Պահոց | 9:47 ե.

ՎԻԼՀԵԼՄ ՏԵԼԼԻ ՈՃՈՎ

31 Օգս

Բոլորին է հայտնի առասպելական հերոս նետաձիգ Վիլհելմ Տելլի պատմությունը, ով թագաժառանգի պահանջով խնձոր տեղադրեց հարազատ որդու գլխին և կարողացավ խոցել խնձորը` առանց տղային վնասելու:
Ահա այս պատմությամբ ոգեշնչված ամերիկացի նշանավոր գրող Ուիլյամ Բերրոուզը 1951 թ. սեպտեմբերի 6-ին մի խնջույքի ժամանակ բաժակը դնում է կնոջ` Ջոանի գլխին և հայտարարում է, թե կարող է փշրել գավաթը «Վիլհելմ Տելլի ոճով»: Սակայն դա ճակատագրական կրակոց էր: Գրողը վրիպում է և սպանում է կնոջը:

400622_33_i_067

ԿՅԱՆՔԻ ՀԱՄԵՐԸ

31 Օգս

Դուք հնձան տեսե՞լ եք: Ես տեսել եմ, իմ պապական տան նկուղում: Հայրս ու հորեղբայրս ընտրանի խաղողը բերում, լցնում էին այնտեղ, բոբկացած մտնում էին մեջը ու սկսում էին տրորել հազարավոր ողկույզները, իսկ մենք` փոքրերս, հավաքվում էինք ծորակի մոտ և նայում էինք, թե ինչպես էր պղտոր, փրփրուն հյութը գուռից հոսում դույլերի մեջ:
Երեխա էինք, միամիտ բաներ էինք մտածում: Օրինակ, մտածում էինք այն մասին, որ հավանաբար ամեն լավ բան ոչ միայն պիտի ջերմանա արևից, խմի հողի կենսաբեր հյութերը, աճի խնամող ու հոգատար ձեռքերի տակ, այլև մի քիչ էլ ոտնատակ պիտի գնա, պիտի տրորվի, ճզմվի, որ առնի կյանքի քաղցրությունից անբաժան կյանքի դառնության համը ու դառնա լիարժեք, ախորժելի: Եվ հենց դրա համար էին մեր հայրերը այգուց խաղողը հնձան տանում:

Հովիկ Չարխչյան

f55c5c60eba418_55c5c60eba7e1.thumb

Այսօր մեր շուրջը շատ մարդիկ կան, որոնց հայանպաստ գործունությունը լուրջ կասկածի տեղիք է տալիս, ինչո՞ւ «Ելքը» նրանց մասին չի խոսում. Հ. Չարխչյան

31 Օգս

Երևանի ավագանու «Ելք» խմբակցության՝ փողոցների անվանափոխության հետ կապված ծրագիրը, թեև զուտ նախաձեռնություն է, միևնույն է, «Ելք»-ը՝ որպես քաղաքական միավոր, պետք է ձևավորեր ընդհանուր դիրքորոշում, որն ընդունելի կլիներ ճնշող մեծամասնության համար. Tert.am-ի հետ զրույցում նման տեսակետ հայտնեց գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը: Նա նշեց՝ առաջ քաշված խնդիրն իսկապես առկա է, սակայն սխալ է, որ ընդհանուր ձևավորված մոտեցում չկա, թե ինչ մարդկանց անունով կարելի է կոչել փողոցը, դպրոցը և այլն: «Խնդիրը համակարգային է, օրինակ՝ Պանթեոնի պարագան: Քանի որ մոտեցում չկա, թե այդտեղ ով պետք է թաղվի, ով ոչ, թաղելուց հետո քննարկումներ են լինում, և այլն: Մենք տվյալ դեպքում գործ ունենք տեղանունների, աշխարհագրական վայրերի անունների փոփոխության հետ, իսկ այս տեսանկյունից խնդիրը մի փոքր այլ երանգ է ստանում: Այս պահին Երևանում բազմաթիվ տեղանուններ կան՝ սկսած թաղամասերի անուններից, վերջացրած փողոցներով, որոնց հետ կապված եթե վերլուծություն անենք, ապա շատ առարկությունների կհանդիպենք: Վերջին 30 տարվա ընթացքում ոչ միայն Երևանում, այլև ամբողջ հանրապետությունում բնակավայրերի անուններ փոխվեցին, նոր փողոցների անուններ ավելացվեցին, սակայն որևէ մեկը հիմնական սկզբունքի չի ենթարկվում, քանի որ այս հարցում մենք չունենք ընդհանուր մոտեցում»,- ասաց Չարխչյանը։ Չարխչյանը նկատեց, որ այսօր մայրաքաղաքում կարել է հանդիպել բազմաթիվ կիսանդրիների, հուշատախտակների, որոնց վրա գրված մարդկանց անունները, կենսագրությունը կասկածի լուրջ տեղիք են տալիս: Նրա խոսքով՝ շատ անգամ կասկածով ես նայում, թե այդ մարդն ի՞նչ ծառայություններ է մատուցել հայրենիքին, որ արժանացել է այդ պատվին: «Ծանոթ լինելով որոշ մարդկանց կյանքին ու գործունեությանը՝ հասկանում ես, որ որևէ բան չկա նրանց նման պատվի արժանացնելու համար: Զարմանալի է, թե ինչու «Ելք»-ն այս խնդրին չանդրադարձավ ու հայացք նետեց 100 տարվա վաղեմության պատմությանը: Բացի սա, մի օրինակ էլ բերեմ, որը մեզ համար ցավոտ թեմա է: Այսօր փողոցներ կան, որ առաջարկում են անվանակոչել զինվորի կամ ազատամարտիկի անունով: Պատկերացնո՞ւմ եք, թե անցած 100-200 տարվա մեջ որքան զինվոր է զոհվել իր հայրենիք համար, ցավոք, դեպքերն էլ շարունակական են լինում, արդյո՞ք այսքան մարդկանց անուններով փողոցներ անվանակոչենք: Ես դեմ չեմ մեր հերոսներին հիշելու, հարգելու, սակայն հստակ մոտեցում պետք է ձևավորվի»,- նշեց նա: Գրականագետը նկատեց, որ փողոցների անվանափոխության հետ կապված նախաձեռնությունը բոլշևիզմի դեմ գրոհ դիտարկվեց: Հովիկ Չարխչյանը նկատեց, որ եթե հանկարծ խորհրդային անունների դեմ պայքարենք, կոմունիստների նկատմամբ «հալածանք» իրականացնենք, ծուղակի մեջ կընկնենք, որից դուրս գալը դժվար կլինի: Վերջինս գտնում է, որ չի կարելի մոռանալ, որ կոմունիստական ժամանակաշրջանի մարդիկ օտարներ չէին՝ մեր ծնողներն էին: Նրա համար զարմանալի է նաև փողոցների անվանափոխման հիմքում դրված՝ «հայանպաստ» և «ոչ հայանպաստ գործունեություն» ձևակերպումը: «Եթե հանկարծ խորհրդային անունների դեմ մի բան անենք, ուրեմն պետք է սկսենք Վահան Տերյանից, Եղիշե Չարենցից: Հայանպաստ և ոչ հայանպաստ գործունեություն ասելով՝ մենք ընկնում ենք մեծ մոլորությունների մեջ, քանի որ այսօր մեր շուրջը շատ մարդիկ կան, որոնց հայանպաստ գործունեությունը լուրջ կասկածի տեղիք է տալիս: Այդ մարդկանց մասին գրում են, բարձրաձայնում են, բայց այդ մարդիկ մեդալներ, կոչումներ ու շքանշաններ են ստանում: Այդ հայանպաստի և ոչ հայանպաստի որոշողներն ինչո՞ւ այդ ժամանակ ձայն չեն բարձրացնում, հարցականի տակ դնում այդ մարդու հայանպաստ գործունեությունը»,- ընդգծեց Հովիկ Չարխչյանը: Վերջինս նկատեց, որ բոլշևիկները, երբ իշխանության եկան, Պետրոս Առաջինի արձանը չքանդեցին, թեպետ քաղաքական տեսանկյունից հակառակ մոտեցումներ ունեին: Հովիկ Չարխչյանի դիտարկմամբ՝ փողոցների անունները սրբագրելով պատմություն չես փոխի: «Մենք ուզում ենք Հռոմի պապից ավելի կաթոլիկ դառնալ՝ առանց հասկանալու, թե ի՞նչ, ո՞ւմ ենք փոխում, ում ենք ջարդում: Ֆրանսիայում այսօր կան ինչպես Լյուդովիկոս թագավորի, այնպես էլ Նապոլոնի արձանները, որոնք ախոյաններ էին: Հիմա սա է մեր պատմությունը, մեր պատմությունից այլ տեղ չեն փախչի՝ փողոցի անուն փոխելով պատմություն չես սրբագրի: Այսօր հանրապետությունում այնպիսի անձանց անուններ կան, որոնք թշնամական են եղել մեր նկատմամբ, որոշ տեղանուններ կան, որոնք մնացել են դեռևս այն ժամանակներից, երբ հայերը պարսկական տիրապետության տակ էին»,-եզրափակեց Հովիկ Չարխչյանը:

Աղբյուր ՝ tert.amd5b0d5b8d5bed5abd5af_d5b9d5a1d680d5add5b9d5b5d5a1d5b6_hovik_charkhchyan1.thumb

ՖՐԵԴԵՐԻԿ ԲԵԳԲԵԴԵՐ

31 Օգս

Թիթեռը մեկ օր է ապրում, վարդը` երեք: Կատվի կյանքը 13 տարի է, սիրո կյանքը` երեք տարի: Եվ ոչինչ չես կարող փոխել: Սկզբում կրքերի տարին է, հետո քնքշանքի տարին և վերջապես` ձանձրույթի տարին:
Առաջին տարին ասում են. «Եթե դու գնաս, ես ինձ կսպանեմ»:
Երկրորդ տարին ասում են. «Եթե դու գնաս, ես ցավ կապրեմ, բայց կդիմանամ»:
Երրորդ տարին ասում են. «Եթե դու գնաս, ես դա կնշեմ շամպայնով»:

«Սերն ապրում է երեք տարի» գրքիցлюбовь765

 

ՄՈՆՏԱԺԻ ՍԱՐՍԱՓԸ

31 Օգս

Վաղուցվա դեպք է: Մի ադրբեջանցի զինվոր հատել էր սահմանը ու գերի էր հանձնվել: Ասացին, որ դիմում է գրել` երրորդ երկիր տեղափոխվելու համար: Մեզ ուղարկեցին դրա մասին հեռուստառեպորտաժ պատրաստելու:
Գնացինք ԿԳԲ-ի շենք, թարգմանչի հետ իջանք նկուղ: Բացեցին մենախուցը, ներս մտանք: Նստած էր խեղճ-կրակ մեկը: Սեղանին իր գրած դիմումն էր: Օպերատորը սկսեց նկարել: Սկզբից թուղթը նկարեց, հետո իրեն: Թարգմանչի միջոցով հարցեր էինք տալիս, սա էլ պատասխանում էր:
Ու մեկ էլ հանկարծ գերին լռեց, գույնը գցեց, հետո սեղանի վրայից խլեց թուղթը, մտցրեց բերանը, ծամեց ու կուլ տվեց: Ինչ մեղքս թաքցնեմ, լավ զայրացանք: Հարցնում ենք` ինչու՞ նման բան արեցիր: Սա թե` իմ հարազատներին Ադրբեջանում կվնասեն: Ասում ենք` այ խելոք, սահմանն անցնելիս մտածեիր դրա մասին, թե չէ հիմա որ թուղթ ես ուտում, դրանից ի՞նչ է փոխվելու: Բայց տեսնում եմ` համառում է: Ու այդ ժամանակ սրան հարցրեցի.
— Դու գիտե՞ս, թե ինչ բան է մոնտաժը:
Զարմացած ինձ է նայում: Ես էլ բացատրում եմ.
— Դիմումդ նկարեցինք, քեզ նկարեցինք: Կտանենք ստուդիա, այդ երկու կտորները կմիացնենք իրար ու վերջ, նյութը պատրաստ է:
Ապշած նայում է դեմքիս, քիչ-քիչ հասկանում է, թե խոսքն ինչի մասին է: Իսկ մենք հավաքեցինք տեսախցիկներն ու գնացինք: Պարզվեց, մոնտաժը ահեղ զենք էր: Մեզնից հետո նոր դիմում էր գրել:

Հովիկ Չարխչյանmontaj

%d bloggers like this: