Ձեր կողքին ենք, բայց ձեզ հետ չենք

9 Փտր

«Ռոսատոմ»-ի գլխավոր տնօրեն Սերգեյ Կիրիենկոն եկավ Հայաստան, հանդիպեց, բանակցեց, պայմանավորվեց, իրեն շնորհված մեդալը վերցրեց ու մեկնեց մեր երկրից: Սակայն ամենամեծ լավությունը, որ նա արեց մեր ժողովրդին, այն էր, որ սկիզբ դրեց նոր ատոմակայան կառուցելու մասին իրարամերժ խոսակցություններին: Մինչ նրա այցը բոլորը համարյա համոզված էին, որ հենց Ռուսաստանն է ՀՀ կառավարության գլխավոր գործընկերը նոր ԱԷԿ-ի կառուցման հարցում: Իսկ ուրիշ էլ ո՞վ: Սակայն հարգարժան հյուրը բաց տեքստվ մեզ հայտնեց, որ ինքը դրական է գնահատում ատոմային էլեկտրակայանի անվտանգությանն ուղղված աշխատանքները և դրանով հանդերձ օբյեկտի կառավարման գործում Ռուսաստանի մասնակցության անհրաժեշտությունը չի տեսնում:
Այս հայտարարությանը պետք էր սպասել թեկուզ այն պատճառով, որ ռուսական « Интер РАО ЕЭС» էներգահոլդինգը այս տարվա. հունվարից արդեն դադարեցրել էր Հայկական ԱԷԿ-ի ֆինանսական հոսքերի կառավարումը, մի բան, որ նրան վերապահված էր դեռևս 2003 թվականից:
«Հիմնական ներդրումները, կարծում եմ, կլինեն Հայաստանի կառավարության կողմից, բայց մենք դիտարկում ենք, իհարկե, նաև Ռուսաստանի մասնակցությունը: Ես արդեն ասացի, որ ռուսական կողմի մասնակցությունը կկազմի 20-25%, բայց մենք կարող ենք քննարկել ավելի մեծ թիվ: Ամեն դեպքում Հայաստանի կառավարությունը պետք է ունենա 50 և գումարած 1 տոկոս բաժնետոմս: Բայց այս ամենը պետք է քննարկվի»,- պարզաբանեց Կիրիենկոն:
Որպեսզի հնարավոր լինի լիովին ըմբռնել նրա խոսքերի իմաստը, նախ հարկ է հիշել, որ նոր ատոմակայանի շինարարության հարցում արդեն կա հայ-ռուսական համաձայնագիրը: Ըստ այդ համաձայնագրի, Ռուսաստանը ստանձնում է շինարարությունը, ինչպես նաև պատրաստակամություն հայտնում ֆինանսավորել մոտ 20 տոկոսի չափով: Գումարային տեսքի բերելու դեպքում դա կնշանակի մոտ 1 միլիարդ դոլար, եթե նկատի ունենանք որ Հայաստանի նոր ատոմակայանի արժեքը, ըստ նախնական հաշվարկի, մեզ վրա կարող է նստել շուրջ 5 միլիարդ դոլար: Հիմա ռուսները մեծահոգաբար, կարելի է նույնիսկ ասել՝ առատաձեռնորեն հայերին են թողնում 50+1-ը, իսկ իրենք խոսում են 20-25-ի մասին: Այդ դեպքում ի՞նչ է լինելու մնացածը: Նման համաձայնություն կարելի էր ձեռք բերել միայն այն պարագայում, եթե Հայաստանն ունենար ֆինանսավորման մի երրորդ աղբյուր: Բայց, որքան հայտնի է, այդ ցանկալի երրորդը դեռևս չկա: Իսկ գուցե կա՞:
Հենց այստեղ է, որ բոլորը հանկարծ վերհիշեցին, թե Երևան այցելած Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին իր ելույթներից մեկի ժամանակ ինչ ասաց Հայաստանի ատոմակայանի մասին: Նա նշեց, որ Ֆրանսիան պատրաստ է մասնակցել ատոմակայանի շինարարությանը ու նույնիսկ ամենամոտ ժամանակներս աշխատանքային խումբ կգա Հայաստան, որը կդիտարկի այդ շինարարությանը մասնակցելու հնարավոր տարբերակները:
Նման խումբ դեռ մեզ հյուր չի եկել, սակայն նրանց գալը լիովին բացառելու համար նույնպես հիմքեր առայժմ չկան: Մնում է ենթադրել, որ ԱԷԿ-ի շուրջ երեք տեղերից մեկը Կիրիենկոյի թեթև ձեռքով ու Հայաստանի համաձայնությամբ բաց է մնում հատկապես ֆրանսիացիների համար:
Ինչ վերաբերում է սարքերի մատակարարման գործում Ռուսաստանի մասնակցության հարցին, ապա ավելի վաղ ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն, նոր էներգաբլոկում տեղակայվելու է ռուսական ջրային ռեակտոր: Նոր էներգաբլոկում կիրառվելու է ավելի ժամանակակից տեխնոլոգիա: «Ռոսատոմ»-ի ղեկավարը հավելեց, որ իրենց բլոկը կարելի է այսօր համարել միակն աշխարհում, որը համապատասխանում է անվտանգության «հետֆուկուսիմյան» չափանիշներին: Իսկ ԱԷԿ-ի կառուցման համար էլ արդեն ստեղծվել է համատեղ ռուս-հայկական ընկերություն` «Մեծամոր-ԻնտերՌԱՕ»-ն:
Նոր էներգաբլոկը պետք է կառուցվի մինչև 2020թ, այնպես որ բավականաչափ ժամանակ դեռ կա կարևորագույն խնդիրները մեկ անգամ ևս ծանրութեթև անելու համար: Գործող ԱԷԿ-ին փոխարինելու եկող նոր կայանի պարագայում խոսքը միայն մեկ 1000 մվտ հզորությամբ էներգաբլոկի կառուցման մասին է լինելու: Իսկ մնացյալը… Բայց ավելի լավ է, սպասենք Կիրիենկոյի երկրորդ գալստյանը:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s