Հեղափոխություն առանց վարդերի

24 Մյս

Վրաստանի ընդդիմադիմությունը մայիսի 25-ը հայտարարել է իշխանությունների քաղաքականության դեմ «Ցասման օր»` նրանց հրաժարականի պահանջով: Վրաստանի խորհրդարանի նախկին խոսնակ, ընդդիմության առաջնորդներից Նինո Բուրջանաձեն իր հերթին ծանուցել է այն մասին, որ Վրաստանում սկսվել է հեղափոխություն: «Հեղափոխությունն արդեն սկսվել է, և այն հրահրել են իշխանությունները: Մենք տապալելու ենք այս նեոբոլշևիկյան ռեժիմը, մենք վերադարձնելու ենք ազատ ու ժողովրդավարական ընտրությունների իրավունքը և վերջ ենք տալու այս կառավարությանը»,- խոստացել է նա:
Հեղափոխության մասին վրացական ընկալումների առանձնահատկությունները դեռևս թույլ չեն տալիս միանգամայն հստակ պատկերացնել դրա հնարավոր ընթացքն ու հետևանքները: Առաջին դեպքը չէ, երբ ընդդիմությունը նետվում է վճռական ու վերջին մարտի` այնուհետև երկար պարզաբանելով, թե ինչու ձախողվեց հերթական փորձը: Այժմ միայն հայտնի է, որ մայիսի 25-ին «Վրացական կուսակցությունը» նախատեսում է զանգվածային խաղաղ ակցիա անցկացնել Թբիլիսիի Հավլաբարի հրապարակում (երկրի նախագահի նոր նստավայրից 300 մետր հեռավորության վրա): Իր հերթին երկրի պաշտպանության նախկին նախարար, ներկայումս վտարանդի Իրակլի Օկրուաշվիլին հայտարարել է, որ այդ օրը ինքն արդեն Վրաստանում կլինի, որպեսզի վերջ դնի նախագահ Սահակաշվիլիի իշխանությանը: Իշխանությունները սպառնում են անմիջապես ձերբակալել նրան, հենց որ նա ոտք կդնի հայրենիք: Բայց Օկրուաշվիլին անվրդով է. «Ես քաջ գիտակցում եմ, որ Վրաստան մուտք գործելուն պես վտանգում եմ սեփական անձս` կորցնելով կրկին Փարիզ վերադառնալու հնարավորությունը: Ես ուզում եմ իմ աչքերով տեսնել ներկայիս իշխանությունների անկումը ու որևէ անձնական նկրտումներ չունեմ: Կոչ եմ անում ոստիկանական ուժերին ընտրել` Սահակաշվիլիի կլանի հետ են, թե՞ սեփական ժողովրդի կողքին` բարիկադներում կանգնած ընդդիմադիրների»: Ամեն դեպքում, հեղափոխականները վստահեցնում են, թե բողոքի ակցիաները կշարունակվեն այնքան ժամանակ, մինչև Սահակաշվիլին չհեռանա: Այս ընթացքում փակ են շրջաններից Թբիլիսի տանող բոլոր ճանապարհները: Պետական եռուստաընկերության մոտ մի քանի հարյուր ակտիվիստներ պիկետ են անցկացնում, իսկ առավել ծայրահեղ տրամադրությամբ համակվածները կոչ են անում ամեն կերպ խափանել մայիսի 26-ին կայանալիք Անկախության տոնին նվիրված շքերթը` փակելով բոլոր կենտրոնական փողոցները:
Վերջին մի քանի օրերին բազմամարդ ցույցեր անցկացվեցին Թբիլիսիում և Բաթումում: Այդ հակակառավարական ելույթների ընթացքում բախումներ տեղի ունեցան ցուցարարների և ոստիկանների միջև։ Ընդիմությունը պնդում է, որ բախումներն ուժայիններն էին հրահրել, և մարդիկ ստիպված պաշտպանվել են։ Հայտնի է, որ ընդդիմության տասնյակ ակտիվիստներ ձերբակալվել են։ Տեղեկացվում է ավելի քան 300 ցուցարարների կալանման մասին, մինչդեռ վրացական պաշտոնական լրատվամիջոցները հերքում են այդ տեղեկությունը` խոսելով միայն 11 ձերբակալվածների մասին: Ամեն դեպքում, ըստ վրացական աղբյուրների, դա ամենախոշոր հակակառավարական ցույցն էր 2009 թվականից ի վեր, և այս փաստն արդեն իսկ ոգևորում է նրանց, ովքեր սրտատրոփ սպասում են մայիսի 25-ի զարգացումներին:
Այսքանով հանդերձ հարկ է նաև նկատել, որ երկրի ոչ բոլոր քաղաքական ուժերն ու կուսակցություններն են պաշտպանում բողոքի ակցիան: Վերջիններս ավելի արդյունավետ են համարում ընտրական օրենսդրության բարեփոխումներն ու ռեժիմի փոփոխությունն ընտրությունների միջոցով: Իր հերթին նախագահ Սահակաշվիլին իրեն դեռևս պարտված չի համարում, և այդ ինքնավստահ կեցվածքի համար նա ունի որոշակի հիմքեր: Բանն այն է, որ նախագահի և ընդդիմության ուժերն այս պահին գրեթե հավասար են: Եթե հեղափոխության նախապատրաստվողները հույսը դրել են երկրի խոշոր քաղաքներում` Թբիլիսիում, Քութայիսիում, Բաթումում մեծ թվով աջակիցներ ունենալու հանգամանքի վրա, ապա Սահակաշվիլու թիկունքում կանգնած են ուժային կառույցները, պետական ապարատը և Վրաստանի գյուղական վայրերի բնակչությունը: Սակայն հենց նման երկպառակության պարագայում հետևանքները կարող են նաև չափազանց լուրջ և ծանր շրջադարձեր ունենալ: Ու եթե ընդդիմությունը նախորդ անգամների նման շատ արագ չվատնի իր բոլոր ուժերն ու ռեսուրսները, կարողանա համակիրների բանակը պահել փողոցներում ու հրապարակներում, գուցե և ինչ-որ բան ստացվի նրա նոր ձեռնարկից:
Արտաքին աշխարհը անարձագանք չթողեց վրացական վերջին իրադարձությունները և այժմ էլ շարունակում է ուշադիր ու լարված հետևել դրանց ընթացքին: Որքան էլ Վրաստանի ԱԳ նախարարությունը ջանքեր է գործադրում կատարվածը մատուցել գեղեցիկ փաթեթավորմամբ, այս անգամ դա նրան առանձնապես չի հաջողվում: Նախօրեին ԱԳ փոխնախարար Նինո Կալանդաձեն հայտարարեց, թե ընդդիմության գործողություններում իրենց համար արտառոց ոչինչ չկա։ «Որպես կառավարության անդամ՝ կարող եմ ասել, որ Վրաստանի կառավարությունն ընդունում է քաղաքացիների ազատ ժողովների և ցույցերի իրավունքը։ Դա մեր արժեքավոր սկզբունքն է։ Ավելին՝ պետությունը նույնիսկ պաշտպանում է այս գործընթացը»,- նշեց նա: Միայն թե պահը բոլորովին պատշաճ չէ այս կարգի հավաստիացումների համար: Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն անմիջապես արձագանքեց` Թբիլիսիի հայտարարություններն անվանեով «դեմագոգիկ հռետորություն»: Ամերիկացիներին շատ ավելի ցավալի-զավեշտական հետևանք էր սպասվում: Վրաստանում ԱՄՆ դեսպան Բասսը երկրի նախագահ Միխայիլ Սահակաշվիլիի հետ կոշտ զրույցից հետո տեղափոխվեց Թբիլիսիի կլինիկաներից մեկը: Ասվում է, թե նա Սահակաշվիլիից պահանջել էր ուժ չկիրառել ընդդիմադիրների դեմ, սակայն արդյունքը ի վնաս Սահակաշվիլու չէր…
Իսկ այս ընթացքում Թբիլիսիի են շտապում Եվրամիության երկրների դեսպանները: Նրանց առաջին հանդիպումները նախատեսված են ընդդիմադիրների հետ: Վերջիններս պատրաստվում են օտարերկրացիներին մանրամասն ներկայացնել բողոքի ցույցերի պատճառներն ու իրենց հետագա անելիքները։ Նրանք կարծես թե կռահում են, որ եթե վաղը հեղափոխություն է, ապա Վրաստանն այդ քաոսի մեջ այս անգամ մխրճվելու է առանց վարդերի և ռոմանտիզմի:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s