Մի ինքնաթիռ զենք

23 Սպտ

Սովորաբար նման պատմությունները երբեք մինչև վերջ չեն բացահայտվում: Միշտ էլ մնում է անհասկանալի մի դրվագ, քողարկված մի անկյուն, չփարատված մի կասկած: Իսկ խորհրդավոր պատմությունն այն մասին, թե ինչպես հայկական ինքնաթիռը թռավ-գնաց՝ 60 տոննա զենք տանելով բոլորի քթի տակից, լրագրողների թեթև ձեռքով ուղղակի ողողվեց թրիլլեր ժանրին հատուկ նրբերանգներով՝ էլ ավելի խճճելով առանց այդ էլ բավականին խճճված միջադեպը:
Մոտ մեկ շաբաթ առաջ թերթերը գրեցին այն մասին, որ Լիբիայից մի ինքնաթիռ է ժամանել Մոլդովա՝ այդ երկրի Ազգային բանակի զինանոցներից սպառազինության ձեռք բերելու նպատակով: Բենգազիից օդ բարձրացած և Քիշինևում վայրէջք կատարած ԻԼ-76-ը մեզ ամենևին չէր մտահոգի, եթե մոլդովացի գեներալները չպնդեին, որ այն պատկանում է հայկական ավիաընկերություններից մեկին և զենք ու զինամթերք է տեղափոխել լատվիական մի ընկերության պատվերով:
Միանգամից չորս երկրների անվան հիշատակումով գործարքն անմիջապես վերածվեց գլուխկոտրուկի: Հարցերն այն մասին, թե ո՞ր ուղղությամբ էր մեկնել ինքնաթիռը և ու՞մ համար էր նախատեսված զենքը, սկսեցին հուզել նույնիսկ նրանց, ովքեր առաջին հայացքից կարծես թե ոչ մի առնչություն չունեին այդ դեպքերի հետ: Իր հերթին Մոլդովայի ՊՆ գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ Յուրի Դոմինիկը հրաժարվեց բացատրություններ տալ՝ հղում անելով զենքի վաճառքի պայմանագրի պայմաններին, որոնք գաղտնիություն էին պահանջում: Դոմինիկն ասել էր միայն, որ ինքնաթիռում եղել է հին սպառազինություն, գործարքը միանգամայն մաքուր է , իսկ բեռի վերջնական սպառողը սպառազինության շուկայի ճանաչված խաղացող է և լավ հայտնի է Մոլդովայի գերագույն իշխանությանը:
Բայց, չգիտես ինչու, առևտրային գաղտնիքը չհրապարակելու պայմանի մասին մոռացավ Մոլդովայի փոխվարչապետ Վալերի Լազերը, և շատ չանցած հայտարարեց, թե Հայաստանը լատվիական միջնորդ կեղծ ընկերության միջոցով 60 տոննա սպառազինություն է ձեռք բերել, ինչը հիմնականում բաղկացած է եղել հրետանային ու հակատանկային համակարգերից: Դրանք Քիշինևի Մերկուլեշտ ռազմական օդանավակայանից հայկական ավիաընկերությանը պատկանող ԻԼ-76 ինքնաթիռով տեղափոխվել են Հայաստան: «Ինքնաթիռը պատկանում է Հայաստանին, սպառազինությունը գնել է լատվիական ընկերությունը, և վերջնական ստացողի վկայականի համաձայն, ապրանքը պետք է ուղարկվի Հայաստան»,- նշել էր փոխվարչապետը` հավելելով, որ ամեն ինչ արվել է օրինական հիմունքներով և միակ անհասկանալի բանն այն էր, որ հայկական ինքնաթիռը Քիշինև էր ժամանել Լիբիայից:
Ցավոք, անհասկանալին միայն դա չէր: Մոլդովայի ՊՆ-ում ավելի վաղ հայտարարում էին, որ օդանավը պատկանում է Լատվիային, իսկ դրանից ավելի վաղ էլ` Ադրբեջանին: Սակայն այն բանից հետո, երբ Լատվիայի ԱԳՆ-ն հայտարարեց, թե լատվիական ոչ մի ընկերություն որևէ կերպ չի մասնակցել աղմկահարույց գործարքին, բոլորի հայացքներն ուղղվեցին Հայաստանի կողմը: Լրատվամիջոցներում նույնիսկ սկսեցին ենթադրություններ շրջանառվել այն մասին, թե իբր Հայաստանը սպառազինություն է մատակարարում Լիբիային: Իսկ սրանից արդեն կարող էր միջազգային ծավալների սկանդալի հոտ գալ, եթե հիշենք, որ երկիրը պարտավոր է պահպանել Լիբիայի նկատմամբ պատժամիջոցներ կիրառելու մասին ՄԱԿ-ի բանաձևը:
Ի վերջո, ո՞վ էր այն համարձակ ավիաընկերությունը, որ հանդգնում էր շրջանցել ՄԱԿ-ի պայմանները: Ընտրությունն անմիջապես կանգ առավ Հայաստանի ազգային ավիափոխադրող «Արմավիա» ընկերության վրա: Բայց մեկ օր անց «Արմավիան» վրդովված հայտարարեց, որ երբեք իր ավիապարկում ԻԼ-76 ինքնաթիռ չի ունեցել, զբաղվում է միայն ուղևորափոխադրումներով, այլ ոչ թե բեռնափոխադրումներով ու մտադիր է զրպարտության մեղադրանքով դատի տալ այն լրատվամիջոցին, ով համարձակվել է արատավորել իր բարի համբավը: Զենքի փոխադրման մասին տեղեկատվությունը հերքեց նաև Հայաստանի Քաղաքացիական ավիացիայի գլխավոր վարչությունը: Ասենք, բացի «Արմավիայից», Հայաստանում գործում է ևս 32 ավիաընկերություն, և նրանցից յուրաքանչյուրին կարելի էր այդ հարցում կասկածել:
Սակայն վերադառնանք «գաղտնապահ» մոլդովացիներին, որոնք օր-օրի հանդես էին գալիս նորանոր բացահայտումներով: Այս անգամ հերթը Մոլդովայի խորհրդարանի ազգային անվտանգության հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Ալեքսանդր Ստոյանոգլոյինն էր, ով պատգամավորների բազմաթիվ հարցումներին բացատրություններ տալու նպատակով տեղեկացրեց, որ իսկապես Մոլդովան իր բանակի` գործածությունից հանված սպառազինությունը մատակարարել է Հայաստանին, և ասվածի ապացույցն է համաձայնագրի վրա Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանի ստորագրությունը: Նույն պաշտոնյան՝ պատճառաբանելով, թե չի կարող ներկայացնել գործարքի այլ մանրամասներ, դրանից անմիջապես հետո ասել էր, որ իր երկիրն այդ գործարքից մի քանի տասնյակ միլիոն լեյի եկամուտ է ստացել (որոշ աղբյուրների պնդմամբ՝ ավելի քան 30 միլիոն դոլար): Այնուհետև մեջտեղ էր եկել ևս մի տեղեկացված անձ՝ Մոլդովայի ՊՆ ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Ժոսանը, և հայտարարել, թե «Համաձայն կնքված պայմանագրի՝ Մոլդովայի ՊՆ-ն լատվիական ընկերությանը վաճառել է 60 մլն տոննա բեռ, որը տեղափոխվել է երկու չվերթով»։
Այս ամբողջ իրարանցման ընթացքում մեր հանրապետության իշխանությունները պահպանում էին խորը լռություն: Ոչ ոք ոչինչ չէր հերքում ու չէր հաստատում, և տպավորությունն այնպիսին էր, կարծես նրանք ուշի-ուշով հետևում էին, թե էլ ինչեր պիտի բացահայտեն իրենց առևտրային գործընկերները: Վերջապես երեկ հատուկ մեկնաբանությամբ հանդես եկավ պաշտպանության նախարարի մամլո քարտուղարը: Ի՞նչ էր ասում վերջինս: Ահա նրա խոսքն ամբողջությամբ. «ՀՀ զինված ուժերի կարիքների համար սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի ձեռքբերումներն ու գնումները իրականացվում են ՀՀ օրենսդրության և միջազգային համապատասխան նորմերի ու պարտավորությունների շրջանակներում: Ելնելով ազգային անվտանգության շահերից` սպառազինության գնումների քանակի, տեսականու և վաճառող կողմի վերաբերյալ մանրամասները հրապարակման ենթակա չեն: Կարող եմ միայն նշել, որ Հայաստանի Հանրապետությունը անկախությունից ի վեր ոչ պիտանի սպառազինություն երբեք չի գնել»:
Ի՞նչ է ստացվում: Փաստացի նախարարությունը չի հերքում սպառազինության ձեռքբերման փաստը: Խոսք է գնում միայն դրանց որակի մասին: Իսկ ի՞նչ եղավ Լիբիան: Ի՞նչ կապ ուներ այդ երկիրն այս պատմության հետ: Այս մասին իրավասու աղբյուրները դեռ ոչինչ չեն ասում:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s