ԴՀԱՐՄՎԻՐ ԲՀԱՐԱՏԻ

2 Ապր

ԻՆՉՔԱՆ ՈՐ ԴՈՒ ԻՄՆ ԵՍ, ՈՉ ՈՔԻՆԸ ՉԵՍ

Սակայն այն ժամանակ ես այս ամենը չէի էլ գիտակցում, երբ ինչ-որ մեկը ականջիս շատ մոտ, այնքան մոտ, որ զգում էի խոնավ ու դողդոջուն շուրթերի քնքշությունն ու ջերմությունը, այնքան ճնշված ձայնով ասաց. «Ինչքան որ դու իմն ես, ոչ ոքինը չես»: Այն ժամանակ ինձ ընդամենը թվաց, թե հուզիչ ջերմ երջանկության մի շատ թեթև ալիք, ականջներիցս սահելով, կոկորդս ու սիրտս ծակելով, մինչև ոտքերս սահեց-իջավ. ամբողջ մարմինս թզենու տերևի պես դողաց. այդքանը կատարվեց, միայն այդքանը: Եվ մի տարօրինակ անզգայություն:
Սակայն այն ժամանակ էլ սիրուց արբեցած իմ հոգում նույն զգացողությունն էր, ինչ այժմ, որն իմ կյանքում այլևս չկրկնվեց: Ոչ միայն այս, այլև մյուս ծնունդներում էլ դա առաջին ու վերջին անգամ է պատահում: Այդքան կյանքեր ապրելուց հետո էլ չբացված մի հանգույց կար, այսօր, գերմարդկային ուժ գործադրելով, ինչ-որ մեկն այդ հանգույցը թուլացրեց-բացեց: Մինչ այժմ չքանդված մի անտեսանելի պատնեշ կար, այժմ ինչ-որ մեկն այն վերացրեց: Մինչ այժմ դարերով չբացված մի դուռ կար, ինչ-որ մեկը թեթև հարվածով այն բացեց, և ես տեսա մի հրաշալի պատկերասրահ՝ դռան հետևից դուռ, դռան հետևից… Դուռը բացելով` ինչ-որ մեկը քայլում է ներս, ներս ու ներս: Այդպիսի բան ես երբեք չէի զգացել, երբեք:
Չի կարելի ասել, թե առաջ երբևէ չեմ սիրել: Անսահման եմ սիրել: Քնքուշ խոսքեր եմ ասել` անթիվ-անհամար, հաշիվը կորցրել եմ: Սակայն նա, ում սիրում եմ` իմ ամենասիրելին ինձնից բաժանվել է, հեռու է, ինչպե՞ս ձեռքս երկարելով հպվեմ նրան: Ավա՜ղ: Չէի էլ պատկերացնում, թե երբևիցե կկորցնեմ այդ հնարավորությունը: Նրա ձեռքերում, սրտում, մարմնի յուրաքանչյուր մասնիկում հիմա ո՞վ կա: Հիմա ո՞վ է ասում, որ նրա երակներում ոսկե արյուն է հոսում: Ռիլկեն ընդամենն ասել է. «Եթե իմ տեսողությունը, լսողությունը, ձեռքերն ու սիրտը, ամենը, ամենը խլես, ապա ես իմ արյան հոսքով քեզ կվստահեմ, իսկ այժմ ես հո գիտեմ, որ իմ արյան ամեն մի կաթիլը ոչ այլ ոք է, քան նա, ով ասում էր, թե՝ ինչքան, որ դու իմն ես…»
***
Ի՞նչ անեմ: Չգիտեմ: Հիշում եմ նրան, ով հեռու է, բայց այս անգամ ի՞նչ է կատարվում: Հեռո՞ւ: Կոպերիս վրա կոպեր են իջնում, շուրթերիս` շուրթեր հպվում, ձեռքերիս մեջ` ձեռքեր հայտնվում, ճակատիս` մազեր թափվում, ու մարմինս դողում է թզենու տերևի պես: Մարմինս նույնն է: Ի՞նչ է, այլ հոգի՞ է այնտեղ բույն դրել: Ի՞նչ է կատարվում:
Հաստատ ինչ-որ բան է կատարվում: Այնպիսի բան, որ ժամանակից ու տարածությունից անդին է: Երևի ըմբռնումից էլ վեր է: Ժամանակն ասես չի էլ անցնում, ինչ-որ տեղ կանգ է առել: Այսպես երբեք չէր եղել: Երբեք: Ո՞ւմ հետ խոսեմ. ոչ ոք չկա: Լինի էլ, ո՞վ կխոսի հետը. ե՛ս այժմ չկամ: Գոյություն չունեմ: Այս ո՞վ խմեց ինձ գինու կումի պես: Լսել էի մեկի շուրթերից, թե «մի անգամ… մի անգամ թեկուզ մի կում անպայման կհամտեսեմ», սակայն ինչո՞ւ ինձ չասաց, որ այդ մի կումը ոչ այլ ոք է, քան ես:
***
Իրոք, որքան տարօրինակ է, սիրելի՛ս: Գլուխ չես հանի: Չէ՞ որ ասացի, թե այնպիսի բան է կատարվում, որ վեր է ամեն ինչից` ձևից, գույնից, բառից. ամեն ինչ ինձ համար չգիտեմ ինչու անիմաստ է դարձել: Անցած գիշեր այնտեղով անցա: Մի սուր հոտից գլուխս պտտվեց: Հետս մեկը կար, ով ասաց` գիշերվա թագուհին է օծվում: Ինձ միայն թվաց, որ ինչ-որ մեկը հենց նոր լոգանք է ընդունել և հենց նոր սրբած թարմ մարմնի թեթև գալարումներով հմայում է ինձ: Իսկ առավոտյան արթնանալով` ոտաբոբիկ, ցողով թրջված կանաչ խոտին ոտք դրեցի, իսկ եթե ճիշտն ասեմ` ոչ խոտ կար, ոչ ցող: Թվաց, թե ինչ-որ մեկը, ոտքերս ծածկոցով դանդաղ ծածկելով, գրկել, սեղմել է կրծքին: Իսկ երբ այսօր թախծի պես երեկոն իջավ, թվաց, թե հենց նոր մի գնացք է շարժվել, իսկ սա ոչ թե երեկոյան լվացված բակ է, այլ ամայի կառամատույց, և գնացքը շարժվում է հեռու` դեպի լուսին:
Ձևը, գույնը, բառը, զգայական առաջին աշխարհն ո՞ւր կորան, սիրելի՛ս:
Սրանից առաջ աշխարհը կար: Այն աշխարհում մեկը կար: Նրան ես անմահ սեր էի տվել: Բայց այսպես երբեք չէր պատահել, որ արարածը հանկարծակի ինչ-որ մեկի շնչառության մեջ ամբողջովին լուծվի, և մնացած ամեն ինչը մի այլ աշխարհ լինի: Ուրիշ աշխարհ չկա, որտեղ լինի մեկը, ում սիրեմ: Ո՛չ, միայն նա է, միայն նա, և չկա այլ աշխարհ: Նա ինքն է իմ ողջ էությունը դարձել… երկինք ու երկիր, ծառ ու ծաղիկ, գիշեր ու ցերեկ, առավոտ ու երեկո… միայն նա… միայն նա… միայն: Եթե ես նույնիսկ ապրեմ, ապա կումի պես ըմպված, կուլ գնալով ու միախառնվելով նրա արյան ամեն մի կաթիլին, նրա մարմնի ամեն մի մասնիկում բույն դրած, թիթեռնաձև աչքերում սիրո խումհարի պես, զարթոնքի ծուլության պես, հասմիկի բույլից հառնող կապույտ շուշանի թերթիկների քաղցր ու քնքուշ ցավի պես, հոգնության պես, քնի պես, անզգայության պես, լռության պես:

Թարգմ. Գ. Աղամալյանի

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s