից, այնքան շահած է դուրս գալիս:

«Բարեփոխումների աջակցության հանրային նախաձեռնություն»
«Երևակ» լրատվական-վերլուծական խումբ

36978747_1024148994416699_8332453540282761216_o

ԿՐԱԿ ԵՎ ՋՈՒՐ

29 Հլս

Գիշերային լճի հմայքների մասին դուք ասեք: Ես կպատմեմ լճի ափին վառվող կրակի մասին: Փոքրիկ կրակ, որ չի հավակնում մեծ խարույկ դառնալ ու դեռ չգիտի, որ ջուրն ու կրակը ներհակ են: Եվ քանի որ չգիտի, կրակի կարմիրը բեկբեկվում է ջրերում, կրակն արտացոլվում է լճի անտարբեր հանդարտության վրա: Կրակն ուզում է ջրերի հետ լինել:
Բայց լիճը չի արտացոլվում խարույկի մեջ: Ոչ էլ նրա ջերմությունն է առնում: Ոչ էլ մոխիրների մեջ է լինելու: Որովհետև պատահում է նաև այդպես` սերը չի փոխադարձվում, ձգտումներն անկատար են մնում և ծփանքը գեղեցիկ է լինելու իր միայնության մեջ:

Հ. Չ.2114

Նախարարի շտապողականությունը միայն ծիծաղ է հարուցում. Գրականագետ

12 Հլս

Հայաստանի մշակույթի նախարար Լիլիթ Մակունցը նախօրեին ֆեյսբուքյան իր էջի միջոցով տեղեկացրել էր, որ Հայաստանի պատմության թանգարանում 5-օրյա ժամկետում կհատկացվի ցուցասրահ՝ նվիրված թավշյա հեղափոխությանը:
«Երկուշաբթի օրը աշխատանքային խումբը կապ կհաստատի թանգարանի տնօրեն պարոն Գրիգորյանի հետ և հնարավորինս սեղմ ժամկետներում կսկսի ցուցասրահը համապատասխան նմուշներով համալրելն ու կահավորելը: Ցուցասրահի պաշտոնական բացման մասին կտրամադրենք լրացուցիչ տեղեկատվություն»,- հայտնել էր նախարարը:
Լիլիթ Մակունցի այս հայտարարությունը միանշանակ չընդունվեց։
Panorama.am-ը գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանից հետաքրքրվեց, թե Ձեր կարծիքով, արդյո՞ք նման ցուցասրահ ունենալու անհրաժեշտություն կա Պատմության թանգարանում, այն դեպքում, երբ մշտապես ասում են, որ թանգարանը տարածքի խնդիր ունի, թանգարանի ցուցանմուշների քիչ տոկոսն է ցուցադրվում, նա ասաց. «Բնության մեջ գոյություն ունի դեպքերի հաջորդականություն: Նախ պետք է պատմություն կերտել, հետո միայն դառնալ պատմության թանգարանում ցուցադրման կարևորության երևույթ: Տվյալ դեպքում նախարարի շտապողականությունը միայն ծիծաղ է հարուցում` անկախ այն բանից, թանգարանում տարածքը բավարար է, թե ոչ»:
Հարցին, թե արդյո՞ք այդպես անձի պաշտամունքին չենք «վերադառնում», քանի որ թավշյա հեղափոխությունը կապվում է մասնավորապես մեկ անձի հետ, նա պատասխանեց. «Չեմ կիսում ձեր կարծիքը, թե «թավշյա հեղափոխությունը» մեկ անձի հետ է կապված: Յուրաքանչյուր շարժում ունենում է առաջնորդ, սա ևս բացառություն չէր: Այլ խնդիր է, թե ոմանք ինչպես են ընկալում անհատի դերը քաղաքական խոշոր իրադարձություններում: Բնական է, որ կլինեն գերագնահատողներ, ինչպես որ կլինեն նաև թերագնահատողներ: Սակայն ժամանակն ամեն բան իր տեղը կդնի: Ընդամենը պետք է մի փոքր սպասել»:
Ձեր կարծիքով ի՞նչ նմուշներ են հնարավոր ցուցադրել հարցին ի պատասխան Հ. Չարխչյանն ասաց. «Ես նույնիսկ չեմ էլ փորձի մտածել ցուցադրվելիք նմուշների մասին, որովհետև, ինչպես արդեն ասացի, նման ցուցադրության կազմակերպումը համարում եմ վաղաժամ և ինչ-որ առումով նաև թեթևամիտ արարք: Կգա օրը ու ժողովուրդն ինքը կորոշի` հեղափոխությունը արժանի՞ է իր պատմության լուսավոր էջ համարել, թե՞ ոչ: Իսկ հիմա դեռ պետք է իրագործել այդ հեղափոխությունը ժամանակային ու որակական իմաստներով: Դափնիները բաժանում են վերջում: Թանգարաններում պահում են անցյալը, ոչ թե գալիքը»:

https://www.panorama.am/am/news/2018/07/11/%D5%A3%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D5%A5%D5%BF-%D5%B6%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A1%D6%80/1976875

1in

ԿԱՆԳՆԵԼՈՒ ՏԵՂԸ

12 Հլս

Ցույցերի օրերին հրապարակում մի խումբ երիտասարդներ մոտեցան ինձ և նրանցից առավել համարձակն ասաց.
— Հոպար ջան, որ խնդրենք, մի քիչ այն կողմի վրա կկանգնե՞ք: Ուղղակի սա մեր մշտական տեղն է:
Ցույցի մշտական տեղ ունենալը որքան էլ զարմանալի, բայց հարգանքի արժանի բան է: Բնականաբար, տեղը զիջեցի: Հիմա էլ դրա պես մի ուրիշ բան եմ նկատում: Ոնց որ անընդհատ մի խումբ մարդիկ գան ու ասեն` հոպար ջան, պիտի էլի քո տեղը փոխես, էս նոր ժամանակներում սա մեր մշտական տեղն է դառնալու, գնացեք, ուրիշ կանգնելու տեղ գտեք ձեզ համար:

Հ. Չ.2

ԳՐՊԱՆԻ ՓՈՂ

12 Հլս

Մի հին ծանոթ կա: Երևի 2 տարի առաջ էր, գործի բերումով սրա մոտ գնացի: Իր աշխատասենյակում ինձ ընդունեց Հարուն ալ Ռաշիդ թագավորի կեցվածքով և Ավիցենայի լրջախոհությունը դեմքին: Խոսեցինք դեսից-դենից, հարցրեց՝ ոնց ես ապրում: Ասացի. «Բոլորի պես»: Մեկ էլ սա, թե՝ «Բա լա՞վ չէր լինի, որ հիմա գրպանումդ մի 10 հազար դոլար լիներ (իր գրպանում կար), հանգիստ քաղաք դուրս գայիր, քեզ համար կյանքը վայելեիր»: Ես էլ իբր կատակի տալով ասացի՝ ես հիմա էլ եմ քաղաք դուրս գալիս ու կյանքն էլ լիուլի վայելում եմ:
Ինչու՞ սա հիշեցի: Օրերս իմացա, որ մեր սիրելի Ավիցենան հնար է ման գալիս երկրից մի կերպ ճողոպրելու համար: Ու հիմա դարդ եմ անում՝ տեսնես գոնե էն 10 հազարը պահե՞լ է, որ օտար երկրում խեղճացած չապրի: Ոնց որ թե իր գրպանի եղածը քչություն արեց մեր երկրում կյանք վայելելու համար:

Հ. Չ.1330534192_money_karman

ՈՐՄՆԱԽՈՐՇԻ ՀԱՏՈՒՄԸ

12 Հլս

Վստահաբար ձեզնից շատերն են հայտնվել նման իրավիճակում, երբ ինչ-որ բանի համար մի սենյակից մյուսն եք գնացել ու հանկարծ չեք հիշել, թե հատկապես ինչ էիք պատրատվում անել: Հոգեբանները պնդում են, թե արգելակման այս երևույթի պատճառն այսպես կոչված «դռնային որմնախորշի հատումն» է, ինչը յուրահատուկ սահմանագծի դեր է խաղում մեր ուղեղի համար: Նույնիսկ հատուկ փորձեր են կտարվել, որոնք ցույց են տվել, որ միևնույն հանձանարարությունից մարդիկ հեշտությամբ գլուխ են հանել, եթե գտնվել են նույն սենյակում, բայց երբ վերջնական նպատակակետը եղել է դրա սահմաններից դուրս, խնդիրներ են ծագել:
Ես սրա մասին վերհիշեցի ոչ պատահմամբ: Մեր երկրում կատարված փոփոխությունները բոլորիս հարկադրեցին անցնել իրավիճակային մի սենյակից մեկ այլ սենյակ: Եվ այդ «որմնախորշային» հատումը ոմանց համար ունեցել է նույն հետևանքը, ինչն առօրյա կյանքում է պատահում. կարկամել ու մոռացել են, թե ինչու այդ անցումը կատարվեց: Բացված դռների հեռանկարը շփոթմունքի է մատնել նրանց, որովհետև մտադրությունների ու բարձրագոչ բառերի մեջ ամեն բան հասանելի էր թվում, սակայն սահմանագիծը հատելուց հետո նոր միջավայրը խոսքի իրագործում է պահանջել: Եվ խնդիրն այստեղ միայն այն չէ, թե դեպի որ կողմ ես քայլ անելու: Խնդիրն այն է, որ հիշես, թե ինչ նպատակի համար մի սենյակից մյուս սենյակ եկար:
Ի դեպ, արագ են հիշում նրանք, ովքեր քիչ են խոսում: Աղմուկը միշտ էլ շեղում է:

Հովիկ Չարխչյան5d97b5dcecf94c2b88371b391bbb0512

ՑԱՎԻ ԳԻՆԸ

16 Հնս

Ես չեմ հարցնում այն մասին, թե ինչու է մեղուն ընդհանրապես խայթում: Դա գիտեմ, ինձ բացատրել պետք չէ: Ուզում եմ հասկանալ, թե խայթոցն ինչու է նրա համար ունենում այդքան ցավալի ու դաժան վերջաբան: Եթե բնության մեջ ամեն ինչ օրինաչափ է ու արդարացված, ուրեմն պիտի նաև բացատրություն լինի այն բանի համար, թե ինչու են մեղուները կյանքով հատուցում իրենց խայթի դիմաց:
Իսկ գուցե սրա մե՞ջ էլ թաքնված մի խորհուրդ կա, սառը հաշվարկ, թափանցիկ ակնարկ.
— Նա, ով ցավ է պատճառում, պիտի հատուցի:

Հովիկ Չարխչյան

ukus-pchely-simptomy-pervaya-pomoshh-i-posledstviya-logo

 

ՄԻԱՅՆ ԱՅԴՔԱՆԸ

18 Մյս

Ինձ դուր է գալիս այդպես ապրելը: Ինձ հարազատ է առավոտի մեջ լինելը, որ հետո երեկոն իր սկիզբն ունենա: Ինձ համար սիրելի են բոլոր նրանք, ովքեր արթնանում են, որպեսզի գիշերը քուն մտնեն այն միամիտ հույսով, թե ապրեցին այս օրը վաղվա համար: Եվ ես ուզում եմ լինել բոլոր այդ մարդկանց կողքին, նրանց օրվա մեջ, նրանց մտքերում, նրանց հաջողությունների ու ձախողումների հետ, կորուստների ու հայտնությունների ժամանակ, լինել այնքան, որքան տրված է ու որքան ուզում է ցանկությունս: Ես սիրում եմ նրանց սիրելը, նրանց հիասթափություններն ու տխրությունը, լարված հայացքները, երբ պատասխան չի լինում, սեղմված մատները, երբ ուրիշ է ելքը, առկայծող աչքերը, եթե մոտ է ցանկալին, խաղաղ շնչառությունը, երբ հրաժեշտ են տալիս: Ես ինքս էլ նրանցից մեկն եմ, և ուրիշ ոչինչ ինձ պետք չէ, բացի նրանցից մեկը լինելը: Միայն այդքանը:
Այսօր էլ, ինչպես ամեն մի օր, լինելու է այն, ինչ լինելու է: Դա է մեր փրկությունը: Մեր բոլորի միակ փրկությունը հենց դա է: Եվ հենց սա է միակ անվիճելին, պատասխանների պատասխանը, ցանկություններից առաջինն ու վերջինը, համոզմունքներից անքննելին ու կասկածներից անմեղը:

Հովիկ Չարխչյան

flower-growing

ԿԻՆԸ ՊԱՏՈՒՀԱՆԻ ՄՈՏ

18 Մյս

Պատմում է.
— Հյուրանոցի դիմացի մայթին կանգնել, ընկերուհուս եմ սպասում: Մեկ էլ աչքս ընկավ` հյուրանոցի վերին հարկի պատուհանից մի կին ձեռքով է անում: Ես էլ ձեռքս բարձրացրի ու թափահարեցի: Անցավ մի փոքր, այդ կինը նորից ձեռքով արեց: Դարձյալ պատասխանեցի, բայց քանի որ հեռու էր, գլխի չէի ընկնում, թե ով կլինի: Հետո սա երրորդ, չորրորդ անգամ ձեռքը տարուբերեց: Էլ չդիմացա: Փողոցն անցա, մտա հյուրանոց, վերելակով բարձրացա նրա հարկը: Երբ սենյակի դուռը բացեցի, պատուհանի մոտ կանգնած հավաքարարը ապակիներն էր մաքրում…

plastikovye-okna-chem-otteret_2

Հովիկ Չարխչյան. «Նոր սերնդի ու նոր որակի ականատեսն ենք՝ իշխանությունները տագնապելու բոլոր հիմքերն ունեն»

4 Մյս

Շարունակվող հանրահավաքներն ու ակցիաները, ըստ գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանի, նախկին կանխատեսումների տրամաբանական զարգացումն են:
«Օրեր, ամիսներ շարունակ ահազանգվում էր, որ հասարակության համբերությունն անսպառ չէ, որ մի օր պայթելու է, այդ հեղեղը լցվելու է քաղաքի փողոցներն ու այլևս շատ դժվար է լինելու այն կասեցնել: Մենք այսօր այդ կանխատեսելի զարգացման ականատեսն ենք և այստեղ ես որևէ զարմանալի, անսպասելի ու չնախատեսված բան չեմ տեսնում: Այլ խնդիր է, որ իշխանությունները մինչև վերջին պահն էլ փորձում են այս ամենը «մի խումբ մարդկանց խժդժություններ» ներկայացնել, թեև իրենց հոգու խորքում շատ լավ հասկանում են, թե երկրում ինչ է կատարվում, և սա ինչի հետևանքն է»,-Past.am-ի հետ զրույցում ասաց Հովիկ Չարխչյանը:
Ինչ վերաբերում է հասարակության տրամադրություններին, նա նկատեց. «Բնության մեջ գոյություն չունի այնպիսի հասարակություն, որ զուրկ է պայքարելու, ընդվզելու ընդունակությունից: Հասարակության սպասումները և դադարները չպետք է նույնացվեն ապատիայի կամ իր հիասթափությունների հետ: Ամեն ինչ իր ժամանակն ու պահն ունի: Այնպես որ՝ ոչ ոք չի կարող օրացույցային ժամկետներ նշել ու ասել, թե՝ գիտեք, ամսվա մեջ կոնկրետ ժամանակահատվածում հասարակությունը պետք է ընդվզի, իսկ մյուսում՝ դադար տա: Գուցե շատերին թվա, թե այն, ինչ մեզ մոտ կատարվում է, ուշացած է կամ ավելի վաղ պետք է լիներ: Բայց այդ ասելուց առաջ փորձեք հասկանալ. ինչու չեղավ, ենթադրենք, մեկ կամ կես տարի առաջ: Երբ նորից վերանայում ենք իրադարձությունների ամբողջ շղթան, տեսնում ենք, որ ամեն ինչն իր բնական ընթացքի մեջ է: Ես քիչ առաջ եմ փողոցից եկել. երբ տեսնում ես հսկայական բազմությունը, հոսքը, նրանց փայլող աչքերը, մինչև վերջ գնալու պատրաստակամությունը, բոլոր տեսակի կասկածները ցրվում են»:
Մեր զրուցակցի խոսքով՝ կարևորագույն առանձնահատկություններից մեկն էլ այն է, որ ոտքի է կանգնել հատկապես երիտասարդությունը. «Իսկ երիտասարդությունը յուրաքանչյուր ժողովրդի, երկրի ու հասարակության ամենապայծառ, ամենաակտիվ, ամենաանկասելի, էներգիայով լի ու բոլոր տեսակի վախերից ազատված հատվածն է: Նրանց հեշտ չէ բերել ու գցել ցանկացած հունի մեջ: Այնպես որ՝ իշխանություններն այսօր մտահոգվելու, անգամ տագնապելու բոլոր հիմքերն ունեն: Առհասարակ, շատ ուշադիր եմ հետևել եմ այն ամենին, ինչն իրականացնում էր Նիկոլն իր խմբի և մյուս ակտիվիստների հետ: Պետք է ասեմ, որ բավականին գրագետ ու նաև շատ յուրահատուկ քայլեր են: Այսօր կյանքի են կոչվում պայքարի մեխանիզմներ, որոնք նախկինում երբեք չեն իրագործվել: Բացի այդ, դրանք ապացուցում են իրենց կենսունակությունը: Այսինքն՝ մենք տեսնում ենք և՛ գործողությունը, և՛ դրա հետևանքը, և՛ արձագանքը: Տա Աստված՝ մեր երեխաներից և ոչ ոքի մատը փուշ չմտնի, խուսափենք կորուստներից, ցավալի իրավիճակներից: Կազմակերպիչներն իրենք են ասում, որ քաղաքացիական անհնազանդություն է, բայց առանց բռնությունների: Իսկ ովքեր ամբիոն են բարձրանում նման կոչերով՝ հեռացվում են: Սա դրական է ու կարևոր հենց իրենց համար. մյուս կողմը չի կարող կառչել նման կոչերից, քանի որ դրանք չկան»:
Հովիկ Չարխչյանը շեշտեց՝ երկրի իշխանությունները հակափաստարկներ չունեն:
«Նրանց հակափաստարկը ոստիկանությունն է ու պատժիչ գործողությունները: Սա նշանակում է, որ իշխանությունները լիովին սպառված են և գործի են դրել ուժային մեթոդներով այս ամենը ճնշելու, խեղդելու ու նման կերպ ասպարեզից հեռացնելու գործողությունները, ինչը երբեք արդյունքի չի բերել: Ի դեպ՝ բոլորովին կարևոր չէ, թե շարժումը կհաղթի, թե՝ ոչ: Կարևորն այն է, որ այսօր մենք նոր որակի ականատեսն ենք: Տեսնում ենք այն սերնդին, որն այլևս ոչ մի գնով թույլ չի տա ոտնահարել իր իրավունքները, կեցության ձևերը: Նրանք, ովքեր այսօր փողոցում են՝ արդեն հաղթել են: Իսկ հաղթողին չեն դատում»,-եզրափակեց Հ. Չարխչյանը:

Աննա Բադալյան
22 ապրիլի, 2018 «Փաստ»

օօօօօ

Նիկոլ Փաշինյանը պետք է ապացուցի, որ այն, ինչ իրագործեց, արժանի է հեղափոխություն կոչվելու․Հովիկ Չարխչյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

4 Մյս

«Նիկոլ Փաշինյանը շատ հիմար վիճակում դրեց բոլոր այն քաղաքական վերլուծաբաններին, քաղտեխնոլոգներին, որոնք հաշված օրեր առաջ ասում էին, թե Հայաստանում դեռևս չկա կրիտիկական զանգված, և առաջիկա մեկ-երկու տարում փոփոխություն իրականացնել գրեթե անհնար է»,- Factor.am-ի հետ զրույցում նման տեսակետ է հայտնում գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը՝ անդրադառնալով ԱԺ պատգամավոր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ղեկավար Նիկոլ Փաշինյանի առաջնորդած ընդդիմադիր շարժմանը։ Նա միևնույն ժամանակ շեշտում է, որ մենք հիմա թևակոխում ենք վտանգավոր մի փուլ, երբ անցած կլինի էյֆորիան և կգա սառը դատողությունների, հաշվարկների ժամանակը․ «Այն, ինչ կոչում ենք հակահեղափոխություն, անպայման գլուխ է բարձրացնելու, քանի որ այն ուժերը, որոնք մեկ տասնյակից ավել տարի իշխանության գլուխ էին կանգնած, մեկ անձի փոփոխությամբ չեն պայմանավորելու իրենց հեռացումը քաղաքական դաշտից և ոչ միայն»։ Մեր զրուցակիցը նկատում է, որ Նիկոլ Փաշինյանը և նրա համակիրները ներկա պահին հնչեցնում են հեղափոխական լոզունգներ՝ ընդհանուր դրույթներով, բայց որևէ առարկայական խոսակցություն չի եղել, թե ինչ է կատարվելու համակարգի հետ․ «Նիկոլ Փաշինյանը պետք է ապացուցի, որ այն, ինչ իրագործեց, ընդ որում՝ իրագործեց ժողովրդի աջակցությամբ, արժանի է հեղափոխություն կոչվելու։ Մենք հաղթել ենք ճակատամարտը, բայց պատերազմը դեռ առջևում է»։ Նա հավելում է, որ եթե Ն․Փաշինյանը կարողանում է երկրից մաքրել աղբը, նա կկարողանա երկիրն ազատել նաև գարշահոտությունից։

Աննա Բաբաջանյան

%d bloggers like this: