ՀԵՆՐԻԿ ՄԱԼՅԱՆ

22 Հնվ

ԱՅՍ ՕՐԵՐԻՆ ԵՍ ԼՍԵՑԻ ԻՄ ԱԶԳԻ ՃԻՉԸ

Երբ ողջ ազգն է ճչում, դա ողբ չէ, խնդրանք ու աղերսանք չէ:
Դա նախ և առաջ պահանջ է:
Պահանջ է հինավուրց մի ժողովրդի, որ դարերի ընթացքում բազմիցս ու անդադար կողոպտվել է:
Կողոպտվել է իր մերձակա բոլոր հարևաններից, հարավից ու հյուսիսից, արևելքից ու արևմուտքից:
Կողոպտվել է իր թշնամիներից ու նաև՝ իր բարեկամներից, իր փոքր ու մեծ եղբայրներից:
Կողոպտել են մեր մագաղաթյա ու քարե հուշարձանները, մեր լեռներն ու արոտավարերը, մեր Արարատներն ու Վանա լիճը, մեր մշակույթը, մեր պատմությունը, մեր անցյալը, մեր երեկը և նաև՝ այսօրն ու վաղը:
Հայաստանի տարածքը արդեն վաղուց դարձել է տարբեր պետությունների բազմատեսակ դաշինքների առուծախի առարկա: Մեր հողերը շռայլորեն բաշխել են իրար՝ համբերություն ու խաղաղասիրություն քարոզելով մեզ: Եվ մենք հաշտվել ենք, հաշվել ենք՝ վիրավորված, խեղդված կոկորդներով ու բռունցքներս սեղմած, բայց միշտ հույսի հավատով ու հավատով աստծո:
Վայ թե աստված էլ է մեզ խաբել:
Եվ հիմա ցուրտ ու տաքի այս փետրվարյան օրերին հայությունն անսպասելիորեն միավորվեց, ձուլվեց ու ճչաց:
Մինչև հիմա մենք գիտեինք, որ մեր ազգը զարմանալիորեն գիտե և կորողանում է միայն անջատվել, մասնատվել: Հիմա մենք իմացանք, որ մենք հրաշալիորեն գիտենք և միավորվել: Միավորվել համընդհանուր մի գաղափարի շուրջ: Լեռնային Ղարաբաղ:
20-ական թվականների շփոթ տարիներին, անօրեն, առանց որևէ տրամաբանության հանձնվեց նորաստեղծ ադրբեջանական հանրապետությանը… Նորի՞ց կողոպուտ, նոր ու արդար կյանքի հենց առաջին հևքի հետ:
20-ական թվականների այն շփոթ տարիներին, երբ հայը լոկ իր ֆիզիկականն էր մի կերպ փրկում, երբ նոր-նոր ստեղծվում էին եղբայրական հանրապետություններ, մենք եղբայրաբար էլ չխորացանք այդ անօրեն փաստի հետևանքների մեջ` համոզված լինելով, որ դա լոկ օրերի ու ամիսների ուժ կարող է ունենալ… Այդպես էին հավաստիացնում մեզ նաև մեծ կոմունիստները՝ Կիրովը, Օրջոնիկիձեն, Նարիման Նարիմանովը… Բայց 20-ական թվականների արհավիրքը եղավ: Ահա Հայրենական մեծ պատերազմը, հետո՝ ետպատերազմյան փորձությունները, և այդպես 70 տարի… Եվ բոլոր այդ տասնամյակների ընթացքում փոքրիկ Հայաստանը ներդրվեց լիուլիորեն՝ զոհասեղանի վրա դնելով նորից ու նորից իր ֆիզիկական ու հոգևոր բոլոր կարողությունները:
Իսկ մեր ինտերնացիոնալ հարևաննների մտքովն էլ չէր անցնում, որ լռելյայան յուրացրել է իր հարևան եղբոր տարածքը:
Եվ մեր կուսակցական ու հոգևոր հայրերը համրացել էին, կուսական անմեղությամբ ամաչում էին բերան բացել այդ հարցի շուրջը, չնայած այն հանգամանքին, որ նույնիսկ դժվարագույն այդ տարիներին կար, այնուամենայնիվ, ինչ-որ օրենք, ինչ-որ սահմանադրություն:
Բոլոր այդ տարիներին Ղարաբաղը, ղարաբաղցին ապրում էին խորթ զավակի կյանքով:
Եվ մի՞թե Խորհրդային Ադրբեջանում վերացել է մեծ լենինյաններ Ազիզբեկովի ու Նարիմանովի շունչը և ոգին, և մինչև օրս իշխում է Բաղիրով- Ալիև շովինիստական տրամադրությունը:
Այնինչ մեզնից բոլորը պահանջում են եղբայրություն ու ինտերնացիոնալիզմ:
Եղբայր, այո, իհարկե, մեծագույն սիրով և ոգևորությամբ, բայց, եղբայր իմ, նախ ձեռքդ հանիր գրպանիցդ: Եղբայրների ձեռքերը դրվում են ուսերի վրա:
Մի՞թե ադրբեջանցի կոմունիստն այսօր միայն ու միայն ադրբեջանցի է և երբեք ու երբեք՝ ոչ կոմունիստ:
Մի՞թե դեմոկրատիայի ու վերակառուցման այս մեծ օրերում անհնար է մեր երկրում իրականացնել մեր իսկ երկրի իմաստուն սահմանադրությունը:
Իմ Ղարաբաղ, իմ եղբայր ու քույրեր, զավակներ ու ծնողներ:
Դուք հավերժորեն անբաժան եք ինձանից, մեզանից:
Պատմական մեծագույն իրադարձությունները մեծագույն քննություն են ազգի համար: Հայությունն այս օրերին պատվով ու ճշմարտությամբ կրեց այդ քննությունը: Բոլորը, բոլորը՝ առանց բացառության:
Մենք հաղթանակեցինք, որովհետև միացած էինք, մենք հաղթանակեցինք, քանզի վերջապես, հենց այս տասը օրերի ընթացքում ճանաչեցինք ինքներս մեզ:

1988 թ., մարտ

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

w

Connecting to %s