Միջնորդը նաև հսկիչ է

30 Նյմ

Դեկտեմբերի 1-2-ին Աստանայում ԵԱՀԿ գագաթաժողովի նախօրեին քաղաքական պատասխանատուների մի հսկա խումբ ասես հերթի է կանգնել` Ղարաբաղի խնդրի ապագայի մասին իր ծանրակշիռ խոսքն արտասանելու համար: Դա հիշեցնում է նախընտրական շրջանի քարոզչության վերջին օրը, երբ ցանկալի թեկնածուի հասցեին հնչեցնում են ամենանվիրական գովեստներն ու բառերը, բոլորին ստիպում են մեկ անգամ ևս հիշել ու մտապահել նրա անունը: Եվ հիմա էլ կազմակերպիչների ու միջնորդների հետևողականությունն այնքան ակնառու է, որ տպավորություն կարող է ստեղծվել, թե գագաթաժողովի միակ ու բուն նպատակը լինելու է Ղարաբաղը:
Թեև արդեն հայտարարվել է այն մասին, որ ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները նոր առաջարկներ չեն պատրաստվում ներկայացնել և աշխատանքներն ընթանում են սոսկ հիմնարար սկզբունքների մշակման ուղղությամբ, սակայն շատերին դա չի խանգարում լսարանին ներշնչել այն հավատով, որ Աստանայում և միայն Աստանայում կարելի է ակնկալել բեկումնային փոփոխություն:
«ԵԱՀԿ-ում անկեղծորեն հուսով են, որ կազմակերպության առաջիկա գագաթաժողովը կարագացնի ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ ճանապարհով կարգավորումը»,- հայտարարեց ԵԱՀԿ գործող նախագահ Կանատ Սաուդաբաևը, երբ ընդունել էր Մինսկի խմբի համանախագահներին՝ քննարկելու ղարաբաղյան կարգավորման ընթացիկ վիճակն ու հեռանկարները: Վերջինս էլի շատ հուսադրող ու ոգևորիչ բաներ արտասանեց լրագրողների համար, բայց նույն պահին էլ նրանից հերթը խլեցին մյուսները, որ էլ ավելի գունազարդեն պատկերը:
ԵԱՀԿ խորհրդարանական վեհաժողովի նախագահ Պետրոս Էֆթիմիուն, օրինակ, վստահ է, որ ԼՂ հակամարտության շուրջ իրավիճակն այս գագաժողովից հետո կփոխվի: Անշուշտ, նա չի մանրամասնում, թե այդ բանն ինչպես է արվելու, բայց փոխարենն ասում է, որ ձգձգված հակամարտությունները ԵԱՀԿ մտահոգության գլխավոր առականերն են, ինչպես նաև գագաթաժողովի առջև ծառացած գլխավոր առաջադրանքը, և իրենք փորձելու են Ղարաբաղի համար ճանապարհներ գտնել:
Հակամարտությունները կանխող ԵԱՀԿ կենտրոնի տնօրեն Հերբերտ Զալբերն իր հերթին է կարծում, որ Աստանայում կայանալիք գագաթաժողովը դրական ազդակ կդառնա ԼՂՀ խնդրի կարգավորման հարցում։ «Չարժե սպասել, որ հարցը կլուծվի այս գագաթաժողովի շրջանակներում, բայց գոնե կարելի է հույս ունենալ դրական մթնոլորտի հաստատման առումով»,- նախորդներից փոքր-ինչ ավելի մեղմ է դատում նա:
Ի տարբերություն Զայբերի, ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղար Պերրեն դե Բրիշամբոն շատ ավելի մարտական է տրամադրված: «Եկել է էջը շրջելու ժամանակը»,- որոշել է նա և հայտնագործություն կատարածի խանդավառությամբ կիսվում է իր «բացահայտման» մանրամասներով. «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման համար անհրաժեշտ է կառուցողական մոտեցում ու ոգի երկու կողմից, որպեսզի հնարավոր լինի տարածաշրջանում հասնել խաղաղության, և դա Մինսկի խմբի ու ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարի խնդիրն է»:
Վերահսկողի և պատասխանատվությունը ստանձնողի արժանապատիվ կեցվածքով իր նախորդներից ետ չի մնում նաև Հարավային Կովկասում ԵՄ ներկայացուցիչ Փիթեր Սեմնեբին, ով խորհրդավորության գույն է հաղորդում գործընթացին` օր առաջ տեղեկացնելով, թե կան հարցեր, որոնք ակտիվ քննարկվում են, և դա համենայնդեպս առիթ է տալիս կարծելու, որ Աստանայի հանդիպումը ինչ-որ առաջընթացի կբերի:
Վերջապես, տանտիրոջ իրավունքով բոլոր շահագրգիռ կողմերի խոսքն է ամփոփում Ղազախստանի արտաքին գործերի փոխնախարար Կոնստանտին Ժիգալովը, որի համար չափազանց կարևոր է Աստանայում ընդունվելիք հռչակագրի բովանդակությունը, և նա արդեն իսկ հուսով է, որ իրենց իրապես կհաջողվի հասնել կոնսենսուսային ձեւակերպումների, քանի որ ԵԱՀԿ անդամ բոլոր երկրները հասկանում են, որ անհրաժեշտ է մեծացնել հակամարտությունների վաղ կարգավորման ներուժը: Այս համատեքստում «կձգտենք դրական ներդրում ունենալու որոշակի փորձերի, որպեսզի Լեռնային Ղարաբաղի հարցը ճիշտ արտացոլվի գագաթաժողովի փաստաթղթերում, և հուսանք, որ դա մեզ կհաջողվի»,- ասել է նա:
Թվում` բարենպաստ մթնոլորտի ձևավորման համար արված է ավելին, քան կարելի էր ակնկալել: Բոլորը հետևողական են, բոլորը մտահոգ են մեր ապագայով ու պատրաստ են անշահախնդրորեն օգնել փակուղուց դուրս գալու համար: Ու գուցե թե նրանք իսկապես ունեն տարակուսելու իրավունք, քանի որ թե Հայաստանում, թե Ադրբեջանում քչերն են պատրաստ կիսելու այդ սրտապնդող ավյունը: Հակամարտող կողմերի համար սա պարզապես դիտվում է իբրև հերթական մի վայր, որտեղ կհավաքվեն, կխոսեն ու առաջ կանցնեն` ամեն բան թողնելով նախկինի պես: Առայժմ կողմերի հոռետեսությունը խարխլող միակ առիթը Wikileaks-ի կողմից հրապարակված գաղտնի փաստաթղթերի պատմությունն է, ինչը պատճառ դարձավ մտածելու, թե ԵԱՀԿ գագաթաժողովի նախօրեին դրանց հայտնվելն ամենևին էլ պատահականություն չէր, և այդ աղմկահարույց էջերը կարող են լուրջ ազդեցություն ունենալ ԼՂ խնդրի կարգավորման հարցում` մասնակից կողմերի վրա ճնշում բանեցնելու իմաստով: Սակայն այժմ դրա համար ինչ-որ մեկին մեղադրելու համար ոչ միայն չափազանց ուշ է, այլև հարմար հնարավորություն մեկ անգամ ևս վերհիշելու, որ քաղաքականության մեջ բոլոր միջոցներն ընդունելի են ու արդարացված:
Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s