Խաղեր ընդդեմ խաղերի

1 Մրտ

Բոլորովին վերջերս Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը, հանդես գալով Անվտանգության խորհրդում, հայտարարեց 2014 թ. Սոչիում կայանալիք ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ հնարավոր ցանկացած սադրանք կանխելու համար տարբեր միջոցառումների ներդրման անհրաժեշտության մասին: Այնուհետև նա հստակեցրեց իր միտքը. «Դուք ինքներդ էլ հասկանում եք, որ այստեղ խնդիրներ կան` կապված մեր հարևանի` Վրաստանի հետ: Ուստի այն ամենը, ինչը պահանջվում է արտգործնախարարության, իրավապահ մարմինների, ուժային կառույցների ուշադրության բարձրացման համար, պետք է կատարվի»:
Ռուսների ու վրացիների անվերջանալի վեճի և փոխադարձվող կշտամբանքների շարքում այս մեկը առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում, և Մեդվեդևը գիտեր, թե ինչ էր ասում: Նրա ելույթից շատ չանցած պատասխան խոսքով հանդես եկավ Վրաստանի նախագահը: Միխայիլ Սահակաշվիլին հայտարարեց, որ Սոչիի օլիմպիադիայի համար սպառնալիք ստեղծելը վեր է Վրաստանի հնարավորություններից ու Վրաստանն այդպիսի ծրագրեր չունի: «Մեր երկիրը ֆիզիկական առումով որևիցե սպառնալիք չի ներկայացնում Սոչիի 2014 թվականի ձմեռային Օլիմպիադայի անցկացմանը»,- շեշտեց նա:
Կամ Սահակաշվիլու հիշողությունն այդ պահին դավաճանել էր նրան, կամ պահանջվածից ավելի խաղաղասեր երևալու ցանկությունը արժեզրկել էր նրա խոսքերին նախորդած բոլոր դեպքերը: Մինչդեռ ճշմարտությունն այն է, որ վրացիները ոչ միայն նման ծրագրեր ունեն, այլև բավականին ջանքեր են գործադրել այդ ուղղությամբ: Դեռ նախորդ տարվա նոյեմբերի կեսին Վրաստանի խորհրդարանում փակ լսումներ անցկացվեցին Սոչի-2014-ի կապակցությամբ: Այն ժամանակ որոշում կայացվեց աշխատանք տանել միջազգային տարաբնույթ կազմակերպությունների հետ` վերջիններիս ուշադրությունը հրավիրելու Սոչիում օլիմպիադա անցկացնելու գաղափարի աննպատակահարմարության վրա: Նախատեսվում էին բողոքի ակցիաներ կազմակերպել տարբեր երկրներում, աբխազ փախստականների անունից կոլեկտիվ նամակներ ուղարկել ՄՕԿ, միջազգային մամուլում լուսաբանել ստեղծված իրավիճակը, այսինքն ամեն ինչ անել` տարհահամոզելու միջազգային հանրությանը` օլիմպիադայի վայրը տեղափոխելու համար: Նոյեմբերի 21-22-ին Ստամբուլում կայացավ Եվրոպայի օլիմպիական կոմիտեի նստաշրջանը։ Այս միջոցառմանը ներկա Վրաստանի ԱՕԿ-ի նախագահ Գիա Նացվլիշվիլին հիշյալ հարցը ներկայացրեց մասնակիցների ուշադրությանը։
Սրանից բացի Վրաստանի իշխանությունները հայտարարեցին, թե պատրաստում են էկոլոգիական արշավ՝ ուղղված Սոչիում օլիմպիադայի խափանմանը։ Թբիլիսին վստահեցնում էր, որ օլիմպիական շինարարության պատճառով Ռուսաստանն Աբխազիային 15 մլրդ. դոլարի անդառնալի բնապահպանական վնաս է հասցրել։ Նրանք փոխհատուցում էին պահանջում և ասում, որ եթե Ռուսաստանը դա չկատարի, կարելի կլինի խոսել օլիմպիադան այդ երկրի սահմաններից տեղափոխելու մասին։ «Մենք հատկապես հույս ենք դնում ՄՕԿ- այն անդամների վրա, որոնք բոյկոտել են 1980թ. օլիմպիական խաղերը Մոսկվայում` Աֆղանստան խորհրդային զորքեր մտցնելու պատճառով։ Նրանց համար զուգահեռները մեր իրադրության հետ պետք է ակնհայտ լինեն»,- հայտարարում էին նախաձեռնողները: Իսկ Վրաստանի խորհրդարանի արտաքին կապերի հանձնաժողովի նախագահ Ակակի Մինաշվիլին խոստացավ ամեն ինչ անել, որպեսզի ձախողի Մոսկվայի ծրագրերը։ «Ռուսական ագրեսիայից հետո մեզ համար առաջնային հրատապության խնդիր է դարձել Սոչիում «Օլիմպիադա-2014»-ի անցկացումը ձախողելու հարցը»,- ասաց նա։
Այս ընթացքում վրացական մամուլը նախանձախնդիր հետևողականությամբ անդրադառնում էր այդ նյութին: Մի դեպքում նրանք մեջբերում էին Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավոր Նուգզար Ցիկլաուրիի խոսքերը, որի կարծիքով «Սոչիում օլիմպիական խաղերի անցկացումը ցինիզմ կլինի: Այնտեղ բնակվում էին ժողովուրդներ, օրինակ՝ չերքեզների մի մասը, որոնց ռուսները լիովին ոչնչացրեցին», իսկ մեկ այլ դեպքում գրում, թե «այդ օլիմպիադան տեղի է ունենալու մարդկանց ոսկորների վրա: Երկիրը, որն այսպիսի պատմական անցյալ ունի ու այսօր էլ շարունակում է մարդու իրավունքների զանգվածային խախտումները, արժանի չէ այնպիսի միջոցառման, ինչպիսին օլիմպիադան է»:
Շարքն ամբողջացնելու համար չմոռանանք հիշել նաև, որ էլ ավելի վաղ` 2009 թ. ապրիլին Ռուսաստանի անվտանգության դաշնային ծառայությունը հայտարարեց Սոչիում վրացական հատուկ ծառայությունների գործակալ Մամուկա Մայսուրաձեի հայտնաբերման մասին: Ըստ ռուս իրավապահների՝ Մայսուրաձեն տեղեկատվություն էր հաղորդում Սոչիում օլիմպիական խաղերի նախապատրաստության մասին, ինչպես նաեւ գործակալական ցանց էր ստեղծում: Այս ամենից հետո պնդել, թե Վրաստանը բոյկոտելու ծրագրեր չունի, միամիտ հնարք է:
Ի դեպ, հատկանշական է նաև այն, որ ամենասկզբից Վրաստանը ողջունել էր ՄՕԿ-ի` օլիմպիադան Սոչիում անցկացնելու որոշումը: Այն ժամանակ նախագահ Սահակաշվիլին հայտարարում էր, թե մրցումները կխթանեն տարածաշրջանում կայունությանն ու անվտանգությանը: Բայց 2008 թ. ռուս-վրացական պատերազմից հետո Թբիլիսիի դիրքորոշումը կտրուկ շրջադարձ ունեցավ: Եվ այսօր որոշ վերլուծաբանների գնահատմամբ, վրացական կողմը ձգտելու է եթե ոչ բոյկոտ կազմակերպել, ապա գոնե կարգին նյարդայնացնել Ռուսաստանին:
Մեդվեդևի նախազգուշական հայտարարությունից հետո Թբիլիսիում սկսել են տարածել լուրեր այն մասին, թե իբր նրա սպառնալիքներն անպայման շարունակություն կունենան: Օրինակ, այս հարցում կասկած չունի Վրաստանի անվտանգության քաղաքականության հարցերով փորձագետ Իրակլի Սեսիաշվիլին, ով ասում է. «Մեդվեդևն իզուր չի արել այդ հայտարարությունը: Հավանաբար, Ռուսաստանը որոշակի տեղեկություններ ունի, որ մինչև օլիմպիադան կարող են ահաբեկչություններ լինել, ու նախապես ֆոն է ապահովում ինչ-որ մեկին մեղադրելու համար: Այդ դեպքում մենք պետք է սպասենք, որ եթե ինչ-որ ահաբեկչություն լինի, դրանում կմեղադրեն Վրաստանին»: Սակայն ինչի՞ց են բողոքում վրացիները: Գուցե պետք էր նախապես մտածել, որ կարիք չկար խաղալ կրակի հետ և հետո բողոքել, թե մատներն այրվում են:
Իսկ ինչ վերաբերում է հնարավոր ահաբեկչությանը, ապա մի քանի օր առաջ Սոչիի գազատար մայրուղու վրա պայթուցիկ սարք է հայտնաբերվել: Ռումբը տեղադրված է եղել «Մայկոպ-Սամուրսկայա-Սոչի» մայրուղու 197 կմ-ում: Սակրավորները ռումբը վնասազերծել են: Մինչ այս պահը դեռ ոչ ոք չի ասել, թե դրա մեղավորը վրացիներն են:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s