Պահոց | 8:25 ե.

ՄԱՄՈՒԼԻ ԱՆԴՐԱԴԱՐՁ

7 Փտր

ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՕՃԱՌԱՅԻՆ ՊՂՊՋԱԿԸ

«Երկպալատ խորհրդարանի գաղափարը, ըստ իս, այն հերթական օճառային պղպջակն է, որի թաղանթի ներսում կեղծ փայլ է ու մի ամբողջ դատարկություն: Հենց այդ սնամեջ միտքն է, որն իբր պիտի ստեղծի ազգային միասնականության պատրանքը` հանուն բոլորովին այլ, երկիմաստ նպատակների: Մեկ անգամ չէ, որ մենք ականատես ենք եղել նմանօրինակ ընկեցիկ մարմինների ծննդին ու վաղաժամ մահվանը: Նույնիսկ անիմաստ եմ համարում ընդգծել, որ Հայաստանի նման երկրներում երկպալատ կառույցի գործունեությունն արդարացված չէ, և դրա ապացուցման բազմաթիվ ակնառու օրինակներ կան»,- Հայաստանում երկպալատ խորհրդարան ստեղծելու գաղափարի վերաբերյալ «Առաջին լրատվականի» հետ զրույցում կարծիք հայտնեց հրապարակախոս Հովիկ Չարխչյանը:
Չարխչյանը նշեց, որ ինքը բոլորովին չի չթերագնահատում սփյուռքի դերն ու կարևորությունը, սակայն նրանց մասնակցությունը Հայաստանի կառավարման գործին անընդունելի է համարում. «Հայաստանի ճակատագիրը տնօրինելու իրավունքը պիտի վերապահված լինի միայն նրանց, ովքեր ապրում են այս երկրում, ովքեր ոչ թե կողմնակի հայեցողներ են, այլ ամեն օր ու ամեն ժամ պետության խնդիրներն ու դժվարություններն իրենց մաշկի վրա զգացող մարդիկ: Չկա ոչ մի երաշխիք, որ վաղը այդ նորաթուխ կառույցի ներսում չեն հայտնվի բառիս բուն իմաստով այն դասալիքները, ովքեր երկիրը լքեցին նրա ամենադրամատիկ ու ամենաճակատագրական պահերին»:
«Իսկ ընդհանրապես, քանի դեռ երկրում միայն պալատներն են ընդարձակվում, իսկ խրճիթները նախկինի պես շարունակում են մնալ խեղճ ու թշվառ, չի կարող լինել ոչ մի նպատակի միասնություն, ոչ մի հավատ կառավարողների արդարության հանդեպ»,- հավելեց հրապարակախոսը:
Երկուշաբթի 07.02.2011

ՅԱՆԻՍ ՌԻՑՈՍ

7 Փտր

ՍԱՌՈՒՑՅԱԼ ԺԱՄ

Փակ են պատուհանները: Փակ են դռները:
Որտեղի՞ց է քամին մտնում տուն:
Փքվում են վարագույրները: Հոգնում են սավանները:
Անկյուններից վեր են խոյանում ծխնելույզները:
Մառանում ականջ է դնում փայտե ձին:
Սանդուղքի ամեն երրորդ աստիճանին ծառաներ են,
մարմարյա, մարած մոմակալներով:
Ինչ-որ մեկը բարձրանում է: Ինչ-որ մեկը իջնում է:

ԷԼԵԳԻԱ

Կեսբաժակ ջուր կա սեղանին: Շուրջը
հավաքվել են լռակյաց, նեղված իրերը-
թուղթ կտրելու դանակը, սանրը, լուցկին, մի գլանակ`
մոխրամանում ինքնիրեն ծխացող,
իսկ դրսում սպանված վայրի բադերի
փետուրները վեր քշող քամին է:

Թարգմ. Մերուժանի

Մյունխենյան կուլիսներում աշխուժություն էր

7 Փտր

Անցած հանգստյան օրերը չէին վերաբերում Մյունխենում անցկացվող անվտանգության քաղաքականության հարցերով համաժողովի պատվիրակներին, որոնց չափազանց լարված աշխատանքային առօրյան լի էր բազմաբնույթ քննարկումներով ու հանդիպումներով: Գերմանական այդ քաղաքում արդեն 47-րդ անգամ անցկացվող կոնֆերանսն իրականում նմանատիպ ֆորումներից ամենախոշորն է, և պատահական չէ, որ հաճախ այն համեմատում են Դավոսի միջազգային տնտեսական ֆորումի հետ: Այս տարի Մյունխենն ընդունել էր շուրջ 350 բարձրաստիճան հյուրերի` երկրների առաջնորդներ, քաղաքական գործիչներ, կառավարության անդամներ, փորձագետներ, գործարարներ, մենեջերներ: Դրանց թվում էին նաև Հայաստանի նախագահ Ս. Սարգսյանի գլխավորած պատվիրակության անդամները: Օրակարգում ընդգրկված մեծ թվով հարցերի շարքում առանձնակի ուշադրություն բաժին ընկավ այնպիսի արդիական խնդիրների, ինչպիսիք էին համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքները, Եվրոպայում միջուկազերծ տարածքի ձևավորումը, Մերձավոր Արևելքում հակամարտությունների հաղթահարումն ու զինաթափումը, ինչպես նաև գլոբալ և տարածաշրջանային այլ մարտահրավերներ` այդ թվում, մասնավորապես, Աֆղանստանում առկա իրավիճակը:
Ինչ խոսք, ծրագրի ֆորմալ շրջանակները նույնպես կարևոր էին: Սակայն բացառապես բոլոր հրավիրյալները նախատրամադրված էին այն համոզմունքով, որ այս համաժողովն, ի տարբերություն շատ գագաթաժողովների, առավել արդյունավետ հարթակ է ոչ պաշտոնական շփումների ու երկխոսությունների համար: Ու պատահական չէր, որ ներկա գտնվող հարյուրավոր լրագրողներ առավելագույն հետաքրքրություն էին դրսևորում հենց նմանատիպ քննարկումների նկատմամբ:
Սերժ Սարգսյանը ևս օգտվեց այդ հնարավորությունից` համաժողովի ընթացքում զրուցելով ՄԱԿ Գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունի, Լիտվայի ու Վրաստանի նախագահների, Ռուսաստանի փոխվարչապետ Սերգեյ Իվանովի, ԵՄ խորհրդի նախագահ Հերման վան Ռոմպոյի, ԵՄ արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով նախկին գերագույն հանձնակատար Խավիեր Սոլանայի, Ավստրալիայի ԱԳ նախարար Քևին Ջադդի և այլոց հետ: Սակայն Հայաստանի նախագահի հանդիպումներից կարևորագույնը համարվեց նրա տեսակցությունը ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնի հետ: Պաշտոնական ժլատ տեղեկատվությունը թույլ չի տալիս էական մանրամասներ իմանալ զրույցի և արծարծված թեմաների մասին: Հայտնի է միայն, որ առանցքային են եղել Լեռնային Ղարաբաղին ու հայ-թուրքական հարաբերություններին վերաբերող հարցերը: Հայկական կողմը պատեհ առիթ է ունեցել մեկ անգամ ևս շնորհակալություն հայտնելու ամերիկացիներին`ԵԱՀԿ Աստանայի համաժողովում ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման վերաբերյալ ցուցաբերած հստակ և հավասարակշռված դիրքորոշման համար, որից հետո զրուցակիցներն անդրադարձել են հակամարտության կարգավորման գործընթացի ներկա փուլին: Գալով Թուրքիայի հետ Հայաստանի հարաբերությունների շուրջ ամերիկյան դիրքորոշմանը, պետք է ասել, որ այնտեղ դեռևս պահպանվող լավատեսությունը քիչ ընդհանրություններ ունի իրերի ռեալ վիճակի հետ, քանի որ հուսադրող համարյա ոչինչ չկա: Բայց, ամեն դեպքում, Միացյալ Նահանգները ցանկանում է չլինել նահանջողների թվում և նրա համար մի տեսակ հեղինակության խնդիր է շարժիչ ուժի իր կարգավիճակին հավատարիմ մնալը:
Հանդիպման ժամանակ նախագահը և պետքարտուղարը քննարկել են հայ-ամերիկյան երկկողմ հարաբերությունների հետագա զարգացմանը, տնտեսական կապերի ընդլայնմանը, Հայաստանում իրականացվող գործընթացներին վերաբերող այլ հարցեր ևս: Սակայն նկատենք, որ նման հանդիպումներ Հիլարի Քլինթոնն ունեցել է նաև Թուրքիայի արտգործնախարար Ահմեթ Դավութօղլուի և Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովի հետ: Առաջինի դեպքում, ինչպես տեղեկացրել էր թուրքական Zaman օրաթերթ, կողմերը քննարկել են Եգիպտոսի վերջին իրադարձությունները և Քրդստանի բանվորական կուսակցության (PKK) դեմ պայքարը: Այսինքն ոչ մի խոսք հայ-թուրքական շփումների մասին: Իսկ ահա ադրբեջանցի իր պաշտոնակցի հետ պետքարտուղարը մտքեր է փոխանակել ղարաբաղյան հակամարտության մասին, և առանձնակի շեշտել, թե եկել է բանակցային գործընթացում առաջընթաց արձանագրելու պահը: Թե հատկապես ո՞ր ուղղությամբ տեղաշարժվելն է ԱՄՆ-ի համար գնահատվում որպես առաջընթաց, դժվար է ասել: Բայց որ դա անմիջականորեն առնչվելու է էներգետիկ համագործակցության և մերձավորարևելյան խմորումների հետ, սա Վաշինգտոնի թրծված մարտավարությունն է:
Վերադառնալով անվտանգության հարցերով համաժողովի աշխատանքային առօրյային, թերևս առանձնացնենք Վրաստանի նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլու փոքր-ինչ անսպասելի ելույթը: Վերջինս ուղղակի հայտարարեց, որ Մյունխեն է եկել, որպեսզի ևս մեկ անգամ Մոսկվային խաղաղության կոչ անի։ Նրա կարծիքով` Եվրոպան ու Միացյալ Նահանգները կարող են միջնորդի դերակատարություն ստանձնել Ռուսաստանի հետ բանակցություններում։ Երդվյալ թշնամիների հնարավոր հաշտեցման հեռանկարը ներկա պահին շատերին է անիրագործելի թվում, այդ իսկ պատճառով էլ վրացի նախագահի խոսքը հակասական արձագանքների արժանացավ: Ոմանք այն որակեցին իբրև նահանջ, մյուսների խորին համոզմամբ Սահակաշվիլին իր հերթական խաղն է խաղում` խաղաղության աղավնին ձեռքին: Բայց կարծում ենք, որ շատերը այդ պահին կկիսեին ԱՄՆ պաշտպանության նախկին նախարար Ուիլյամ Քոհենի տեսակետը, ըստ որի Հարավային Կովկասի անվտանգությունը բազմաթիվ թելերով շաղկապված է Եվրոպայի անվտանգության հետ, և այդ խնդիրը պետք է դիտարկվի հենց այս դիրքերից:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

ԼԵՈՆԻԴ ԵՆԳԻԲԱՐՅԱՆ

7 Փտր

ԻՆՉՊԵ՞Ս ԴԱՌՆԱԼ ԾԱՂՐԱԾՈՒ

Վերջին ժամանակներս այս մասնագիտությունը հատուկ ժողովրդականություն է ձեռք բերել:
Նախ` այն մեդալների արտասովոր առատ բերք է բերում, բայց գլխավորը դափնու տերևն է (որն այնքան քիչ է մեր շուկաներում): Վստահ եմ, որ Կարանդաշի, Պոպովի, Նիկուլինի կանայք այդ մթերքի ետևից շուկա չեն վազում, իսկ դա արդեն ինչ-որ բան է:
Երկրորդ` բոլորին գրավում է այդ մասնագիտության մատչելիությունը, դրա համար էլ հեղինակը, ով որոշ չափով նախկինում առնչվել է կրկեսի հետ, ուզում է մի քանի օգտակար խորհուրդ տալ այն բազմաթիվ երիտասարդներին, որոնք որոշել են իրենց նվիրել կլոունադայի հին արվեստին: Ահա այն հատկանիշները, որոնք պետք է ունենա մարդը, ով մեծ կոշիկներ ու վանդակավոր տաբատ է հագել:

Հումորը
պետք է իսպառ բացակայի, քանի որ հումորով օժտված մարդը ոչ միայն ծաղրածու չի դառնա, այլև նույնիսկ գրիմավորվել չի կարող: Ծիծաղը կսկսի քննել, խեղդել նրան. ինչպե՞ս է նա` միանգամայն նորմալ մարդը, քթին ներսից վառվող հսկայական կարմիր տանձ կպցնում: Նա չի դիմանա` իրեն տեսնելով հայելու մեջ կանաչ-կարմրավուն կեղծամով: Ծաղրածուն պետք է միանգամայն լուրջ մարդ լինի:

Կյանքի փորձը
պետք է հնարավորինս մեծ լինի: Դուք պետք է տասնյակ մասնագիտություններ փոխեք` համոզվելու համար, որ պիտանի չեք ցանկացած այլ աշխատանքի և ծառայության համար… Եվ այդժամ ելքը մեկն է` արենան:

Առողջությունը
պետք է կատարյալ լինի, դյուցազնական, ինչպես Ժաբոտինսկունը, քանի որ կրկեսում ձեզ բազում անակնկալներ են սպասում: Դուք համազգեստավորների ավելներից բարձրացած փոշին եք շնչելու:
Ձեր գլխին գմբեթից տրապեցիաներ են ընկնելու, աղյուսներ, պտուտակներ և այլ առարկաներ` վատ ամրացված օդային սարքերից: Կուլիսների ետևում ձեզ կկծեն ելույթի պատրաստվող, ուստի և շատ զգայուն ու ջղային շներն ու արջերը: Կրկեսի բուֆետում ձեզ այնպես կկերակրեն… Ավելի լավ է` նախապես գրանցվես թերապևտի մոտ:

Ընտանեկան դրությունը
Ծաղրածուն անպայման պետք է ամուսնացած լինի: Այդ ժամանակ նա դժբախտ սեր չի ունենա, և նրա ստեղծագործության մեջ չի լինի «Ծիծաղիր, խեղկատակ, կործանված սիրո վրա» թեման, իսկ դա նշանակում է` նրա համար արդեն ապահովված է բարեհաճ քննադատությունը:

Ստեղծագործելու կարողություն
պարտադիր չէ, որ ծաղրածուն ունենա, նույնիսկ հակառակը` ծաղրածուն պետք է յուրային լինի, հասարակ (առանց ամեն տեսակ «իզմերի», հակումների ու տատանումների) տղա: Նա պետք է հաճախ կրկնի «Կրկեսը կրկես է», «Մենք օպերա չենք, մենք կրկես ենք», «Ձեռքերիդ վրա կանգնես` հաց կուտես» և այլ ճշմարտություններ: Ու միայն դրանից հետո ծաղրածուն կհռչակվի կրկեսի իսկական նվիրյալ և գործընկերների մեջ շատ բարեկամներ ձեռք կբերի:

Խաղացանկը
էական չէ և պարզ է: Դեռ ոչ մի ծաղրածու սեփական խաղացանկ չի ունեցել:

Մամուլին
ծաղրածուն պետք է վերաբերվի խստությամբ, մարդասիրաբար, հիացական, խոժոռ և աստվածավախ: Լրագրողները դա սիրում են, հատկապես վերջինը: Լրագրողի աչքում նորմալ ծաղրածուն պետք է գետակինճի նման լինի (տե՛ս Брема, том А, стр.73, с 4 строки сверху до 21 снизу, изд. С.-Петербург, 1911г.), այսինքն` շատ արտասովոր: Եվ այստեղ վրա է հասնում ամենանրբանկատ պահը. արդյո՞ք ինքներդ պետք է հոդվածներ, էսսեներ և այլ բաներ գրեք: Կտրականապես պատասխանում եմ. «Ոչ», ինչը նշանակում է` «Այո»: Պարզաբանում եմ, որ դուք չպետք է գրեք, այլ ձեզ պետք է գրի առնեն և խմբագրեն: Դուք հեղինակն եք, բայց ձեր անվան կողքին համեստորեն տեղ է գտել. «Գրի առավ այսինչը…»: Եվ այդ ժամանակ ձեր առջև կանաչ ճանապարհ է բացված:
Մի տարի անց ի հայտ է գալիս ձեր առաջին գիրքը: Ահա, ըստ իս, մի քանի օրինակ այն բանի, թե ինչպես կարելի է անվանել կրկեսի մասին գիրքը. «37 տարի գլխիվայր», եթե այդ դիրքում եղել եք, կամ` «Բռնիր ձեռքս», «Միշտ քո ատամներում» (նկատի ունեմ կաշվե լեզվակը), և, իհարկե, եթե հիմնավորումներ ունեք` «Այո, ես ծաղրածու եմ»: Անպայման սև տառեր` արծաթավուն ֆոնին… Ինչպես հասկացավ իմ թանկագին ընթերցողը, խորհուրդների այս բաժինը ամենադժվարն է: Փոխարենը դուք անմիջապես մի շարքում եք հայտնվում այնպիսի մարդկանց հետ, ինչպիսիք են Վ.Շեքսպիրը, Է.Հեմինգուեյը, Լ.Տոլստոյը և Ե.Սազոնովը:

Որպես ամփոփում
պետք է ասեմ, որ եթե երիտասարդն ունի այս բոլոր անհրաժեշտ հատկանիշները, ապա` բարի երթ:
Նրա կյանքն անամպ կլինի, առանց հիմար տառապանքների` ի՞նչ, ինչո՞ւ և ինչպե՞ս:
Երիտասարդ ծաղրածուն պրեմիերաներից առաջ անքուն գիշերներ և սրտի սպազմ չի ունենա: Եվ մենք բոլորս (ես դա ասում եմ ամենայն լրջությամբ) միայն կնախանձենք նրան:

ՑԻՑԵՐՈՆ

7 Փտր

Չկա մի մեծագույն անհեթեթություն, որն ասած չլինի որևէ փիլիսոփա: Բայց ոչ թե փիլիսոփաները, այլ ճարպիկ խաբեբաներն են պնդում, թե մարդը երջանիկ է, երբ կարող է ապրել իր ցանկություններին համապատասխան: Սա կեղծիք է: Հանցավոր ցանկությունները դժբախտության գագաթնակետն են: Նվազ ցավալի է չստանալ այն, ինչ ցանկանում ես, քան հասնել այն բանին, ինչը հանցավոր է ցանկանալ: Բավական չէ իմաստություն ունենալ, հարկավոր է նաև կարողանալ օգտվել դրանից: Իմաստուն մարդկանց արարքները թելադրված են խելքով, ավելի քիչ խելամիտներինը` փորձով, ամենատգետներինը` անհրաժեշտությամբ: կենդանիներինը` բնությամբ: Սխալվել կարող է ամեն ոք, իսկ իր սխալի վրա համառել` միայն անխելքը: Հիմարությունը, նույնիսկ հասնելով այն բանին, ինչին ծարավի է, երբեք գոհ չի լինում: Տգիտությունը խելքի գիշերն է` անլուսին և անաստղ գիշերը: Մենք իրոք ազատ ենք, եթե պահպանել ենք ինքնուրույն մտածելու ընդունակությունը, երբ անհրաժեշտությունը մեզ չի ստիպել պաշտպանել պարտադրված և, որոշ իմաստով, մեզ կարգադրված կարծիքները: Մարդը որքան խելացի ու հմուտ է, այնքան ավելի ատելի է դառնում, երբ կորցնում է ազնվության իր համբավը: Նա հաճախ ինքն է իր ոխերիմ թշնամին:

%d bloggers like this: