Ինքնաբացարկը որպես պայքարի միջոց

14 Ապր

Հետզհետե ամրապնդվում է այն համոզմունքը, որ յուրաքանչյուր պատեհ առիթ հարմար է հայ-թուրքական լարվածությունը խորացնելու համար: Թվում է` կողմերը միայն հնարավորություններ են փնտրում մեկը մյուսին անվանարկելու, փոխադարձ մեղադրանքներ հասցեագրելու համար: Իսկ առավել տեսանելի թատերաբեմերն ու բարձր ամբիոնները այսուհետ ծառայեցվելու են բացառապես այդ նպատակի համար: Այդ պատճառով ամենևին էլ զարմանալի չէր, որ երբ հայտնի դարձավ այս տարվա մայիսի 9-13-ը Ստամբուլում գումարվելիք ՄԱԿ-ի հերթական գագաթաժողովի մասին, առաջին հերթին ծառացավ այն հարցը, թե ի՞նչ դիրքորոշումներ հանդես կբերեն հայերն ու թուրքերը: Նկատենք, որ ստամբուլյան խորհրդաժողովը հավակնում է դառնալ ՄԱԿ-ի շրջանակում կազմակերպված ամենամեծ միջազգային հավաքը, և նվիրված է լինելու աշխարհի առավել թույլ զարգացած երկրների զարգացման ուղիների որոնմանը: Իսկ նույն խորհրդաժողովի շրջանակներում անցկացվելու է նաև խորհրդարանական համաժողով, որը կկայանա մայիսի 8-ին: Սպասվում է, որ գագաթնաժողովի արդյունքում պետք է հրապարակվի քաղաքական հռչակագիր, ինչպես նաև կազմակերպության առաջիկա 10 տարիներին ուղղված «գործողությունների ծրագիր»:
Ըստ տեղեկությունների, մասնակցության հրավեր են ստացել ՄԱԿ-ի անդամ 192 երկրների շուրջ 200 առաջնորդներ, կառավարությունների ղեկավարներ և նախարարներ: Թուրքական լրատվամիջոցները ամեն գնով փորձում են մեծ կարևորություն վերագրել իրենց երկրի հյուրընկալությանը` գրելով, թե իբր հրավերն ուղարկվել է անձամբ Գյուլի անունից: Նրանց համար առանձնապես հաճելի է հիշատակել, որ Ստամբուլ են կանչվել նաև երեք «անցանկալի» երկրների` Իսրայելի, Ֆրանսիայի և Հայաստանի նախագահները: Սրան հակառակ, այլ աղբյուրներ նշում են, որ օտարերկրյա պետությունների ներկայացուցիչներին հրավերներն ուղարկվում է ոչ թե Թուրքիայի, այլ ՄԱԿ-ի կողմից:
Բայց վերադառնանք Սերժ Սարգսյանի Թուրքիա մեկնելու հավանականությանը: Այն բանից հետո, երբ հայտնի դարձավ հրավերի մասին, անհրաժեշտ եղավ սպասել ևս մի քանի օր, մինչև որ նախագահի նստավայրից արձագանքեցին տեղեկատվությանը: Երկրի ղեկավարի մամուլի քարտուղարը նախ հաստատեց դա, իսկ այնուհետև հաղորդեց, որ ներկա պահին Հայաստանի նախագահի մասնակցության հարցը քննարկվում է ՄԱԿ-ի համապատասխան ծառայությունների հետ` աշխատանքային կարգով: Դրա հետ մեկտեղ նշվեց, թե առաջիկայում Թուրքիայի ղեկավարության հետ երկկողմ հանդիպումներ նախատեսված չեն: Հասկանալի էր, որ նախագահականից եկող այս բացատրությունն անմիջապես պիտի ընկալվեր մեկ նշանակությամբ. Սերժ Սարգսյանը Ստամբուլ չի մեկնելու: Հենց այդպիսի վերնագրերով էլ լրատվական գործակալությունները շտապեցին լուրը հայտնի դարձնել բոլորին:
Չի բացառվում, որ ճիշտ այդպես էլ լինի ու Ս. Սագսյանը երկրորդ անգամ չհատի հայ-թուրքական սահմանը: Սակայն նկատենք նաև, որ հիշատակված հաղորդման մեջ առայժմ որևէ միտք մեզ հիմքեր չի տալիս նման հետևություն անելու համար: Նախ, եթե հրավերի հարցը քննարկվում է ՄԱԿ-ի հետ, կնշանակի կա նաև մեկնումի հավանականություն, այլապես ինչի՞ մասին պիտի այնտեղ խոսեին, եթե հրաժարումը վերջնական է: Եվ բացի այդ, թուրք ղեկավարների հետ չհանդիպելը դեռևս չի նշանակում միջազգային գագաթաժողովին չմասնակցել: Կարելի է նաև ներկա գտնվել ու խուսափել հանդիպումներից, ինչպես արվել է շատ անգամներ, թեև, եթե մինչև վերջ անկեղծ լինենք, այս տրամաբանությամբ առաջնորդվելու դեպքում Հայաստանն ի վերջո ստիպված կլինի շրջանցել բազում ու բազում այլ հավաքներ, որտեղ ներկա կգտնվեն թուրքերը կամ, ասենք, ադրբեջանցիները: Մի՞թե հնարավոր չէ մտածել «անհամատեղելիությունն» արտահայտելու մեկ այլ` ավելի խելացի տարբերակ և չթողնել այնպիսի տպավորություն, որ կարծես դասից անհարգելի կերպով բացակայող աշակերտի պատճառաբանութուն ենք լսում:
Ստամբուլի խորհրդաժողովին մասնակցելու հրավեր էր ստացել նաեւ Հայաստանի Ազգային Ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը: Նախագահական նստավայրի արձագանքից անմիջապես հետո ԱԺ լրատվականը շտապեց նույնաբովանդակ ու հակիրճ մի տեղեկատվություն տարածել, համաձայն որի «Աբրահամյանը աննպատակահարմար է համարել իր մասնակցությունն այդ խորհրդաժողովին»: Համաձայն նույն աղբյուրի, Հայաստանի խորհրդարանից ընդհանրապես ներկայացուցիչ չի լինելու այնտեղ:
Այս նույն ժամանակ թուրքական լրատվամիջոցները, հղում կատարելով պաշտոնական մարմիններին, գրում են, որ ոչ Հայաստանի, ոչ Ադրբեջանի նախագահները դեռևս չեն հաստատել իրենց մասնակցությունը։ Հեյդար Ալիևի անվան հիշատակումն այս պարագայում նույնքան հետաքրքրական է: Բանն այն է, որ Բաքվից խիստ հակասական լուրեր են գալիս: Այնտեղ ասում են, թե իրենք ներկա պահին Թուրքիայի նախագահ Աբդուլլահ Գյուլից ՄԱԿ-ի խորհրդաժողովին մասնակցելու հրավեր չեն ստացել: Բայց կա ևս մի արժանահիշատակ դրվագ: Համաձայն այդ աղբյուրների, դժվար թե նախագահ Ալիևը մեկնի Ստամբուլ, եթե այնտեղ լինելու է Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը:
Զավեշտալի կացություն է ստեղծվում: Բոլորը բոլորի համար անցանկալի են, ոչ ոք մտադրություն չունի հանդիպելու մյուսին, բայց կա կնճիռներ հարթելու և հարցեր լուծելու մեծ ցանկություն: Ու եթե պատահի այնպես, որ մայիսին Ստամբուլի «մարտադաշտը» թափուր մնա, ապա հազիվ թե կարելի կլինի դա անվանել խոշոր ձեռքբերում:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s