Պահոց | ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ RSS feed for this section

ԻՍԿ ՆՐԱՆ ՈՉ ՈՔ ՉԷՐ ՀԱՎԱՏՈՒՄ

18 Նյմ

Կյանքի վերջին տարիներին Էռնեստ Հեմինգուեյը դարձել էր խիստ նյարդային, ընկճված: Նա հարազատներին ու ընկերներին վստահեցնում էր, որ իրեն ամեն քայլափոխի հետևում են ՀԴԲ-ի գործակալները: Մի քանի անգամ գրողին բուժվելու տարան հոգեբուժական կլինիկա, որտեղից նա դարձյալ զանգահարում էր ծանոթներին ու պնդում, որ իր հիվանդասենյալում գաղտնալսող սարքեր են տեղադրված և բոլոր զրույցները լսվում են: Էլեկտրաշոկի ազդեցության տակ Հեմինգուեյն ի վերջո կորցրեց ստեղծագործելու ունակությունը և այլևս չէր կարողանում մտքերը ձևակերպել այնպես, ինչպես անում էր նախկինում: 1961 թվականի հուլիսի 2-ին նա ինքնասպան եղավ:
Մի քանի տասնամյակ հետո ՀԴԲ-ին հատուկ հարցում կատարվեց Հեմինգուեյի գործի առնչությամբ: Հարցմանն ի պատասխան Դաշնային Բյուրոյից հայտնեցին, որ այո, գաղտնալումներ և հետապնդումներ իրոք եղել են, այդ թվում և հոգեբուժարանում: Պատճառն այն էր, որ իշխանություններին կասկածելի էր թվացել գրողի ակտիվությունը Կուբայում:

EH-C6226D

ԻՆՉՈՒ ԷՐ ՄԵՐԿԱՑԵԼ

18 Նյմ

Ռեպինի «Զապորոժցիները» հայտնի կտավում, որտեղ հերոսները նամակ են գրում թուրք սուլթանին, սեղանի մոտ նստած տղամարդը մինչև գոտկատեղ մերկ է, թեև մյուսները բավականին տաք են հագնված: Առաջին հայացքից կարելի է կարծել, թե նկարիչը ցանկացել է պատկերել մարտիկի առնականությունը, մինչդեռ իրական շարժառիթն այլ է: Բանն այն է, որ նամակ գրելուց առաջ զապորոժցիները թղթախաղով էին զբաղված: Խաղաթղթերի կապուկը կարող եք տեսնել սեղանին, նույն տղամարդու դիմաց: Իսկ այդ խաղում մարդը մերկանում էր կամ այն պատճառով, որ տանուլ էր տվել հագուստը, կամ նրան կասկածում էին անազնիվ խաղի մեջ և ստիպել էին մերկանալ, որ թևքերում կամ զգեստի տակ խաղաթուղթ չպահի:

repin-zaporozhcy+

ՍԵՓԱԿԱՆ ՄԱՇԿԻ ՎՐԱ

8 Նյմ

Ամերիկացի գրող Չակ Պալանիկը մի անգամ հանգստանում էր բնության գրկում: Ստացվեց այնպես, որ նա վեճի բռնվեց մոտակայքում հանգստացողների հետ, և նրան մի լավ ծեծեցին: Կապտուկներով և այտուցված դեմքով նա վերադարձավ աշխատավայր ու նկատեց, որ գործընկերներից ոչ ոք չի հարցնում, թե ինչ է պատահել: Հենց այդ ժամանակ էլ նրա գլխում ծնվեցին «Մարտական ակումբ» վեպը գրելու գաղափարն ու սյուժեն: Վեպի վրա աշխատելու ընթացքում Պալանիկը ևս մի քանի անգամ փողոցային կռիվներ հրահրեց, որ սեփական մաշկի վրա զգա իր հերոսների ապրումները:

a96998d562e09a80d621fbef3d23e642

ԹԵՅԻ ԵՎ ՍՈՒՐՃԻ ՎԵՃԸ

8 Նյմ

Շվեդիայի թագավոր Գուստավ Երրորդը մի անգամ որոշեց անձամբ ստուգել, թե ինչն է մարդու համար ավելի վնասակար` սուրճը, թե՞ թեյը: Այդ փորձի համար ընտրեցին երկվորյակ եղբայրների, որոնք մահվան էին դատապարտվել: Մեկին օրը երեք անգամ մեծ բաժակով թեյ էին տալիս, մյուսին` սուրճ:
Թագավորն ինքը չապրեց այնքան, որ տեսներ փորձի ավարտը: Իսկ երկվորյակները երկար ապրեցին, թեև առաջինը մահացավ թեյ խմողը: Նա 83 տարեկան էր:

259fed025d8fc27b00e44d1e8447cdba

ՀԵՄԻՆԳՈՒԵՅԻ ԿԱՏՈՒՆԵՐԸ

8 Նյմ

Էռնեստ Հեմինգուեյը կատուների հանդեպ թուլություն ուներ և նրա տանը միշտ կարելի էր հանդիպել մի քանի փափկամազ փիսիկների: Մի անգամ ծանոթներից մեկը նրան յուրահատուկ նվեր բերեց` Ձյունիկ անունով կատվին: Սա գենետիկական մուտացիայի արդյունքում թաթի վրա մի ավելորդ մատ ուներ: Գրողը շատ սիրեց նրան ու մինչև կյանքի վերջ չբաժանվեց:
Այսօր Հեմինգուեյի տուն-թանգարանի տարածքում ավելի քան 50 կատուներ են ապրում, որոնք Ձյունիկի ժառանգներն են և դարձյալ ավելորդ մատներ ունեն: Ասում են, որ այստեղ այցելող զբոսաշրջիկների որոշ հատված գալիս է առաջին հերթին կատուներին տեսնելու:

55

ՆԱԽՆԱԿԱՆ ՏԱՐԲԵՐԱԿԸ

8 Նյմ

Ինչպես հայտնի է, ռոբոտ բառի հեղինակը չեխ գրող Կարել Չապեկն է, որն իր պիեսներից մեկում այդպես անվանեց մարդանման մեխանիզմին: Բայց պարզվում է, որ ռոբոտին մենք այսօր կարող էինք անվանել բոլորովին այլ կերպ, եթե Չապեկը հավատարիմ մնար նախնական տարբերակին: Իսկ սկզբնապես նա օգտագործել էր լաբոր բառը (լատիներեն «labor»` աշխատանք բառից): Հետո նրան այդ բառը դուր չեկավ և իր եղբոր` Իոսիֆի խորհրդով վերանվանեց ռոբոտ: Ի դեպ, չեխերենում «robota» նշանակում է ոչ թե պարզապես աշխատանք, այլ տաժանակիր աշխատանք:

Aleqsander-makedonaci

ՎԱՆ ԳՈԳԻ ԳԱԼԱՐՆԵՐԸ

22 Հկտ

Մաթեմատիկոսները, ուսումնասիրելով Վան Գոգի հանրահայտ կտավներից մի քանիսը, հանգել են այն հետևության, որ այդ նկարներում պատկերված ալիքային գալարումները բավականին ճշգրտորեն վերարտադրում են աչքի համար անտեսանելի օդի տուրբուլենտ հոսանքները: Դա արտահայտվում է հատկապես այն բանում, որ կտավների վրա մեծ կամ փոքր պայծառությամբ կետերը կհամապատասխանեն հոսանքի արագության կոորդինատների կետերին, եթե կատարվի տուրբուլենտության մաթեմատիկական մոդելավորում: Սրա հետ մեկտեղ գիտնականները նշում են, որ ինչպես այդ կտավները, այնպես էլ հայտնի «Աստղազարդ երկինքը» Վան Գոգը ստեղծել է հոգեկան անհավասարակշիռ վիճակում:

noch(18)__8dr2nc3

ԿՈՆՖԵՏԸ ՍԵՆՏԱՈՒՄ

22 Հկտ

1965 թվականին ԱՄՆ Սենատի անդամ ընտրված Ջորջ Մյորֆին շատ էր սիրում քաղցրավենիք և իր դարակում միշտ կոնֆեներ էր պահում, որոնցով հյուրասիրում էր նաև մյուս պատգամավորներին: Երբ Մյորֆին այլևս սենատոր չէր, այդ ավանդույթը շարունակեցին պահպանել: Օրենսդիրները պարտավորություն ստանձնեցին երբեք դատարկ չթողնել կոնֆետների դարակը: Միայն նրանցից մեկը` 1995-ին ընտրված Ռիկ Սանտորումը կտրականապես հրաժարվեց կոնֆետ դնել դարակի մեջ, ինչից հետո միանգամից երկու քաղցրավենիք արտադրող ընկերություններ` Hershey-ն ու Just Born-ը այդ իրավունքը ձեռք բերեցին 10 տարվա համար:

150114_dm_candyman_mi_3x2_992

ԻՆՉՈՒ ՉԻ ՀԱՎԱՏՈՒՄ

6 Հկտ

Ռուսական հայտնի ֆիլմ կա` «Մոսկվան արցունքների չի հավատում»: Վերնագիր դարձած այս արտահայտությունը հիմա լայնորեն կիրառվում է, սակայն քչերը գիտեն, թե ինչպես է դա առաջացել: 14-15-րդ դարերում` Մոսկվայի մեծ իշխանության տարիներին մյուս քաղաքները խոշոր հարկեր էին վճարում: Դժգոհելով այդ հարկային բեռից, քաղաքներն իրենց ներկայացուցիչներին ուղարկում էին Մոսկվա` ցարի մոտ: Շատ հաճախ ցարը խստագույնս պատժում էր գանգատվողներին, որպեսզի դա դաս լինի նաև մյուսների համար: Ըստ վկայությունների, հենց այդ ժամանակներից էլ գալիս են «Մոսկվան արցունքների չի հավատում» խոսքերը:

110803

ԵՐԿՈՒ ԱՏՈՄԱՅԻՆ

6 Հկտ

Ճապոնացի ինժեներ Ցուտոմու Յամագուտին 1945 թ օգոստոսի 6-ին Հերոսիմա քաղաքում էր, երբ ամերիկացիները նետեցին ատոմային ռումբը: Գիշերն անցկացնելով ռմբապաստարանում, նա հաջորդ օրը մեկնեց իր հայրենի քաղաք Նագասակի: Երկրորդ ատոմային ռումբը ԱՄՆ-ն նետեց հենց այդ քաղաքի վրա: Յամագոտին ապրեց մինչև 2010 թվականը: Նա պաշտոնապես ճանաչվում էր միակ մարդը, որ երկու ատոմային գրոհի է ենթարկվել:

02o7hmfm

ՀՆՈՑԱՊԱՆ, ԹԵ՞ ՎԱՐՈՐԴ

6 Հկտ

Վարորդներին մենք երբեմն անվանում ենք շոֆեր, ինչը ֆրանսերեն chauffeur բառի աղավաղված ձևն է: Բայց արդյո՞ք «շոֆերը» հենց նա է, ով մեքենա է վարում: Պարզվում է, որ իր նախնական իմաստում chauffeur նշանակել է հնոցապան: Այդպես են անվանել այն մարդկանց, ովքեր ածուխ կամ փայտ են նետել հնոցի մեջ: Եվ քանի որ առաջին ավտոմեքենաներն ունեին շոգեշարժիչ, վարորդները ստիպված էին անընդհատ թեժ պահել հնոցը: Հենց այդ նմանությամբ էլ վարորդներին սկսեցին անվանել` շոֆեր (chauffeur):

22cfb4as-960

ԳՈՎԱԶԴԱՅԻՆ ՄԱՀ

6 Հկտ

1865 թվականին Ամստերդամում մահապատժի էին ենթարկում մի հանցագործի: Եվ ահա մահից առաջ դատապարտյալը հանկարծ բղավեց. «Խմեք Վան Հութենի կակաոն»: Բոլորը ապշած էին կատարվածից, մինչդեռ դա ամենացնցող գովազդային ակցիաներից մեկն էր: Կակաո արտադրողները բավականին կլորիկ գումար էին խոստացել մեռնողին, եթե նա այդ բառերն արտասաներ:
Ի դեպ, պատահածի մասին հաջորդ օրը գրեցին բոլոր թերթերը և կակաոյի վաճառքն աննախադեպ թռիչք արձանագրեց:

564715_600

ԽՐՃԻԹԻ ՊԱՏԻՆ

10 Սպտ

«Անցորդի գիշերային երգը» բանաստեղծությունը Գյոթեն գրել է անտառապահի խրճիթի պատին: Այդ խրճիթը գտնվում էր Կիկելխանյան լեռան ստորոտին, և Գյոթեն մատիտով պատին է հանձնել իր տողերը: Դա 1780-ի աշնանն էր: Կես դար անց, իսկ ավելի ճիշտ` 1831 թվականին բանաստեղծը նորից է այցելել այդ խրճիթը և ընթերցել է իր սեփական գրվածքը.
Թռչուները լռել են անտառում,
Սպասիր մի փոքր, շուտով
Կհանգստանաս դու ևս…

image

Ալեքսանդրիայի գրադարանում

10 Սպտ

Անտիկ շրջանում մեծագույնը համարվող Ալեքսանդրիայի գրադարանի մասին բոլորը գիտեն: Ըստ որոշ աղբյուրների, այնտեղ պահվող գրքերի թիվը գերազանցել է կես միլիոնը: Կլավդիոս Գալենի վկայությամբ գրադարանը համալրելու հնարամիտ ձև էին գտել: Քաղաքի նավահանգիստ մտնող բոլոր նավերը պարտավոր էին հանձնել իրենց մոտ եղած գրքերը: Գրադարանի աշխատակիցները դրանք արտագրում էին, պատճենը վերադարձնում էին նավ, իսկ բնօրինակը պահում էին իրենց մոտ:

alex-library-2

ԺԱՄԱՆԱԿԻ ՄԵՔԵՆԱ ՍՏԵՂԾՈՂԸ

24 Օգս

Աշխարհում դեռ ոչ մեկին չի հաջողվել ստեղծել «ժամանակի մեքենա», բայց կա մարդ, ով մրցանակ է ստացել նման մեքենա ստեղծելու համար: Նրա անունն է Վյաչեսլավ Պոչեչուև: Երբ «Մոսֆիլմում» նկարահանվում էր «Իվան Վասիլևիչը փոխում է մասնագիտությունը» կինոնկարը, ռեժիսոր Գայդայը սկզբնապես դիմեց նախագծային բյուրոյին, սակայն սրանց ներկայացրած մեքենան չափազանց բարդ էր, իսկ ֆիլմի հերոս Շուրիկը միայնակ և բնակարանային պայմաններում նման բան պատրաստել չէր կարող: Այդ պատճառով ռեժիսորն իր մոտ հրավիրեց քանդակագործ Պուչեչուևին, որն էլ իրագործեց նրա ցանկությունը:
Կինոնկարն էկրան բարձրացավ: Հեղինակների հետ մեկտեղ մրցանակի արժանացավ նաև քանդակագործը: «Մոսֆիլմը» նրան դրամական պարգևի արժանացրեց, որին կից վկայականում գրված էր. «Ժամանակի մեքենա ստեղծելու համար»:

PDVD_28

ՆԱ ՉԻ ԱՍԵԼ

20 Օգս

Հանրահայտ փաստ է, որ ինկվիզիցիան իտալացի ֆիզիկոս, աստղագետ Գալիլեո Գալիլեյին ստիպեց հրաժարվել իր պնդումներից, թե երկիրը պտտվում է արեգակի շուրջ, այլ ոչ թե հակառակը: Սակայն նրա հայտնի ասույթը` «Բայց այնուամենայնիվ նա պտտվում է», Գալիլեյն իրականում չի արտասանել: Դա միֆ է, որը հնարամտորեն հորինել է իտալացի մի լրագրող աստղագետի մահից մեկ դար հետո:

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

ՉԽԱԲԵՑ ՈՒ ՀԱՂԹԵՑ

16 Օգս

2010 թվականին Ռեյկյավիկի քաղաքապետի ընտրություններին մասնակցում էր մի կուսակցություն, որի անունն էր «Ամենալավ կուսակցություն»: Դրա ղեկավարն էր կոմիկ դերասան Յոնոմ Գներոմը: Այդ քաղաքական ուժի ներկայացրած ծրագրում կային բազմաթիվ պոպուլիստական լոզունգներ և տարատեսակ խոստումներ, սակայն նրանք ընտրողներին անմիջապես տեղեկացրեցին, որ հաղթանակի դեպքում իրենք թվարկված կետերից և ոչ մեկն իրականացնել չեն կարող:
Արդյունքում կուսակցությունը փայլուն հաղթանակ տարավ, իսկ դերասանը դարձավ Ռեյկյավիկի քաղաքապետ:

reykjavik-radissonblu-com

ՄԵՐՍԵԴԵՍԻ ԱՍՏՂԸ

13 Օգս

Մերսեդես-Բենցի լոգոտիպի վրա պատկերված եռաթև աստղը գոյություն ունի դեռևս 1909 թվականից: Ըստ մտահղացման, այն խորհրդանշում է այդ մակնիշի հաջողությունները ցամաքում, ջրում և օդում: Բանն այն է, որ Դայմլեր ընկերության սեփականատերը ավտոմեքենաների հետ մեկտեղ արտադրում էր նաև նավեր ու շարժիչներ օդանավերի համար:

mercedes-benz_w_1x

ԾԱՌԱՅՈՒՄ ԷՐ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻՆ

10 Օգս

Մի անգամ Նիկողայոս Մառը Հրաչյա Աճառյանին ասում է. «Ի՞նչ պիտի անեք դուք այստեղ»: «Ուսուցիչ եմ և սիրում եմ ուսուցիչ մնալ, ծառայելու համար իմ ժողովրդին»,-պատասխանում է Աճառյանը: «Բայց Դուք գիտեք, թե ինչքան տառապալի է հայ ուսուցչի վիճակը. այստեղ Ձեզ ոչ ոք չի գնահատի, Դուք կմնաք խեղճ ու թշվառ։ Եկեք ինձ հետ Պետերբուրգ, ձևի համար աշակերտեցեք ինձ մի տարի, ռուսերեն կսովորեք, կավարտեք, ես Ձեզ կամուսնացնեմ պրոֆեսորներից մեկի քրոջ կամ աղջկա հետ, և Դուք կլինեք նշանավոր գիտնական»,-շարունակում է Մառը: Ի պատասխան Աճառյանն ասում է. «Ավելի լավ եմ համարում մնալ աղքատ ուսուցիչ և ապրել ու ծառայել իմ ժողովրդի մեջ, քան թե գնալ Ռուսաստան»։

mitqy-snund-e-mtacel-nshanakum-n120909-1

ՈՒ ՍԿՍԵՑԻՆ ՍԱՎԱՌՆԵԼ

10 Օգս

1976 թվականի ապրիլի 1-ին` «խաբելու օրը» անգլիացի աստղագետ Պատրիկ Մուրը որոշեց կատակել ռադիոլսողների հետ և BBC-ի եթերից հայտարարեց, թե իբր 9-անց 47 րոպեին Պլուտոն մոլորակն անցնելու է Յուպիտերի մոտով, ինչի արդյունքում Երկիր մոլորակի գրավիտացիոն դաշտը մի փոքր կթուլանա, և եթե մարդիկ այդ պահին ցատկոտեն, ապա ձգողականության բացակայության զարմանալի զգացողություններ կունենան: Ժամը 9. 47-ից սկսած BBC-ի հեռախոսը չէր լռում: Հարյուրավոր մարդիկ զանգահարում և պատմում էին, թե ինչպես են պոկվել հատակից ու սավառնել սենյակում… Պատրիկ Մուրն արդեն չգիտեր` ինքը խաբե՞ց, թե իրեն խաբեցին…timthumb

%d bloggers like this: