Պահոց | ՕՐԱԳԻՐ RSS feed for this section

Կեցցե գրականությունը, որ քաղաքական կյանքի ուղղորդիչ է դառնում. Հովիկ Չարխչյանը՝ Փաշինյանի ասմունքի մասին

19 Փտր

Armdaily.am-ի հետ զրույցում, խոսելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ֆեյսբուքյան ասմունքների մասին, գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանն ասաց, որ միայն խրախուսել կարող է այն փաստը, որ երկրի ղեկավարը գիտի գրականություն և պատեհ առիթներով հնչեցնում է բանաստեղծական միտքը: ‹‹Ինձ համար էական չէ, թե որտեղ է դա արտասանվում և ինչպես է արտասանվում: Այնտեղ, որտեղ առկա է պոեզիան, ամեն բան նոր երանգ է ստանում: Սա ոչ միայն զգացմունքային շեշտադրում է, այլև վերաբերմունք ու աշխարհընկալում: Եվ ուրեմն կեցցե գրականությունը, որ քաղաքական կյանքի ուղղորդիչ է դառնում››,-նշեց նա: Մեր այն հարցին, թե շուտով նշվելու է Հովհաննես Թումանյանի և Կոմիտասի 150-ամյակը, ինչ միջոցառումներ են նախատեսվում, գրականագետը նկատեց.‹‹Անկեղծ ասած, ես կարիք չունեմ սպասելու որևէ հոբելյանական տարեթվի, որ հայացք նետեմ թումանյանական աշխարհի վրա: Իսկ ընդհանուր առմամբ բանաստեղծի 150-ամյակի տոնակատարությունները լավ հնարավորություն են ևս մեկ անգամ արժևորելու մշակույթի, գրականության դերը մեր կյանքում: Դա թույլ կտա ոչ միայն մեր հարգանքն արտահայտելու մեծերի հանդեպ, այլև խթանելու նոր ժամանակների մեջ ծնունդ առնող գրավոր խոսքը՝ իբրև արարման, վերաիմաստավորման գործընթացների անբաժանելի բաղկցուցիչ: Թումանյանը եղել է ու կա: Սակայն կյանքն առաջ է ընթանում և պահանջում է նոր թումանյանների հայտնություն››:

1արխիվ

ԳԵՏՆԻՆ ԸՆԿԱԾԻ ՄԵՂՔԸ

12 Փտր

Գյուղի տղերքով կռիվ անելիս գնում էինք կալերը: Արևախանձ ցորենի հոտը երևի պիտի մեղմեր մեր վայրի գրգիռները: Կռիվը պիտի գյուղի ականջներին հասու չլիներ: Ծեծում ու ծեծվում էինք աչքից հեռու: Բայց մեր կռիվներն էլ իրենց չգրված օրենքներն ունեին ու դրանցից մեկն էլ ընկածին չխփելն էր: Ոչ նրա համար, որ ընկնելիս մեղքը ներվում էր կամ գետնին լինելն ապաշխարանք էր դառնում, այլ որովհետև ուժը թուլության հետ պիտի չափվեր նույն հարթության վրա, իսկ ոչնչացման մաղձը նախ կարժեզրկեր շահողին, հետո միայն կիջներ ու կդիպչեր պարտվողի պատվախնդրությանը: Սա էր ազնիվ կռիվը մեր ճանաչած ու գիտակցած իմացության ծիրում:
Դրա համար էլ հաղթողը ձեռքը պարզում էր, որ ընկածը բարձրանա:
Ու ազնիվ հաղթանակը այդ ձեռքմեկնումի մեջ էր:

Հովիկ Չարխչյան

draka_dava_new

Երջանկության նախագիծ. Հովիկ Չարխչյան

9 Փտր

Ականավոր հոգեբան, Նոբելյան դափնեկիր և վարքագծային տնտեսագիտության հիմնադիր Դանիել Կահնեմանն իր «Հիշողության փորձը» դասախոսության մեջ օրինակներ բերելով արձակուրդների թեմայից մինչև կոլոնսկոպիա, բացատրում է, թե ինչպես են մեր «ապրումի ենթակա եսը» և «հիշող եսը» տարբեր ձևերով ընկալում երջանկությունը: Կահնեմանը նկատում է, որ փողի պակասը որոշ շեմից ներքև խոչընդոտում է երջանկությանը, թեև այդ շեմից բարձրանալիս չի ավելացնում երջանկությունը: Բեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում մասնավորապես սոցիալական քաղաքականությունը մշակելիս պետական գործիչներն սկսել են լրջորեն մտածել հասարակական երջանկության մասին: Կահնեմանը համոզված է, որ շատ ժամանակ չի անցնի, երբ մարդիկ կսկեն վիճել, թե ինչ են նրանք ուզում` երջանկություն, թե կյանքի բարձր որակ: «Երջանկության նախագիծն» իր տևողությամբ դեռևս թույլ չի տալիս որոշակի եզրահանգումներ անել երջանկության համահայկական ընկալման շուրջ: Թերևս, ընդհանուր եզրակացություններ երջանկության մասին, որ այն պահն է` որսա, հոգու, սրտի, մտքի և գործողության ներդաշնակությունն է, սիրելու ունակությունն է, սիրած գործով զբաղվելն է, հայրենի երկրում ապրելն է, ամեն օր արթնանալն է: Բայց մի բան հաստատ է` Հայաստանի քաղաքագիտական միտքը շուտով պետական մակարդակով հաշվի է նստելու քաղաքականության մշակման այս նոր ըմբռնման հետ, որ մեծ նշանակություն ունի տնտեսագիտության, հանրային քաղաքականության և ինքնաճանաչման համար: Մոտ ապագայում երջանկությունը հստակ քաղաքական օրակարգ է դառնալու` չափման կոնկրետ միավորներով ու ձևաչափերով: «Երջանկության նախագիծը», կարծում եմ, կնպաստի երջանկության պատկերացման և հաշվառման քայլերին:

Գրող Հովիկ Չարխչյան.

Կար մի շրջան, երբ ես համոզված էի, որ երջանկության համար բանաձև գոյություն չունի, որովհետև յուրաքանչյուր մարդ երջանկության իր պատկերացումն ունի: Բայց վերջին շրջանում սկսել եմ այլ կերպ մտածել. եթե նրանք, ում դու սիրում ես, երջանիկ են, ուրեմն դու կարող ես քեզ համարել ամենաերջանիկ մարդը: Մյուս կողմից երջանկության պատկերացման առկայությունը խանգարում է ճիշտ ընկալել երևույթները, ճիշտ սահմանել կյանքի իմաստը` դառնալով մի նշաձող, որին ձգտելիս կարող ես չնկատել, չարժևորել շատուշատ կարևոր բաներ, կարճ ասած` հայտնվել Հովհ. Թումանյանի «Հիմար մարդը» հեքիաթի հերոսի կարգավիճակում, երբ գնում էր խոստացված երջանկությունը գտնելու և անընդհատ չէր նկատում ճանապարհին հանդիպած երջանկությունները: Դրա համար ես հակված եմ ավելի քիչ մտածել երջանիկ լինելու մասին, բայց անելու ամեն ինչ, որը գոնե կմոտեցնի երջանկության սահմաններին, եթե, իրոք, այդպիսի բան գոյություն ունի:

Անձնական երջանկություն.

Հենց հիմա անձնական երջանկության աստեղային ժամս եմ ապրում ամեն աստծո օր, երբ դուռը բացում եմ և տեսնում թոռնիկիս: Ավելին երբեք չեմ պահանջի աստծուց, ավելին չեմ էլ երազի: Այդ փոքրիկ մարդուկը հիմնավորապես վերափոխել է իմ հայացքը աշխարհի, մարդկանց հանդեպ: Երբ զայրացած եմ, տնեցիները գիտեն, որ ինձ շտապ պետք է տանել թոռնիկիս մոտ, որովհետև նրան տեսնելուց հետո այն, ինչ հունից հանել էր ինձ, դառնում է սովորական բան, նույնիսկ զարմանում եմ` ինչո՞ւ էի այդպես զայրացել: Ես ապրում եմ իմ թոռնիկով, շնչում եմ նրանով: Իմ երջանկությունը հիմա անուն-ազգանուն ունի` Հովիկ Չարխչյան կրտսեր:

Մասնագիտական երջանկություն.

Մասնագիտական երջանկությունը բոլորովին կապված չէ մասնագիտական հաջողության հետ: Մասնագիտական երջանկության վերին նիշը ստեղծագործական պրոցեսն է, երբ քո մտքերը, քո հույզերը, քո ապրումները տող, պարբերություն, էջ են դառնում: Ու հանկարծ մի օր հանդիպում ես մարդկանց, որ հուզվել են քո գրած տողից, մտածել են քո գրածի շուրջ, ի վերջո, համամիտ են քեզ: Հասցեագրել խոսք, միտք, ապրում և մի օր տեսնել, որ այն հասել է ընթերցողին` այս ամենի մեջ երջանկության շատ գեղեցիկ գույներ կան: Երջանկություն է, երբ դու քեզ համարում ես ավագ սերունդ, բայց տեսնում ես, որ տարիների տարբերությունը չի խանգարում, որպեսզի նոր սերնդի հետ զրուցես նույն լեզվով, և այդ զրույցի կայացման համար լինի փոխըմբռնման դաշտ: Այսինքն` դու միայն քո ժամանակի մեջ չապրեցիր, հույս ունես, որ գալիք ժամանակներում էլ կապրես, կապող կամուրջ դառնալ երկու ժամանակների համար:

Հանրային երջանկություն.

Այսօրվա պես հիշում եմ` 1992-ի մայիսին փողոց դուրս եկա և ականջիս զրույց ընկավ, որ մերոնք մտել են Շուշի: Չեմ կարող պատմել, թե ինչ զգացի: Հետո մեր գյուղի կենտրոնում մեծ կաթսաներ էին դրել և մատաղ էին անում հաղթանակի առթիվ: Մսերը բաժանում էին անցորդներին, և մեզ թվում էր, որ մենք էլ բաժին ունենք այդ հաղթանակից: Մարդիկ նման դեպքերում տարբեր կոչեր են վանկարկում, ես չեմ կարողանում միանալ այդ վանկարկումներին, բայց ամբողջ մարմնով, ամեն բջիջով ցնծացել եմ այդ հաղթանակի համար: Մեզ կենսականորեն անհրաժեշտ էր այդ շոշափելի, առարկայական հաղթանակը, ուժի ցուցադրման հաղթությունը: Քարտեզի վրա գիծ էր քաշվել, որը քո’ գիծն է, դա քո’ տարածքն է: Սա խենթանալու երջանկություն էր: Կամ ապրիլյան հեղափոխության օրերին ինչպես կարելի էր երջանիկ չզգալ, երբ արդեն պարզ էր, որ բացվում են դռները հեղափոխության առաջ և դու նոր, ուրիշ Հայաստանի հեռանկարն ես տեսնում: Խնդրում եմ, գոնե հիմա եկեք տեղծենք այն երկիրը, որի մասին երազում ենք` ազնվության, բարեկեցության, ստեղծարարության, մարդկային առողջ հարաբերությունների երկիր: Ես դողում եմ ամեն անցնող օրվա համար, սիրտս շատ ցավում է, երբ վրիպում եմ տեսնում, ասում եմ` տղերք, ուշադիր եղեք, հանգիստ գործեք, ամեն ինչ լավ է, մի ամբողջ ժողովուրդ ձեր մեջքին կանգնած է, և սա էլ իշխանությունների երջանկությունն է:

Երջանիկ երկիր, երջանիկ հասարակություն.

Ես իմ երկիրն այնքան շատ եմ սիրում, որ նույնիսկ որևէ մակդիր չեմ ուզում դնել նրա կողքին. ուժեղ կլինի, թե թույլ` իմ սերը դրանից չի նվազելու: Բնական է, որ պիտի երազեմ երջանիկ մարդկանցով երջանիկ երկրի ուտոպիան տեսանելի լինի և արժանանամ նրան տեսնելու բախտին: 54 տարեկան եմ և հասցրել եմ շատ բաներ տեսնել` խորհրդային երկիր, այդ երկրի փլուզվելն եմ տեսել, նորանկախ երկրի կայացումն եմ տեսել, պատերազմ, երկրաշարժ, հազար տեսակի իշխանավորներ, պայքարի հազար ձևեր. հիմա ինձ խաբելը դժվար է, դրա համար էլ երկրի երջանկության հետ կապված երազանքներս փոքր են: Ուզում եմ, որ ամեն քաղաքացի արժևորված լինի, ոչ թե մարդկանց խումբը, մարդկանց խավը և կամ ընդհանուր հասարակությունը: Ուզում եմ ոչ ոք ուշադրությունից դուրս չլինի և չլինեն կարևորների ու անկարևորների, պիտանիների և անպիտանների, կուսակցականների և անկուսակցականների բաժանարար գծեր: Ես գիտեմ, որ մեծ հաշվով սա անիրագործելի մի բան է, բայց կա մի սահման, որի ներսում իմ երազածը հնարավոր է անել: Հենց այդ փոքրիկ սահմանի մեջ եթե կարողանանք կառուցել այնպիսի հասարակական հարաբերություններ, որտեղ բոլորը հավասար են, սա մեծ արդյունքներ կտա նախևառաջ հասարակական ընկալումներում և մտածողության մեջ: Պիտի փոխվեն կարևորության սահմանները, որ չափվում է գրպանի պարունակությամբ և զբաղեցրած դիրքով: Ինձ համար խոնարհումի արժանի է այն մարդը, որ հիմա դաշտում աշխատում է, քարը քարի վրա է դնում, տուն կառուցում, հեռավոր գյուղի դասարանում մեկ աշակերտ է կրթում: Արդյո՞ք վարորդը, որ խաղաղ պայմաններում հաց է հասցնում զինվորին պակաս կարևոր է, քան սահմանին կանգնած զինվորը: Նրանք կարևոր են հավասարաչափ, որովհետև մեկն առանց մյուսի չեն կարող լիարժեք լինել: Նույն կերպ` չկան կարևոր և անկարևոր տարածքներ, կարևորագույն աշխարհագրական դիրքեր. բոլորը կարևոր են հավասարապես:

Մարինա Բաղդագյուլյան

25353826_1687825344600953_1047252348540839895_n

Կանանց չհաճոյախոսելով՝ նրանց համակրանքը շահելը արվեստ է. Հովիկ Չարխչյան

9 Փտր

Yelaket.am-ի զրուցակիցն է հրապարակախոս, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը, ով մեզ հետ իր խոհերը կիսեց ամենամեծ հիասթափության,ամենահուզիչ սիրո պատմության, կանանց հաճոյախոսելու և տղամարդու սերը պահպանելու մասին:

-Ո՞րն է գեղարվեստական գործի ամենամեծ արժանիքը:

— Ինքնատիպությունը՝ շաղախված իմաստնությամբ:

-Ըստ Ձեզ՝ Պարույր Սևակի սիրային քնարերգության ո՞ր գործն են արժևորում երիտասարդները և ինչու՞:

— Ընտրությունը շատ անհատական է: Ամեն սերունդ որոնում ու գտնում է իր ներաշխարհի հետ ներդաշնակող հնչերանգը: Ամեն սերունդ «Երգ երգոցն» ընթերցում է իր ձայնով:

-Ձեր սիրո երգը:

— Դա մի երգ է, որ հնչում է ամեն օր, բայց յուրաքանչյուր բացվող առավոտի հետ ինձ թվում է, թե ես այն լսում եմ առաջին անգամ:

-Ո՞րն է ամենահուզիչ սիրո պատմությունը,որ երբևէ ընթերցել եք:

-Էդմոն Ռոստանի «Սիրանո դը Բերժերակը»:

-Ձեր գրքերից մեկում գրել եք, որ կանայք միշտ ասում են այն, ինչ ամենաքիչն ես ուզում լսել:Այդպե՞ս է:

— Այո, դա այդպես է և նաև դա է կանանց սիրելու պատճառներից մեկը: Եթե նրանք լինեին կանխատեսելի, ամբողջ հմայքը կցնդեր:

-Կնոջը հաճոյախոսելն արվե՞ստ է:

— Կանանց չհաճոյախոսելով՝ նրանց համակրանքը շահելն է արվեստ:

-Ո՞ր հերոսն է <<այրված>> թևերով վազում սիրո հետևից:

— Ասպետ դե Գրիյոն «Մանոն Լեսկոյից»:

-Ո՞րն է տղամարդու սերը պահպանելու լավագույն միջոցը:

— Նրա արժանապատվությունը հարգելու կարողությունը:

-Ի՞նչը չեք կարող ներել մարդուն:

— Ոչ մի վատ արարք ներման արժանի չէ:

-Ժամանակն է անցնում, թե՞ մարդը:

— Միշտ և բոլոր դեպքերում՝ մարդը:

-Ի՞նչն է Ձեզ ամենամեծ հիասթափությունը պատճառում:

— Ցինիզմը և գռեհկությունը:

-Մարդու ո՞ր հատկանիշն եք առավել կարևորում. խելացի՞, թե՞ զարգացած:

— Անկասկած՝ խելացին: Զարգացածն ընդհանրապես հատկանիշ չեմ համարում:

-Ինչպիսի՞ն եք տեսնում երկրի գալիքը:

— Դժվարին, սակայն չընկճվող:

Նյութը պատրաստեց Նարինե Պետրոսյանը:

7e95ed13a2e361064ca0538070ed9527

ԳՐՔԵՐԸ ՄՆԱՑԻՆ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻՆ

9 Փտր

Եղելություն է: Մի անգամ ընկերս պատմեց.
— 1993-ին էր: Լուսաբացին հերթական ադրբեջանական գյուղը գրավեցինք: Տնից տուն էինք անցնում, ստուգում էինք՝ հո թաքնված զինյալ չկա՞: Տներից մեկն եմ մտնում ու բերանս բաց է մնում: Շքեղ գրադարան, բացմաթիվ արժեքավոր, հազվագյուտ գրքեր: Առանց հապաղելու սկսեցի դուրս քաշել: Երևի մի 20-25 գիրք առանձնացրեցի ու լցրեցի ուսապարկիս մեջ:
Երեք օր հետո հերթափոխը հանձնեցինք, մեքենայով հետ ենք գալիս: Ծնկներիս եմ դրել գրքերի կապոցը, տրամադրությունս բարձր է: Բավականին ճանապարհ էինք անցել ու հանկարծ անհանգիստ մի կասկած սողոսկեց ներսս: Նայում եմ գրքերին ու մտածում եմ. «Ախր սրանք իմը չեն: Ես գողության պես մի բան եմ արել: Բայց հո թալանչի չե՞մ»:
Ասացի՝ կանգնեցրեք մեքենան: Վարորդն արգելակեց: Ամայի մի վայրում էինք: Իջա վիլիսից, գրքերը դրեցի ճանապարհի եզրին ու ետ եկա. «Գնացինք»: Մեքենան տեղից պոկվեց: Շրջվեցի, մի անգամ էլ նայեցի: Դատարկ ճանապարհի վրա գրքերի կապոցն էր: Իմը չէին: Իմը չդարձան:

Հ. Չ.

depositphotos_198881106-stock-video-old-book-on-the-road

ԱՍԵՂԱՅԻՆ ԲՈՒԺՈՒՄ

9 Փտր

Բժիշկն ասեղով ծակծկում է ոտքս:
— Ցավու՞մ է,- հարցնում է նա:
— Հա:
— Ի՞նչ եք զգում:
— Զգում եմ, որ ասեղով ոտքս եք ծակում:
Սկսում է ասեղը խրել մյուս ոտքիս մեջ:
— Իսկ հիմա՞,- հարցնում է նա:
— Հիմա էլ է ցավում:
— Տարօրինակ է,- մտահոգ դեմքով ինձ է նայում բժիշկը:
Եվ ես մինչև հիմա ուզում եմ հասկանալ, թե ի՞նչն էր այդքան տարօրինակ: Այդ ի՞նչ ակնկալիքներ ուներ նա իմ ծակծկվող ոտքից, որ ես չարդարացրեցի:

Հ. Չ.

foot pain

Առավելագույնը «կթել» մշակույթից՝ փոխարենը ոչինչ չտալով. Հովիկ Չարխչյան

9 Փտր

Կառավարության ծրագիրն արդեն երեք օր է հասանելի է հանրությանը։ Այն դեռ պետք է ներկայացվի Ազգային ժողով։ Օրենսդրի անդամները դեռ կհասցնեն իրենց կարծիքները հայտնել ծրագրի վերաբերյալ, իսկ տարբեր ոլորտների մասնագետներ արդեն փորձում են վերլուծել իրենց ոլորտին վերաբերող կետերը, համեմատում նախկին ծրագրերի հետ, փորձում գտնել տարբերություններ։

Գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը Panorama.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ կառավարության ծրագրի նախագծի՝ մշակույթին առնչվող բաժինն ընթերցելիս այնպիսի զգացողություն ես ունենում, որ սա նախկինում արդեն մի քանի անգամ ընթերցված շարադրանք է, և հիմա գործադիրն ընդամենը որոշել է թարմացնել մեր հիշողությունը:

Նրա գնահատմամբ, ծրագրում թվարկված բոլոր խոստումները և ուղենիշներն արդեն եղել են նախորդ տարիներին և մեկ անգամ չէ, որ ապացուցել են իրենց անլիարժեքությունը: Գրականագետն ասաց, որ ոլորտի ինքնադրսևորման մարտավարության որևէ նոր խոսք, փոփոխություն չկա, որն իր հերթին պիտի նշանակի, որ ներկա իշխանությունները մշակույթի հարցում տրվելու են իներցիային, ասել է, թե կլինի այնպես, ինչպես եղել է միշտ:

«Նպատակների իրագործման համար վերստին ընտրվել են հին, արդեն բարոյապես մաշված «գործիքները»՝ չունենալով ոչ մի թարմ, ինքնատիպ, ժամանակի հետ համահունչ կիրառական գաղափար կամ մեթոդաբանություն: Այդ իսկ պատճառով էլ այլևս զարմանալի չի թվում, որ, օրինակ, կառավարությունը պարտավորվում է պահպանել ու հանրայնացնել պատմամշակութային ժառանգությունը, իրականացնել քարոզչություն, խթանել հանրային լայն մասնակցությունը, բայց ոչ մի խոսք չկա նոր մշակույթի ստեղծման ու մատուցման համար տարրական պայմանների ապահովման մասին: Այլ կերպ ասած՝ իրենց եղածն էլ բավարար է, իսկ ցանկացած նոր բան թող իր գլխի ճարը տեսնի: Տպավորությունն այնպիսին է, որ սա ոչ թե պետության, այլ զբոսաշրջային մի ընկերության ծրագիր է, որը ջանում է առավելագույնը «կթել» մշակույթից՝ փոխարենը ոչինչ չտալով»,- նշեց Հովիկ Չարխչյանը:

Աղբյուր` Panorama.am12.thumb

 

Ցավալի է, որ նոր կառավարության համար մշակույթն անկարևոր ոլորտ է, բայց Մշակույթի նախարարությունն էլ չի արդարացրել իր գոյությունը․ Հ․ Չարխչյան

23 Դկտ

Գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը ՀՀ մշակույթի նախարարության օպտիմալացման խնդրում 2 երես է տեսնում։ Նա Tert.am-ի հետ զրույցում նշեց, որ մի կողմից ցավալի է, որ նոր կառավարության համար մշակույթն անկարևոր ոլորտ է, մյուս կողմից էլ նկատեց, որ մշակույթի նախարարությունը գործունեության ընթացքում չի արդարացրել իր գոյությանը։ Միևնույն ժամանակ գրականագետը շեշտեց, որ մշակույթի նախարարությունը դեռևս մշակույթը չէ։

«Մշակույթ եղել է այն ժամանակ, երբ մեր երկիրը դեռևս մշակույթի նախարարություն չի ունեցել, այսինքն՝ մեկը մյուսով պայմանավորելն այնքան էլ ճիշտ չէ։ 2-րդ խնդիրը հետևյալն է՝ ինչո՞ւ են օպտիմալացնում մշակույթի նախարարությունը, որովհետև վերջին 30 տարվա ընթացքում այս նախարարություն ե՞րբ ու ինչո՞վ է արդարացրեց իր գոյությունը, ի՞նչ աշխատանք կատարեց մեր մշակույթի համար, որ հիմա մենք դուրս գանք, բողոքի ալիք բարձրացնենք, ասենք՝ էս ինչ ենք անում, կործանում եք մեր մշակույթը և այլն։ Այո՛, ցավալի է, որ նոր իշխանությունների համար մշակույթը դառնում է այնքան երկրորդական, որ կարելի է կրճատել նախարարությունը՝ դարձնելով մեկ այլ կառույցի կցորդ, մյուս կողմից էլ այն մարդիկ, ովքեր այսօր փողոց են դուրս եկել, գործադուլ են հայտարարել, լավ կլիներ, որ հետադարձ հայաց նետեին իրենց կատարած աշխատանքի վրա, տեսնեին ու հասկանային, թե իրենք ի՞նչ են արել մշակույթի համար»,- ասաց նա։

Հովիկ Չարխչյանը շեշտեց՝ մշակույթը ինչ-որ հանդիսություններ, միջոցառումներ կազմակերպելը չէ, հայկական մշակույթը բոլորովին այլ տեղում է։ Նա ցավով արձանագրեց, որ իրական մշակույթին, որով պետք է սերունդներ գան ու հպարտանան, բոլորովին տեր կանգնող չկա։ Գրականագետը նաև սխալ մոտեցում է համարում այն, որ կառավարությունն առանց մարդկանց հետ քննարկելու, առանց հարցը բամզակողմանի դիտարկելու, միանձնյա որոշում է կայացնում։

«Մյուս կողմից էլ միտումը շատ լավ հասկանում եմ, քանի որ գլխացավանք էր դարձել այդ նախարարությունը բոլորի գլխին, քանի որ ամեն անգամ, երբ որևէ խնդիր անմիջապես առնչվում էր նրա հետ, այդ նախարարությունը հանդես էր գալիս ինչ-որ արտառոց նախաձեռնություններով, ծրագրերով, իսկ մարդիկ էլ վրդովվում էին, ձայն էին բարձրացնում»,- ընդգծեց Չարխչյանը։

Պատասխանելով հարցին, թե ստացվում է՝ կառավարությունը խնդիրներին լուծում տալու փոխարեն գնում է ծայահեղ ճանապարհով, ինչ է որևէ մեկը չկա, որը կարող է այդ ոլորտն արժանավույնս կառավարել, նշեց, թե կրկին գնում ենք անձնավորման ճանապարհով, երբ ասում ենք, որ ոլորտի «գլխին» նոր մարդ բերելը հարցը կլուծի։

«Մեզ թվում է, որ եթե հիմա մի շատ լավ մարդու բերեն նախարար, ապա աշխարհն անմիջապես կփոխվի։ Այդպես չէ, հավատացեք՝ ամենալավ մշակութային գործիչն էլ գա էդտեղ ձախողվելու է ու գնա, որովհետև ընդհանուր համակարգն ու մոտեցումները ճիշտ չեն, մշակութային քաղաքականություն ո՛չ մշակվել է, ո՛չ սպասվում է, որ կմշակվի։ Ոչ մեկ չգիտի, թե նախարարության գործառույթը որն է, կամ ինչն է, որ իրենով է պայմանավորված է, բայց մնաց իրենցից դուրս։ Սա անհասկանալի կառույց է, ոչ մեկ այդպես էլ գլուխ չի հանում»,- շարունակեց Հովիկ Չարխչյանը։

Վերջինս գնահատմամբ՝ մշակույթի ոլորտում առաջացած բազմաթիվ խնդիրների լուծումները կան։ Հովիկ Չարխչյանը նաև համակարծիք չէ այն տեսակետի հետ, թե նոր իշխանություն մեջ չկան մշակույթով մտահոգ մարդիկ։ Նա նշեց, թե չի ցանկանա նման խիստ բնորոշում տալ, քանի որ կարծում է, որ մշակութային խնդիրներով մտահոգ մարդիկ կան, սակայն լուծումները չեն պատկերացնում։

«Լինում է չէ՞, որ մարդը մեծ ցանկություններ ունի, բայց պատկերացում չունի, թե այդ ցանկությունները ոնց իրագործի։ Դրա համար եմ ասում, որ պետք է խորհրդակցել մարդկանց հետ, չի կարելի միանգամից որոշումներ կայացնել։ Հայաստանում բազմաթիվ մասնագետներ ու մշակութային գործիչներ կան, կանչեք, զրուցեք այդ մարդկանց հետ։ Ձևական հավաքներ են կազմակերպում ու անունը դնում հանդիպում մշակույթի գործիչների հետ։ Բերում են մի ամբողջ դահլիճ լցնում, բեմի վրա մեկը կանգնում է խոսում, անունը դնում են քննարկում։ Ո՞վ է տեսել այդպիսի քննարկում, դա քննարկում չէ, մամուլի ասուլիս կամ միջոցառում է։ Քննարկման համար մանրակրկիտ մասնագիտական մոտեցումներ են պետք, ամեն ոլորտի համար պետք է հրավիրել այն մարդուն, ով տեղյակ է դրանից, ով անցել է այդ թոհուբոհի միջոցով, չի կարելի վերցնել ու մակերեսային մոտենալ»,-հավելեց Չարխչյանը։

«Մշակութային ոլորտ և՛առաջընթաց խորհրդանշող է, և՛ շատ պահպանողական է»,-ասաց Չարխչյանը՝ հավելելով, որ մշակույթի ոլորտում բազում ավանույթներ ու հնից եկած մեծ ժառանգություն կա։ Ըստ նրա՝ այս ամենը կառավարությունը պետք է հաշվի առնի, ոչ թե միանգամից արմատից անջատից։
ԱՆԻ ՕՀԱՆՅԱՆ
https://www.tert.am

maxresdefault.thumb

Իշխանական թևը կթելադրի, մյուսները կհնազանդվեն

23 Դկտ

«Գրեթե վստահաբար կարող եմ պնդել, որ ոչ մի ընդդիմություն էլ խորհրդարանում չի լինելու` իր դասական դրսեւորման մեջ: Կլինի սոսկ ընդդիմության իմիտացիա, երբ այդ ուժերը մանր, ոչ էական հարցերի շուրջ համաձայնության չեն գա: Սակայն որոշիչ, սկզբունքային խնդիրների առումով իշխանական թեւը կթելադրի, մյուսները կհնազանդվեն»,- «Ժողովուրդ» օրաթերթի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը՝ անդրադառնալով ներկայիս ներքին քաղաքական պրոցեսներին:
Մեր այն հարցին, թե կա՞ արդյոք քաղաքական մի ուժ, որը չանցավ խորհրդարան, ինչի համար ինքն ափսոսում է, գրողը պատասխանեց. «Ափսոսանքը քաղաքականության մեջ ընդունելի կատեգորիա չէ: Ավելի շուտ կարելի է ասել` ափսոսում եմ անցնողներին, քան չանցնողներին: Եթե որեւէ կուսակցություն կամ դաշինք իրենից իսկապես արժեք է ներկայացնում, նրա գործունեության արդյունավետությունը պիտի չպայմանավորվի ԱԺ մտնել-չմտնելով»:
Անդրադառնալով մեր այն դիտարկմանը, թե մարդ-կուսակցություններն անցան խորհրդարան, եւ հարցին, թե ի՞նչ անել, որ գաղափարը լինի դոմինանտ, պարոն Չարխչյանը նկատեց. «Սա առաջին դեպքը չէ: Մենք արդեն սովորել ենք դրան եւ նաեւ գիտենք, թե հետեւանքներն ինչպիսին են լինում: Իսկ գաղափարախոսության առաջնահերթությունն ապահովելու համար նախ պիտի արմատավորվի դրա կարեւորության գիտակցումը: Սա, ցավոք, չկա: Չկա, քանի որ կա այն համոզմունքը, թե առանց դրա էլ կարելի է յոլա գնալ: Մարդիկ յոլա են գնում, կուսակցությունները յոլա են գնում, երկիրը յոլա է գնում: Եվ ուրեմն գաղափարը կարող է բարեբեր հող ձեռք բերել միայն այն միջավայրում, որտեղ հասարակությունն ավելի բարձր պահանջներ ունի եւ մեծ թռիչներ է երազում»:

Աննա Բաբաջանյան 

https://armlur.am

d5b0d5b8d5bed5abd5af-d5b9d5a1d680d5add5b9d5b5d5a1d5b6-hovik-charkhchyan

Անորոշություն է, որևէ մեկը չգիտի՝ այս ընտրությունից հետո ինչ է լինելու մեր երկրում. Հովիկ Չարխչյան

23 Դկտ

Asekose.am-ի «Բացարձակ արժեք» հաղորդման հյուրն այս անգամ գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանն է: Հաղորդումը վարում է Անի Միրաքյանը:

Կեսգիշերն անց. Հովիկ Չարխչյան

23 Դկտ

Մշակույթը հեղափոխությունից չի կարող ակնկալիք ունենալ․ Հովիկ Չարխչյան

23 Դկտ

Իրականում Մշակույթի նախարարությանը սպանեցին շատ դանդաղ․ Հովիկ Չարխչյան․ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

23 Դկտ

Իրականում Մշակույթի նախարարությանը սպանեցին շատ դանդաղ՝ վարկաբեկելով և ոչնչացնելով, հասցնելով այն վիճակին, որ այդ նախարարության վերջին օրերն են, որովհետև այդ նախարարությունը տարիներ շարունակ եղել է քննադատության թիրախում, քանի որ այդպես էլ չհասկացավ, թե որն է իր իրական գործառույթը։ Այս մասին այսօր հրավիրված քննարկման ժամանակ, անդրադառնալով Մշակույթի նախարարության փակման մասին լուրերին, ասաց գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը՝ շեշտելով, որ այսօրվա իշխանություններն իրենց գլուխն ազատում են այդ մեծ հոգսից։ «Մենք ունենք մի Կառավարություն, որի համար Մշակույթի նախարարություն չկա այլևս, սրան զուգահեռ ունենք մի հասարակություն, որի համար մշակույթը շարունակում է մնալ առաջնային, բայց այս իշխանությունն այդպես էլ չհասկացավ, թե ինչ է նշանակում մշակութային քաղաքականություն, ինչն էլ բերեց նման դժբախտ իրավիճակի»,- ասաց գրականագետը։ Մանրամասները՝ տեսանյութում։

© factor.am

ՆԵՂԱՑԱԾ ԳՆԱՑ

21 Նյմ

— Մեղր կուզե՞ս:
— Չէ, շնորհակալ եմ, ունենք:
— Ձերը որտեղի՞ մեղրն է:
— Քո համար ի՞նչ տարբերություն:
— Իմը Գորիսից է:
— Շատ ուրախ եմ:
— Բա հիմա ի՞նչ ենք անելու:
— Ի՞նչը:
— Գորիսից բերել հասցրել եմ էստեղ…
— Մյուս գալուց նախապես զանգ տուր, կգամ ավտոկայան, կդիմավորեմ:
— Է, լավ չես անում, Գորիսից բերել հասցրել էի…
Ու գնաց:
Լավ բան չստացվեց: Նեղացրեցի խեղճ մարդուն:

6tbGRQi_fkRfzu_H8gDyXfGpSL6

ՆՈՒԲԱՐԸ

6 Հկտ

Նուբար, այսինքն տարվա առաջին պտուղը, բերքի առաջին համտեսումը:
Տատս գոգնոցի մեջ լցնում էր հենց նոր քաղած բալը, ծիրանը կամ խաղողը, բերում էր մեզ ու ասում էր. «Կերեք, նուբար է»: Եվ մենք ճաշակում էին դրանք վերին երկյուղածությամբ, մի թանկ ու անկրկնելի բանի հետ հարաբերվելու բացառիկ հրճվանքով, որտեղ համը կարևոր չէր, այն կգար հետո, երբ նուբարը կդադարեր նուբար լինել, բայց հիմա մեզ վերապահված էր սկզբինը լինելու պատիվը, իսկ դա սովորական մրգին կախարդանք էր տալիս` երկնքից ընկնող երեք խնձորների նման, և մեր քիմքին հպվող պտղի ջերմությունը մեր մանկությունը պիտի դարձներ մի պուճուր ավելի ուրախ, մի քիչ ավելի երջանիկ:
Առաջին պտղի համը` առաջին սիրո գայթակղության նման: Առաջին մրգահյութը` սակավ, բայց ցանկահարույց: Առաջին շիկնած երախայրիքը` այսինքն հասունը, որ հատել էր կիսահասի սահմանը ու բերվել էր մեզ` փոքրերիս, ասել կուզի` կարևորը տրվել էր կարևորներին և այդ կարևորված լինելու մտքից աշխարհը մրգահամ էր, արևահամ էր ու տատի մատների պես փափուկ-փափուկ…
Նուբար էինք ուտում…

Հովիկ Չարխչյան35329168_393800724474422_589513905240276992_n

ԱՐԺԵՔՆԵՐԻ ՀԵՂԱՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆ

6 Հկտ

Հեղափոխությունն անշրջելի է, դա արդեն իրողություն է: Ով այսօր փորձում է պայքարել դրա դեմ, արյուն պղտորելով է զբաղված: Սակայն այս պահից ի վեր հեղափոխության կարևոր խնդիրն է դառնալու նրա որակական հատկանիշը: Հեղափոխության նկարագիրը կպայմանավորի նրա հանդեպ մարդկանց վերաբերմունքի ամրության աստիճանը: Ու եթե դա չիրագործվի լավագույնս, ապա ձեռքբերումների արժեզրկումն անխուսափելի է: Աշխարհի ամենավեհ կոչերն ու ամենաազդու հռետորաբանությունը չեն օգնի, ամեն ինչ մի վայրկյանում աղբ կդառնան:
Միշտ չէ, որ հաղթել` նշանակում է ինչ-որ մեկի պարտությունը: Պարտվածների հաշվին ձեռք բերված հաղթանակը հաղթանակի կեսն է, իսկ մյուս կեսը ուժի գերիշխանությունն է թուլության նկատմամբ: Հենց այս գայթակղությունն է, որից պիտի խուսափել ամեն գնով, որովհետև եթե երկիրը դառնում է միայն հաղթողների երկիր, ապա ովքե՞ր են մյուսները և ո՞րն է նրանց պարտված երկիրը:
Կա սիրո, հավատի, վստահության ահռելի պաշար: Այդ հսկա կուտակման ամեն հատիկի համար գլխով պիտի պատասխանատու լինենք: Իսկ հաղթանակը ավարտուն, ամբողջական և վերջնական դարձնելու համար ընդամենը մեկ բան է պետք` տարբերակել արժեքավորն անարժեքից, պետքականը անպետքից, մնայունը անցողիկից: Կկարողանանք` փառք ու պատիվ մեր բռնած գործին: Չենք կարողանա` ամոթ մեզ:

42687665_1090313667800231_2375673138722635776_o

ԵՐԿՐՈՐԴ ՊԱՀԱՐԱՆԸ

6 Հկտ

Մարդը երկու գրապահարան է ունենում` մեկն իր ունեցած, մեկն էլ իր չունեցած գրքերի պահարանը: Ունեցածն արդեն իրենն է, աչքի առաջ, շոշափելի, ընթեռնելի: Բայց չունեցածն էլ է իրենը, որովհետև այն պահից, երբ նա ցանկացավ, նրա մտապատկերներում այդ գրքերն արդեն դարակների մեջ տեղ ունեին, դրանց բույրն արդեն կար սենյակում և մնում էր միայն, որ սպասումներն արդարանան:
Եթե ձեր երազանքներում չկա երկրորդը, առաջին պահարանը միշտ թերի է լինելու:

1_kIKU-jrRPi1PMXOosFOmag

ԿՐԿԵՍԻ ԹՄԲԿԱՀԱՐԸ

6 Հկտ

Լավ երեխա լինեի` կրկես գնալիս բոլոր երեխաների նման ապշած աչքերով կնայեի խելացի կենդանիներին, աղմկոտ ծաղրածուներին, հնարամիտ ակրոբատներին: Բայց ես նայում էի վերին օթյակին, այնտեղ, որտեղ նվագախումբն էր: Ավելի ճիշտ, ես ամբողջ ընթացքում նայում էի այդ նվագախմբի թմբկահարին: Երբ լարախաղացը պատրաստվում էր վտանգավոր ցատկ կատարել, թմբկահարն իր փայտիկներով սկսում էր արագ հարվածել և մեր սպասման տագնապը կրկնապատկվում էր: Երբ ծաղրածուն պիտի գլուխկոնծի տար, թմբկահարն ուժգին հարվածում էր ծնծղաներին և ծաղրածուի անհաջող անկումը դառնում էր ավելի զավեշտալի: Երբ հսկա փիղը կանգնում էր երկու ոտքերի վրա ու կնճիթը պարզում էր վեր, թմբկահարը հաղթական քայլերգ էր հնչեցնում և մեր զարմանքը լցվում էր հիացմունքով:
Ես սիրում էի թմբկահարին, քանի որ նա կրկեսի աշխարհը ներկում էր ամենակարևոր գույնով:

Հովիկ Չարխչյան29102011024

ՀՈՒՍԱՀԱՏ ԱՊՈԼԼՈՆԸ

10 Սպտ

Այգու ծառերի մեջ կանգնած բրոնզագույն Ապոլլոնի ներտերն այլևս ոչ մեկին չեն խոցում: Զգացմունքները խուսափում են ցավագին շփումներից, նրանք նախընտրում են լինել հեշտ, փոփոխական ու անկայուն: Սիրել, բայց առանց պարտքի գիտակցումի, նվիրվել, բայց վերապահումով, խոստանալ, սակայն չերդվել: Եվ ծառերի կատարներից վեր ու սաղարթներից ներքև թեթև ու թեթևամիտ սիրո երամները վետվետում են խղճի հանգստությամբ, քանի դեռ ծանր է Ապոլլոնի կապարճը և ոչ մի նետ այնտեղից այլևս դուրս չի գալու:

Հովիկ Չարխչյան

40145408_1892248980810425_784869517741260800_o

Չարխչյան. «Նիկոլը բարեկամս է, բայց ճշմարտությունն ավելի թանկ է»

10 Սպտ

Գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը, որը Հայաստանում իրականացված փոփոխությունների ջատագովն է, Sputnik Արմենիայի եթերում խոսում է ավագանու ընտրություններում «Քաղաքացիական պայմանագրի» ներկայացրած թեկնածուների մասին։

Ինչպես ընտրելու իրավունք ունեցող յուրաքանչյուր քաղաքացի` Հովիկ Չարխչյանն էլ մեկ ձայնի իրավունք ունի և ընտրելու է լավագույններից մեկին։
«Ես ինքս լինելով Հայաստանում ընթացող փոփոխությունների ջատագով` մեծ ցանկություն ունեի տեսնել, որ իմ նախընտրած քաղաքական ուժը կներկայանա արժանի թեկնածուով։ Այսինքն, եթե մեր երկրում փոփոխություններ ենք կատարում, որպեսզի վատ երկիրը վերածենք լավ երկրի, մենք պետք է մտածենք նաև մայրաքաղաքի մասին։ Բայց այն թեկնածուները, որոնց այսօր ներկայացնում է այդ քաղաքական ուժը, բոլորովին իմ սրտով չէ»,- ասում է նա։
Չարխչյանի խոսքով` լինել հեղափոխության ջատագով, չի նշանակում ֆանատիզմով վերաբերվել այն ամենին, ինչ կատարվում է։ Հեղափոխական ուժերին ընդունելը չի նշանակում, որ հեղափոխական ուժերն անսխալական են։
«Ցավոք, անցած ամիսների ընթացքում մենք սխալների ականատես դարձանք, դրանք արձանագրեցինք սրտացավությամբ, և շատ տեղին է հնչեցնել հայտնի արտահայտությունը. «Պլատոնը բարեկամս է, բայց ճշմարտությունն ավելի թանկ է»։ Այս նույն իմաստով` Նիկոլը բարեկամս է, բայց ճշմարտությունն ավելի թանկ է։ Ու ես պիտի ասեմ, որ նրա ընտրությունն այնքան էլ հաջող չէ, եթե չասեմ` շատ մեծ սխալ է»,- ասում է նա։
Չարխչյանը նշում է, որ խոսքը Հայկ Մարությանի և «Քաղաքացիական պայմանագրի»` ավագանու ընտրություններին ներկայացրած մի քանի թեկնածուների մասին է, որոնք, նրա խոսքով, կարծես թե պետք է բոլորովին մասնակից չլինեին քաղաքի կառավարման գործընթացներին։

Read more: https://armeniasputnik.am/radio/20180829/14142654/armenia-hovik-charxchyan-nikol-pashinyan-hayk-marutyan.html

3333333

%d bloggers like this: