Պահոց | 11:38 ե.

ՉԻԿԱՅԱ ՈՒ ԹԱՄՍԻ

24 Հնվ

LARGO
Ինձ թունավորում են
Անբարո երգերը
Մաշված քաղաքավարությունը
Թուլակուրծք աղջիկները
Քաղաքների անունները
Ինձ թունավորում են:

Ինձ վհատեցնում են
Այս թախծոտ երկինքը
Չդադարող անձրևը
Տաղտկալի իմ ձայնը
Ինձ վհատեցնում է:

Ինձ վրդովեցնում է
Ջրի այս ամայությունը
Հիշողության այս անզորությունը
Գույների խեղճությունը
Մոռացության անօգությունը
Իմ կոշտացած ձեռքերը
Ինձ վրդովեցնում են:

Ինձ ապշեցնում է
Օրվա դանդաղկոտությունը
Պեյզաժների թախծոտությունը
Իմ անընդունելի արտաքինը
Ծխացող ծղոտը
Իմ չկայացած ճակատագիրը
Ինձ ապշեցնում է:

Թարգմանությունը` Մերուժանի

Առաջընթաց հանուն ոչինչի՞

24 Հնվ

Համաձայն տարածված տեղեկատվության, այսօր Մոսկվայում կայանալու է Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի արտգործնախարարների հանդիպումը, որի քննարկման գլխավոր թեման, ինչպես դա լինում է սովորաբար, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորումն է: Փաստացի սա եռակողմ շփումների այս տարվա մեկնարկն է` պաշտոնական Մոսկվայի նախաձեռնությամբ ու միջնորդությամբ: Թերևս կարելի է նաև ռուսական կողմի այս քայլն ընկալել իբրև հիշեցում այն մասին, որ նա շարունակում է պահպանել իր որոշիչ դերակատարումը Կովկասյան տարածաշրջանում, ինչի մասին օրեր առաջ բաց տեքստով հայտարարերց ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը: Դեռ երկու շաբաթ առաջ Մոսկվայում կայացած ասուլիսի ժամանակ, խոսելով սպասվելիք բանակցությունների մասին, նա իր ելույթում առանձնակի շեշտադրությամբ արտասանեց հետևյալ միտքը. «Կարգավորման այս էտապում ամենակարևորը հարցին չխանգարելն է, որովհետև երբ ներգրավվում են այնպիսի ամբիոններ, ինչպիսին ՄԱԿ-ն ու ԵԱՀԿ-ն են, հարցը քննարկումների դաշտից հասարակական բանավեճի դաշտ է տեղափոխվում»: Ռուս նախարարի խոսքից կարելի էր հետևություն անել, որ միջնորդ միջազգային կառույցների մարտավարությունն անարդյունք է, նրանց որդեգրած հրապարակային գործունեությունը հակամարտության թեմայի շուրջ բոլորովին էլ չի նպաստում տեսակետների մերձեցմանը, այլ, ընդհակառակն, ավելի է բարդացնում մոտեցումները և սրում կողմերի միջև եղած հակասությունները:
Իսկ այս դեպքում ո՞րն է ռուսական «մոդուլի» գերազանցությունը և մասնավորապես այսօր ի՞նչ օրակարգով են նրանք պատրաստվում կողմերի հետ քննարկման նստել: Նախօրոք հրապարակված լրատվության համաձայն, հանդիպման տրամաբանությունը կառուցված է փոքր քայլերով տեղաշարժվելու հեռանկարի վրա: Ըստ ծրագրի, երեք երկրների արտաքին գործերի նախարարները այս շփումների ժամանակ ևս ձգտելու են գտնել երկու-երեք հարցերի լուծումները, որոնք առաջին հայացքից կարող են աննշան թվալ, եթե համեմատելու լինենք մյուս` արդեն իսկ համաձայնեցված հարցերի հետ, սակայն համարվում են շատ ավելի բարդ:
Նպատակն, իհարկե, խրախուսելի է: Բայց այլ հարց է, թե կողմերից յուրաքանչյուրն ինչ տրամադրվածությամբ է գնում այդ երկխոսությանը և որքանով է պատրատ կառուցողական դիրքորոշում դրսևորել: Առաջին հերթին մտահոգության տեղիք է տալիս այն հանգամանքը, որ (ինչպես արդեն շատ անգամներ ականատես ենք եղել) բանակցություններից առաջ հայ-ադրբեջանական շփման գոտում իրավիճակը կտրուկ լարվեց: Բազմապատկվեցին ինչպես հրադադարի ռեժիմի խախտման դեպքերը, այնպես էլ երկուստեք կորուստներ ունեցան: Իսկ դա ներկա պահին կարող է նշանակել միայն մի բան. Ադրբեջանը նախկինի պես սադրիչ գործողությունները կիրառվում է իբրև բանակցային գործընթացի վրա ճնշման մեխանիզմ, ինչն էլ իր հերթին մղում է այն հետևությանը, որ Բաքուն այս պահին առավել արդյունավետ ազդակ կամ խաղաղ մրցակցության միջոց չունի:
Այդ բանը տեսնում ու հասկանում են Հայաստանում: Եվ առաջին հերթին հասկանում են այն, որ մոտ ժամանակներս խաղաղ երկխոսությունից որևէ լուրջ ակնկալիք ունենալը միամտություն կլինի: Քանի դեռ կողմերն ունեն ծայրահեղորեն իրարամերժ մոտեցումներ ու հակոտնյա գործելաոճ, ի՞նչ փոխզիջման կամ համաձայնության մասին կարող է խոսք գնալ: Սա է պատճառը, որ այսօրվա եռակողմը ժամանակից շուտ արդեն կնքվել է «հերթական հանդիպում» ոչինչ չասող ու ոչինչ չխոստացող անունով: Մեծ է հավանականությունը նաև այն բանի, որ վաղը պաշտոնական լրատվությունը կծանուցի, թե Մոսկվայի բանակցություններից հետո ղարաբաղյան հակամարտության լուծման ուղղությամբ մի քայլ առաջընթաց է գրանցվել, իսկ մասնակիցները վստահեցրել են, որ այսուհետ ևս ջանքեր կգործադրեն դիվանագիտական շփումների միջոցով հասնել ցանկալի հանգուցալուծմանը: Եվ ոչ մի խոսք այն մասին, որ իրականության մեջ Ադրբեջանն իր քաղաքականությամբ նպատակ ունի մշտական լարվածության մեջ պահել բանակցային գործընթացը, հաստատել իր այն թեզը, թե պատերազմը դեռ չի ավարտվել ու ցանկացած պահի այն կարող է վերսկսել:
Հատկանշական է, որ Մոսկվայի հանդիպումից առաջ Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմի ներկայացուցիչն ուղղակի հրաժարվել է որևէ մեկնաբանություն կամ կանխատեսում անել հնարավոր արդյունքների մասին: Փոխարենը այդ երկրի իշխող կուսակցության գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Մուբարիզ Գուրբանլին բարձր է գնահատել Ռուսաստանի նախաձեռնությունը` գտնելով, որ այն էական դեր ունի, քանի որ Ռուսաստանը նպաստել է հակամարտության կարգավորմանը: Ադրբեջանցի պաշտոնյան նաև հիշեցրել է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբից դուրս անցկացվող նման հանդիպումների նախաձեռնությունները կոորդինացված են համանախագահ երկրների դիվանագիտական գերատեսչությունների միջև: Իսկ ահա այն մասին, թե որքանո՞վ է իրատեսական բեկում ակնկալել այդ տեսակցություններից, Գուրբանլին ասել է, որ դրա համար անհրաժեշտ է գերտերությունների ճնշումը, և կտրուկ փոփոխություններ բանակցություններում կարող են լինել միայն այն դեպքում, եթե գերտերությունները ցանկանան դա:
Ստացվում է, որ համաձայն Բաքվի պատկերացումների, ամեն բան որոշելու են արտաքին ուժերը, իսկ երկկողմ կամ եռակողմ բանակցությունները սոսկ խնդրի ձևական կողմն են, մի շարունակական արարողակարգ, որից չի կարելի խուսափել, քանի որ այդ դեպքում ապակառուցողականի պիտակը վաստակելու սպառնալիքը կա:
Ասվածին հավելենք նաև, որ արդեն լուրեր են շրջանառվում այն մասին, թե արտգործնախարարների մոսկովյան հանդիպումից հետո պետք է ակնկալել նույն երկրների առաջին դեմքերի անխախտ ձևաչափով բանակցությունները: Բայց եթե դիվանագետների շփումները նշանակալի արդյունքի չհանգեցնեն, ապա նախագահներին հազիվ թե հաջողվի որևէ ձեռքբերում գրանցել: Դա արդեն կլինի նույն բանի կրկնությունը, պարզապես մեկ աստիճան բարձր մակարդակով:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

%d bloggers like this: