Իսկ հայերն ընտրեցին Հայաստանին

4 Նյմ

Ինչպես և վաղօրոք կանխատեսվում էր, երեքշաբթի օրը ԱՄՆ-ում անցկացված միջանկյալ ընտրություններում հանրապետականները մեծամասնություն կազմեցին Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատում, իսկ Դեմոկրատական կուսակցությունը պահպանեց իր վերահսկողությունը Սենատի նկատմամբ: Հանրապետականներին հաջողվեց դեմոկրատներից խլել 60 տեղ, ինչը նրանց այժմ հնարավորություն կտա լիովին վերահսկել Կոնգրեսի ստորին պալատը: Ստանալով ևս 6 լրացուցիչ տեղ Սենատում ու կրճատելով դեմոկրատների հետ ունեցած հարաբերակցության տարբերությունը` նրանք հերթական անգամ վերահաստատեցին իրենց մտադրությունների լրջությունը, իսկ նախագահ Բարաք Օբամային այլ բան չէր մնում, քան հաղթանակի կապակցությամբ շնորհավորել Ներկայացուցիչների պալատում հանրապետականների առաջնորդ Ջոն Բեյներին: Նախագահը հույս հայտնեց, որ կհաջողվի ընդհանուր շփման եզրեր գտնել ու միասնաբար երկիրն առաջ մղել: Նույն օրը ԱՄՆ-ում ընտրվեցին նաև 37 նահանգների ու 2 տարածքների նահանգապետերը: Կալիֆորնիայի նահանգապետի աթոռին հրաժեշտ տվեց Առնոլդ Շվարցենեգերը:
Քաղաքական թեժ պայքարի պայմաններում այս անգամ առանձնակի ակտիվությամբ հանդես եկան ամերիկահայերը: Սկզբնապես հայտարարելով, որ հայ համայնքը նախապատվություն չի տալու երկրի երկու հիմնական քաղաքական ուժերից որևէ մեկին, մեր հայրենակիցներն անկեղծորեն խոստովանեցին, որ իրենք կլինեն նրանց կողքին, ովքեր հանդես կգան Հայաստանի ու հայության շահերի դիրքերից: Շուրջ 1 միլիոն ընտրողներ ունեցող հայությունը կարևոր քարոզչական աշխատանք ծավալեց` 31 նահանգներում սատարելով 158 թեկնածուների, ընտրություններից 72 ժամ առաջ իրականացնելով լայնամասշտաբ տեղեկացման գործընթաց, հազարավոր էլեկտրոնային նամակներ հղելով և կոչ անելով ընտրել հայամետ թեկնածուներին: Այդ ջանքերը տվեցին իրենց պտուղները: Ընդամենը 7-ի դեպքում նրանց սպասելիքները չարդարացան: Մյուսները չթաքցրեցին, որ իրենց հաղթանակի համար մեծապես պարտական են հայերի համախմբված աշխատանքին: Նախնական տվյալներով` վերնըտրվել են մեզ արդեն վաղուց ծանոթ Ֆրենկ Փալոնը և Մարկ Քըրքը, Նենսի Փելոսին և Ադամ Շիֆը, Բարբարա Բոքսերը և էլ շատ հայտնի ու ազդեցիկ դեմքեր, որոնք նախկինում աչքի են ընկել իրենց հայանպաստ դիրքորոշումներով:
Սակայն խնդիրը միայն անձերինը չէ: Միջանկյալ ընտրությունների արդյունքում քաղաքական վերադասավորումները Միացյալ Նահանգներում կարող են նոր մթնոլորտի և նոր հնարավորությունների ձևավորման հիմք հանդիսանալ, ինչի արդյունքում համահայկական նշանակության հարցերի լոբբինգի իրականացումը շատ ավելի դյուրին կլինի: Տեղի հայկական կառույցներն այն կարծիքին են, որ հանրապետականների հաղթանակն առաջին հերթին կարևոր է այնքանով, որ այսուհետ դեմոկրատ նախագահն ու Սպիտակ Տունը չեն կարող լուրջ ճնշումներ գործադրել Կոնգրեսի վրա: Իսկ մեր սպասելիքներն առաջին հերթին վերաբերելու են Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու օրինագծին, Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցին, Հայաստանին տրամադրվող օգնությանը, ինչպես նաև միջազգային կառույցներում մեր երկրին զորակցություն ցուցաբերելուն:
Դժվար է ասել, թե այս լավատեսությունն ինչ չափով է հիմնավորված և արդյո՞ք նորընտիրները աշխատանքի ընթացքում կդրսևորեն իրենց ճիշտ այնպես, ինչպես խոստացել էին նախընտրական շրջանում: Մեկ անգամ չէ, որ ամերիկահայերը խորը հիասթափություն են ապրել այն քաղաքական գործիչներից, ովքեր դրժել են իրենց խոսքը և ամենավճռորոշ պահին հանդես են եկել անսկզբունքային կեցվածքով: Սակայն, ինչպես ասում են, հույսը վերջինն է մեռնում, իսկ թարմ հաղթանակից հետո դրա ոգևորությունը դեռևս իր բարձրակետում է:
Ներկա պահին ամերիկահայ հաստատությունների ուշադրության կենտրոնում Թուրքիայի վերաբերմունքն է, որը, դատելով թուրքական մամուլի հրապարակումներից, արդեն իսկ անհանգստության նշաններ է ցուցաբերում: Առայժմ որպես միակ առավելություն նրանք արձանագրում են այն, որ հանրապետականների հաղթանակից հետո Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատում հակաթուրքական հայացքներով հայտնի կոնգրեսական, պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսին իր տեղը զիջելու է թուրքամետ Ջոն Բոհներին: Սակայն սա հազիվ թե բավարար մխիթարություն հաղորդի Անկարային, որտեղ հասկանում են, որ նորացված Կոնգրեսը նախկինից ավելի մեծ ճնշում կգործադրի Թուրքիայի վրա, և որպես ճնշման ազդեցիկ գործիքներից մեկը` մշտապես հրապարակ կհանվի հայերի Ցեղասպանության փաստը: Բացի այդ, հանարապետականները դեմոկրատներից ավելի շատ նշանակություն են տալիս Իրանին և Իսրայելին առնչվող հարցերին: Այնպես որ, Թուրքիայի համար կարող են առաջ գալ նոր բարդություններ` կապաված այն բանի հետ, թե վերջինս ինչպես է հարաբերվում Թեհրանի ու Թել Ավիվի հետ:
Ինչպիսին էլ լինեն Ամերիկայի հայերի և մյուսների ակնկալիքները, նրանց ցանկացած դատողության պարագայում կա մի բան, որ հարկ է մշտապես հաշվի առնել. հանրապետականների հաղթանակը չի կարող փոխել Վաշինգտոնի արտաքին քաղաքականությունը, առավել ևս, որ այն կարգավորվում է ոչ թե Կոնգրեսի, այլ Սպիտակ Տան կողմից: Փոխարենը միանգամայն հնարավոր է, որ բարդանա ներքին բարեփոխումների կուրսը, քանի որ նախագահ Օբաման այժմ ստիպված է լինելու մի շարք հարցերում ուղղակի փոխզիջման գնալ:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s