ՄԱՄՈՒԼԻ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ

16 Մրտ

ՈՉ ՄԻԱՅՆ ՀԱՑԻՎ

Մեր զրուցակիցն է գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը

— Պարոն Չարխչյան, մարտի 13-ին առաջին անգամ մեկնարկեց Գիրք-2011 ինտերնետային մարաթոնը: Նպատակը մարզերում գրքեր տարածելն է: Ինչո՞ւ նման մարաթոնի միտք հղացավ հենցհիմա:

— Մեկ տարի հետո մեր երկրի մայրաքաղաքը հավակնում է կրել գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք կոչումը: Մինչդեռ Հայաստանի հարյուրավոր բնակավայրեր վերջին անգամ նոր գիրք տեսել են 20-25 տարի առաջ: Մյուս կողմից, մշակույթն այն դեպքում կարող է լիարժեք լինել, երբ այն բոլորի համար է: Այժմ Երևանն այդ իմաստով քիչ թե շատ տանելի վիճակում է, մինչդեռ մարզերում ահավոր կացություն է: Այդ իսկ պատճառով էլ Չարենցի ծննդյան օրը որոշեցինք նշանավորել նման ակցիայով: Ձևի ընտրությունը կանգ առավ համացանցային դաշտի վրա, քանի որ այդպես կարող էինք առավելագույն թվով մարդիկ ընդգրկել և ապահովել ուղղակի, անմիջական և արագ շփում:

Պարոն Չարխչյան, այսօր մարզը առավել կտրված է իրականությունից, մարզերի բնակիչներն ասում են, որ Հայաստանը միայն Երևանով է սահմանափակվում: Շատ մարզերում այսօրհամատարած արտագաղթ է, այս պայմաններում մարզի բնակչի համար արդյո՞ք կկարևորվի գիրքը որպես հոգևոր մշակույթ:

— Մենք շատ հաճախ թյուր կարծիք ենք ձևավորում գյուղում ապրող մարդկանց մասին` մոռանալով, որ հայ մշակույթի ամենամեծ թռիչքները ծնունդ են առել հենց գյուղում: «Ոչ միայն հացիվ» պահանջն այսօր խիստ արդիական է: Չի կարելի անընդհատ պնդել, թե մեր բնակիչները միայն կուշտ ստամոքսի կարիք ունեն: Նրանց համար հոգևոր կյանքին առնչվելը նույնքան կենսական է, որքան մյուս պահանջները:

Ի՞նչ եք կարծում, գիրք կկարդա այսօր հայ պատանին, ով մեծանում է մի միջավայրում, որտեղ արժեք են փողը, խելքն էլ պետք չէ, քանի որ տեսնում է` ովքեր են առավել հաջողակները,միաժամանակ տեսնում է, որ շատերի վերջին կարդացած ամենահետաքրքիր գիրքն այբբենարանն է, շատերը դա էլ չեն կարդացել, բայց շատ բան ունեն, իշխանություն ունեն: ԱԺ նախագահնէլ ասում է քաղաքականությանբ զբաղվելու համար պետք չէ խելք ունենալ, կարդալ և այլն:

— Իրավացի եք, այդ բոլորը ևս, ցավոք, կա: Բայց տեսեք, հենց այս մարաթոնի նախաձեռնողների և կամավոր կերպով աջակցողների գերակշիռ մասը նույն տարիքի երիտասարդներ են, ովքեր հրաշալի գիտեն գրքի ու հոգևորի արժեքը, գնահատում են այն, հասկանում են դրա մասսայականացման կարևորությունը: Կնշանակի կա երկու թև, և որպեսզի դրանցից լավագույնը հաղթի հոռի բարքերին ու պատկերացումներին, պետք է ամեն կերպ խթանել, աջակցել լավը: Այս մարաթոնն էլ հենց այդ միջոցներից մեկը կարող է դիտվել:

Ոչ որպես մարաթոնի նախաձեռնող, այլ որպես գրող, ի՞նչ եք կարծում, ընթերցո՞ղ ենք մենք առհասարակ, բացի Ձեր նշած Ֆեյսբուքի ակտիվ երիտասարդներից: Օրինակ` կարծիք կա, որՍովետական Միության տարիներին էլ հավաքում էին գրքեր, բայց շատերի տանը միչև այժմ դրանք գիրք չեն, այլ դեկորացիա:

— Խորհրդային տարիների մասին այդպես խոսում են հիմնականում նրանք, ովքեր այդ ժամանակներում երբեք չեն ապրել և հաճույքով չարախոսում են մի բանի մասին, ինչից այլևս վտանգ չկա: Իրականում իր հազարամյա պատմության ընթացքում հայ գրահրատարակչությունը երբեք այդպիսի թռիչք չէր ունեցել, ինչպես եղավ այդ ժամանակ: Հայ մարդը երբեք այնքան ընթերցասեր չի եղել, որքան այդ տարիներին: Ուրեմն եկեք նախ սա հիշենք ու հետո միայն խոսենք «դեկորացիաների» մասին, որոնք մեր օրերում շատ ավելի խայտառակ դրսևորումներ ունեն:

Իսկ ի՞նչ դեկորացիաների մասին է խոսքը:

— Դուք երբևէ առիթ ունեցե՞լ եք մասնակցելու որևէ գրքի շնորհանդեսի, երբ հավաքվում է մի 100 մարդ ու սկսում գովք անել մի գրքի, որից դեռ ոչ մի էջ չի կարդացել: Դե մի՞թե սա էլ նույնի մեկ այլ` շատ ավելի տգեղ դրսևորումը չէ: Կամ այն երևույթը, երբ պետպատվերով 100-ավոր անարժեք գրքեր են հրատարակվում, ամիսներով փոշոտվում են պահեստներում, բայց նույն պահին դրա հեղինակը պետական մրցանակ է ստանում: Սա էլ ձեզ մեկ ուրիշ դեկորացի` պետական հովանավորությամբ:

Պարոն Չարխչյան, նշանակում է պետական քաղաքականության չկա, նկատի ունեմ ինչքան էլ վարչապետը փորձում է խոսել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, նոր մեդիա մշակույթիզարգացման մասին, սրանք ոչ այլ ինչ են, քան մի՞ֆ: Նույն մեր պաշտոնյաներից արդյո՞ք մտածել են փառատոնին աջակցել կամ վարչապետը, որ գիտելիքից ու գիտելիքահենհասարակությունից է խոսում, աջակցե՞լ է, գրքեր տրամադրե՞լ է, թե անգամ տեղյակ էլ չէ:

— Պետական քաղաքականությու՞ն: Դա ի՞նչ բան է: Ֆանտաստիկ վեպերի՞ց է: Նման բան ոչ եղել է, ոչ էլ կա: Այն էլ մշակույթի իմաստով: Ինչ վերաբերում է մեր նախաձեռնությանն աջակցելուն, ապա կան առանձին պաշտոնյաներ, որոնք մասնացել են, աջակցության առաջարկ ստացել ենք նաև մշակույթի նախարարությունից, ինչին պատասխանեցինք, որ այլ բանի օգնության կարիք չունենք, բացի գրքերից: Իսկ վարչապետը… Դե ես ի՞նչ ասեմ մեր վարչապետի մասին: Բոլորդ էլ ինձնից լավ գիտեք…

— Որ նրա ասածը մի բան է, իսկ արածը բոլորովին մեկ ա՞յլ:

— Որ ոչ նրա ասածն է մի բան, ոչ արածը…(ժպտում է):

— Չնայած մինչև օրվա կես դեռ ժամեր կան ավարտին, բայց ինչպե՞ս եք գնահատում ակտիվությունը, մարդկանց ներգրավվածությունը:

— Չափազանց ակտիվ ու արդյունավետ: Խոսքս միայն մեր հավաքած գրքերի քանակի մասին չէ, որոնց թիվը մի քանի հազարից անցնում է: Կան շատերը, որոնք հնարավորություն չունեն գիրք նվիրելու, բայց այլ հարցերում են մեզ աջակցում: Բոլորի համար էլ այս խնդիրը հրատապ է ու սրտամոտ:

— Մարաթոնն ամենամյա կդառնա՞:

— Կցանկանայինք, որ այդպես լիներ: Բայց ժամանակից առաջ ընկնել չեմ ուզում: Կապրենք` կտեսնենք:

— Վերջին մի հարց, ինչո՞ւ մշակույթի նախարարության առաջարկած օգնությունից չօգտվեցիք:

— Պարզապես չկար դրա անհրաժեշտությունը: Այլ պատճառներ չեն եղել:

ԶՐՈՒՑԵՑ ՍԻՐԱՆՈՒՅՇ ՊԱՊՅԱՆԸ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s