Ուժի դեմ` ուժով

22 Դկտ

Վերջին օրերին Հայաստանի պաշտպանության ոլորտում արձանագրվեցին երկու կարևոր իրադարձություններ: Դրանցից առաջինն այն է, որ մեր երկրի զինված ուժերի հակաօդային պաշտպանության զորքերի ու Գյումրիում տեղակայված ռուսական 102-րդ ռազմակայանի համագործակցության արդյունքում բացվեց հակաօդային պաշտպանության համատեղ հրամանատարական կետ: Այն այժմ ի զորու է գերժամանակակից սարքավորումների օգնությամբ վայրկյանների ճշգրտությամբ գրանցել օդային սահմաններին սպառնացող վտանգը և կառավարել օդային թիրախների խոցումը: Հարկ է նաև նկատել, որ դա երկու երկրների միջև ռազմական համագործակցության որակական միանգամայն նոր հարթություն է, ինչի նշանակությունը պատշաճ գնահատական կպահանջի:
Հաջորդ նշանակալի իրադարձությունն այն էր, որ մեր երկիրն առաջին անգամ պաշտոնապես հայտարարեց հանրապետության տարածքում S-300 զենիթահրթիռային համակարգերի առկայության մասին: Ընդ որում, տարածված հաղորդագրության մեջ առանձնահատուկ կերպով շեշտվում էր այն փաստը, որ դրանք գտնվում են հատկապես ՀՀ զինված ուժերի զորամասերից մեկում: Ավելորդ չէ հիշել, որ այս մասին ասվում և նույն պահին էլ հերքվում էր շուրջ 10 տարի շարունակ: Իսկ այն բանից հետո, երբ տեղեկություններ տարածվեցին, թե ռուսները պատրաստվում են Ադրբեջանին վաճառել նույնատիպ համակարգեր, խնդիրն էլ ավելի հրատապ ու սկզբունքային բնույթ ձեռք բերեց: Այժմ դժվար է ասել` S-300-ները վաղուց էին այստեղ, թե՞ դրանք նոր են տեղափոխվել Հայաստան, սակայն էականն այս դեպքում զենքի առկայության փաստն է: Իսկ ինչ վերաբերում է միայն այժմ այդ մասին բարձրաձայնելուն, ապա հիշյալ քայլը կարող է ունենալ երկու բացատրություն: Նախ անհրաժեշտ է այն դիտարկել քարոզչական պատերազմի թելադրանքի տեսանկյունից: Այլ կերպ ասած` սա բացահայտ «մեսիջ» է Ադրբեջանին` իր մեծ ախորժակը զսպելու համար: Բանն այն է, որ ավելի վաղ Բաքուն էր համանման մի հաղորդագրությամբ հանդես եկել` տեղեկացնելով, որ վերջին կես տարում իրեն հաջողվել է գնել հարձակողական տիպի մի շարք հրթիռներ, որոնց հեռահարությունը 100-ից մինչև 350 կիլոմետր է: Սա նշանակում էր, որ դրանք իրոք մեծ վտանգ կարող էին ներկայացնել Հայաստանի պաշտպանունակության համար: Իսկ ահա S-300 հրթիռները եղած սպառնալիքները չեզոքացնելու լավագույն միջոցներն են: Փաստորեն ստացվեց, որ Ադրբեջանը փորձեց ուժի ցուցադրություն կազմակերպել, իսկ մենք էլ այսօր հակադարձում ենք նրան:
Նկատենք նաև, որ S-300-ների մասին Երևանը տեղեկացրեց այն բանից հետո, երբ օրեր առաջ ՀՀ նախագահ Ս. Սարգսյանը հրավիրեց Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ` քննարկելու և հավանության արժանացնելու «ՀՀ սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի 2011-2015թթ. զարգացման պետական ծրագիրը»: Իսկ նշված ծրագիրը գերազանցապես ուղղված է ռազմական սպառնալիքների չեզոքացման համար անհրաժեշտ միջոցների ապահովմանը: Սա, իհարկե, սոսկ գեղեցիկ ցանկություն լինել չի կարող: Այդ մասին սովորաբար կամ լռում են, կամ խոսում են այն դեպքում, երբ իրագործումի հնարավորություններ են ստեղծվում:
Այն, որ Հայաստանը որոշեց (կամ կարողանում է) լրացնել իր զինանոցը, պիտի անհանգստացներ մոտիկ ու հեռու հարևաններին: Թուրքերն, օրինակ, չեն թաքցնում իրենց դժգոհությունը: Թուրքական Zaman պարբերականը նույնիսկ այդ առթիվ մի ընդարձակ հրապարակմամբ հանդես եկավ, որ կրում էր «Հայաստանը շարունակում է զինվել» վերնագիրը: Թերթն իր ընթերցողների ուշադրությունն էր հրավիրում այն հանգամանքի վրա, որ չնայած Հայաստանը Կովկասի ամենամարտունակ բանակն ունի, սակայն դրանով չի բավարարվում ու ավելի հզորանալու քայլեր է ձեռնարկում։
«Հայաստանը չի բավարարվում ներկայիս իր ռազմական հզորությամբ՝ նախատեսելով ավելի հզորանալու քայլեր ձեռնարկել։ Օրինակ՝ Հայաստանում ընդունվել է զինված ուժերի արդիականացման ծրագիրը, որը նախատեսում է 2011-2015 թվականներին զինտեխնիկայի արդիականացում և զարգացում։ Այդ ծրագիրը նախատեսում է նաև սեփական ռազմական արդյունաբերության զարգացում»։ Թե ինչու՞ է մեր զինվելը թուրքերին արտառոց թվում, դժվար է ասել: Հավանաբար պատճառներից մեկն այն է, որ նրանց համար միշտ էլ նախընտրելին հայի անզեն տեսակն է եղել: Եվ ահա Zaman-ը նույն դժկամությամբ շարունակում է. «Այսօր Հայաստանի ձեռքում կան հակառակորդի որոշ թիրախներին ուղղված հրթիռներ։ Օրինակ, ռուսական «Սկադ»-ը։ Հնարավոր է՝ «Սկադ»-ից բացի այլ զինատեսակներ էլ կան, քանի որ հայտնի է՝ Ռուսաստանը Հայաստանին է փոխանցել արդիական զենքեր։ Այս համատեքստում, հավանականություն կա, որ Հայաստանը տիրապետի նաև հեռահար հրթիռների»:
Ինչ խոսք, թուրքական մամուլը երբեք տագնապով չի գրի այն մասին, որ համեմատած նախորդ տարվա հետ, 2010 թ. Ադրբեջանում կտրուկ` 3,6 անգամ ավելացել է ռազմական նշանակության արտադրության ծավալները, որ այդ երկրի պաշտպանության նախարարությանը 2011 թվականին կհատկացվի 3,1 մլրդ դոլար, որ ամբողջությամբ վերացվել է Բաքվի կախվածությունը ռազմամթերքների ներկրումից, որ մինչև 2011 թ. մարտ Ադրբեջանը ծրագրում է գործարկել 8 նոր գործարաններ, որտեղ կարտադրվեն ռազմամթերք ու նոր զենքեր: Սակայն թուրք լրագրողների փոխարեն այս անգամ այդ հոգսն իր ուսերին է վերցրել ՄԱԿ-ի սովորական սպառազինությունների ռեգիստրը, որը հրապարակել է 2009թ. Ադրբեջանի կողմից սպառազինությունների ձեռքբերման հաշվետվությունը: Ըստ այդմ, Ադրբեջանը Բելառուսից գնել է 9 միավոր 2С7 «Пион» հրետանային համալիր, Ուկրաինայից՝ 29 միավոր 2С1 «Գվոզդիկա» ու 6 միավոր 2С3 «Ակացիա» ինքնագնաց հաուբիցներ, Հարավային Աֆրիկայից` 10 միավոր Marauder զրահափոխադրիչ: Էլ չենք խոսում 9 միավոր «ՍՈՒ-25» ինքնաթիռների, «ՄիԳ-29ՈՒԲ», «Միժ 24» 11 ռազմական ուղղաթիռների մասին, որոնք դարձյալ տրամադրել են Բելառուսն ու Ուկրաինան: Այս բոլորից հետո Հայաստանի քայլերը դժվար պիտի լինի գնահատել համարժեք, սակայն եղածը միանգամայն ընդունելի է պաշտպանական տրամաբանության շրջանակներում: Ամեն ուժ ունենում է իրեն հակազդող ուժը:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s