Պահոց | 7:00 ե.

ԲԱԿՈՒՆՑԸ` ԺԱՄԱՆԱԿԻ ՀԱՅԱՑՔԻ ՆԵՐՔՈ

30 Ապր

ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ` ՎԿԱ ԱՇՈՏ ԳԱՐԵԳԻՆԻ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆԻ ՀԱՐՑԱՔՆՆՈՒԹՅԱՆ

16 սեպտեմբերի 1954թ.
Ակսել Բակունցին գիտեի 1914թ., Էջմիածնի Գեւորգյան ճեմարանում նրա ուսանելու ժամանակից, որտեղ ես դասավանդում էի պատմություն, լատիներեն ու գերմաներեն լեզուներ, ինչպես նաև բարձր դասարաններում՝ քաղաքատնտեսություն: 1923թ. Բակունցը, որը նոր էր վերադարձել Խարկովից, ղեկավար մասնակցություն ունեցավ դաշնակցականների կուսակցությունը վերացնելու համագումարի հրավիրման և անցկացման գործում: Անցյալում չունենալով որևէ կապ Դաշնակցություն կուսակցության հետ, չլինելով այդ կուսակցության անդամ կամ նրա գաղափարական հետևող, Ակսել Բակունցը Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Լենինականի գավառային կոմիտեի քարտուղար Երեմիա Բակունցի միջոցով, որը նրա համերկրացին ու բարեկամն էր (ժամանակին մոտիկ մասնակցություն է ունեցել գրողի գաղափարական ձևավորման մեջ), ներգրավվել է դաշնակցականների համագումարի կազմակերպման գործում և բուն համագումարում հանդես եկել «զղջացող դաշնակցականի» դերում:
Այդ ժամանակ լինելով ՀԿ(բ)Կ Կենտկոմի գլխավոր քարտուղար, ես հետևում էի այդ համագումարի նախապատրաստությանը: Այն անմիջապես ղեկավարում էր Կենտկոմի առանձնացրած հանձնաժողովը, Կենտկոմի քարտուղար Ա.Շահսուվարյանի գլխավորությամբ: Հանձնաժողովի նախապատրաստական աշխատանքի մասին հարցը քննարկելու ժամանակ Կենտկոմը նպատակահարմար գտավ այդ գործի մեջ Բակունցի ներգրավումը, մի մարդու, որն ի վիճակի էր ղեկավարել համագումարը և նպաստել մտավորականների զգալի շերտերի հեռացմանը դաշնակցականներից, մտավորականներ, որոնք անցյալում կապված էին եղել նրանց հետ: Բակունցի
կատարած աշխատանքը հետագայում մեզ համոզեց, որ մեր հաշվարկները ճիշտ էին: Նա իրականացրեց ստանձնած առաքելությունը: Դժբախտաբար Բակունցն անձամբ դաժանորեն հատուցեց դաշնակցականների համագումարի կազմակերպմանը եռանդուն մասնակցելու համար: Հայ «ռապպականների» խմբից նրա հակառակորդները հետագայում ամբոխավարի մատնացույց էին անում նրա «դաշնակցականությունը», մտածելով այդպիսի էժան եղանակով վարկաբեկել և նրան գցել գրական վեճերում գրաված դիրքից: Սակայն ոչ տրոցկիզմի ու աջերի դեմ պայքարի ժամանակ Բակունցի վարքագիծը, ոչ նրա գրական ելույթների բնույթն ու բովանդակությունը, ոչ նրա բողոքները Անդրկովկասում ժողովրդի թշնամի Լ.Բերիայի անցկացրած ազգայնական քաղաքականության դեմ, հիմք չէին տալիս կասկածելու Բակունցին՝ որպես դաշնակցականի կամ ազգայնականի: Հայաստանի Կ(բ)Կ Կենտկոմը, քարտուղար Ա.Խանջյանի գլխավորությամբ, նրան լրիվ վստահում էր: Բնորոշ է, որ 1930-ական թվականների կեսերին, երբ դաշնակցականներին մերկացնելու համար Ա.Միկոյանի առաջարկությամբ ձեռնարկվեց «Զանգեզուր» կինոնկարի նկարահանումը, որի բովանդակությունը Հայաստանում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ դաշնակցականների կատարած գազանություններն էին, այդ կինոնկարի սցենարի հեղինակ առաջադրվեց Ա.Բակունցը: «Զանգեզուր» կինոնկարը, որն իրականացվեց այդ սցենարով, փայլուն կերպով արդարացրեց իրեն:

Աշոտ Իոաննիսյան
Արդարադատության գնդապետ՝
Ա.Վիտիևսկի

ՀՀ ԱԱՆԱ, ԿԳՖ, գ. 3036 (8 հատոր), հ.8, թ. 302 եւ հակ. — 305 և հակ.:
Բնագիր: Ինքնագիր: Թարգմ. ռուս.:

ԿՈՍՏԱ ԽԵՏԱԳՈՒՐՈՎ

30 Ապր

ԳԻՏԵՄ…
Գիտեմ, պիտի մի օր սգաք,
Երբ աճյունըս հանձնեք հողին,
Բարի սրտով «ողորմի» տաք
Ինձ և անբախտ իմ ծնողին…

Հետո գառը գետնին զարկեք-
Ո՞վ է ծոմից իրեն տանջում.-
Օղի խմեք ու քեֆ անենք,
Ինչպես ադաթն է պահանջում:

Լաց ու կոծով երդում անեք`
«Թող կուրանա` ով մոռանա»,
Հետո… նույնիսկ էլ չհիշեք
Շիրմիս քարը լքված, մենակ…

Թարգմ. Գևորգ Էմին

ԺԱՆ ՌՈՍՏԱՆ

30 Ապր

Բացատրվել կարելի է նրանց հետ, ովքեր խոսում են ուրիշ լեզվով, բայց ոչ նրանց հետ, ովքեր նույն բառերի մեջ բոլորովին այլ իմաստ են դնում: Եթե գրքում ճշմարտությունը ութսուն տոկոս է, նշանակում է այն հարյուր տոկոսով սուտ է: Սուտը կարող է լինել պակաս ստանման, քան հմտորեն ընտրած ճշմարտությունը: Եթե հավատում ես ճշմարտության զորությանը, մի ջանա համոզել, որ նա այնպես էլ կհաղթի: Ես գնահատում եմ նրանց քաջությունը, ովքեր կարող են շնորհիվ դրա ամեն ինչ կորցնել, ես գնահատում եմ նրանց զգուշավորությունը, ովքեր շնորհիվ դրա ոչինչ չեն կարող շահել: Ինչ-որ մեկի քաջությունը գնահատելու համար հարկավոր է իմանալ, թե ինչպիսին են նրա երկյուղները:
Սիրել ինչ-որ բան ավելի շատ, քան կյանքը, նշանակում է կյանքը դարձնել ինչ-որ ավելի մեծ բան, քան նա կա: Մահը միակ բանն է, որ ավելին է իրեն իմաստավորող բառից: Ով մարդ է սպանում, նա մարդասպան է: Ով միլիոնավոր մարդիկ է սպանում, նա հաղթող է: Ով սպանում է բոլորին, նա աստված է:

ՄԱՄՈՒԼԻ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ

30 Ապր

«ԳՆԱ ԱՊՐԻՐ ՀԵՔԻԱԹՈՒՄ»

Լույս է տեսել Երազիկ Գրիգորյանի հեքիաթների ժողովածուն` «Գնա ապրիր հեքիաթում»: Այս գրքում տասնյոթ հեքիաթներ են` մանկական տարբեր տարիքի երեխաների համար: Բարի, զվարճալի և ուսուցողական այս հեքիաթներն իրենց ինքնատիպ ձևավորմամբ (նկարիչ` Նաիրա Մուրադյան) գեղեցիկ նվեր են մեր փոքրիկներին: «Երազիկ Գրիգորյանի հեքիաթների այս ժողովածուն շահեկանորեն առանձնանում է մանկական գրականության նորօրյա ստեղծագործությունների շարքում` իր մի քանի յուրահատկություններով: Իբրև գլխավոր հատկանիշ, առաջին հերթին պետք է մատնանշել այն համարձակությունը, որով հեղինակը կարողանում է միահյուսել դասական բանահյուսական ժանրի տարրերը արդիական թեմաների հետ` արդյունքում ստանալով ոչ թե կեղծ ինքնատիպության պատրանքը, այլև գրավոր պատումի այն թարմությունը, ինչը հիմնարար նախապայման է այսօրվա պատանի ընթերցողին գրավելու և նրա ձևավորվող աշխարհընկալման վրա դրականորեն ներազդելու համար»,-գրում է ժողովածուի խմբագիր, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը:

ԷՍՔԻԼՈՍ

30 Ապր

Հարցնում եմ ձեզ, անտանելի արարածներ,
Վայելու՞չ է, և կփրկվի՞ քաղաքը այս,
Կարիանա՞ մեր պաշարյալ բանակն արդյոք,
Որ ոստանի դից կուռքերի առջև ընկած`
Դուք կականեք, աղաղակեք խելակորույս:
Օ, ոչ. չէի ցանկա լինել ես կանանց հետ
Ոչ չարյաց մեջ, ոչ երջանիկ իմ օրերին:
Թե հաղթեցին` լկտիանում են չափազանց,
Իսկ ահի մեջ կկործանեն տուն ու քաղաք:
Ահա այժմ դուք վազելով, աղմկելով
Քաղաքացոց ներշնչում եք փոքրոգություն`
Ոսոխներին լավագույնս աջակցելով:
Խորտակում ենք մենք այդ ձևով ինքներս մեզ.
Այդպես է միշտ, երբ կանայք են մեջ ընկնում:
Գիտցեք. ով որ իշխանությանն իմ չենթարկվի,
Լինի նա այր, թե կին կամ այլ մի արարած`
Բաժին կընկնի նրան վիճակ մահապատժի,
Չի խուսափի քարկոծումից, ժանտ օրհասից:
Ռազմի հոգսն է միայն արանց, իսկ ձեզանից
Պահանջվում է լոկ չգործել չարիք ներսում:
Լսու՞մ եք ինձ, թե՞ խոսում եմ խուլերի հետ…

Պատահմունքի ուժով, ավաղ, արդար մեկը
Կապվել է խեղ ու անօրեն այրերի հետ:
Ամեն գործում վատ շրջապատն ամենամեծ
Չարիքն է միշտ, և բարի ելք չարժե սպասել:
Ոճրի դաշտից դու միայն մահ կհավաքես:
Երբ բարեպաշտ այրն ընկնում է նույն նավի մեջ
Նավորդների կողքին լպիրշ ու նենգամիտ,
Կորչում է դից կողմից մերժված սերնդի հետ:
Երբ արդարը քաղաքակից մերդկանց մեջ է,
Որ ոսոխ են օտարներին, դից չեն պատվում,
Ուրեմն մեկ թակարդում է նա սրանց հետ,
Եվ նրան էլ կհարվածի մտրակն աստծու…

«Յոթն ընդդեմ Թեբեի» ողբերգությունից
Թարգմ. Ա. Թոփչյան

ՆԱՍՐԵԴԻՆ

30 Ապր

ԻՆՉՈՒ՞ ԷՐ ՆԱՍՐԵԴԻՆԸ ՍԻՐՈՒՄ ՓՈՂԸ

(Թուրքմենական)

Մի ժլատ մարդ հարցրեց Նասրեդինին.
— Դու փող սիրու՞մ ես:
— Հա, սիրում եմ,- պատասխանեց Մոլլան,- քանի որ փող ունենալը մարդուն անկախ է դարձնում ամեն տեսակ գծուծներից:

ՆԱՍՐԵԴԻՆԻ ԾԱՆՈԹԸ

(Պարսկական)

Նասրեդինը գնում էր դաշտով: Տեսնելով, որ մի քանի անծանոթ մարդ նստած հաց են ուտում, մոտեցավ: Ապա առանց մի հատիկ բառ ասելու ինքն էլ նստեց ու սկսեց ուտել: Նստածներից մեկը հարցրեց.
— Մեզնից ու՞մ հետ ծանոթ լինելու պատիվն ունես:
— Սրանց հետ,- ասաց Նասրեդինը` ցույց տալով ուտելիքները:

ԿԱՐԾԵՑԻ, ԹԵ ԱՅՆՏԵՂ ԷԼ ԵՆ ՍԱՓՐՈՒՄ

(Սերբական)

Մի անգամ Նասրեդինը որոշեց սափրվել, բայց բախտը նրան գցեց մի չափազանց անշնորհք սափրիչի մոտ: Սա անընդհատ ածելիով կտրում էր Նասրեդինի երեսը, իսկ վերջինս հազիվ էր ցավից զսպում ճիչը: Միայն արցունքներն էին հոսում Մոլլայի երեսից, մեկ էլ աչքերի առաջ օղակներ էին հայտնվում: Հանկարծ փողոցից ուժեղ աղմուկ լսվեց: Նասրեդինը սափրիչին հարցրեց, թե ինչ է պատահել:
— Մոտերքում դարբինը ձի է պայտում,- բացատրեց սա:
— Ա~,- ասաց Նասրեդինը,- ես էլ կարծեցի, թե այնտեղ էլ մեկ ուրիշին են սափրում:

%d bloggers like this: