ԺՈՐԺ ԲԱՏԱՅ

4 Դկտ

Վան Գոգ կամ Պրոմեթևս

Այդ ինչպես որոշ դոմինանտ կերպարներ հայտնվում են կյանքի թատերաբեմում այնպիսի ուժգին հավատամքով, որ դու համոզվում ես անմնացորդ: Եվ անթիվ հնարավորությունների քաոսային ծովում նրանք ճառագում են այնպիսի փայլով, որ կասկածի տեղ անգամ չի մնում: Շատերին թվում է, թե այս երևույթը առնչություն չունի վերելքն հաղթահարող ամբոխի հետ: Արդ, ոչ մի ճշմարտություն հանգիստ չի ընդունվում: Եվ որևէ արվեստագետի ստեղծագործության կարևորությունը ոչ մի կերպ կախված չէ մեկ այլ նկարչի համերաշխ ու ներդաշնակ համախոհությունից, առավել ևս մի երրորդի` դիտողի հավանությունից, որին գուցե այդ նկարչի ստեղծագործությունը գրավել է մի օր և նետել խորհրդածությունների գիրկը: Այս տեսակետը, իհարկե, եթե մենք պատկերացնենք, թե ինչ է կատարվում ցուցասրահներում, իսկական ժխտում է, քանզի այցելուն պատրաստ է ավելի շուտ հանգիստ ընդունել ուրիշի դատողությունները, քան փնտրել այն, ինչ իրեն հարազատ է ու անհրաժեշտ: Անիմաստ է նաև վեր հանել այն թշվառ վիճակը, որում հայտնվում է համարյա ամեն ոք, ով կարդում է կամ դիտում: Բայց կյանքի այս զավեշտական սահմանազատումներից բացի, հնարավոր է բացահայտել մի ուրիշ աշխարհ, որը չի պատկանում ամբոխը նենգությամբ ճեղքող անհատին, այլ մեր աշխարհն է, աշխարհն այն մարդկային էակի, որը գարնան ավետումի հետ ուրախությամբ դեն է շպրտում ձմռան ծանր ու փոշոտ վերարկուն:
…Անկախ որևէ հանգամանքից, մարդկային գոյությունը պահանջում է իրերի հարատև ու կայուն վիճակ: Այստեղից էլ բխում է երկակի վերաբերմունքն այն ամենի հանդեպ, ինչն ստեղծվում է ուժերի հզոր վատնումով: Այդպիսի երևույթները` հար ու նման բնության որևէ երևույթի, հսկայական վտանգ են ներկայացնում հենց իրենց համար: Հիացմունքի և էքստազի հետ մեկտեղ, այսպիսի երևույթները պարզապես ենթադրում են վերջիններիս ընկալումը որոշակի հեռավորությունից միայն: Զգուշանալու նման մտահոգությունը ամենապարզ ձևով կարող ենք համեմատել արևի հետ: Եվ իսկապես. ինչ է արևը, ճառագում, լույսի ու ջերմության անսահամն կորուստ, բոց, պայթյուն: Բայց նա հեռվում է, հեռու մարդկանցից, որոնք հեռավորության հանգիստ ապահովության մեջ, հանգիստ վայելում են այդ համաղետի պտուղները: Իսկ երկրին վերապահված է կեղևի ծանրությունը, որն իր վրա կրում է քարե տների ու քայլերի ծանրությունը:

Ֆրանս. թարգմ. Մ. Զինջերեջյանը

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s