Archive | ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ RSS feed for this section

ՎՀԱՏՈՒԹՅՈՒՆԻՑ ԾՆՎԱԾ

27 Հնս

Ամերիկացի Ուիլյամ Փորթերը գանձապահ էր աշխատում բանկերից մեկում: 1895 թ. նրան 1150  դոլար յուրացնելու մեղադրանք ներկայացվեց: Ազատազրկված լինելու վախից Փորթերը փախավ Հոնդուրաս, իսկ այնտեղից էլ` Մեքսիկա: Բայց վերադարձավ 2 տարի անց, երբ տեղեկացավ, որ կինը մահամերձ է: Նրան ձերբակալեցին կնոջ հուղարկավորությունից անմիջապես հետո: Հուսահատ և դժբախտության ծանրությունից բեկված նա բանտում անցկացրեց ավելի քան 3 տարի: Որպեսզի չխենթանար, սկսեց գրել: Ճաղերի ետևում նա գրեց 14 պատմվածք և դրանք ուղարկեց հրատարակիչներին` իր անձը թաքցնելով գրական կեղծանվան տակ: Այդ մարդը Օ. Հենրին էր: Ահա այսպես` վհատության ցավից են նաև ծվում գրականության լավագույն էջերը:pizap.com14983492708421

ՎԵՊ ՎԵՊԻՑ ԱՌԱՋ

25 Հնս

1922 թվականին ռուս գրող Ալեքսանդր Չայանովը մի վեպ հրատարակեց: Այն կոչվում էր «Վենեդիկտով կամ արժանահիշատակ դեպքեր իմ կյանքից»: Վեպի գլխավոր հերոսներն էին սատանան և մի ուսանող, որի ազգանունն էր Բուլգակով: Գրքում այս ուսանողը պայքարում է սատանայի դեմ իր սիրելի կնոջ հոգու փրկության համար: Չայանովի վեպի հրատարակումից հինգ տարի անց Միխայիլ Բուլգակովը գրեց հանրաճանաչ «Վարպետն ու Մարգարիտան»: Բուլգակովի կնոջ`Լյուբով Բելոզյորսկու վկայությամբ, իր ամուսինը հատկապես Չայանովի վեպից է ներշնչվել և այդ ստեղծագործությունն է խթան հանդիսացել սեփական գլուխգործոցը ստեղծելու համար:

pizap.com14982587966391

ԳՐՈՂԻ ՓՐԿԻՉԸ

22 Հնս

Երբ Ֆեոդոր Դոստոևսկին դատապարտված էր տաժանակրության և գտնվում էր Օմսկում, մի անգամ փողոցում կերակրեց մի թափառական շան և այս շունը կապվեց նրա հետ: Ամեն քայլափոխի ուղեկցում էր գրողին: Նույն օրերին Դոստոևսկին թոքերի բորբոքումով պառկեց հիվանդանոցում, և ընկերներն իմանալով, որ օգնության կարիք ունի, 3 ռուբլի ուղարկեցին նրան (այն ժամանակների համար պատկառելի գումար): Մի քրեական հանցագործ, որ նույն հիվանդանոցում էր, որոշեց թունավորել Դոստոևսկուն և գումարը գողանալ: Նա թույն լցրեց գրողի կաթի մեջ: Բայց հենց այն պահին, երբ Դոստոևսկին պատրաստվում էր խմել, շունը ներս մտավ, թռավ նրա ծնկներին ու շուռ տվեց բաժակը` լպստելով գետնին թափվածը: Շունը սատկեց` փրկելով հանճարին, որը դեռ չէր գրել «Ոճիրն ու պատիժը», «Ապուշը», «Կարամազով եղբայրները» և այլ նշանավոր գործեր:

pizap.com14979575779721

ՊԱՏԱՍԽԱՆ ՍՏԱԼԻՆԻՆ

20 Հնս

Մի անգամ Ստալինը զանգահարեց Բորիս Պաստեռնակին և ասաց, որ իր ընկերը բանաստեղծություններ է գրում և կցանկանար իմանալ Պաստեռնակի կարծիքը դրանց մասին: Հեռախոսազանգից հետո բանաստեղծի բնակարան բերեցին ձեռագրերը: Տետրը թերթելով Պաստեռնակն անմիջապես հասկացավ, որ ոչ մի ընկեր էլ չկա, դրանց հեղինակը հենց Ստալինն է: Իսկ բանաստեղծություններն ակնհայտորեն թույլ ու անտաղանդ էին: Պետք էր պատասխանել, բայց ինչպե՞ս: Թե նա, թե ընտանիքի անդամները հրաշալի հասկանում էին, որ այդ պատասխանից էր կախված իրենց ճակատագիրը: Պաստեռնակը նույնիսկ մի քանի չեզոք տարբերակներ մտմտաց, բայց երբ Ստալինը կրկին զանգ տվեց, նա ուղղակի ասաց, որ բանաստեղծությունները շատ վատն են և լավ կլինի, եթե նրա ընկերն այլ գործով զբաղվի:
Այդ խոսակցությունից հետո ողջ ընտանիքը շունչը պահած սպասում էր հաշվեհարդարին: Բարեբախտաբար, ոչինչ էլ չկատարվեց: Փոխարենը ամրապնդվեց հավատն առ այն, որ կան մարդիկ, որոնց համար ճշմարտությունը վախից հզոր է:

pizap.com14978235896511

ԱԽՄԱՏՈՎԱՆ ԵՎ ԱՆՈՒՇԸ

19 Հնս

1956 թ հունիսի 24-ին ռուս գրող Օսիպ Մանդելշտամի կինը` Նադեժդան Աննա Ախմատովային մի նամակ է գրում, որն ավարտվում էր հետևյալ տողով. «Համբուրում եմ, Անուշ, կարոտում եմ, Անուշ, ախ, Անուշ, Անուշ»: Այս նույն անունը բազմաթիվ անգամներ հանդիպում է նաև նրանց այլ նամակներում: Բայց ինչու՞ ռուս նշանավոր բանաստեղծուհին պիտի Անուշ կոչվեր, եթե ոչ հայկական արմատներ ուներ, ոչ էլ երբևէ եղել էր Հայաստանում:
Այս գաղտնիքը մասամբ բացահայտում է նույն նամակագիրը` Նադեժդա Մանդելշտամը: Ինչպես հայտնի է, 1930 թվականին Մանդելշտամ ամուսինները մի քանի ամիս հյուրընկալվել են մեր երկրում: Իսկ շատ տարիներ անց Նադեժդան իր հուշերում պիտի գրեր. «Մենք վերադարձանք Հայաստանից և առաջին հերթին անվանափոխեցինք մեր ընկերուհուն: Բոլոր նախկին անունները մեզ թվացին անհետաքրքիր` Աննուշկա, Անյուտա, Աննա Անդրեևնա: Նոր անունը սերտաճեց նրա հետ, մինչև վերջին օրերը ես նրան կոչում էի այն նոր անունով, որով նա ստորագրում էր իր նամակները` Անուշ: Անուշ անունը մեզ հիշեցնում էր Հայաստանը»:

Հովիկ Չարխչյան

pizap.com14976680471071

ՊԱՐՈՒՅՐ ՍԵՎԱԿ

18 Հնս

Ընթերցողին անծանոթ է Պարույր Սևակի այս հոդվածը: Բանաստեղծն այն գրել է 1962 թվականին: Նյութն առավելապես հասցեագրված է դպրոցականներին, սակայն ուսանելի է ինչպես փոքրերի, այնպես էլ մեծերի համար: «Իսկ գիտե՞ք որ…» վերտառությամբ այս շարադրանքը ևս մի հնարավորություն է խորհելու մեր լեզվի բացառիկության և նրա պահպանման կենսական կարևորության մասին:
Հովիկ Չարխչյան

ԻՍԿ ԳԻՏԵ՞Ք ՈՐ…

Դուք արդեն գիտեք, որ Մեսրոպ Մաշտոցն է ստեղծել հայկական գրերը: Բայց գիտե՞ք, որ նա է գրել մեր մանուկների առաջին դասագիրքը` առաջին «Այբբենարանը»:
Դուք գիտեք իհարկե, թե ինչ բան է «Այբբենարանը»: Բայց գիտե՞ք, թե ինչու է կոչվում «Այբբենարան»: Դուք հիմա գրերն արտասանում եք այնպես, ինչպես նրանք հնչում են: Բայց դարեր շարունակ հայ երեխաները ձեզ ծանոթ տառերը ուրիշ ձևով էին սովսրում: Նրանք «ա»-ին ասում էին ոչ թե «ա», այլ «այբ», «բ»-ին`«բեն», «գ»-ին` «գիմ»: Այսպես անուն ունի մեր լեզվի ամեն մի տառը: Եվ որովհետև մեր առաջին տառը «ա»-«այբ»- ն է, իսկ երկրորդ տառը` «բ»-«բեն»-ը, այս պատճառով էլ հայոց լեզվի առաջին դասարանի գիրքը կոչվում է «Այբբենարան», ինչպես որ տառերի շարքն էլ կոչվում է «Այբուբեն», այսինքն` «ԱուԲ»:
Մեսրոպ Մաշտոցը ոչ միայն հայ գրերի ստեղծողն է, այլև առաջին հայ գրողը: Թե ովքեր են գրողները, դուք գիտեք: Բայց դուք, հավանաբար, ձեր տատիկներից լսած ու գրքերում էլ կարդացած կլինեք մի խոսք, որ անեծքի նշանակություն ունի: Այդ խոսքն է. «Գրողը տանի»:
Դուք գիտեք, որ այս անեծքի մեջ հիշվածը այն գրողը չէ, որ ձեզ համար գեղեցիկ ոտանավորներ ու պատմվածքներ է ստեղծում: Անեծքի մեջ հիշված «գրողը» ունի «սատանայի», «դևի», «չարքի» իմաստ:
Իսկ գիտե՞ք, թե ինչից և ինչպես է ստացվել այս նմանությունը:
Մեր պապերի պապերը դարեր առաջ ունեին մի կրոն, որն ուներ ոչ թե մեկ , այլ շատ աստվածներ: Նրանցից մեկն էլ Տիրն էր, որ մահվան աստվածն էր: Նա իբրև թե իր առջև դրված ուներ մի մեծ տետր, թանաք ու գրիչ: Մեր հեռավոր պապերը հավատում էին, որ մեռնում է այն մարդը, ում անունը Տիրը գրում է իր տետրակի մեջ: Ահա, թե որտեղից է գալիս «գրողը քեզ տանի» («գրողի տարած») անեծքը:
Եթե Մեսրոպ Մաշտոցն է առաջին հայ գրողը, ուրեմն նա է նաև մեր գրականության հիմնադիրը:
«Գրականություն» բառը համեմատաբար նոր բառ է:
Դուք շատ լավ գիտեք, թե ինչ է «դպրոց»: Իսկ գիտե՞ք, որ «դպրոց»-ը կրճատված բառ է: Նրա լրիվ ձևն է «դպրանոց», այսինքն` դպիրների սովորելու տեղը: Դպիր էին կոչվում գրել- կարդալ իմացող մարդիկ, գրագետները, քարտուղարները, նաև գրողները: Եվ քանի որ «դպիր» նշանակում է նաև գրող, ապա գրականությունն էլ դարեր շարունակ կոչվում էր «դպրություն»: Վերջին դարերում դպիր էին կոչվում արդեն եկեղեցու ցածր պաշտոնյաները, եկեղեցական երգիչները: Եվ որովհետև »դպիրն» այլևս չուներ «գրողի» իմաստ, հարմար չէր գրականությանը «դպրություն» ասել:
Գրականությունը կոչվել է նաև «քերթություն», ինչպես որ գրողին ու բանաստեղծին էլ դարեր շարունակ կոչել են «քերթող», իսկ նրանց գրածները` «քերթվածք»: Այս բառերի իմաստը հասկանալուց առաջ եկեք միասին կրկնենք, որ Մեսրոպ Մաշտոցը ոչ միայն մեր գրերի ստեղծողն է, մեր առաջին «Այբբենարանի» հեղինակը, մեր առաջին գրողը, այլև մեր առաջին քերականն է, այսինքն քերականության առաջին դասագրքի հեղինակը:
Թե ինչ բան է «քերականություն», դուք լավ գիտեք: Բայց ինչու՞ է նա կոչվում «քերականություն» և դա կապ ունի՞ «քերել» բայի հետ: Դու կզարմանաք, եթե իմանաք, որ «քերականությունը» ոչ միայն կապ ունի, այլ հենց առաջացել է «քերել» բայից:
Իսկ դուք գիտե՞ք, որ հին դարերում թուղթ գոյություն չուներ: Մեր հեռավոր պապերը գրում էին ոչ թե թղթի, այլ մագաղաթի վրա: Մագաղաթը հատուկ մշակությամբ պատրաստում էին գառան, ոչխարի հորթի կաշվից` վրան գրելու համար: Բայց մագաղաթն էլ միշտ չի եղել: Մագաղաթից առաջ մարդիկ միշտ գրել են հում կամ թրծած աղյուսների վրա, քարերի վրա: Իսկ աղյուսի կամ քարի վրա ոչ թե գրել է պետք, այլ «փորագրել», և գրելու համար պետք է ոչ թե մատիտ, կամ գրիչ, այլ մի այնպիսի սուր բան, որով հնարավոր կլինի փորագրել աղյուսի կամ քարի վրա:
Իմացեք նաև, որ հին ժամանակներում գրատախտակի դեր էր կատարում հարթեցրած մեղրամոմը, ուրեմն ոչ թե կավճով էին գրում, այլ ինչ-որ սուր մի գործիքով:
Այս բոլորն իմանալուց հետո վերադառնանք «քերել» բային և հիշենք, որ քերել նշանակում է որևէ սուր բանով փոսացնել, մեկ ուրիշ բան քերծել, խազել, փորագրել: Ուրեմն, հին ժամանակներում «քերել» ասելով հասկացվում էր մոտավորապես այն, ինչ մենք հասկանում ենք գրել ասելով:
Հիմա հասկացանք, թե ինչու ճիշտ գրելու (և խոսելու) գիտությունը կոչվում «քերականություն», իսկ քերականություն լավ իմացողը` «քերական» կամ «քերականագետ»:
Բայց «քերել» բայը ունի մեկ ուրիշ ձև էլ, որ քերականության մեջ կոչվում է սաստկական ձև, այսինքն` ուժեղացված ձև:
«Քերել»-ու ուժեղացված ձևն է «քերթել»-ը: Մենք արդեն գիտենք, որ հին ժամանակներում «քերել» նշանակում էր` «գրել», ուրեմն նույնն էր նշանակում նաև «քերթել»-ը: Ահա թե ինչու դարեր շարունակ բանաստեղծությունը, գրական ստեղծագործությունը կոչվել է քերթվածք, բանաստեղծները, գրողները (ինչպես նաև պատմագիրներն ու քերականագետները) կոչվել են քերթող, իսկ գրականությունն ընդհանրապես` քերթություն:
Իսկ դուք գիտե՞ք, որ Մեսրոպ Մաշտոցն է ստեղծել ոչ միայն մեր գրերը, այլև մեր կետադրական նշանները: Դուք չեք կարող չիմանալ, որ կետադրական այդ նշանների մի մասը կա նաև ուրիշ լեզուների մեջ (օրինակ` ստորակետը, միջակետը, վերջակետը, փակագիծը, չակերտը և այլն):
Բայց դուք գիտե՞ք, որ մեր կետադրական նշանների մի մասը ունի միայն մեր լեզուն: Օրինակ, ուրիշ ոչ մի լեզվի մեջ հարցական և բացականչական նշանները չունեն այն ձևը և չեն դրվում այնպես, ինչպես մենք ենք անում: «Բութ» կոչված նշանը նույնպես զուտ հայկական է:
Իսկ դուք ուշադրություն դարձրե՞լ եք մեր կետադրական նշանների անունների վրա: Եթե մի փոքր մտածեք, իսկույն կհասկանաք իհարկե, թե ինչու է «միջակետը» կոչվում «միջակետ» (որովհետև դրվում է տողի մեջտեղում), իսկ «ստորակետը»`«ստորակետ» (որովհետև դրվում է տողից ներքև, տողի ստորին մասում): Բայց ինչու է «բութը» կոչվում «բութ»: Այդ հասկանալու համար դուք պիտի համեմատեք «շեշտը» «բութի» հետ: «Շեշտը», ինչպես գիտեք, սկսվում է ուժեղ սեղմումով և գնալով բարակում- սրանում- շեշտվում է (այս պատճառով էլ կոչվում է շեշտ): Իսկ «բութը» սկսում է ուժեղ սեղմումով և ուժեղ սեղմումով էլ վերջանում է` ստեղծելով կարծես թե երկու ծայրերից էլ կտրված մի գծիկ, որը սուր «շեշտի» համեմատությամբ իսկապես որ բութ է:
Այս ձևով մի փոքր մտածելուց հետո դուք կարող եք հասկանալ մեր կետադարական բոլար նշանների անունները, բացի թերևս «չակերտից»: Իսկապես, ի՞նչ է նշանակում «չակերտ»:
«Այբբենարան» բառի բացատրությունից դուք արդեն գիտեք, որ մեր տառերն ունեն իրենց անունները` «ա»-ն` «այբ», «բ»-ն` «բեն» և այլն: Մեր «չ» տառի անունն է` «չա»: Իսկ կերտել նշանալկում է` «շինել, սարքել, ստեղծել», ինչպես որ «կերտ» նշանակում է «շինված, սարքված , ստեղծված»: Այսպիսով, «չակերտ» նշանակում է «չա»-ի ձևով , այսինքն` «չ» տառի ձևով սարքված- ստեղծված:
Եվ իսկապես էլ, եթե ուշադրությամբ նայեք «չակերտ» նշանին, ապա կտեսնեք, որ նա այլ բան չէ, քան մեր «չ» տառը` փոքր-ինչ ձևափոխված վիճակում:

ՊԱՐՈՒՅՐ ՍԵՎԱԿparuyr_sevak_by_dangxuan-db5vxju

ՄՏՔԵՐ

17 Հնս

Նա, ով չի ցանկանում, երբ կարող է, այլև չի կարող, երբ ցանկանա:
Էլիզաբեթ Գասկել

Մի վախեցիր մահից: Քանի դեռ դու կաս, նա չկա: Երբ նա գա` դու չես լինի:
Էպիկուրոս

Մարդուց բացի բոլոր կենդանի արարածներն անմահ են, քանի որ չգիտեն մահվան մասին:
Խորխե Լուիս Բորխես

Դա երեխա ժամանակ էր` «ուզում եմ-չեմ ուզում», իսկ հիմա` «պետք է կամ պետք չէ»: Ավարտվեց մեր մանկությունը:
Բորիս Վասիլև

Երբ որ ճշմարիտ արքան ընկած է,
Իշխան են դառնում դավաճան ու գող:
Շեքսպիր

Խելքի բացակայությունից վատ կարող է լինել միայն հետաքրրասիրության բացակայությունը:
Վալերի Աֆանասև

Ինչու՞ մարդու արտաքինը չի արտացոլում նրա ներքին որակները: Ինչու՞ դրսից տեսանելի չէ ներսի տգեղությունը: Ոչինչ մեզ այնքան անխղճաբար չի մոլորեցնում, որքան սեփական աչքը:
Կարինա Բարթշ

Հիշիր, Մարիա, թե ինչի է նման մեր աշխարհը, և դու կհասկանաս, որ մեկ երջանիկ օրը գրեթե հրաշք է:
Պաուլո Կոելյո

Ես ոչ թե ապագայից եմ վախենում, այլ նրանից, ինչը նրան հաջորդելու է:
Էդգար Ալան Պո

Զարմանալի ընդունակություն ունի մարդը` սիրահարվել երկրին:
Էռնեստ Հեմինգուեյ

Անցյալը միշտ գեղեցիկ է: Ապագան, ի դեպ, նույնպես: Ցավ է պատճառում միայն ներկան:
Միշել Ուելբեք

Երբ իրար են բախվում իրականությունն ու անկոտրում համոզմունքը, իրականությունը, որպես կանոն, պարտվում է:
Էնթոնի դե Մելլո

Երկինքն ու երկիրը հավերժական են: Երկիրն ու երկինքը հավերժական են, որովհետև նրանք կան ոչ իրենց համար:
Լաո Ցզի

— Ինչու՞ դուք չեք վախենում մահից:
— Կյանքն ինձ ավելի է վախեցնում:
Գիյոմ Մյուսսո

Ապագան ներկան է` անցյալից դիտված:
Անդրե Մարլո397c1a4ef40e5a2ae16aa6efdc950ac7

ԱՄԵՆԱԿԱՐՃԸ

15 Հնս

Էռնեստ Հեմինգուեյը գրազ եկավ, թե կարող է գրել աշխարհի ամենակարճ պատմվածքը, որը կհուզի յուրաքանչյուրին: Ու գրեց հետևյալը. «For sale: baby shoes, never worn.» («Վաճառվում են մանկական կոշիկներ՝ երբեք չկրած»):

preview-22904515-650x341-98-1484578368

 

ԳԵՐԻ ՍԱՐՏՐԸ

15 Հնս

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ժան Պոլ Սարտրը 9 ամիս անցկացրեց ռազմագերիների ճամբարում: Որքան էլ զարմանալի թվա, գրողն իրեն ճամբարային պայմաններում այնքան էլ վատ չէր զգում: Այդ օրերին գրված նամակներից մեկում նա ասում էր. «Մենք մեղավոր չենք, որ հայտնվել ենք այստեղ: Մենք այստեղ ենք պարզապես այն պատճառով, որ չենք կարողանում դուրս գալ: Գլուխս կարող է մի քիչ հանգստանալ»: Եվ հենց ճամբարում էլ Սարտրը գրեց «Ճանճերը» թատերախաղը:

49642937_image008

ՊՈՅԻ ՆԱՎԱԲԵԿՈՒԹՅՈՒՆԸ

14 Հնս

Էդգար Ալան Պոյի մասին մի զարմանահրաշ պատմություն կա: 1838 թվականին նա գրում է «Արթուր Գորդոն Փիմի արկածների մասին» վիպակը, որտեղ պատմում է, թե ինչպես նավաբեկությունից հետո 4 հոգու հաջողվում է փրկվել: Նրանց նավակը օրեր շարունակ լողում է անծայրածիր ջրերում և երբ քաղցը սկսում է հալածել, որոշում են վիճակահանությամբ զոհաբերել իրենցից մեկին և ուտել նրան: Վիճակն ընկնում է Ռիչարդ Պարկեր անունով նավաստուն:
Պոյի այս վիպակի լույս աշխարհ գալուց 46 տարի անց` 1884 թվականին մի նավ է խորտակվում, փրկվում են դարձյալ 4 հոգի: Երբ երկար որոնումներից հետո հաջողվում է նրանց գտնել, պարզվում է, որ սրանք նույնպես կերել էին մի նավազի և այդ դժբախտի անունը կրկին Ռիչարդ Պարկեր էր: Ի դեպ, փրկվածներից ոչ մեկը ծանոթ չէր Պոյի ստեղծագործությանը:

doc6

ԿԱՖԿԱՆ ԵՎ ՏԻԿՆԻԿԸ

13 Հնս

Մի անգամ քաղաքային այգում զբոսնելիս Ֆրանց Կաֆկան տեսավ արտասվող աղջնակի: Երեխան կորցրել էր իր տիկնիկը: Կաֆկան սկսեց նրան հանգստացնել. «Բայց քո տիկնիկը բոլորովին էլ չի կորել, նա պարզապես տեղ է գնացել: Ես քիչ առաջ հանդիպեցի ու զրուցեցի նրա հետ,- ասաց գրողը:- Նա ինձ խոստացավ, որ քեզ նամակ կգրի: Վաղը ճիշտ այս ժամին նորից արի այգի և ես քեզ կբերեմ նամակը»:
Հաջորդ օրը Կաֆկան իսկապես նամակ բերեց, որտեղ տիկնիկը պատմում էր իր ճանապարհային արկածների մասին: Եվ դրանով սկիզբ դրվեց մի իսկական տիկնիկային նամակագրության, որը տևեց շաբաթներ ու դադար առավ միայն այն ժամանակ, երբ ծանր հիվանդ Կաֆկան ստիպված էր փոխել բնակության վայրը: Պատմում են, որ նույնիսկ կյանքի վերջին օրերին նա դեռ հիշում էր տիկնիկի նամակին սպասող աղջնակին:

Презентация1

ՄԱՐԿԵՍԻ ՍԵՐԸ

12 Հնս

Գաբրիել Գարսիա Մարկեսն իր ապագա կնոջն առաջին անգամ հանդիպել է պարահրապարակում, երբ Մերսեդեսը բոլորովին դեռատի էր: Հենց առաջին հայացքից գրողը սիրահարվել է և աղջկան առաջարկել է ամուսնանալ: «Ես միայն հիմա հասկացա, որ իմ բոլոր ստեղծագործությունները գրվել են քեզ համար: Եղիր իմ կինը»,- ասել է Մարկեսը: «Համաձայն եմ: Միայն, եթե թույլ կտաս, ես նախ ավարտեմ դպրոցը»,- ամենայն լրջությամբ պատասխանել է Մերսեդեսը:

135137878_3906024_image

ԱՎԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ

9 Հնս

Երևանը, նրա մթնոլորտը լցված է հայության ձայնով, հայերենով, օրեցօր, ամեն օր, ամեն ժամ, ամեն վայրկյան լցվում է հայությամբ ու հայերենով: Ականջդ միալար հայության մեջն է, հայերի: Պառկում ես և լսում` ծառերը հայերեն են սոսափում, թռչունները հայերեն են ծլվլում, առվակները հայերեն են խոխոջում: Ամեն քար ու իր, աստղ ու երկինք հայերեն, հայկական, հայաշունչ:
Մարդը միայն իր հայրենիքում կարող է մնալ հարազատ ազգային:

1965 թsddefault

ԱԿԱՆԱՏԵՍԻ ԹՌՈՒՑԻԿ ՏՊԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

28 Մյս

Սարդարապատի կայարանը վերցնելու առթիվ

Սարդարապատի կայարանի գրավումը թշնամուց էական նշանակություն ունեցավ թե հայ խաղաղ ազգաբնակչության և թե զինվորների համար: Մինչ այդ բոլորն էլ բնազդորեն զգում էին րոպեի լրջությունը և հուսահատ տրամադրությամբ Աստված էին կանչում` փնտրելով մի ելք դուրս գալու այդ ճգնաժամային դրությունից: Ոչ միայն լքված, անառագաստ ու անղեկ գաղթում էր խաղաղ հայ ազգաբնակչությունը, այլ նաև զինվորն էլ իր գլուխը կորցրած հանգրվան էր փնտրում և ոչ մի տեղ չէր գտնում:
Դրությունը փոխվեց:
Զինվորներն այնպիսի վեհ ոգևորությամբ առաջ էին շարժվում դեպի ճակատ, որ ոչ մի համեմատություն չէր կարելի անել 2 օր առաջ եղած տրամադրության հետ: Բոլորն էլ ուրախ էին մեռնելու պատվով, որովհետև զգում էին հայ բովանդակ ազգի ֆիզիկական գոյության բնաջնջման անխուսափելիությունը: Չափազանց հետաքրքիր էր այդ րոպեում լինել զինվորների մեջ: Ամենավախկոտ ու փոգրոգի մարդու ոգին անգամ բարձրացնում և ամեն մեկին առյուծներ էր դարձնում, մի խոսքով լավ տպավորություն էին թողնում: Սակայն Սարդարապատը վերցրինք, հրաման տրվեց առաջ չգնալ ու հանգստանալ…
… Երբ մի փոքր թափառելուց հետո եկանք կայարան, տեսանք Երևանից եկել են կամավորներ, որոնց ներկայությունը մեզ չափազանց ուրախացրեց և ոգևորություններս բարձրացրեց: Ավելի ևս դիմադրությունը զինվորի մեջ բարձրացավ, երբ նվեր էին ուղարկել մեզ համար: Մենք զգացինք, որ թիկունքը հոգ է տանում մեր մասին և մինչև վերջն էլ կտանի: Լիահույս ենք, որ նորից Երևանից և այլ շրջաններից նոր կամավորներ կգան, թերևս մեր ոգևորությունը բարձրացնելու: Մերոնք անհամբեր սպասում եեն առաջ շարժվելու:

Գ. Գևորգյան
31 մայիսի, 1918 թվական
«Զանգ» թերթ2.Սարդարապատի-հուշահամալիրի-զանգաշտարակը

ԱՐՓԵՆԻԿԻ ԵՍԵՆԻՆԸ

26 Մյս

Եղիշե Չարենցի առաջին կնոջ` Արփենիկ Տեր-Աստվածատրյանի մասին հուշագիրները բազում ջերմ տողեր են թողել` նրան ներկայացնելով ոչ միայն իբրև անմնացորդ նվիրումով և հավատարիմ կին, այլ գեղեցիկ, կիրթ, լայն մտահորիզոնի տեր անձնավորություն: Շատերն են ընդգծել, որ Արփիկը նաև օժտված էր արվեստի ընկալման բարձր հատկանիշներով: Մի քանի աղբյուրներում հիշատակություններ կան այն մասին, որ նա հրաշալի գիտեր հայ և համաշխարհային գրականությունը ու նույնիսկ թարգմանել է Սերգեյ Եսենինի բանաստեղծություններից մի քանիսը:
Առ այսօր այդ թարգմանությունները մնում էին անհայտ: Այժմ, բարեբախտաբար, մենք հնարավորություն ունենք ծանոթանալու դրանցից մեկին: Խոսքը Եսենինի « Клён ты мой опавший…» ստեղծագործության մասին է: Արփենիկն այն թարգմանել է 1926 թ. սկզբին: Պետք է ենթադրել, որ Եսենինի ողբերգական մահից կարճ ժամանակ անց նրա բանաստեղծության թարգմանությունը յուրօրինակ հարգանքի տուրք է եղել ռուս գրողի հիշտակին ու տաղանդին:

© Հովիկ Չարխչյան

* * *
Տերևաթափ իմ թխկի, օ, իմ թխկի ձյունածածկ,
Ի՞նչ ես կանգնել դու ճերմակ` մրրիկի դեմ կորացած,

Գուցե բան ես լսել դու կամ լսել ես դու մի ձայն,
Ոնց որ ելել ես ահա դու պտույտի գյուղից ցած:

Ու ոնց հարբած դռնապան` ելած ուղի հողմածեծ`
Խեղդվել ես ձյուներում ու փետացած մնացել:

Ախ, ես ինքս հենց հիմա ինչ-որ դարձել եմ տարտամ,
Ընկերական քեֆերից էլ չեմ գտնում տան ճամփան:

Նայես` ուռի հանդիպեց կամ թե սոճի մի բարակ,
Երգում էի ես նրան գարնան երգեր բքի տակ:

Ուզում էի ինքս ինձ հենց այդպիսի թխկի ծառ,
Միայն ոչ թե ձյունածածկ, այլ կանաչած ու պայծառ:

Եվ ամոթս կորցրած` խենթացնող երազում,
Ոնց որ կնոջն ուրիշի գրկում էի ցարասուն:

pizap.com14957057917641

 

ՄՏՔԵՐ

23 Մյս

Հարաբերություններ փչացնելու լավագույն ձևը դրանք պարզաբանելն է:
Ուինսթոն Չերչիլ

Սիրել, նշանակում է մարդուն տեսնել այնպիսին, ինչպիսին նրան հղացավ Աստված:
Ֆեոդոր Դոստաևսկի

Աշխարհում սահմանափակ քանակությամբ հոգիներ կան և անսահման քանակությամբ մարմիններ:
Մարինա Ցվետաևա

Մութ ժամանակներում լուսավոր մարդիկ ավելի տեսանելի են:
Ռեմարկ

«Ակն ընդ ական» սկզբունքը ողջ աշխարհը կույր կդարձնի:
Մահաթմա Գանդի

Գիտե՞ք ով է իսկական անհաջողակը: Իսկական անհաջողակը նա է, ով այնքան է վախենում պարտվելուց, որ չի համարձակվում նույնիսկ փորձել:
Բրյուս Ուիլս

Կյանքը հեծանիվ վարելու նման է. եթե ուզում ես պահպանել հավասարակշռությունը, պիտի շարժվես:
Ալբերտ Էյնշտեյն

Ժամանակը հրաշալի ուսուցիչ է, բայց, ցավոք, նա սպանում է իր աշակերտներին:
Էկտոր Բերլիոզ

Ու թեև մարդիկ հիմար և դաժան են, բայց տեսեք, թե ինչ հրաշալի օր է այսօր:
Կուրտ Վոնեգուտ

Գտնել կյանքի իմաստը` երջանկություն է: Գտնել կյանքում երջանկություն` իմաստ է:
Լյուբով Շապիրո

Դժոխքը մի վայր է, որտեղ դու անսահման ժամանակ ունես, բայց չունես ոչ մի մտահղացում, թե ինչպես վարվել այդ ժամանակի հետ:
Մարգարետ Թետչեր

Ձեզ բարիք եմ մաղթում. հեռու մնացեք Ռուբիկոնից:
Ջոն Ֆաուլզ

Նա, ով ուզում է հաղթել, պետք է մի փոքր դաժան լինի:
Սթեֆանի Հերբեր

Ամենամեծ սխալները թույլ են տալիս այն ժամանակ, երբ փորձում են ուղղել նախորդները:
Անդրեաս Գուրբեր

Կնոջ դեմքի երկու տեսակ կա` «Մոտեցիր ինձ» և «Հեռու մնա ինձնից»:
Դինա Ռուբինա

Զգացմունքները արդարացման կարիք չեն զգում:
Ուենդի Ուոքեր

Կիսահաս սերն ասում է. «Ես քեզ սիրում եմ, որովհետև դու ինձ պետք ես»: Հասուն սերն ասում է. «Դու ինձ պետք ես, որովհետև ես քեզ սիրում եմ»:
Էրիխ Ֆրոմմ

Հետաքրքիր է, բոլո՞ր տներում է ուրախության և կյանքի ամբողջականության այս զգացումը լինում հյուրերի գնալուց հետո:
Դաֆնա դյու Մորե

534706_1000

ՕԴՐԻ ՆԻՖԵՆԵԳԵՐ

18 Մյս

Ես պառկել եմ թիկունքիս վրա, նայում եմ վերև` երկնքին, որտեղից սկսել են թափվել կաթիլները: Հագուստս թաց է, և հանկարծ ես զգում եմ, որ Հենրին ինչ-որ տեղ մոտերքում է, նա գրկում է ինձ և թվում է, որ Հենրին անձրևն է, ես միայնակ եմ ու ցանկանում եմ նրան:

«Ժամանակի մեջ ճամփորդողի կինը» գրքիցfotosessiya_pod_dozhdem_3

ՄԱՐԴՈՒ ԱՊԱԳԱՆ

8 Մյս

Ապագան գայթակղիչ է:
Բոլորի համար էլ հետաքրքիր է իմանալ, թե ինչպիսին կլինի ապագայի աշխարհը, ապագայի երկիրը, ապագայի քաղաքը. նոր տեխնոլոգիաներ, գիտական նվաճումներ, ֆանտաստիկ ձեռքբերումներ, բազմապատկված հզորություններ…
Իսկ ես երևի ժամանակից ետ եմ մնացել: Ինձ միայն մտահոգում է, թե ինչպիսին կլինի ապագայի մարդը: Ու դեռ միամտաբար շարունակում եմ կարծել, որ մարդն է պտտում ժամանակի անիվը:

Հ. Չարխչյանguy-looking-out-on-clouds-from-top-of-mountain

ՔԱՄԻՆ

8 Մյս

Մի մատ երեխա է: Ուզում է կարուսել նստել: Աչքերը կրակի պես պեծպեծում են: Հարցնում եմ.
— Կարուսելի ի՞նչն ես սիրում:
Ասում է.
— Կարուսելի քամին…

Հ. Չարխչյանattractions-620349_960_720

ՄՏՔԵՐ

15 Ապր

Երեկվա հաղթանակը ոչինչ չարժե. հաղթել է պետք այսօր: Բայց շատ թանկ արժե երեկվա պատրությունը:
Դանիիլ Գրանին

Այն, ինչ ես ինձ համարում եմ, վախենում է նրանից, ինչ ես հանդիսանում եմ:
Ջոն Վերբոն

Երբ մարդը դադարում է քաղցել ու տառապել վերքերից, նա սկսում է մտածել:
Լի Վիկսեն

Աշխարհում չկա ավելի կայուն բան, քան ժամանակավոր անկայունությունը:
Նինա Սորոտոկինա

Ով ազատություն, ինչ ոճիրներ են գործում քո անունից:
Ռոմեն Ռոլան

Իմ գրպանի պարունակությունը վերստին ներդաշնակության մեջ է կարիքի հետ:
Մաքս Ֆրեյ

Հեռանալ և մոռանալ` դժբախտների վերջին մխիթարությունը:
Սոֆոկլես

Պարտվում է նա, ով չի հաղթում: Իսկ ով հանձնվում է, նրան պարտված չեն կոչում: Նրան անվանում են գերի:

Ատելությունը կեղծելն ավելի դժվար է, քան սերը: Դուք հավանաբար լսել եք կեղծ սիրո մասին, բայց կեղծ ատելության մասին` հազիվ թե:
Նասիմ Թալեբ

Կյանք, ես քեզ չեմ հասկանում:
Յալմար Սյոդերբերգ

Նա, ով երբեք չի սխալվում, վտանգավոր է:
Յուձան Դայդոձի

Այնտեղ, որտեղ կան ծառեր` գրքերի հետ և շուրջը կանայք են զբոսնում, այնտեղ է աշխարհի լավագույն վայրը:
Անատոլ Ֆրանս

Հեռուստացույցն ապացուցեց, որ մարդիկ ցանկացած բանի կնայեմ, միայն ոչ միմյանց:
Էնն Լանդերս

Ես շատ սխալներ եմ թույլ տվել ու շատ բան եմ սովորել: Միայն մի դաս այդպես էլ չկարողացա յուրացնել` ինչպե՞ս հետագայում չսխալվել:
Ջո Աբերկրոմբի

Աշխարհի բոլոր գաղտնիքները միշտ թաքցնում են տղամարդիկ, բայց բացահայտում են կանայք:
Անդրեյ Բելյանին

Նա, ով խրվել է մեղրի մեջ, արդեն չի կարող վեր բարձրանալ ու սավառնել:
Էլիզաբեթ Հասկել

Միայն վհատության խորխորատներից կարելի է ձգվել դեպի երկինք:
Իրվին Շոու

Հենց որ մարդը ծնվում է, նա միանգամից սկսում է ապրել: Միանգամից… Սկսում է… Ապրել… Մի նախապատրաստվեք կյանքին, այլ ապրեք լիարժեք:
Անդրեյ Մաքսիմով

Յուրաքանչյուր մեծ հարստության թիկունքում թաքնված է չարագործությունը:
Բալզակ

Սերը` գոյատևման մեր միակ հույսը:
Գարի Չափմեն

Դուք ակնկալիքներ ունեք և ցանկանում եք, որ մարդիկ կամ աշխարհը համապատասխանեն դրանց: Ջուրը նետեք այդ ցանկությունները: Իսկ հիմա ընդունեք իրերն այնպես, ինչպիսին դրանք կան և առաջ շարժվեք:

Լեո Բաբաուտա

Exit

%d bloggers like this: