Պահոց | 7:47 ե.

Քեթրինն է գալիս: Երկա՞ր ժամանակով

15 Նյմ

Եվրամիության Արտաքին գործերի և անվտանգության քաղաքականության հարցերով գերագույն հանձնակատար բարոնուհի Քեթրին Էշթոնը այսօր սկսում է իր տարածաշրջանային այցը: Նա Հայաստան կգա նոյեմբերի 17-ին: Իսկ մինչ այդ այսօր կլինի Վրաստանում, վաղը՝ Ադրբեջանում: Երեք կանգառներում էլ տիկնոջ աշխատանքային ընթացակարգը գրեթե նույնն է: Երևանում Էշթոնը կհանդիպի նախագահ Սերժ Սարգսյանի, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի, ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանի, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների հետ: Արդեն հաղորդվել է այն մասին, որ հանդիպումների ընթացքում կքննարկվեն գալիք խորհրդարանական ընտրությունները, Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերությունները, ներքաղաքական իրադրությունը, տարածաշրջանային հարցերը և, իհարկե, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունն ու հայ-թուրքական հարաբերությունները: Վերջին երկուսը միշտ էլ եվրոպացիների ամենանախընտրելի թեմաների շարքում են:
Բարձրաստիճան հյուրի նախնական տրամադրվածության մասին առայժմ միայն ենթադրություններ կարելի է անել, թեև մի հարցում նա պատճառներ ունի գոհ չլինելու մեր երկրից: Բանն այն է, որ օրեր առաջ Հայաստանը մերժեց Էշթոնի միջնորդությամբ Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների հանդիպում անցկացնելու առաջարկը: Քեթրին Էշթոնը նման առաջարկ արել էր երկու երկրներին միաժամանակ: Բաքվում դա ընդունել էին, իսկ ահա Երևանում ցանկություն չէին ունեցել երկխոսել Իլհամ Ալիևի հետ: Սակայն միամտություն կլինի այս մերժումը պայմանավորել միայն Ալիևի անձով: Մեծ հաշվով Հայաստանը մերժել էր Եվրամիության միջնորդությանը՝ հասկացնել տալով, որ ներկա պահին չի զգում այդպիսի միջամտության կարիք: Միայն կարծես թե Եվրոպայում այնքան էլ հակված չեն հանգիստ ընդունել այդ հրաժարումը: Եվ նույնիսկ Ռուսաստանի արձագանքը Էշթոնի մոտակա ուղևորությանը, ինչը հազիվ թե հնարավոր լինի անվանել բարյացկամ, դարձյալ ի զորու չէ կասեցնելու այս նոր ընթացքը, որը Մոսկվայում մեկնաբանում են ոչ այլ կերպ, քան մի քայլ, որով Արևմուտքը ցանկանում է Ռուսաստանին դուրս մղել ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործընթացից: Իսկ եթե ասվածին էլ գումարենք շրջանառվող այն լուրերը, որ նաև Միացյալ Նահանգներն է պատրաստ Ռուսաստանի ձեռքից վերցնել Ղարաբաղյան գործընթացում գլխավոր միջնորդի դերակատարությունը, ապա Էշթոնի այցելության հարուցած բարդությունների թիվն էլ ավելի կշատանա:
Ինչո՞վ է արտահայտվում և ինչո՞վ է պայմանավորված Եվրոպայի դժգոհությունը: Սովորաբար նրանք այդ մասին այնքան էլ բացահայտ չեն խոսում՝ սահմանափակվելով ընդհանուր կարգի ձևակերպումներով: Բայց բոլորովին վերջերս Երևանում գտնվող Եվրախորհրդարանի անդամ Քրիստիան Վիգենինը նախագահ Սերժ Սարգսյանի հետ հանդիպումից հետո լրագրողներին հետևյալն ասաց. «Մենք կարծում ենք, որ Եվրամիությունը պետք է ավելի շատ ներգրավվի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման գործընթացում… Մենք տեսնում ենք, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափը որևէ արդյունքի չի հանգեցրել երկար տարիների ընթացքում, և այդ առումով պետք է ինչ-որ բան տեղի ունենա, ինչ-որ բան փոխվի»: Անհաջողության պատճառները փնտրելով ոչ թե հակամարտող կողմերի կարծր դիրքորոշումների, այլ միջնորդների գործունեության մեջ, եվրոպացի խորհրդարանականը անմիջապես հավելեց, որ Եվրախորհրդարանում այդ խնդրի շուրջ քննարկումներ են տեղի ունեցել և, մասնավորապես, առաջարկվել է ֆրանսիացի համանախագահին փոխարինել ԵՄ ներկայացուցչով: «Բացառված չէ, որ այդ ներկայացուցիչը լինի Քեթրին Էշթոնը: Պետք է նոր խաղացողներ ներգրավել այդ գործընթացում»,-ասել էր Քրիստիան Վիգենինը:
Իհարկե, կարելի է իսկույն նկատել, որ նրա առաջարկում ոչ մի նոր բան ըստ էության չկար: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի կազմում փոփոխություններ կատարելու մասին խոսակցություններ տարվում էին դեռևս հունիսից, երբ ասվում էր, որ եթե Կազանում գումարված եռակողմ բանակցություններում հաջողություններ չգրանցվեն, Մինսկի խումբը գուցեև վերանայի իր մոտեցումները, նոր ձևաչափ առաջարկի, ուր ԵՄ-ն կարող է ավելի մեծ դերակատարություն ունենալ: Իսկ ինչ վերաբերում է ֆրանսիացի համանախագահի փոփոխությանը, ապա դա էլ ավելի վաղ քննության առնված նյութ էր: Սակայն այժմ մենք տեսնում ենք, որ վերադասավորումների հեռանկարը նախատեսում է ոչ միայն առանձին անձանց փոխարինում, այլ առաջարկում է այնպիսի որակական տեղաշարժ, ինչը կարող է էապես անդրադառնալ միջնորդ կառույցի թե գործունեության և թե պահանջների վրա: Ստացվում է, որ Մինսկի խումբը այսօր դիտարկվում է, ոչ այնքան որպես երեք երկրների ներկայության արտահայտիչ, որքան ավելի տարողունակ մի բան: Եվ այս պարագայում խիստ ընդգծվում է դժգոհությունն այն առթիվ, թե ԱՄՆ-ը և Ռուսաստանն ինքնին խոշոր ուժային կենտրոններ են` ներկայացված ԵԱՀԿ-ում, մինչդեռ Եվրամիությունը, որպես առանձին միավոր, այդ կառույցում մինչ այժմ ներկայացված չէ: Հենց այդ բացը լրացնելու համար Եվրոպան «մարտադաշտ» է նետում իր ծանր հրետանին՝ Քեթրին Էշթոնին:
Եթե մի պահ պատկերացնենք, որ հիշյալ մտադրությունները խիստ իրական են, ապա այդ դեպքում եվրոպացիները հարկադրված են լինելու հաղթահարել միանգամից երկու լուրջ պատնեշ: Նախ, հայտնի է, որ բանակցային գործընթացի ձևաչափի փոփոխության համար անհրաժեշտ է բոլոր մասնակիցների համաձայնությունը: Ու եթե Բաքվում վաղուց էին երազում դրա մասին, ապա Երևանում դեռևս ոչ մի լավ բան չեն ակնկալում փոփոխություններից: Մյուս կողմից միամտություն կլինի մտածել, թե Մոսկվան այդքան հեշտությամբ կհեռանա ԼՂ գործընթացից կամ «տարածքներ» կզիջի բանակցային սեղանի շուրջ: Գլխավոր միջնորդի բեռը հանձնելով ԱՄՆ-ին կամ ԵՄ-ին, Ռուսաստանն այդ դեպքում պիտի հրապարակավ խոստովանի, որ իր հնարավորությունները Կովկասում սահմանափակ են: Իսկ դա նույնն է, թե Արևմուտքին առիթ տալ՝ այսուհետ անտեսել նրա կարծիքը նաև մյուս հարցերում:
Ինչ վերաբերում է Էշթոնին, ապա վերջինս դեռ Կովկաս չհասած՝ արդեն թույլ է տվել այն նույն վրիպումը, ինչն իրենց ժամանակին արել են բազմաթիվ եվրոպացի պաշտոնյաներ: Ելույթ ունենալով Եվրախորհրդարանում, Էշթոնը ասաց հետևյալը. «Եկել է ղարաբաղյան հակամարտության հարցով որոշման ձեռք բերման ժամանակը: Ցավոք, Կազանում տեղի ունեցած բանակցություններին ակնկալվող բեկումը տեղի չունեցավ: Ադրբեջանի ու Հայաստանի նախագահները չկարողացան օգտվել հնարավորությունից, որպեսզի հասնեն փոխզիջման: Կողմերը պետք է կրկնապատկեն ջանքերը, որպեսզի համաձայնության հասնեն մինչև տարեվերջ»: Սա նշանակում էր, որ 2012-ին Հայաստանում, իսկ հետո նաև՝ Ադրբեջանում տեղի ունենալիք ընտրությունները կարող են դանդաղեցնել բանակցային գործընթացը: Միայն թե Էշթոնը հաշվի չէր առել այն ճշմարտությունը, որ ժամկետներ սահմանելիս դեռ ոչ ոք հաջողության չի հասել և Ղարաբաղի հարցը չի հանդուրժում այդ կարգի սահմանափակիչ ժամկետային գրաֆիկներ:
Առաջիկա երեք օրերին սպասելով Քեթրին Էշթոնի կովկասյան հյուրախաղերի արդյունքներին, հիշեցնենք նաև, որ Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսում դեկտեմբերի 6-7-ը կայանալու է ԵԱՀԿ արտաքին գործերի նախարարների խորհրդաժողով, որի ընթացքում քննարկման առարկա է դառնալու ձգձգված հակամարտությունների կարգավորման շուրջ բանակցությունների ընթացքը: Խորհրդաժողովին կմասնակցեն ԵԱՀԿ անդամ 56 պետությունների ԱԳ նախարարները: Սպասվում է, որ ներկա կլինի նաև ԵՄ Արտաքին և անվտանգության հարցերով գերագույն հանձնակատար Քեթրին Էշթոնը: Եվ նա այս անգամ կունենա որոշակի տպավորություններ ու ասելիքներ:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

ՄԱՐՍԵԼ ԱՇԱՐ

15 Նյմ

Որքան հաճելի կլինեին կանայք, եթե նրանք այդպես համառորեն չձգտեին լինել երջանիկ: Կնոջ ուժը ոչ թե նրա մեջ է, ինչ ասում է, այլ նրա մեջ, թե քանի անգամ է դա ասում: Սիրո պարագայում ամեն ինչ այնպես է, ինչպես կարագի դեպքում: Մի փոքր սառնություն, և այն թարմ կմնա երկար ժամանակ: Բացի այս, սիրո հարցում երջանիկ լինելու համար պարտադիր չէ կույր լինել: Բավական է ժամանակ առ ժամանակ փակել աչքերը: Տղամարդիկ խանդում են իրենց նախորդներին, կանայք՝ նրանց, ովքեր գալու են իրենից հետո: Լինում են կեղծ, մտացածին սերեր, ինչպես որ լինում է կեղծ հղիությունը: Միայն թե ավելի լավ է սխալվել բոլորի հետ, քան խելացի լինել միայնակ…

%d bloggers like this: