Պահոց | 5:54 ե.

ՌԻՉԱՐԴ ԲՐՈԹԻԳԱՆ

18 Մյս

ԷՌՆԵՍՏ ՀԵՄԻՆԳՈՒԵՅԻ ՄԵՔԵՆԱԳՐՈՒՀԻՆ

Հնչում է՝ հանց եկեղեցական երաժշտություն: Ընկերս հենց նոր վերադարձել է Նյու Յորքից, ուր նրա համար մեքենագրում էր Էռնեստ Հեմինգուեյի մեքենագրուհին:
Նա հաջողակ գրող է, այնպես որ, վերցրել ու գտել է բացարձակապես լավագույնին, եւ դա մի կին էր, որ մեքենագրում էր Էռնեստ Հեմինգուեյի համար: Միայն այդ մտքից արդեն շունչդ կտրվում է, իսկ թոքերդ անշարժանում են համր մարմարում:
Էռնեստ Հեմինգուեյի մեքենագրուհին:
Ցանկացած երիտասարդ գրողի մարմնավորված երազանքը` ձեռքերը նման են կլավեսինի, հայացքի կատարյալ լարումը, եւ դրան հետեւող գրամեքենայի խորազգաց դոփյունը: Նա նրան ժամը տասնհինգ դոլար էր վճարում: Ավելին, քան ստանում է ջրմուղագործը կամ էլեկտրիկը: Օրական 120 դոլար: Մեքենագրուհուն:
Ասում էր, որ նա անում է ամեն ինչ:
Նրան տալիս է ձեռագիրը, իսկ ետ ստանում մի հրաշք` հիանալիորեն ճշգրիտ ուղղագրություն եւ կետադրություն, այնքան հիասքանչ, որ աչքերիդ արցունք է գալիս, պարբերությունները, ասես հունական տաճարներ, եւ նա նույնիսկ քո փոխարեն ավարտում է նախադասությունները:
Նա Էռնեստա Հեմինգուեյան է:
Նա Էռնեստ Հեմինգուեյի մեքենագրուհին է:

Թարգմ. Վ. Ֆերեշեթյան

ՍԵՐԳԵՅ ԵՍԵՆԻՆ

18 Մյս

Դու ինձ չե՞ս սիրում, չե՞ս խղճում, ասա
Մի՞թե սիրուն չեմ այդքան, սիրելիս,
Դողում ես կրքից դեմքս չտեսած,
Ձեռքերդ դնում հոգնած ուսերիս:

Քեզ հետ կոպիտ չեմ, և կամ էլ քնքույշ,
Դու դեռ ջահել ես, նրբին քո դնչով,
Քանի՞ շուրթեր ես, ասա ինձ, հիշում,
Քանիսի՞ն ես դու գերել տաք շնչով:

Ես գիտեմ, նրանք ստվերների պես
Անցան, չդիպան հոգուդ կրակին,
Շատերին ես դու անցյալում գրկել,
Ինչպես նստել ես հիմա իմ ծնկին:

Ոչինչ, որ փակ են աչքերդ սիրուն,
Որ ուրիշին ես հիշել դու կրկին,
Ես էլ, ճիշտն ասած, քեզ շատ չեմ սիրում,
Ես էլ եմ հիշել հեռավոր մեկին:

Այս սիրախաղը բախտ մի համարիր,
Կրքի հանգույցը խախուտ է այնքան,
Ինչպես որ հանկարծ քեզ հանդիպեցի,
Հեռանալիս էլ հանգիստ կժպտամ:

Ու գորշ օրերիդ փոշիների մեջ
Դու էլ կքայլես քո ճանապարհով,
Չդիպչես նրանց, որ անմեղ են դեռ,
Չխաբես նրանց կրքերիդ խաղով:

Ու օրից մի օր հեռու նրբանցքում
Երբ սեր կբացես անծանոթ մեկին,
Գուցե ես կանցնեմ անտարբեր քայլքով
Ու կհանդիպենք մենք իրար կրկին:

Եվ երբ թևանցուկ անցնեք իմ կողքով,
Կհակես ներքև գլուխդ մի քիչ
Ու կամաց կասես. «Բարի երեկո»,
Կպատասխանեմ՝ «Բարև ձեզ, տիկին»:

Ոչինչ այլևս չի հուզի հոգիս
Ու չի հրդեհի կրակով անցած,
Որ այրվեց արդեն, չի այրվի կրկին,
Չի սիրի նորից, ում սերը անցավ:

Թարգմ. Հ. Թամրազյան

ՄԱՄՈՒԼԻ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ

18 Մյս

ԹՎԵՐԸ ԿՄՆԱՆ ԱՆԿԵՆԴԱՆ, ԻՍԿ ՑԱՎԸ ԿՇԱՐՈՒՆԱԿԻ ԱՊՐԵԼ

Խորհրդարանական ընտրությունները գնացին, մնացին` հայհոյանքները, միմյանց երեսին ցեխ շպրտելը, կեղծ կուսակցականամոլությունը ու«հանուն» դրա` սեփական դեմքը կորցնելը եւ… 10 000 դրամանոց ընտրազանգվածը` չհաշված խոստումների շքերթը` մարդկանց գլխավերեւում կախված… Ժամանակակից գրողներից յուրաքանչյուրը ընտրությունների արդյունքներին տարբեր «անուններ» են տալիս, սակայն այդ անվան բոլոր տառերն էլ դժգոհության մեջ են թաթախված…

Գրականագետ, գրող Հովիկ Չարխչյան- Սովորաբար տխուր ավանդույթ է ձևավորվել մտավորականների կարծիքը հարցնել այն բանից հետո, երբ ամեն ինչ արդեն ավարտված է: Իսկ բուն գործընթացի շրջանում քաղաքական ակտիվիստների ձայնն ու ասելիքն այնքան առատ էր, որ մտավորականի տեսակետ լսելու համար նրանք ոչ ժամանակ, ոչ ցանկություն ունեին: Այնպես որ, տարաժամ դատողություններով «դարդին դարման անելու» անպտուղ փորձերը լավագուն դեպքում պիտի սփոփիչ բալասան դառնան մրցակից կողմերից մեկի, և ցավազուրկ խայթոց՝ մյուսների համար: Իսկ եթե, ամեն դեպքում, հասարակության«խոկացող» խավին այս պահին բաժին է հասել դատավորի անշնորհակալ դերը, ապա միամտություն է նրանից ակնկալել անաչառ դատավարություն: Ես պիտի ազնվորեն կասկածեմ, եթե ասեն, որ անցած ընտրությունները որևէ մեկին գոհացրել են: Նույնիսկ հաղթողներին: Հաղթողներին` հատկապես: Քանի որ անազնիվ հաղթանակը պարտությունից էլ վատ է: Քանի որ սեփական ժողովրդի նկատմամբ հաղթանակ տանելն ու այդ մտքից հրճվելը բարոյական չափանիշ չունի: Քանի որ մնալը դեռ լինելը չէ, ինչպես որ տնօրինողը դեռ օրինատերը չէ: Բայց ես նաև չեմ կարող չտեսնել, թե ինչպես է լերդանում հետընտրական մաղձը, ինչպես են հանուն ինքնարդարացման լեզուներն առաջ ընկնում մտքից, որպեսզի վաղը դառնորեն զղջան իրենց անզգույշ ու չարացած խոսքերի համար: Եվ սա շատ ավելի մտահոգիչ է, քան ԿԸՀ-ի վավերացրած թվաբանությունը, քանի որ թվերը կմնան անկենդան, իսկ ցավը կշարունակի ապրել:

Կարինե Հարությունյան

ՊԱՈՒԼՈ ԿՈԵԼԻՈ

18 Մյս

ԲԱՑ ԵՂԻՐ ՍԻՐՈ ԱՌԱՋ

Լինում են պահեր, երբ դու մեծ ցանկություն ես ունենում օգնելու նրան, ում սիրում ես, բայց ինչ-որ բան անել անկարող ես լինում. կամ իրադրությունն այնպիսին է, որ քեզ հնարավորություն չի ընձեռում մոտենալ նրան, կամ էլ այդ մարդն ինքն իր մեջ ամփոփվել ու մերժում է քո կարեկցանքն ու աջակցությունը:
Նման դեպքերում մնում է ուղղակի սիրելը: Երբ ամեն ինչ թվում է անիմաստ, մենք դեռևս կարող ենք սիրել` չհուսալով փոխադարձ սեր, մեր նկատմամբ վերաբերմունքի փոփոխություն, չակնկալելով երախտագիտություն: Եթե դա ստացվում է, ապա սիրո էներգիան մեր շուրջն ամեն ինչ փոխում է: Սկիզբ առնելով` նա անպայման ինչ-որ բանի է վերափոխվում: «Ժամանակը չի փոխում մարդկանց: Կամքի ուժը չի փոխում մարդկանց: Մարդկանց վերափոխում է սերը»,-ասում է Էնրի Դյումոնդը…
«Վարդը զօր ու գիշեր երազում էր ընկերանալ մեղուների հետ, բայց նրանք ոչ մի անգամ չէին իջում նրա ծաղկաթերթերի վրա: Սակայն, միևնույն է, վարդը շարունակում էր երազել: Երկար գիշերները նա անրջում էր երկնքի մասին, որտեղից մեղուները մեկը մյուսի հետևից շտապում էին քնքշորեն հպվել վարդի թերթիկներին: Նրա ծաղկաթերթերը վերստին կբացվեին արևի շողերի հետ, սակայն նա չկարողացավ ապրել մինչև առավոտ:
Գիշերը, լուսինը նկատելով միայնակ վարդին, հարցրեց.
— Չե՞ս ձանձրացել սպասելուց:
— Թերևս ձանձացել եմ: Բայց, չի կարելի, չէ,՞ հանձնվել:
— Ինչո՞ւ:
— Որովհետև եթե չբացվեմ, ապա կթոշնեմ»:
Երբ գեղեցկությանը միայնություն է սպառնում, դա պահպանելու միակ միջոցը սիրո առջև բաց մնալն է:

Թարգմ. Ն. Մովսիսյան

ԽՈՒԱՆ ԽՈՍԵ ԱՐԵՈԼԱ

18 Մյս

AUTRUI

Երկուշաբթի. Այդ անծանոթը առաջվա պես հետապնդում է ինձ: Ինձ թվում է նրան կոչում են Autrui: Ես անգամ չեմ էլ հիշում, թե երբվանից եմ դարձել նրա զոհը: Երեւի թե ծննդյան օրից, ես նույնիսկ չէի նկատել: Ավելի վատ ինձ համար:

Երեքշաբթի. Այսօր թափառում էի քաղաքի թաղամասերով եւ հանկարծ նկատեցի, որ իմ երթուղու ուղղությունը բավական տարօրինակ դարձավ: Փողոցները վերածվեցին լաբիրինթոսի, անկասկած, ըստ Autrui-ի կամքի: Եվ, ի վերջո, ես հայտնվեցի փակուղում:

Չորեքշաբթի. Ինձ կյանքի համար հատկացված է ինչ-որ խղճուկ թաղամասի խիստ սահմանափակ մասը: Անօգուտ է այստեղից դուրս գալ փորձելը: Autrui-ն թաքնված է յուրաքանչյուր անկյունում, պատրաստ փակելու ելքերն առ բազմամարդությունը:

Հինգշաբթի. Ես մշտապես վախենում եմ թշնամուս հետ առանձին եւ դեմ առ դեմ հանդիպելուց: Նույնիսկ փակվելով իմ վանդակում, անկողին մտնելու պատրաստ, ես զգում եմ, որ հանվում եմ Autrui-ի հայացքի ներքո:

Ուրբաթ. Ողջ օրը ես տանն անցկացրի, որեւէ բանի անընդունակ: Գիշերն իմ շուրջ ինչ-որ օղակ հայտնվեց, աղոտ մի շրջանագիծ, հազիվ թե ավելի վտանգավոր, քան սովորական տակառագոտին:

Շաբաթ. Արթնանալով, հայտնաբերեցի, որ գտնվում եմ վեցկողմանի ըստ իմ չափի արկղում: Ես չհանդգնեցի պատերին ձեռք տալ, քանի որ զգում էի` դրսում ես կտեսնեի նույն վեցանիստը: Անտարակույս, կալանավորմամբ ես պարտական եմ Autrui-ի մութ խաղերին:

Կիրակի. Զմռսված իմ դամբանում, ես հետզհետե քայքայվում եմ: Ինձանից տարածվում է դեղնավուն երանգով կպչուն շարավը: Օ՜, երբեք չէի կամենա ճաշակել այդ մեղրը…
Իհարկե, ոչ ոք, ի բացառյալ Autrui-ի:

Autrui՝ ֆր. ուրիշ, օտար:
Թարգմ. Վ. Ֆերեշեթյան

ԱՎԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ

18 Մյս

Շատ մի տխրիր, շատ մի խնդար, սիրելիս,
— Այս աշխարհում և ոչ մի բան հիմք չունի.
Վաղանցուկ են, կան ու չկան, սիրելիս,
Բոլոր իրերն ու աստղերը անհունի։
Լայնսիրտ եղիր, ողջը երազ համարե,
— Այս աշխարհում և ոչ մի բան միտք չունի.
Լացը՝ ժըպիտ ու սերը՝ ցավ համարե,
Թե որ ապրես, կյանքըդ ինչու՞ համար է։
Ախ, մի տխրիր, վիշտը կանցնի,- այդ ոչինչ,
— Այս աշխարհում և ոչ մի բան գին չունի.
Շատ մի հրճվիր, սերն էլ կանցնի, բայց ոչինչ,
Կյանքն էլ կանցնի,- այդ որ ոչինչ ու ոչինչ…

%d bloggers like this: