Մոսկովյան կրակները և դրանց ծուխը

13 Դկտ

Հինգ օր շարունակ Մոսկվան չէր հանդարտվում այն բանից հետո, երբ «Սպարտակ» ֆուտբոլային թիմի խաղի ավարտին Գոլովինսկի շրջանում ծեծկռտուք ծագեց հյուսիսկովկասցիների ու ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուների միջև։ Վիճաբանության ժամանակ Կաբարդինո-Բալկարիայի քաղաքացի Ասլան Չերկեսովը գազային ատրճանակով սպանեց մոսկվացի Սվիրիդովին: Այս պատահարը բավական էր, որպեսզի դրանից զայրացած Ռուսաստանի մայրաքաղաքի ֆուտբոլային ակումբների երկրպագուները որոշեին Մոսկվայում «ռուս մարդկանց» ակցիա կազմակերպել: Մի քանի հարյուր երիտասարդեներ հավաքվեցին Մոսկվայի Մանեժնի հրապարակում՝ մասնակցելու չարտոնված ցույցին։ Իսկ այն, որ ներկայացված հրաշալի հնարավորությունը լիովին օգտագործեցին քաղաքի ծայրահեղական-ազգայնական խմբավորումները, թերևս կարելի էր կանխատեսել առանց դժվարության: Բանն այն է, որ երթի անվանումն ինքնին դուրս էր ամեն կարգի սպորտային հետաքրքրությունների շրջանակներից, և հետագայում դրա կազմակերպիչները որքան էլ փորձեին արդարանալ, թե իրենք որևէ ընդհանուր բան չունեն շովինիստների հետ, նրանց խոսքերին հավատ ընծայելն այնքան էլ հեշտ չէ: Ի վերջո, հենց այդ խաղաղ ֆուտբոլասերներն էին, որ առաջինը բացականչեցին «Ռուսներ, առաջ», ինչին անմիջապես հաջորդեցին ազգայնականների առաջնորդներից Դմիտրի Դեմուշկինի կողմնակիցների պահանջ-բացականչությունները`«Կորչեն կովկասցիները»: Նույնն այս Դեմուշկինն ու նրա նմաններն էին, որոնք քաղաքային իշխանություններին կոչ էին անում լսել երկրպագուների կարծիքը։ «Նրանք հասկացնում են, որ եթե միգրացիոն քաղաքականության մեջ կարգուկանոն չմտցվի, ապա կարող է պայթյուն լինել, որը դժվար կլինի կանգնեցնել»,- իրենց քայլերը փորձում էին հիմնավորել նրանք և նույն պահին էլ սեփական պատկերացումների շրջանակներում «կարգուկանոն» էին հաստատում միգրացիոն քաղաքականության մեջ` մետրոպոլիտենի կայարաններում, հրապարակներում ու փողոցներում ծեծելով ոչ սլավոնական արտաքինով քաղաքացիներին, վիրավորելով ու ծաղրուծանակի ենթարկելով կովկասցիներին: Այդ նույն ժամանակ արդեն մի քանի հազարի հասած ամբոխին հրահանգ տրվեց գրոհել ոստիկանների վրա ու ջարդել ձեռքի տակ եղած ամեն բան: Իրավապահների և ցուցարարների միջև սկսեցին բախումները: Նշենք, որ միաժամանակ ֆուտբոլոասերների անվան տալ սափրագլուխների կողմից ցույցեր ու անկարգություններ հրահրվեցին նաև Սանկտ Պետերբուրգում: Համաձայն պաշտոնական տեղեկատվության, 19 մարդ հոսպիտալացվեց: Նրանցից մեկը վախճանվեց հիվանդանոցում: Մոսկվայի ոստիկանության տվյալներով, հանրահավաքից հետո ընդհանուր հաշվով ձերբակալվեցին 65 մարդ: Սակայն որոշ աղբյուրներ պնդում են, որ այս թվերն անհամեմատ ավելին են:
Այսօր Ռուսաստանի իշխանությունները` նախագահից մինչև ՆԳ նախարար ու շարքային ոստիկան վրդովված և տարակուսած պատասխաններ են փնտրում երկրի մայրաքաղաքը մի քանի օր շարունակ քաոսային վիճակում պահած դեպքերի առթիվ: Եթերը հեղեղված է զանազան գործիչների ու մտավորականների դատապարտող ելույթներով, սակայն այդ ամենը որևէ կերպ չի կարող մխիթարիչ կամ հուսադրող լինել ոչ տուժողների, ոչ սադրիչների համար: Հասկանալի է նաև, որ այս մի քանի օրերի ընթացքում ծեծված ու հալածված կովկասցիների պաշտպանության համար ոչ ոք ցույցեր չի կազմակերպի և չի բողոքի նրանց իրավունքների ոտնահարման դեմ: Սա էլ արդարության մեկ ուրիշ դեմքն է` վելիկոռուսականության դիմագծերով:
Ինչ խոսք, մեկ մարդու կյանքն արժանի է այն բանի, որպեսզի երկիրը ցնցվի, և ռուս ֆուտբոլասերի մահը ողբերգություն է ամեն դեպքում: Սակայն այդ դժբախտությունը սոսկ երկար ու անվերջանալի շղթայի ընդամենը մի օղակն է, որն իր ետևից թողել է բազում մահեր, խեղված ճակատագրեր, չպատժված հանցագործություններ, որոնց սնուցող աղբյուրը միշտ և ամենուր մեկն է` ազգատյացությունը: Ով` ով, բայց հայաստանցիներս լավ գիտենք, թե դա ինչ բան է և չենք մոռացել մեր բոլոր այն հայրենակիցներին, ովքեր Ռուսաստանի տարբեր անկյուններում այդ չարիքի զոհերն են դարձել:
Սակայն արդյո՞ք դա չարիք է միայն նրանց համար, ովքեր սպանվում կամ խոշտանգվում են: Ռուսաստանի նման բազմազգ պետության ներսում առաջին հայացքից նույնիսկ անհեթեթ է հնչում «Ռուսաստանը` ռուսներին» կարգախոսը և հասկանալի է դառնում, որ ազգայնականների պայքարն ամենևին էլ ուղղված չէ միայն միգրանտների կամ կովկասցիների դեմ: Դրա արմատները շատ ավելի հեռուն են գնում` հասնելով մինչև անթույլատրելի խորությունների, որոնք առաջին հերթին վտանգավոր են հենց ռուսաստանցիների համար: Եվ այն ներքին քաղաքական ուժերն ու կառույցները, որոնք այսօր նյութապես ու բարոյապես խրախուսում են նացիստական լոզունգներով և գաղափարախոսությամբ առաջնորդվող խմբերին, շատ ավելի վտանգավոր թշնամիներ են ռուսների համար, քան Ռուսաստանի իրական ու երևակայական հակառակորդները կարող են լինել:
Ատելությունը ատելություն է ծնում: Խտրականությունը փոխադարձվում է: Վախն ու անպաշտպանվածությունը ջնջում են վստահության հետքերը: Սակայն դեպի ներս բացված ատելության վերքերը անբուժելի են:

ՀՈՎԻԿ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s