Բաքուն աչքը դրել է ՄԱԿ-ի վրա

9 Սպտ

Հայաստանն ու Ադրբեջանը պայքարի ու մրցակցության նոր թատերաբեմ են գտել և այդ ասպարեզն այժմ ՄԱԿ-ն է: Բանն այն է, որ Ադրբեջանը ցանկանում է անդամակցել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին, իսկ Երևանը կտրականապես դեմ է դրան: Եթե ավելի մանրամասնենք, ապա այս տարվա հոկտեմբերին նշանակված է ՄԱԿ ԱԽ 2012-2013 թթ. ժամանակավոր անդամների ընտրություններ: Թեկնածուներն առայժմ երեքն են՝ Հունգարիան, Սլովենիան և Ադրբեջանը: Ճիշտ է, հավանականությունը մեծ է, որ Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի ևս 23 երկրներ կարող են պայքարել այդ տեղի համար, սակայն մեզ համար էականը միայն ադրբեջանցիների շանսերն են:
Հայտնի է, որ ԱԽ-ն ունի 5 մշտական և 10 ոչ մշտական անդամ: Վերջիններս ընտրվում են երկու տարի ժամկետով: Դեռ 2000-ականների սկզբներին Հայաստանը և Ադրբեջանը միաժամանակ ցանկություն հայտնեցին համալրել այդ տասնյակի շարքերը: Իսկ այսօր արդեն Հայաստանը չի ցանկանում քվեարկվել առաջիկա երկու տարիների համար, մինչդեռ Ադրբեջանը բուռն և հետևողական աշխատանքներ է ծավալել՝ ամեն գնով այնտեղ ընկնելու նպատակով:
Հայաստանի առարկությունները մի քանի որակներ ունեն: Վերջերս դրանք շարադրեց ԱԳ նախարար Է. Նալբանդյանը՝ սկզբնապես շեշտը դնելով խնդրի բարոյական կողմի վրա: «Մի երկիր, որն իր ռազմատենչ քաղաքականությամբ, իր պատերազմի քարոզչությամբ, մի երկիր, որի ղեկավարությունը պարծենում է, որ 6 տարում 20 անգամ ավելացրել է իր ռազմական բյուջեն, մի երկիր, որն ուժի կիրառման սպառնալիքը դարձրել է իր քաղաքականության կարևոր մաս և փաստորեն սպառնում է հենց խաղաղությանը, ինչպե՞ս կարող է հավակնել Անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամ դառնալ»,- հռետորական հարց հնչեցրեց նա: Իսկ այնուհետև անցում կատարվեց առարկայական դաշտ՝ հիշեցնելով, որ Ադրբեջանը, ով բանակցություններ է վարում Եվրամիության հետ Ասոցացման համաձայնագիր կնքելու հեռանկարով, Անվտանգության խորհրդում տեղ զավթելու համար դեմ է դուրս եկել Եվրամիության երկու անդամ երկրների` Սլովենիային ու Հունգարիային` ասելով, թե Եվրամիության անդամները չեն կարող ավելի լավ կատարել այն, ինչ Ադրբեջանը կարող է անել:
Գուցե և այս խոսքերի թիկունքում հմտորեն քողարկված նպատակ կա՝ լարվածություն հրահրել Ադրբեջանի և ԵՄ-ի միջև, սակայն նույնիսկ սա հազիվ թե Բաքվին ետ պահի իր մտադրություններից, առավել ևս, որ վերջինիս հաշվարկները կառուցված են ոչ թե եվրոպացիների, այլ առաջին հերթին իսլամական պետությունների օժանդակության վրա: Հիմա Ադրբեջանում այդ մասին խոսում են բացեիբաց՝ նախագահից մինչև շարքային չինովնիկը: Իլհամ Ալիևն, օրինակ, արդեն մի քանի անգամ առիթ է ունեցել կրկնելու, որ մի քանի տարի առաջ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում Լեռնային Ղարաբաղի հարցի շուրջ տեղի ունեցած քննարկումների ժամանակ իրենց ամենամեծ աջակցությունը ցուցաբերել են մուսուլմանական երկրները։ «Մենք շնորհակալ ենք նրանց այդ աջակցության համար, ինչը զգում ենք նաև ներկայումս։ Ադրբեջանն էլ իր հերթին բոլոր միջազգային կառույցներում պաշտպանում է մուսուլմանական երկրների շահերը և այդպես կլինի նաև այսուհետ»,- ասում է նա:
Իր առաջնորդի գծած ճանապարհով էր ընթանում նաև ԱԳ նախարար Էլմար Մամեդյարովը, երբ Աստանայում ելույթ ունենալով Իսլամական համագործակցության կազմակերպության 38-րդ նստաշրջանում, ասաց. «Իսլամական աշխարհին անհրաժեշտ է սեփական ներկայացուցիչն ունենալ ՄԱԿ ԱԽ-ում։ Դրա համար էլ մենք վստահ ենք, որ այդ երկրները մշտապես կաջակցեն Ադրբեջանին»։ Այսինքն միջազգային ամենահեղինակավոր կառույցներից մեկում Բաքուն պատրաստվում է խնդիրներ քննարկել՝ ելնելով բացառապես շահադիտական նկատառումներից և այդ բանը ոչ միայն չի թաքցնում, այլև դարձրել է իր «քարոզարշավի» հիմնական լոզունքը:
«Ես քեզ, դու ինձ» առևտրային բանաձևը ողջ թափով գործողության մեջ է, բայց ոչ միայն յուրայինների հետ: Արժանահավատ աղբյուրների համաձայն, իր նպատակին հասնելու համար Բաքուն պատրաստ է նույնիսկ փոքր-ինչ թեթևացնել երկրի գանձարանը: Այդ իսկ պատճառով էլ նախարար Մամեդյարովն այժմ ճանապարհորդում է աշխարհով մեկ և տասնյակ կարիքավոր երկրների խոստանում ֆինանսական աջակցություն տրամադրել, եթե վերջիններս դրա դիմաց վաճառեն իրենց ձայնը ՄԱԿ-ում: Հայտնի են այդ երկրներից մի քանիսի անունները: Օրինակ, Սենտ-Վենսենտի ու Գրենադայի իշխանությունները ոչ միայն սիրով համաձայնել են ձեռնտու գործարքին, այլև վստահեցրել, թե Կարիբյան ավազանի 14 երկրները ՄԱԿ-ում կպաշտպանեն Ադրբեջանի դիրքորոշումը: Նույն պայմանով Ադրբեջանին կարող են իրենց ձայները տրամադրել Կամբոջիան, Բենինը, Հասարակածային Գվինեան, Մավրիկիան, Նամիբիան, Սենտ-Լուսիան, Սեյշելյան կղզիները, Սյերա-Լեոնան, Շրի-Լանկան, Յամայկան, Զիմբաբվեն ու այսպես շարունակ: Այդ իսկ պատճառով էլ երբ ադրբեջանցիներն այժմ անցնում են թվաբանությանը, ապա պատկերը նրանց համար դառնում է միանգամայն նպաստավոր: Եվ պատահական չէ, որ հաշվարկներ կատարողներից մեկը՝ ՄԱԿ-ում Ադրբեջանի մշտական ներկայացուցիչ, դեսպան Ագշին Մեհդիևը հպարտությամբ զեկուցում է. «Առաջին անգամ, երբ Ադրբեջանը ՄԱԿ-ի Գլխավոր Վեհաժողովում քննարկման դրեց Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ բանաձևը, մեզ աջակցեցին 39 երկրներ, 7 երկրներ դեմ հանդես եկան, իսկ մնացածները ձեռնպահ մնացին: Չեմ կասկածում, որ եթե այս անգամ մենք ՄԱԿ-ի քննարկմանը նորկայացնենք որևէ փաստաթուղթ, ապա մեզ աջակցող երկրների թիվը զգալիորեն կավելանա»:
Բաքուն իսկապես մտադրվել է ուժգին գրոհով նվաճել ՄԱԿ-ը: Եվ այդ ցանկության մեջ ամենևին էլ երկրորդական դեր չեն խաղում հին վիրավորանքները: Այստեղ ոչ մի գնով չեն կարողանում մոռացության տալ այն փաստը, որ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ չորս բանաձև է ընդունել, և դրանցից ոչ մեկը կյանքի չի կոչվել: Իսկ այսօր, երբ աշխարհում կատարվում են զարմանալի իրադարձություններ, Իլհամ Ալիևը վրդովված նկատում է. «Երբ մենք տեսնում ենք, որ Լիբիայի վերաբերյալ Անվտանգության խորհրդի բանաձևերը սկսում են իրագործվել բառացիորեն դրանց ընդունումից մի քանի ժամ անց, իսկ Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ բանաձևերը չեն իրագործվում արդեն 17-18 տարի, բնականաբար հարց է ծագում` ինչո՞ւ: Ի՞նչն է պատճառն այնտեղ նման օպերատիվության, իսկ մեր դեպքում` նման պասսիվության»: Հասկանալի է, որ իր իսկ առաջադրած հարցերի պատասխանն Ալիևը վաղուց ունի, ինչպես որ ղարաբաղյան խնդիրը մի դաշտից մեկ այլ դաշտ տեղափոխելու մարտավարությունն էլ հետանդում է հեռուն գնացող նպատակներ:
Իսկ ի՞նչ են մտածում այս մասին Հայաստանում: Շատերն են հիմա այն կարծիքին, որ Երևանը սխալ է թույլ տվել՝ չառաջադրելով սեփական թեկնածությունը նույն տեղի համար: Դա կարող էր միանգամից երկու նպատակ հետապնդել՝ պայքարել ընտրվելու և Ադրբեջանին խոչընդոտելու համար: Սրան զուգահետ սփյուռքում արդեն կոչեր են հնչում՝ օգտագործել ողջ ներուժն ու քաղաքական ազդեցությունը՝ հակակշռվելու այն զգալի ֆինանսական միջոցներին, որ Թուրքիան և Ադրբեջանը տրամադրում են բազմաթիվ երկրներին ՄԱԿ-ում նրանց ձայները ստանալու նպատակով: Մի երրորդ խումբ էլ համոզված է, թե քանի որ Ադրբեջանը մրցակցելու է Սլովենիայի և Հունգարիայի հետ, ապա Անվտանգության խորհրդում տեղ զբաղեցնելու նրա շանսերը հավասար են զրոյի: Թե նրանցից ով իրավացի կգտնվի՝ կիմանանք ուշ աշնանը:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s