ՄԱՄՈՒԼԻ ԾԱՂԿԱՔԱՂ

10 Նյմ

Թուրքերն ուզում են անհայտ քարակույտը մեզ վրա սաղացնել իբրև Չարենցի տուն
08/11/2010
Հրապարակախոս Հովիկ Չարխչյանը վստահ է, որ թուրքական թերթերում և կայքերում ներկայացվող կիսաավերակ տունը Չարենցի Կարսում գտնվող հայրական օջախը չի: Նրա խոսքով, ցանկացած չարենցագետ, եթե մի քիչ իրեն նեղություն տա, հեշտությամբ դա կարող է ապացուցել: «Կան փաստեր, վավերագրեր, քարտեզներ, վկայություններ, ականատեսների հիշողություններ: Բայց արի ու տես, որ բոլորը բերանները ջուր են առել ու սկսել են թուրքերի դուդուկի տակ պարել, որոնց ուզածն էլ հենց դա է` ինչ-որ մի անհայտ քարակույտ մեզ վրա ահռելի գումարներով սաղացնելը: Չարենցի տունը այլ վայրում է, այլ փողոցի վրա: Ի վերջո հասցեն նույնիսկ կա…»,-հայտարարում է Հովիկ Չարխչյանը , ով առաջիկայում հանդես է գալու ընդարձակ հրապարակմամբ: Նրա խոսքով, ասվածը հիմնավորելու համար բավականին շատ են փաստերն ու աղբյուրները, որոնք մի փոքր մասնագիտական մոտեցում և ժամանակ են պահանջում:
Հիշեցնենք, որ թուրք լրագրողներից մեկը անդրադարձ էր տպագրել մի կիսաավերակի մասին, որն, իբր, Կարս քաղաքում գտնվող հայ մեծանուն բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի հայրական տունն է և որ այն դարձել է ավերակ և թուրք թմրամոլների որջ: Ավելին, այն ցուցադրաբար հանվել է վաճառքի` գնահատվելով 175 000 ԱՄՆ դոլար:
Դրանից հետո հայկական կայքերը անդրադարձել են խնդրին, իսկ մի քանի կազմակերպություններ հայտարարել, թե թուրք լրագրողի կողմից մատնացույց արված Չարենցի հայրական տունը պետք է վերանորոգվի և դարձվի ուխտատեղի:

16:16 09/11/2010
Թուրքիայում վաճառքի հանված փլատակը Չարենցի տունը չէ. Թուրքերին ապակողմնորոշել է հայ վարորդը
Ո՞վ որոշեց, որ դա Չարենցի տունն է. Գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը վրդովված է թուրքական մամուլում տպագրված այն հրապարակումների պատճառով, որոնց համաձայն հայ մեծանուն գրող Եղիշե Չարենցի տունը հանվել է վաճառքի: Հիշեցնենք` օրերս թուրքական մամուլում հրապարակված տեղեկության համաձայն, մի ստամբուլահայ փորձել է գնել տունը և վերածել թանգարանի, սակայն տան տերը պահանջել է 250 հազար թուրքական լիրա (170 հազար ԱՄՆ դոլար), և առուվաճառքի բանակցություններն անարդյունք են ավարտվել:
«Էդ ո՞ր գրականագետն ու էլ չգիտեմ «ինչագետը» գնաց, ստուգեց, գտավ ու փաստարկներով հիմնավորեց, որ դա իսկապես Չարենցի տունն է», -Panorama.am-ի թղթակցի հետ զրույցում իր վրդովմունքն այսպես արտահայտեց գրականագետը:
Նրա պատմելով, շուրջ 15 տարի առաջ մի հայ վարորդ, որ իր բեռնատար մեքենայով բեռներ է տեղափոխել Թուրքիա-Հայաստան, գնացել, կանգնել է ճանապարհին ու զրույցի բռնվել թուրքերի հետ:
«Այդ վարորդը իր գիտելիքների չափով ասել է, թե գիտի` այս տանն ապրել է Չարենցը և այլն, և այլն: Զրույցի ընթացքում փորձել է ճշտել, թե մոտավորապես որը կարող է լինել, ու ընտրությունը կանգ է առել մի փլատակ տան վրա, որովհետև այդ տղան դեռ դպրոցից չարենցյան մի բանաստեղծությունից հիշում է` «…տունդ շինված անտաշ քարով»: Այնուհետև վարորդը եկել է, զրուցել թերթերից մեկի հետ, ու հրապարակում եղավ, որ ահա մի վարորդ գնացել ու Կարսում գտել է Չարենցի տունը», -ապակողմնորոշման պատճառը նշեց գրականագետ Չարխչյանը:
Նա հատկապես վրդովված էր փաստից, որ Հայաստանից մարդիկ, նույնիսկ պատվիրակություններ են գնացել ու լուսանկարվել այդ փլատակների առջև` կարծելով, թե դա Չարենցի տունն է: Մինչդեռ, ըստ մեր զրուցակից գրականագետի, ոչ ոք ջանք չի գործադրել ապացուցելու, որ դա Չարենցի տունը չէ:
Չարխչյանը, մատնանշելով Չարենցի ընտանիքի անդամների` քրոջ, եղբոր, ինչպես նաև դասընկերների ու խաղընկերների հուշերը, նշում է, որ դրանցում վառ նկարագրված է, թե ինչպիսին է եղել Չարենցի տունը, որը շատ հստակ կերպով տարբերվում է թուրքական կառավարության կողմից վաճառքի հանված տնից:
Գրականագետի խոսքով, ամենաղաղակող փաստարկն այն է, որ Չարենցի տունը երկհարկանի է եղել:
«Չարենցի ընտանիքը Կարսում 3-ից 4 տուն է փոխել: Նրանք ապրել են և Ալեքսանդրիա, և Լորիս Մելիքովի փողոցներում գտնվող տներում և Բերդի տակ: Բերդի տակի տունը համարվում է Չարենցի հայրական բնակարանը, այն տեղը, որտեղ ինքը ծնվել է: Եթե մենք կոնկրետ որոնում ենք հատկապես այն տունը, որտեղ ինքը ծնվել է, ապա դա գտնվում է Բերդի տակ», նկատեց գրականագետը` մեջբերելով չարենցյան մի արտահայություն. «Մենք ապրում ենք Վարդանի կամրջի մոտերքը, Բերդի տակ, մեր տնից դեպի հիշյալ փողոցը հիշում եմ ծուռումուռ մի արահետ» («Երկիր Նաիրի»):
Մշակույթի նախարարությունում 3 օրերի ընթացքում այդպես էլ մեկը չգտնվեց, որպեսզի հստակ մեկնաբանություն ներկայացնի թուրքական մամուլում հրապարակված նյութերի կապակցությամբ և դիրքորոշում արտահայտի:
«Դիլետանտության ու անտեղյակության դասական դրսևորում է, երբ մարդիկ լուրջ հարցերին մատների արանքից են նայում ու կա նաև խաչագողի պահվածքը` այսինքն առևտրի տեղ է բացվել, փողեր պիտի պտտվեն: Ինչո՞ւ խանգարեն այդ գործարքին», -հավելեց գրականագետ Չարխչյանը` նկատելով, որ թուրքերն ուզում են «քարակույտից» գումար ստանալ, իսկ հայերը չեն բարեհաճում իրենց բանաստեղծի ծնվելու վայրը ճշտել:
«Չարենցն այն մարդը չէ, որին կարելի է այդպես վերաբերվել, իսկապես նա արժանի է լավ վերաբերմունքի` հիշատակի, պատմության խնդիր կա», -նշեց Հովիկ Չարխչյանը:
Աղբյուր` Panorama.a

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #205, 2010-11-09
ԺՈՂՈՎՈՒՐԴ ՋԱՆ, ԴԱ ՉԱՐԵՆՑԻ ՏՈՒՆԸ ՉԷ

Թուրքական թերթերը տարածում են, թե Կարսում գտնվող Եղիշե Չարենցի հայրական տունը վաճառքի է հանվել, ընդ որում թուրքական չափանիշներով` շատ մեծ գումարով , 250 հազար լիրայով (դա մոտավորապես 180 հազար դոլար է): Թուրքերը չեն ծածկում, որ հույս ունեն, թե տունն այդ գումարով կգնեն հայերը եւ ուխտատեղի կդարձնեն: Անգամ այդ տան նկարներ են տեղադրված թուրքական մամուլում եւ լրատվական կայքերում: Թե ինչ կա այդ լուրերի տակ, ինչ «հաթաթա» է այդ լուրի տակ, որն, ի դեպ, նոր չէ եւ շատ ավելի վաղուց շրջանառության մեջ էր դրված, կարելի է ենթադրել, բայց անկախ այդ ենթադրություններից, Հայաստանի կայքերը հաճույքով պտտում են այդ լուրը: Երեկ Facebook-ում այդ լուրին արձագանքեց հրապարակախոս Հովիկ Չարխչյանը ` գրելով. «Ամոթ եւ խայտառակություն: Սա Չարենցի տունը չէ: Ամեն մի չարենցագետ, եթե մի քիչ իրեն նեղություն տա, հեշտությամբ դա կարող է ապացուցել: Կան փաստեր, վավերագրեր, քարտեզներ, վկայություններ, ականատեսների հիշողություններ: Բայց արի ու տես, որ բոլորը բերանները ջուր են առել եւ սկսել են թուրքերի դուդուկի տակ պարել, որոնց ուզածն էլ հենց դա է` ինչ-որ մի անհայտ քարակույտ մեզ վրա ահռելի գումարներով սաղացնելը: Սա Չարենցի տունը չէ, ժողովուրդ ջան, մտքներիցդ հանեք: Չարենցի տունն այլ վայրում է, այլ փողոցում: Ի վերջո հասցեն նույնիսկ կա…»: Իմ առաջարկին` այլ մանրամասներ ներկայացնել Չարենցի տան մասին, Հ. Չարխչյանը պատասխանեց, որ առաջիկայում մամուլում հանդես կգա ընդարձակ հրապարակմամբ: Այսօր գրականագետ Դավիթ Գասպարյանը կանդրադառնա Կարսում Չարենցի տան թեմային:

«ԱԶԳ» ՕՐԱԹԵՐԹ #206, 2010-11-10
ԿԱՐՍԻՑ ԵՐԵՎԱՆ
ՉԱՐԵՆՑԻ ՏԱՆ ԹԵՄԱՆ ԶԱՐԳԱՑԱՎ
Երեկ ասուլիս տված չարենցագետ Դավիթ Գասպարյանը , անդրադառնալով այն լուրերին, թե Կարսում թուրքերը վաճառքի են հանել Չարենցի տունը, ասել է, թե լուրջ չի ընդունում դա: Ըստ Գասպարյանի` շրջանառվում է տան հասցեի երկու տարբերակ, բայց պետք է գնալ, հետազոտել, զբաղվել, մինչդեռ այդ հարցը բարձիթողի վիճակում է: Ժամանակին Կարսի քաղաքապետի տեղակալը Չարենցի 108-ամյակին երբ ընդունել է հայ գրողների, վերջիններս երկու հասցեների տներն էլ այցելել են: Այս խնդրով պետք է զբաղվի Հայաստանի ԱԳՆ-ն, իսկ նրան պետք է դիմի Երեւանի Չարենցի տուն-թանգարանը:
Երեկ հայտնել էինք, որ գրականագետ-հրապարակախոս Հովիկ Չարխչյանը թուրքական մամուլում տարածված Չարենցի տան լուսանկարները կեղծիք էր համարել. այս թեման եւս երեկ զարգացում ապրեց: Չարխչյանը կայքերից մեկի հարցերին պատասխանելով` ասել էր, թե թյուրիմացությունը տեղի է ունեցել այն պատճառով, որ 15 տարի առաջ մի հայ վարորդ իր բեռնատարով Թուրքիա բեռներ փոխադրելիս զրուցել է թուրքերի հետ, այնտեղ մի բան լսել, հետո եկել, թերթերից մեկին ասել է, թե գտել է Չարենցի տունը Կարսում: Չարխչյանը Չարենցի ընտանիքի անդամների ասածները եւ Չարենցի դասընկերների հուշերը հիմք ընդունելով` ասում է, թե այդ վկայություններում այնպես լավ է նկարագրված Չարենցի տունը, որ էապես տարբերվում է թուրքերի վաճառքի հանած տնից, բացի այդ` Չարենցի տունը երկհարկանի է եղել. «Չարենցի ընտանիքը Կարսում 3-4 տուն է փոխել: Նրանք ապրել են եւ Ալեքսանդրիա եւ Լոռիս Մելիքովի փողոցներում գտնվող տներում եւ բերդի տակ: Բերդի տակի տունը համարվում է Չարենցի հայրական բնակարանը, այն տեղը, որտեղ ինքը ծնվել է: Եթե մենք կոնկրետ որոնում ենք հատկապես այն տունը, որտեղ ինքը ծնվել է, ապա դա գտնվում է բերդի տակ», ասում է գրականագետը:

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s