Ուրիշի հայրենիքում՝ հայկական պահանջատիրությամբ

8 Նյմ

Լիբանանից ստացված հակասական տեղեկությունները անհանգստություն հարուցեցին. այնտեղ լուրջ խնդիրներ էին ծագել հայերի ու քրդերի միջև: Խոսքն առաջին հերթին վերաբերում էր Լիբանանի հայաշատ Պուրճ Համուտ թաղամասին, որտեղ վերջին տարիներին բնակություն են հաստատել մի քանի հազար քրդեր՝ (ըստ որոշ տվյալների՝ ավելի քան 7000 մարդ): Վերջիններս հիմնականում վարձվոր են և հանդիսանում են Սիրիայի քաղաքացիներ: Նրանք չունեն Լիբանանում բնակվելու կեցության իրավունք, իսկ մեր հայրենակիցներն առաջարկում են նրանց դուրս գալ իրենց բնակարաններից` մինչև օրինական փաստաթղթերի կարգավորումը: Բայց սա ընդամենը խնդրի մի շերտն է: Այս ամենին զուգահեռ օրերս տեղի ունեցան մի շարք տհաճ միջադեպեր: Այսպես, ավտոկայանատեղիի համար վիճաբանություն ծագեց հայերի ու քրդերի միջև, հայերից մեկին դանակահարեցին: Նույն օրերին քրդերը փորձել էին բռնաբարել աշխատանքից վերադարձող մի աղջկա, ինչը հեթական խժդժության պատճառ դարձավ: Դրանից հետո սիրիական դեսպանության մոտ կազմակերպված հերթական ցույցից Պուրճ Համուտ վերադարձող քրդերը բախվեցին հայերի հետ: Որպես հետևանք` մեկական վիրավոր յուրաքանչյուր կողմից։ Շատ չանցած՝ հայտնի դարձավ, որ տեղի դաշնակցականները գիշերային պարեկախմբեր են կազմել, նրանք զինված չեն, բայց աչալուրջ հսկում են կուսակցական գրասենյակը, հայկական թաղամասը, ոսկերչական խանութները:
Իրադարձությունների նման շղթան ամեն վայրկյան կարող է դուրս գալ վերահսկողությունից: Եվ այդ դեպքում այլևս էական չի լինի՝ շարժառիթները կենցաղայի՞ն էին, թե՞ քաղաքական կամ էթնիկ: Քրդերն այսօր էլ շարունակում են պնդել, թե հայերն իրենց մեղադրում են Բեյրութում Սիրիայի դեսպանատան առջև ցույցեր կազմակերպելու, հակաօրինական գործողություններ թույլ տալու մեջ: Հայերն իրենց հերթին բողոքում են, որ Բեյրութի Դորա և Նեբաա թաղամասերում բնակվող մեր հայրենակիցները ցանկանում են լքել իրենց տները և տեղափոխվել այլ թաղամասեր միայն այն պատճառով, որ այնտեղ քրդերն անկարգությունների են դիմում: Սրա հետ մեկտեղ չենք կարող նաև չնկատել, որ Լիբանանի մամուլն ու Բեյրութի հայերը տեղի ունեցող իրադարձությունների տրամագծորեն հակառակ պատկերն են ներկայացնում: Մի շարք լիբանանյան թերթեր ու կայքէջեր պնդում են, որ Պուրճ Համուտի հայերը և այս շրջանում առաջատար դերակատարություն ունեցող Հայ Հեղափոխական Դաշնակցությունը որոշել են վտարել սիրիացի քրդերին. ինչի պատճառը վերջիններիս հետ հայերի ունեցած քաղաքական տարաձայնություններն են: Օրինակ, Լիբանանում գործող քրդական կազմակերպություններից մեկի ներկայացուցիչ Մահմուդ Սիվալան ասում է. «Հայերը կարծում են, թե քրդերը, մասնակցելով Սիրիայում տեղի ունեցող զանգվածային բողոքի ակցիաներին, անհանգիստ իրավիճակ են ստեղծել Բեյրութում։ Բացի այդ, հայերը պնդում են, թե քրդերը թմրամիջոցներ են օգտագործում և անընդհատ խախտում են օրենքը»: Քուրդ ակտիվիստի այս խոսքերում գուցեև կա ճշմարտություն: Գաղտնիք չէ, որ Պուրճ Համուտում բնակվող քրդերը ակտիվորեն դեմ են հանդես գալիս Սիրիայի նախագահ Բաշար Ասադի կառավարմանը: Իսկ բեյրութահայերի զգալի մասը, հակառակը, դեռ 70-ականներից աչքի է ընկել սիրիամետ կեցվածքով: Եվ այժմ նրանք մտահոգվում են, որ սիրիական «հեղափոխական վարակը» կարող է հատել սահմանը և լուրջ խնդիրներ հարուցել իրենց համար: «Մենք գիտենք, որ այս ամենի պատճառները քաղաքական են: Դաշնակցականները հրահանգել են թաղամասի շենքերի հայազգի սեփականատերերին՝ վտարել քրդերին: Մենք նույնիսկ ձայնագրել ենք տանտերերից մեկին, որն ասում է. «Սա իմ ցանկությունը չէ, ես կատարում եմ Դաշնակցության հրահանգը»,- գրում է քրդական թերթերից մեկի լրագրողը:
Այն, որ ՀՅԴ-ն ազդեցիկ դերակատարություն ունի այդ երկրում, հանրահայտ փաստ է: Սակայն դաշնակները բոլորովին հակված չեն իրավիճակը մատուցել այդ նրբերանգներով: Լիբանանի խորհրդարանի պատգամավոր Հակոբ Բագրատունին կտրականապես հերքել է արտաքսման հետ կապված լուրերին քաղաքական ենթատեքստ հաղորդելու միտումները՝ բացատրելով, թե դա ուղղակի կապված է Բեյրութի որոշ շրջաններում քրդերի գործողությունների արդյունքում առաջացած անվտանգության խնդիրների հետ։ Ելույթ ունենալով Լիբանանի խորհրդարանում և պատասխանելով ՀՅԴ-ի հասցեին հնչած մեղադրանքներին՝ Բագրատունին ասել է, որ Պուրճ Համուտ թաղամասում տեղի ունեցած իրադարձությունների առնչությամբ սխալ և իրականությանը չհամապատախանող ինֆորմացիա է շրջանառվում։ «Պահանջում եմ չշահարկել Պուրճ Համուտում օրինազանցությունները սանձելու այս որոշումը: Պուրճ Համուտից լիբանանցի թե սիրիացի մեր քուրդ եղբայրներին վտարելու մասին խոսելը նշանակում է հարված հասցնել Պուրճ Համուտում տիրող ազգային համերաշխությանը ու համագոյակցությանը, ինչպես նաև միացյալ պատմությանն ու նույն ճակատագրին արժանացած հայ և քուրդ ժողովուրդներին, որոնք սպանդի և ջարդի են ենթարկվել նույն դահիճի ձեռքով»,- հայտարարել է նա:
Դաշնակցությունը, որ կամա թե ակամա ստանձնել է հայ համայնքի անվտանգության պատասխանատվությունը, իրականում գուցե թե իսկապես չէր կարող այս ամենն անարձագանք թողնել: Եվ նախաձեռնելով հայկական թաղամասերի պաշտպանությունն իբրև մի գոտի, որտեղ քաղաքացին կարող է ապրել հանգիստ, ապահով, ազատ տեղաշարժվել, կուսակցությունն իր քայլերի հետ մեկտեղ դիմել քաղաքապետարանին, որպեսզի այն վերջ դնի այս վիճակին: «Վերջին օրերին մի շարք լրատվամիջոցներ սխալ լուրեր տարածեցին այն մասին, թե Պուրճ Համուտից, Տորայից և Նաբայից քրդերին վտարելու ուղությամբ ՀՅ Դաշնակցությունն արշավ է սկսել։ ՀՅԴ տեղեկատվական գրասենյակը ցանկանում է հստակացնել, որ Պուրճ Համուտը եղել և մնում է անխտիր բոլոր համայնքների և եկեղեցիների համակեցության խորհրդանիշը՝ աշխարհագրական մեկ տարածքում։ Հարցը, պարզապես, Համուտի քաղաքապետարանի հետ մեկտեղ շրջանի վերադասավորում իրականացնելն է՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ կան տարբեր կրոններ դավանող մեծ թվով աշխատավորներ, որոնք շրջանում մեկ կամ երկու սենյականոց տան մեջ 10-15 մարդկանցով են բնակվում։ Այդ հանգամանքը մեծապես անհանգստացնում է շենքերի մյուս բնակիչներին։ Բացի այդ, այդ մարդիկ տները վարձակալում են ապօրինի՝ առանց քաղաքապետարանում համապատասխան գրանցման։ Նրանց թվում կան նաև այնպիսիք, որոնք չունեն ինքնությունը հաստատող փաստաթուղթ»,– ասված է ՀՅԴ հաղորդագրության մեջ։
Իսկ մինչ այդ շարունակվում են գրանցվել առանձին բախումներ, խնդրին արդեն միջամտելու են եկել Լիբանանի անվտանգության ուժերը, բանակը: Թե մինչև եռման ի՞նչ աստիճանի կբորբոքվեն կրքերը՝ առայժմ պարզ չէ: Սակայն արդեն հայտնի է, որ շուրջ 1500 քրդեր լքել էին Պուրճ Համուտը` առանց ավելորդ խնդիրներ հարուցելու: Մնում է հուսալ, որ ուրիշի հայրենիքում փոքրիկ հայրենիք ունենալու ցանկության համար թանկ գին վճարելու անհրաժեշտություն չի ծագի:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s