Archive | ՊՈԵԶԻԱ RSS feed for this section

ՋՈՒԶԵՊՊԵ ՈՒՆԳԱՐԵՏՏԻ

13 Feb

ՆԵՐԲՈՂ

Սեր իմ, ջահելության խորհրդանիշ,
վերադարձիր երկիր` զարդարելու մեզ,
տարածվիր օրվա մեջ,
տարածվիր լեռներում,
և մի վերջին անգամ
ինձ հիացրու:
Եղիր ուղեկից,
շարժվիր լույսի հետքով
և գտիր նրան, որ տատրակի պես
մոլորվել է թփերում:
Սեր իմ, հեռու, լուսավոր,
ինձ ճնշում են տարիները եկող:

Բաց թողնելով ձեռնափայտը
հավատարիմ,
առանց զղջալու
կսահեմ խավարի մեջ:

Մահ- ցամաք գետ…
Մահ- քույր մոռացկոտ,
մի պաղ համբույրով
ինձ կդարձնես երազ:
Կընծայես քայլվածքդ,
և կշարունակվեմ`
առանց հետք թողնելու:
Կընծայես անսասան մի սիրտ,
կդարձնես անմեղ,
և չեմ ունենա
ոչ բարություն, ոչ միտք:
Փակված ուղեղով
կուղեկցեմ բոլորին
մի անհոդաբաշխ
երջանկության մեջ:

ԻՎԱՆ ԲՈՒՆԻՆ

12 Feb

ՃԱՄՓԱԲԱԺԱՆԻՆ

Հին, վայրի դաշտի ճամփաբաժանին
Մի սև ագռավ է թառել սև խաչին,
Աղբախոտն է նա դիտում իր թառից,
Ժանգոտ վահան է ընկած առաջին:

Մի գիր է գրված այնտեղ հին օրից,
Որից անցորդը սև լուր է առնում.
«Ով գնա գծած այս ճամփով ուղիղ,
Իմացիր, երբեք ետ չի դառնալու:

Թե աջով գնաս` դու ձիդ կկորցնես,
Մոլորյալ է նա, ով աջ է թեքվում,
Իսկ թե ձախ ճամփով գնալ դու փորձես,
Մահդ կգտնես օտար եզերքում»:

Հեռվում` շարվեշար շիրիմներ պառկած
Քնած հավիտյան քնով անցյալի,
Սատար եղիր ինձ, չարագույժ ագռավ,
Այս մութ ճամփեքին ուղեկից դառ ինձ:

Լքել եմ կղզին արքայադստեր,
Կապույտ ծովակը, խրճիթն ու այգին,
Դու անմահական ջուրը լոկ ինձ բեր,
Չեմ ուզում տիրել հեքիաթի հավքին:

Կեսօրն է ննջում, արահետներին`
Խոտերի միջից` նեխող ոսկորներ,
Երեք ճանապարհ մգլած ու դեղին,
Բայց ես չգիտեմ, թե ուղիս որն է:

Որտե՞ղ է ծիրը այս հարթավայրի,
Ո՞վ է խրտնեցնում ձիուս շարունակ,
Ո՞վ է ինձ կանչում ձայնով մարդկային
Կապույտ լռության այս երկրում ունայն:

Եվ մի՞թե ուրիշ ճանապարհ չկա,
Որ լինի առանց կորստյան ահի,
Գնայի հուշն ու հույսերս փրկված
Եվ ինձ ու ձիուս խլեի մահից:

Հովերն են շնչում վերին լռությամբ,
Ու մեռյալները քնել են խաղաղ,
Կախարդված վայրի այդ գեղեցկությամբ,
Ես խոնարհում եմ հայացքս ահա:

Կանչում է կյանքը խենթության խաղով,
Բայց խառնված է նա մահվան կանչին,
Իսկ ագռավը լուռ ու հանդիսավոր
Այսպես կիսարթուն թառել է խաչին:

Թարգմ. Հ. Թամրազյան

ԷԴՄՈՆ ԺԱԲԵՍ

10 Feb

Մի վստահիր նրանց, ով հռետորություն է անում ամբոխի առաջ` նրանց, ովքեր, խոսքը տեղ հասցնելու համար, համախոհների ամբոխի կարիք ունեն:
Նրանք քեզ դեմքով երբեք չեն ճանաչի:
Նրանք մեկեն իրենց տարեգրքերից ջնջում են քո տաղտկալի անունը՝
Գրչի մի շարժումով:
Արտահայտել մեզ պետք է մեն-միակը, սակայն որքան խոչընդոտներ, որպեսզի դա հաջողվի:
«Մի ափի երազանքը` մյուս ափն է»,- ասում էր նա:

* * *
— Ուսուցիչ,- դիմեց աշակերտը,- ես հանդուգն հարց ունեմ: Այդ պատճառով ամաչում եմ հարցնել: Ի՞նչ է իմաստունը:
— Իմաստունը նա է, ով վստահ է: Ոչինչը բովանդակում է Ամենայնը, ընդ որում, հարցապնդելով:
Նա է անհույս տգետ, ով չի գիտակցել այդ Ոչնչի պատրանքայնությունը:
Որպեսզի, օրինակ, պատկերացում կազմես ավազահատիկի մասին, դու պետք է նախևառաջ զննես մնացյալ ավազահատիկները, որոնցից այն չի զանազանվի` փորձել ընդգրկել ամբողջը` մի բուռ է` միակը առևանգելու ունայն ջանքով:
Ինչ հզոր է Ոչինչը, երբ պարզապես կենում է հանգստության մեջ:
Մենք հավիտյան չենք կարող անցնել արտահայտելիի դեգերող սահմանները:
Թշնամանքը աշխարհի և այլ մեկի հանդեպ, արդյո՞ք խավարի թանձրուկը չէ, որ խուլ է լույսի մշտատև կոչի հանդեպ:
«Ծիծաղելի փայտե սուսերիկը՝ ընդդեմ մենամարտի սրված դաշույնի»:

* * *
Ողջ կյանքը նրանք սպասում էին, այդ պատճառով չհասցրին ճանաչել իրենք իրենց:
Լավագույն դաշնակիցը նա է, ով, դեռևս քեզ մոտենալիս, արդեն լսում է սեփական քայլերում քոնի արձագանքները:
«Անընդհատ հեռանալով, դու ինձ ավելի ու ավելի ես մոտեցնում հենց ինձ»,- գրում էր մի իմաստուն:
«Մեզ հարազատացնում է թափառումը»:
Մտածելով ուրվագծել հորիզոնը, դու ծուղակ ես ստեղծում:
«Եթե նա քեզ հետ խոսում է ճշմարտության մասին, խոսքը տար գետի ջրի կողմը: Եթե նա խոսի գետի ջրի մասին, հարցրու, որտեղ է նա լողացել: Եթե նա ասի, թե որտեղ է լողացել, հարցրու, թե ինչ գույնի էր ջուրը: Եթե նա քեզ ասի ջրի գույնը, կեզրակացնես, որ նա միշտ հիմնվել է բացարձակի վրա, և կհասկանաս, թե ինչու էր քեզ ողջ կյանքում կրծում կասկածը»,- գրում էր իմաստունը:
Եվ այնուհետև` «Ճշմարտությունը Աստծո ձայնն է` հանդերձավորված ճշմարիտով և կասկածներով բոլորված»:
Արժե՞ արդյոք մահվանը պաղատել գթության համար, եթե մենք նախօրոք գիտենք, որ նրան չենք հանդիպելու:
«Մենք անբաժան ենք, քանզի խեղված ենք:
«Կնշանակի, մենք միայն մի ընտրություն ունենք` փոխվել կամ միավորվել»,- ասում էր նա:
Ընտրելը` իմ իրավունքն է:

Թարգմ. Վարդան ՖԵՐԵՇԵԹՅԱՆ

ԴԵՍԱՆԿԱ ՄԱՔՍԻՄՈՎԻՉ

10 Feb

ՄԻԱՅՆ ՀԱՎՔԵՐՆ ԻՆՁ ԱՐՁԱԳԱՆՔԵՑԻՆ

Երբ ամբողջ ձայնով օգնության էի ամենքին կանչում,
Միայն հավքերն ինձ արձագանքեցին
Եվ բարձունքներից իջան տագնապած…

Գուցե կարծեցին, թե տատրակն է դա
Գարնան մեջ թախծում,
Կամ ծիծեռնակն է տրտնջում այդպես,
Եվ կամ սարյակն է ճչում հուզմունքից…
Կամ գուցե բարի հավքերին թվաց,
Թե չար բազեն է մագիլներն իր սուր
Երգող թռչնակի մարմնի մեջ խրել:

Միայն հավքերն ինձ արձագանքեցին
Ու կրծքիս վրա իջան տագնապած
Ու իջան այնպես, ասես թե իջան
Այրվող բնի մեջ:
Գուցե կարծեցին, թե սիրտս իրոք
Թռչնակի ձագ է,
Որ մնացել է այրվող բնի մեջ…

ՅԱՆԻՍ ՌԻՑՈՍ

7 Feb

ՍԱՌՈՒՑՅԱԼ ԺԱՄ

Փակ են պատուհանները: Փակ են դռները:
Որտեղի՞ց է քամին մտնում տուն:
Փքվում են վարագույրները: Հոգնում են սավանները:
Անկյուններից վեր են խոյանում ծխնելույզները:
Մառանում ականջ է դնում փայտե ձին:
Սանդուղքի ամեն երրորդ աստիճանին ծառաներ են,
մարմարյա, մարած մոմակալներով:
Ինչ-որ մեկը բարձրանում է: Ինչ-որ մեկը իջնում է:

ԷԼԵԳԻԱ

Կեսբաժակ ջուր կա սեղանին: Շուրջը
հավաքվել են լռակյաց, նեղված իրերը-
թուղթ կտրելու դանակը, սանրը, լուցկին, մի գլանակ`
մոխրամանում ինքնիրեն ծխացող,
իսկ դրսում սպանված վայրի բադերի
փետուրները վեր քշող քամին է:

Թարգմ. Մերուժանի

ՎԻՍԼԱՎԱ ՇԻՄԲՈՐՍԿԱՅԱ

6 Feb

ԱՄԵՆ ԴԵՊՔՈՒՄ

Կարող էր կատարվել:
Պիտի որ կատարվեր:
Կատարվեր շուտ: Ուշ:
Մոտակայքում: Հեռվում:

Կատարվել է, բայց ոչ քեզ հետ:
Ազատվեց, քանզի առաջինն էր:
Ազատվեց, քանզի վերջինն էր:
Քանզի ինքն էր: Քանզի ժողովուրդն էր:
Քանզի անձրևն էր եկել: Քանզի ստվեր էր ընկել:
Քանզի եղանակն արևային էր:

Բարեբախտաբար, շուրջը անտառ էր:
Բարեբախտաբար, չկար ոչ մի ծառ:
Բարեբախտաբար` երկաթգիծ, հեծան, արգելակ,
խոռոչ, շրջադարձ, միլիմետր, ակնթարթ…
Բարեբախտաբար, ձողիկը լողում էր ջրի երեսին:

Արդյունքում քանի որ, չնայած, և, սակայն:
Դժվար է ասել, եթե ձեռքը, ոտքը,
մի քայլի վրա, մի մազից կախված,
հանգամանքների բերումով:
Եվ այսպես` գոյություն ունե՞ս:
Խնայված մի ակնթարթո՞վ:
Ուռկանը միակն էր, և դու` նրա մեջ էի՞ր:
Չեմ կարող հիանալ, լռել այդ մասին:
Լսիր,
թե ինձ համար
ինչպես է տրոփում քո սիրտը:

ԼԵՈՆ- ՊՈԼ ՖԱՐԳ

5 Feb

Այն ժամանակից ի վեր միշտ կա ճակատումս և ինձ ցավ է պատճառում,
Գունաթափ, բորակից կարծրացած ու թթված, ինչպես սարդոստայն, որ կախվում է նկուղում,
Արցունքի մի քող միշտ պատրաստ է ընկնելու աչքերիցս:
Ես այլևս չեմ համարձակվում շարժել այտս. ամենափոքր ցոլական շարժումը, փոքրագույն ջղակծկումը
Վերջանում է արցունքներով:
Թե մոռանամ մի վայրկյան իմ վիշտը,
Հանկարծ, պողոտայի մեջտեղում, ծառերի սվսվոցի մեջ,
Փողոցի բազմության, կայարանի անձկության մեջ,
Հին բարեկամի ձեռքում, որ խոսում է մեղմորեն,
Կամ մի հեռավոր հեծեծանքի մեջ,
Մի ապտակի շառաչյունում, որ ցուրտ է սփռում սրահներում,
Կամ խոհանոցային հոտի մեջ, մի երեկո,
Որ հիշեցնում է անցած մի լռություն սեղանի շուրջը…
Ամենաչնչին բանի պատճառով
Կամ ինչպես Աստծո մատի մի հարված մի մոխրի վրա,
Նա հարություն է առնում: Եվ սուրն է մերկացնում: Եվ ինձ խոցում է անտեսանելի մարտից եկած մահացու հարվածով.
Նույնպես ուժեղ, ինչպես աղետն է պայթեցնում թունելը,
Նույնպես ծանր, ինչպես ծովային շեղբն է հարվածում ծովին,
Նույնպես բարձր, ինչպես հրաբուխն է իր սիրտը մխրճում աստղերի մեջ:
Ես քեզ կթողնեի, կգնայի` քեզ չվերադարձնելով ոչինչ
Այն ամենից, ինչ դու դրել էիր սրտիս մեջ:
Եվ ես հոգնեցրել էի քեզ ինձնով, և դու ինձ լքեցիր,
Եվ պետք եղավ ամառվա այս գիշերը, որպեսզի հասկանայի…
Գթություն… Ես ուզում էի… Ես չիմացա… Թողություն, ծնկի եմ գալիս, թողություն…
Թող ես փլուզվեմ վերջապես, խղճուկ ոսկրակույտ, որ փլվում է, օ,
Գործիքների խղճուկ պարկ, որից կյանքն ազատվում է ուսի մի հարվածով մի անկյունում
Ախ, ես ձեզ տեսնում եմ, սիրելիներս: Հայր իմ, ես տեսնում եմ քեզ: Ես միշտ տեսնելու եմ քեզ մահճակալիդ վրա մեկնված,
Արդար ու մաքուր Տիրոջ առաջ, ինչպես քո ջահել ժամանակ,
Խելամիտ, ինչպես նավահանգստում խարիսխ գցած նավը, առագաստները իջեցրած, լույսերը հանգցրած,
Քո խորհրդավոր ժպիտով, բռնազբոսիկ, ընդմիշտ ամուր, հպարտ քո գաղտնիքով, վեհ քո վաստակով,
Տանջված, լուսե մատներով, ամբողջ օրվա ընթացքում բարակած ու կարծրացած,
Ծաղիկներով, որ քաղել էին քեզ համար պատշգամբից,
Մինչդեռ թշվառական մի երգ էր լացում արհեստանոցների տանիքի վերևից, մի բակում,
Եվ որ Մահվան թմբկահարները բացում ու փակում էին դռները:

ԾԱՂԿԱԹԵՐԹԵՐ

4 Feb

Ծաղկաթերթերը ընկել են վաղուց զգեստների պես`
Լույսին պարզելով մերկ ստինքները մանկասեր ծառի:
Սե՜ր իմ, շուտ եկար, բայց աղաչում եմ` արդեն չշտապես,
Թող հագնվելդ հորովելի պես մի քիչ երկարի:

Ես կախաղանն եմ սիրում ի ծնե քնքուշ հիացքի,-
Տաք թուլությունը թող երկարորեն բռնանա վրաս:
Գեղեցկությունդ երկնային դեղ է սրտի ու աչքի,-
Ա՜խ, գոնե այսօր թող ուշ այցելի հուշը դեռահաս…

Սե՜ր իմ, դու գիտես, որ ոչինչ այստեղ չի մնում կիսատ,-
Ժամը չի կանգնի, թեկուզ մանյակով թևերը կապես:
Նվաճված երկինքն, ինչքան էլ մոտիկ, անորոշ է շատ,
Քանզի չգիտես` դու գրավե՞լ ես նրան իսկապես…

Մեր ամենամեծ տառապյալն էլի Սերն է վշտափեշ,
Ինչի՜ ձև ու համ նա չի ընդունել բյուր ու մի տարի:
Սե՜ր իմ, դու կերթաս, բայց աղերսու՜մ եմ` հիմա չշտապես.
Թող հագնվելդ պատարագի պես մի քիչ երկարի…

 

ՄՀԵՐ ԲԵԺԱՆՅԱՆ

ՊՈԼ ԿԼՈԴԵԼ

3 Feb

ՀԵՆՑ ԿՅԱՆՔԸ
(հատված)

Երկար և ծխացող լռությունից հետո,
Բազում օրեր ծուխ ու աղմուկից անվերջ ծխացող քաղաքների
ահռլի լռությունից հետո,
Շնչառությունը հերկվող հողի և հևքը ոսկեզօծ մեծ քաղաքների,
Հանկարծ նորից Հոգին, հանկարծ շոինչը նորից,
Հանկարծ խուլ բաբախյունը սրտի, հանկարծ խոսքը տրված,
հանկարծ շունչը հոգու, վայրկենական հափշտակությունը,
Հոգու տիրապետությունը հանկարծ:
Ինչպես մթնամած երկնքում, երբ դեռ չի ճայթել կայծակի շանթն առաջին,
Հանկարծ Զևսի քամին պտտահողմի մեջ
հարդն ու փոշին խառնած գյուղի բոլոր լվացքներին:

Տեր իմ, դու որ սկզբում բաժանեցիր բարձրյալ ջրերը ստորին ջրերից,
Եվ այդ ջրերը, որ ասում եմ, դարձյալ բաժանեցիր`
զատելով խոնավասույզ ջրերից,
Անջրդին, ինչպես երեխան` մայրական մարմնից արգավանդ,
Հողը բորբ-կաթոգին, քնքուշ-շերտադարս ու սնված կաթով անձրևի,
Եվ որ ցավի ժամանակ, ինչպես արարման օրը,
քո ամենակարող ձեռքով վերցնում ես
Մարդկային կավանյութը, և ամենուստ ցայտում է հոգին
քո մատների արանքներից,
Նորից երկրային երկարաձիգ ճամփաներից հետո,
Ահավասիկ Ներբողը, ահա այս մեծագույն և նորընծա Ներբողը տրվում է քեզ,
Բնավ ոչ իբրև սկսվող մի բան, այլ կամաց-կամաց, ինչպես ծովը առկա,
Ծովը մարդկային բոլոր խոսքերի, որի մակերեսն առանձին տեղերում
ճանաչվում է մշուշի տակից ելնող մի շնչով
կամ մայրապետ լուսնի խաթուն ցոլանքով…

… Ոչ նավազը,
Ոչ Ձուկը, որ մի այլ ուտվելիք ձուկ է hմայում,
քարշ տալիս իր ետևից, այլ հենց բանը, և ամբողջ տակառը, և կենդանի երակը,
Եվ հենց ջուրը, և տարրը հենց:
Խաղեր եմ անում, հրճվում:
Ես կիսում եմ ազատությունը ամենագո ծովի:
Ջուրը
Միշտ գալիս է վերագտնելու ջրին,
Կազմելու միասնական մի կաթիլ:
Եթե ես ծով լինեի` միլիարդավոր ձեռքերով խաչված
նրա երկու մայրցամաքներին,
Ամբողջ որովայնով զգայի ձգող ուժը երկնքի և անշարժ արևի,
ինչպես վառվող պատրույգը բուժապուլիկի տակ,
Իմանալով սեփական քանակս,
Այս ես եմ, կրակում եմ, կանչում եմ բոլոր արմատներս, Գանգեսը, Միսսիսիպին,
Օրենքի խիտ մազափունջը, Հռենոսի երկար թելը, Նեղոսն իր կրկնակի բուշտերով,
Եվ գիշերային առյուծը լակող, և ճահիճները,
և ստորգետնյա տիղմերը, և կլոր սիրտը, որ լի է մարդկանցով,
որոնք իրենց պահն են ապրում:
Ոչ թե ծովը, այլ ես եմ հոգին, և ինչպես ջուրը
Ջրին, հոգին գտնում է հոգուն,
Հոգին, գաղտնի շունչը,
Հոգին արարիչ, որ ծիծաղեցնում է, կյանքի հոգին
և թոքային մեծ շնչառությունը, հոգու ազատ արձակումը,
Որ խուտուտ է տալիս, արբեցնում է և ծիծաղեցնում:
Օ, սա առավել քան կենդանի է և աշխույժ, ցամաքում մնալու վախ չկա:
Որքան ավելի եմ խրվում հեռվում, այնքան ավելի անհաղթահարելի է դառնում
անդունդի առաձգականությունը…

Թարգմ. Աննա Հակոբյան

ԼՅՈՒՔ ԲԵՐԻՄՈՆ

2 Feb

ԱՅԴ ՏԱՐԻ

Այդ տարի ես գրում էի պոեմներ սիրո մասին,
Դու գեղեցիկ էիր,
Աշունն այնքան գեղեցիկ էր,
Մարդիկ էին մեռնում քաղաքում, լինչված`իրենց մաշկի գույնի պատճառով,
Բայց դու այնքան էիր գեղեցիկ,
Եվ դու այնքան լավ էիր սարսռում սիրուց:
Օգնականները փայտ էին կուտակում
քավիչ ու անհրաժեշտ խարույկների համար,
Ամենուր, Պուշկա-Ռեկայից մինչև Զենագա շնչող էակին
սիրում էին քարից էլ քիչ:
Արևի կանաչ հորձանքները ապակիացնում էին ավազները,
Դու գեղեցիկ էիր,
Ես գրում էի պոեմներ:
Ես ապրում էի կեսգիշերներ կրկին վառելու քո աչքերը,
Քո երկարավուն աչքերը, ավելի դողդողացող,
քան իմ մանկության երկրի բարդիների սաղարթները,
Ավելի ուժեղ, քան լույսը,
Ավելի մեղմ, քան Արաբիայի ջրերը,
երբ հրաշքով առվահոսում են թարմության մեջ:
Քո կանաչ աչքերը դատարկված սիրո մեջ,
Մերթ կենդանի, մերթ հանգած,
Ինչպես հուշարձանների սարսափած աչքերը,
երբ մի լուսարձակ հասնում է նրանց:
Մարդիկ էին մեռնում արյան մեջ, կամաց-կամաց,
Ես գրում էի պոեմներ:
Անձրևներն այդ տարի այնքան մեղմ են եղել,
Ծառերի կեղևը` այնքան նուրբ,
Ինձ հերիքում էր քո ձեռքը վերջապես հասկանալու գաղտնիքը:
Մահը հեծկլտանքներով տպվում էր
աշխարհի նշանավոր թերթերի հեռագրամեքենաների վրա:
Երեկոն իջնում էր,
Մարդկանց արյունը հոխորտում էր, ինչպես հեղեղն է որոտում,
Ես լսում էի ամեն ինչ, ես գիտեի ամեն ինչ,
ես ուտում էի քո ճիչը ինձ լռեցնելու համար,
Ես արյունոտվում էի և փայլում` միայնակ, համր, համակերպված,
Ես սիրո մասին պոեմներ էի գրում
հրդեհների չբավականացնող, աղոտ լույսի ներքո,
Անձրևի ներքո, որ հոսում էր մեղմորեն,
Աշնանը, որ այնքան գեղեցիկ էր,
Սիրո քո սարսռոցի արձագանքներում,
Միշտ ավելի խռպոտ,
Միշտ ավելի խորքում,
Սիրո, ատելության և վրա հասնող ձմեռվա սարսափելի մենակության մեջ,
Մահվան առջև կավով լեցուն ձեռքերով,
Մահն առանց անտառների,
Առանց դանակի,
Ուժեղ ու մերկ, ինչպես քո մեջքը,
Ինչպես և քո ճիչը
Աշնան մեջ, որ գեղեցիկ է այնքան,
Անձրևի մեջ, որ հոսում է,
Ամեն ինչի վերջի և ուրիշ բանի սկզբի մեջ,
Հազար ու հազար տարվա մեջ, իմ սեր,
Երբ մեզանից հետո թողած կլինենք արշալույսի այս հրաշագործությունը,
Թրջված վայրի աղավնիների այս թռիչքը ամռան վրայով,
որը մոտ է վերջանալուն:

Թարգմ. Աննա Հակոբյան

ԿԱՄԻԼԼՈ ՍԲԱՐԲԱՐՈ

30 Jan

* * *
Աղջիկը վազում է
ծառերի միջով:
Իր ուսերին
մի ծանրություն ունի միայն`
ալ ժապավեն և ոսկե ծամ:

Ու երգի պես սիրուն-թեթև
անցնում է այս ծառուղով
և ժպտում է, քանզի գիտե,
որ իրենից ավելի մեծ
հարստություն
երազում չի տեղավորվի:

Մենք, որ բառից բացի չունենք
ուրիշ ոչ մի հարստություն,
ոչ ժապավեն և ոչ էլ հույս,
որ գումարվի սրտի հևքին,
պիտի այսպես լուռ համբերենք,
մինչև լցվենք բերնեբերան
մեր ունեցած հարստությամբ:

Թարգմ. Գ. Բաղդասարյան

ԽՈՒԱՆՆԱ ԴԵ ԻԲԱՐԲՈՒՐՈՒ

29 Jan

Սպասում

Օ, վուշ, հասունացիր, որ ես սավան գործեմ,
Իմ սիրածը հեռվից ինձ մոտ պիտի դառնա,
Այդ սավանի վրա հանգիստ առնի թող նա,
Եվ կոպերը հոգնած թող քնքշորեն գոցվեն:

Օ, վարդ, վերև պարզիր քո բոցերը թաքուն,
Թող թերթիկները քո արևի տակ ժպտան,
Շնչառությունն իրենց, իրենց բույրը թող տան
Սիրեցյալիս, երբ նա հեռուներից գա տուն:

Սիրո դարբնոցներում թող շղթաներ կռեն,
Սիրո ոսկե շղթա և անկշիռ կապանք,
Թող չգնա ինձնից իմ սիրեցյալը թանկ,
Թող ես գրկեմ նրան ու քնքշորեն լռեմ:

Կակաչներով պիտի ես զարդարեմ այգիս,
Որ ճամփաները հին էլ չկանչեն նրան…
Կիրք իմ, նրան կապիր` ամուր, պարան- պարան,
Քնքշություն իմ, շան պես դռան առաջ պառկիր…

Թարգմ. Վ. Դավթյան

ՇԱՌԼ ԱԶՆԱՎՈՒՐ

26 Jan

ՊԱՐԶ Է, ՍԻՐՈՒՄ ԵՄ ՔԵԶ

Եթե սոսկում եմ ես, որ էլ քեզ չեմ տեսնի,
Եթե անմիտ կյանքն է ուղեղիս մեջ զնգում,
Եթե ամբողջ գիշեր խենթանում եմ անքուն,
Եթե կասկածն է սև ճմլում սիրտս գաղտնի,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ:

Եթե քո մասին եմ ես մտածում հավետ,
Եթե կուռքն ես օրվա երազներիս բոսոր,
Եթե իմ մարմինն է վառվում մարմնիդ բոցով,
Եթե տագնապում եմ, թե խաղում ես ինձ հետ,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ:

Եթե քեզ տեսնելիս զգում եմ դող ու ցուրտ,
Կտրվում է շունչս, և արյունս սառում,
Եթե խորունկ վիշտն է նվազեցնում հեռուն
Եվ այն ցավը, որ մերթ պատճառում ես անփույթ,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ:

Եթե վիճում են իմ սիրտն ու միտքը անվերջ,
Կորած քսան տարիս քեզնով եմ ետ բերում,
Եթե հերիք է ինձ մերթ նայվածքդ հեռու,
Որ լավագույն օրվա հույսն է ծնում իմ մեջ,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ:

Եթե խորհում եմ, թե վերջը սկիզբ է գուցե,
Եվ մորմոքում, որ դու անտարբեր ես այնքան,
Եթե սիրո խոսքերը տառապում են անձայն,
Քանզի արգելված է նրանց տալ ձայն ու ձև,
Պարզ է, սիրում եմ քեզ,
Պարզ է սե՛րս խորունկ:

ՉԻԿԱՅԱ ՈՒ ԹԱՄՍԻ

24 Jan

LARGO
Ինձ թունավորում են
Անբարո երգերը
Մաշված քաղաքավարությունը
Թուլակուրծք աղջիկները
Քաղաքների անունները
Ինձ թունավորում են:

Ինձ վհատեցնում են
Այս թախծոտ երկինքը
Չդադարող անձրևը
Տաղտկալի իմ ձայնը
Ինձ վհատեցնում է:

Ինձ վրդովեցնում է
Ջրի այս ամայությունը
Հիշողության այս անզորությունը
Գույների խեղճությունը
Մոռացության անօգությունը
Իմ կոշտացած ձեռքերը
Ինձ վրդովեցնում են:

Ինձ ապշեցնում է
Օրվա դանդաղկոտությունը
Պեյզաժների թախծոտությունը
Իմ անընդունելի արտաքինը
Ծխացող ծղոտը
Իմ չկայացած ճակատագիրը
Ինձ ապշեցնում է:

Թարգմանությունը` Մերուժանի

ՊՈԼ ՎԵՌԼԵՆ

23 Jan

ԿԻՆ ԵՎ ԿԱՏՈՒ

Խաղում էր նա իր կատվի հետ.
Ինչ տեսարան տարօրինակ.
Խավարի մեջ ցոլում էր մերթ
Ճերմակ մի ձեռք, մի թաթ ճերմակ:

Նենգ կենդանին քաշում էր ետ,
Թաքցնում սև թաթմանի տակ
Իր ագաթև ու նրբակերտ
Ճանկերը սուր, հատու դանակ:

Կինն էլ սիրով սուտ ու պատիր
Թաքցընում էր ճանկերը իր.
Բայց անթաքուստ էր Սատանան:

Եվ սենյակի խոր խավարում,
Ուր նա խնդում էր բարձրաձայն,
Ֆոսֆորե չորս կետ էր վառվում:

Թարգմ. Հ. Բախչինյան

ՖԻԼԼԻՊ ԷԼԵԲԵ

23 Jan

Ջազ
Տարագիրների կախարդական հեքիաթ
Աֆրիկայի անառակ որդիների հեքիաթ

Ջազ
Դյութական տեսիլքներ
Վախ վաղվա օրվա հանդեպ
Ծածուկ կարոտաբաղձություն

Ջազ
Սևամորթ ստրուկների ապստամբություն
Ընդդեմ վշտերի ու տանջանքների

Ջազ
Սև պոեզիա
Սպիտակ քաղաքակրթության
Արգանդում

Ջազ
Նեգրական ռիթմեր
Տրոպիկական թավ ձայներ
Հեռավոր Աֆրիկայի բողոք

Ջազ
Պայքարի վաղեմություն
Շրջապատող աշխարհի դեմ
Չարի դաժան ուժերի դեմ:

Ջազ
Սև ժողովուրդների կատաղություն
Նրա միամտություն
Կենսականություն ու երկչոտություն

Ջազ
Կարմիր ու սև
Հնդկացի ու աֆրիկացի ցեղերի
Արհամարհված արվեստ

Ջազ
Մարմնավորում մեր հոգու:

ՎԵՐՋԻԼ ԹԵՈԴՈՐԵՍԿՈՒ

22 Jan

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ ԴԱՐՁՐԵՔ

Ուշադրություն դարձրեք
անտարբեր մի անցեք նրա կողքից:
Նա ունի, ինչպես որ հարկն է`
երկու ձեռք,
երկու աչք,
որոնց ներքին ապրումները
արտահայտվում են ոչ ավելի մեծ չափով,
քան մարդկանց մեծ մասի մոտ,
բայց դեմքի ջղերում
պահպանվել են տառապյալի ծիծաղի ցնցումները:

Ուշադրություն դարձրեք,
նա նման է կամ առյուծի` վիհից հրաշքով փրկված,
կամ երկրաշարժից հետո անսասան
մի բաստիոնի,
կամ այն պարողին, որը փողոցն է անցնում`
դոփելով փայտե իր ոտքով:

ՌԱԲԻՆԴՐԱՆԱԹ ԹԱԳՈՐ

9 Jan

ՊԱՐՏԻԶՊԱՆԸ
Օրը դեռ չի վերջացել, շուկան դեռ չի փակվել, շուկան գետի եզերքին:
Ես կարծում էի, թե ժամանակս ապարդյուն անցավ և կորավ վերջին հույսն իմ:
Բայց ո՛չ, եղբա՛յր իմ, դեռ էլի մի բան մնացել է մոտս:
Բախտն ինձ հիմնովին դեռ չի կողոպտել:

Առևտուրը վերջացավ:
Երկու կողմից էլ հաշվարկը պարզ է: Արդ, ժամանակն է, որ ես տուն գնամ:
Հը՛, դռնապան, հա՞րկ ես պահանջում:
Մի վախեցիր, մա՛րդ, դեռ էլի մի բան մնացել է մոտս:
Բախտն ինձ հիմնովին դեռ չի կողոպտել:

Քամու օրորը փոթորկով է սպառնում, և արևմուտքում կուտակվող ամպերը լավ բան չեն գուշակում:
Խաղաղ ջրերը սպասում են հողմին:
Շտապում եմ անցնել գետը` քանի գիշերը վրա չի հասել:
Հը՛, լաստավար, քեզ պետք է վճարեմ:
Ա՛ռ, եղբա՛յրս, դեռ էլի մի բան մնացել է մոտս:
Բախտն ինձ հիմնովին դեռ չի կողոպտել:

Ճանապարհի եզրին, ծառի տակ նստած է մուրացկանը: Ավա՜ղ, նա երկչոտ հույսով նայում է դեմքիս:
Նա կարծում է, թե այսօրվա գործով հարստացել եմ:
Այո՛, իմ եղբայր, դեռ էլի մի բան մնացել է մոտս:
Բախտն ինձ հիմնովին դեռ չի կողոպտել:

Գիշերն ավելի է մթնում, ճամփան դատարկվում է: Լուսատտիկներն առկայծում են թփերում:
Ո՞վ ես դու, որ գաղտագողի, անշշուկ քայլերով հետևում ես ինձ:
Գիտե՛մ, գիտեմ — դու ուզում ես հափշտակել ամբողջ վաստակս: Ես քեզ չեմ հուսախաբի:
Որովհետև դեռ էլի մի բան մնացել է մոտս:
Բախտն ինձ հիմնովին դեռ չի կողոպտել:

Կես-գիշերին տուն եմ գալիս դատարկ ձեռքերով:
Անքուն ու տագնապալի աչքերով դու անհամբեր սպասում ես ինձ իմ դռան մոտ:
Երկչոտ թռչունի պես դու գիրկս ես ընկնում, կրքոտ, անզուսպ սիրով:
Ա՜խ, աստված, այո՛, այո՛, ես դեռ շատ բան ունեմ:
Բախտն ինձ հիմնովին դեռ չի կողոպտել:

ՍԵՎԱԿԻ ԱՆՏԻՊ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆԸ

7 Jan

ԱՆՑՈՂԻԿ ՄՆԱՅՆՈՒԹՅՈՒՆ

Եվ ինչի՞ց, տեր Աստված, ինչի՞ց է,
Մարդիկ են երբ ծնվում` լալիս են,
Ծաղիկներն են բացվում` բուրում են:
Եվ ինչի՞ց, տեր Աստված, ինչի՞ց է…
Մենք նաև չենք ծնվել որոշմամբ
Ու ոչ էլ որոշմամբ մեծացել:
Էլ ինչու՞ տառապենք որոշմամբ:
Եվ ովքե՞ր, և ո՞վ է որոշում…
Չեմ իշխել-հանդգնել ասելու,
Բայց հիմա հանդգնեմ և ասեմ,
Որ նույնիսկ մեռնելու համար էլ
Նախ ապրել, ապրել է հարկավոր…
Եվ այդ ի՞նչ կստացվի, եթե միշտ
Քաղցի դեմ ես տամ քեզ ինչ-որ դեղ
Եվ առնեմ ձեռքիցդ դրա տեղ
Կարագած ու մեղրած քո հացը…
Եվ թեպետ դժվար է կռահել
Վախճանը լավ գրքի
Ու վերջը վատ կյանքի,
Եվ թեպետ առայժմ լոկ ներկան է ներկա,
Մնացած ամեն ինչ բացակա-բացակա,
Բայց մեկ է,
Շարունակ այսպես չի գնալու,
Սիրելիս, այսպես չի մնալու:
Սիրելիս, հասկացիր վերջապես
Ու տես, որ… հանկարծ ուշ չլինի…

ՊԱՐՈՒՅՐ ՍԵՎԱԿ

20. 3. 64 թ. Դիլիջան

ԺԱԿ ՊՐԵՎԵՐ

26 Dec

ԾԱՂԿԻ ԽԱՆՈՒԹ
Մի մարդ մտավ խանութ
եւ ընտրեց ծաղիկ
ծաղկավաճառը ծրարեց ծաղիկները
ձեռքը գրպանը տարավ մարդը
որ փող հանի
փող որ ծաղկի համար վճարի
բայց նույն պահին
հանկարծ
ձեռքը տարավ սրտին ու ընկավ եւ նույն պահին
փողն ընկավ գետնին
ու ծաղիկներն ընկան
այդ նույն պահին
երբ ընկավ մարդը
փողը
ու ծաղկավաճառը մնացին տեղում
գլորվող փողի
թոշնող ծաղկի մեռնող մարդու հետ
անկասկած
տխուր է այս բոլորը
եւ պետք էր
որ ծաղկավաճառը մի բան աներ
բայց նա չգիտի թե ինչ անի
նա չգիտի
թե ինչից սկսի:

Որքան հոգսեր կան
այս մեռնող մարդու
այս թոշնող ծաղկի
եւ այս փողի
այս գլորվող փողի հետ
որ գլորվում է անվերջ:

***

Ես չեմ երգում
ես ծաղիկ եմ տեսնում
ես չեմ ծիծաղում
ես գինի եմ խմում
ես չեմ լալիս
սերն է ինձ լքում:

ԾԱՂԿԵՓՈՒՆՋ
Ի՞նչ ես անում, փոքրի՛կ աղջիկ,
այդ թարմ փնջած ծաղիկերով.
ի՞նչ ես անում, ջահե՛լ աղջիկ,
այդ չորացած ծաղիկներով.
ի՞նչ եք անում, չքնա՛ղ տիկին,
ծաղիկներով այդ թառամած.
ի՞նչ եք անում, պառավա՛ծ կին,
ծաղիկնեով՝ մեռած, դեղին…
— Ես սպասում եմ հաղթողին:

ՎԻՃԱԿԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ

Map

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 4,914 other followers

%d bloggers like this: