Մերժումը մղում է հաշվեհարդարի՞

5 Մյս

Ֆրանսիայի Սենատում երեկ ծավալված իրադարձությունները հերթական անգամ այն բանի վկայությունը դարձան, որ քաղաքականությունն առաջնորդվում է ոչ թե ճշմարտությամբ կամ բարոյական արժեքներով, այլ իրավիճակային կողմնորոշիչներով, որոնք իրենց հերթին սնուցվում են գերակա շահը կողնակի միջամտություններից հեռու պահելու զգուշավորությամբ: Ու թեև այդ պատերի ներսում շատ անգամներ էին կայացվել նաև հայանպաստ որոշումներ, սակայն դժվար կլինի պնդել, որ դրանք ևս աշխարհ չէին եկել նույն տրամաբանության ու գիտակցումի թելադրանքով: Իսկ ինչ վերաբերում է երեկվա դեպքերին, ապա մի քանի ժամ շարունակված բուռն քննարկումներից հետո Ֆրանսիայի օրենսդիրները ի վերջո ոչ մերժեցին, ոչ էլ հաստատեցին Հայոց ցեղասպանությունը ժխտելու համար պատիժ սահմանող օրինագիծը։ Արդեն հինգ տարի շարունակ չարչարկվում է 2006 թվականի հոկտեմբերին Ֆրանսիայի Ազգային ժողովի ընդունած օրինագիծը, որով 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ժխտումը հանդիսանում է քրեորեն պատժելի հանցագործություն: Փաստաթուղթը սահմանում է, որ հայերի զանգվածային սպանդի մերժումը պատժվում է 1 տարվա ազատազրկմամբ և 45 հազար եվրո տուգանքով: Եվ այդ հինգ տարիների ընթացքում օրենքի ուժ ստանալու համար օրինագիծը սպասում էր Սենատի կողմից վավերացմանը:
Նիստից օրեր առաջ Փարիզը ողողվել էր իրար հաջորդող թուրքական պատվիրակություններով, որոնք մեկ հյուրընկալվում էին Ֆրանսիայի կառավարությունում, մեկ արտգործնախարարությունում, սակայն բոլորի նպատակը նույնն էր` ամեն գնով արգելակել օրինագծի ընդունումը: Թերևս նրանց ջանքերն անպտուղ չանցան: Ու եթե վերհիշելու լինենք այն ելույթները, որոնք հնչում էին Սենատում քննարկման ժամանակ, ապա դժվար չի լինի այնտեղ արտահայտված մտքերի մեջ նկատել այն նույն հնչերանգը, որ հետևողականորեն մշակվել ու շրջանառության է դրվել Անկարայի կողմից:
Քվեարկությունից առաջ Սենատի Օրենսդրական հանձնաժողովը բացասական դիրքորոշում հայտնեց օրինագծի վերաբերյալ և առաջարկեց այն հանել քվեարկությունից։ «Երբեմն օրենսդիրները զգացմունքների ազդեցության տակ գնում են այնտեղ, որտեղ պատմաբանների տեղն է»,- կարելի էր լսել շատերի ելույթներում: «Սխալ է օրենք ունենալ, որը կարգավորում է պատմությունը և առավել ևս բանտարկություն է նախատեսում: Օրենսդիր և դատական իշխանությունների տարբերությունն այն է, որ օրենսդիր իշխանության առջև խոչընդոտ կա` դատելու այս կամ այն իրադարձության վերաբերյալ: Օրենքը չի համապատասխանում Սահմանադրությանը: Ցեղասպանության ժխտման դեմ պետք է պայքարել այլ միջոցներով»,- պնդում էին նրանք: Հատկանշական էր հատկապես այն, որ այս կարգի դատողությունները նաև իրենց ճյուղավորումներն էին ունենում` ցեղասպանության խնդիրը զուգորդելով ներկայումս Հարավային Կովկասում Ֆրանսիայի դերի, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ լինելու հանգամանքի, տարածաշրջանում առկա բարդ տնտեսական վիճակի, Թուրքիայի ու Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի շրջափակման, փակ սահմանի առկայությունը հաշվի առնելու անհրաժեշտության հետ:
Նրանք, ովքեր փորձում էին ինչ-որ կերպ հակադարձել այս պնդումներին, հիշեցնում էին, որ, օրինակ, հրեական Հոլոքոստի վերաբերյալ նման գործող օրենք կա, որը սակայն չի խանգարել Հոլոքոստի պատմական հետազոտություններին։ Ինչ վերաբերում է Թուրքիայի հետ բարեկամությանը կամ վերջինիս` Եվրամիությաննն անդամակցելու խնդիրներին, ապա դրանք չեն կարող խանգարել պատմական դեպքերն իրենց անունով կոչելուն։
Այնուհանդերձ երկարատև քննարկումներից հետո օրինագիծն օրակարգից հանելու առաջարկն ընդունվեց ձայների մեծամասնությամբ՝ 196 կողմ, 74 դեմ։ Նիստի ավարտից հետո Ֆրանսիայի հայ համայնքի ներկայացուցիչները Սենատի շենքի առջև բողոքի ցույց կազմակերպեցին: «Հստակ է, որ Ֆրանսիական Սենատը թուրքական ճնշման տակ տեղի է տվել և պարզապես պատճառաբանություններ էր փնտրում», — հայտարարում էին վրդովված ցուցարարները` խոստանալով անպայման հակադարձող գործողությունների դիմել: Եվ այս պատասխան քայլերն առաջին հերթին ուղղված են լինելու Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզիի դեմ: Բանն այն է, որ Սարկոզին օրերս ֆրանսահայ կազմակերպությունները համակարգող խորհրդի պատվիրակության հետ հանդիպման ժամանակ ասել էր, թե չի խոչընդոտելու Սենատում Հայոց ցեղասպանության ժխտման պատժումը սահմանող օրինագծի քվեարկությանը, և որ ինքը ոչ մի հանձնարարություն չի տա իր քաղաքական մեծամասնությանը այդ քվեարկության վերաբերյալ: Այսինքն, Սարկոզին երաշխավորել էր, թե չի ընդդիմանա այդ օրենքի ընդունմանը: Սակայն շուրջ կեսմիլիոնանոց ֆրանսահայ համայնքն այժմ իրեն խաբված է զգում: Բայց դրա հետ մեկտեղ համայնքը գիտի, որ իր ձայնը կարող է վճռորոշ նշանակություն ունենալ 2012 թվականին Ֆրանսիայում անցկացվելիք նախագահական ընտրություններում։ «Ֆրասնահայերը զայրույթի մեջ են, քանի որ նախագահ Սարկոզին իր խոսքի տերը չեղավ։ Նրանք, ովքեր դեմ են քվեարկելու այս նախագծին, Հայոց ցեղասպանության մերժողների շարքում են հայտնվելու։ Նախագահական ընտրություններից առաջ հայ համայնքը իր հաշվեհարդարը կտեսնի»,- արդեն իսկ սպառնացել են Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի ներկայացուցիչները:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s