Ճանաչում և գուշակություն

27 Հկտ

Որևէ կասկած չկա, որ Հայաստանի իշխանությունները ԼՂՀ անկախության ճանաչման ուղղությամբ պատրաստվում են նշանակալի քայլ կատարել: Այդ մասին բացահայտ որևէ բան չի ասվում, սակայն առկա նախանշանները միայն դա են հուշում: Այստեղ հատկանշականն այն է, որ այդ կարևոր քայլը կարող է իրականացվել Աստրախանում այսօր մեկնարկող ՌԴ- Հայաստան- Ադրբեջան եռակողմ բանակցություններից անմիջապես հետո: Այլ խոսքով ասած` հանդիպման արդյունքը ազդանշանի դեր կխաղա և այդ հրահանգն առաջին հերթին լսելի կլինի Ազգային Ժողովում, ուր օրակարգում է կուսակցության՝ Լեռնային Ղարաբաղի անկախության ճանաչման վերաբերյալ օրինագիծը: Գուցե իրականում սա զուտ պատահականություն է, որ միևնույն օրը թե Ադրբեջանի հետ ընդհատված բանակցություններ են սկսվում և թե խորհրդարանն է պատրաստվում քվեարկության դնել օրենքի նախագիծը: Սակայն բավական է վերհիշել այդ նախագծի անցած երկար ու խոտոր ճանապարհը, և պարզ կդառնա, որ հենց այնպես ոչինչ չի արվում: Ի դեպ, նման կարծիքի հիմնավորում կարող է դիտվել նաև Ազգային Ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանի արտասանված հետևյալ խոսքերը. : Ստացվում է, որ միանգամայն անտեղի էին օրեր շարունակ ընթացող դեբատները, տարբեր քաղաքական ուժերի թեր և դեմ կարծիքները, նույնիսկ այն փաստը, որ իշխող կոալիցիան սկզբունքորեն դեմ է արտահայտվում հարցի քննարկմանը: Բավական է նախագահն ասի, և նրանք անմիջապես կվերանայեն իրենց տեսակետը:
Համանման մի վերանայում արդեն իսկ կատարվել է: Դաշնակցությունը, որ մինչ այս հայտարարում էր, թե իրենք դեմ են ու չեն մասնակցելու քվեարկությանը, այժմ փոխեցին դիրքորոշումը` տեղեկացնելով, որ եթե օրինագիծը դրվի քվեարկության` կողմ հանդես կգան: Նրանց և ընդհանրապես, կոալիցիայի անդամ ուժերի պատճառաբանությունը շատ ինքնատիպ է: Պարզվում է, որ եթե դեմ քվեարկեն, ապա դրսում մեզ չեն հասկանա: ,- բացատրում են նրանք: Ստացվում է, որ այս դեպքում էլ էականը ոչ թե ճանաչել-չճանաչելու հարցում կուռ համոզվածութունն է, այլ իմիջի ու հեղինակության խնդիր կա, ինչը պետք է ավելի բարձր դասել, քան Ղարաբաղի ճակատագիրը:
Ներկա պահի բնորոշ գծերից մեկը պիտի համարել հենց այս կարգի անկայուն, մեկը մյուսին հակասող, սակայն ոչ մի դեպքում չհիմնավորվող դիրքորոշումների առատությունը: Նույն Աստրախանի հանդիպման առնչությամբ դեռ երկու օր առաջ ամենքը միաբերան կրկնում էին, թե որևէ լուրջ սպասելիք չունեն: Իսկ ահա երեկ երաժշտությունը փոխվեց, դարձավ շատ ավելի հանդիսավոր ու լարված, և այժմ կարծիքներ են հնչում դրա խիստ կարևորության մասին: Նույնիսկ հեռուներից Ռուսաստանում Հայաստանի դեսպան Օլեգ Եսայանը միացավ այդ ` ասելու, թե այս բանակցությունները կարևոր փուլ են Լեռնային Ղարաբաղի խնդրի կարգավորման համար:
Այդպես էլ վերջնականապես գլխի չընկնելով` արդյո՞ք հարմար պահն է ԼՂՀ-ի ճանաչման համար, թե ոչ, այդ դիլեմայի ողջ ծանրությունն իրենց ուսերին առած գործիչները ջանում են կամ խուսափել պատասխանատու լինելուց, կամ դատարկությունը լցնում են ամեն կարգի անպտուղ ենթադրություններով, որոնց շարքում հաճախակի հնչողները հետևյալներն են`Հայաստանը ինչ-որ պահի պետք է ճանաչի ԼՂՀ անկախությունը, սակայն այդ պահն այսօր չէ: Հայաստանը պետք է այն ճանաչի այն ժամանակ, երբ Ադրբեջանը ռազմական գործողություններ կսկսի ԼՂՀ-ի դեմ: Հայաստանն այդ քալը պիտի անի, երբ այնքան կհզորանա, որ ուժեղի դիրքից իր կամքը կթելադրեի Ադրբեջանին: Հայաստանը պիտի ճանաչի Աբխազիան ու Հարավային Օսեթիան` փոխարենը ռուսներից պահանջելով պատասխան ժեստ, և այլն, և այլն…
Հետին ամսաթվով լավագույն, սակայն ձեռքից բաց թողնված հնարավորությունների փնտրտուքով տարված քաղաքական ուժերը մեկ ուրիշ խաղ էլ են հորինել. փորձում են գուշակել, թե ե՞րբ էր պետք վճռական քայլը կատարել: Մի դեպքում նշում են, որ ԼՂՀ անկախությունը ճանաչելու լավագույն պահը եղել է 1991 թվականը, երբ Արցախը հռչակեց իր անկախությունն ու դիմեց աշխարհի երկրներին, այդ թվում` Հայաստանին՝ ճանաչել իրեն։ Մեկ այլ կարծիք հիշեցնում է այն մասին, որ Հայաստանը ռազմավարական սխալ է արել, երբ 1994 թվականին` հրադադարի ստորագրումից հետո, չի ճանաչել Ղարաբաղը, իսկ ներկայումս նման քայլի դիմելն ադեկվատ չի լինի: Երրորդ խումբն ընդհանրապես պնդում է, թե երբեք էլ ռեալ հնարավորություն չի ստեղծվել, իսկ եթե արդեն եղել է, ապա կնշանակի, որ մենք ուշացել ենք:
Ուշացե՞լ ենք: Ինչի՞ց:
Արցախի հարցը համարելով որոշված ու եզրահանգված, խորհրդարանում հիմա էլ շրջանառում են մեկ այլ տեսակետ, ըստ որի միջնորդները ներկայումս համոզելու փուլից փորձում են անցնել խաղաղության պարտադրման փուլ: Գուշակությունների ժանրից քաղված այս վարկածը խիստ համահունչ է նրանց տրամադրությանը, ովքեր խուսանավելով բարդ լուծումներից, մեջտեղ են բերում այնպիսի փաստարկներ, որոնք պիտի արդարացնեն իրենց կրավորությունը: Այդ իսկ պատճառով էլ չի բացառվում, որ վերջին պահին փոխզիջման գնա ու փաստաթուղթը քվեարկության չդնի, եթե կոալիցիան ինչ-որ միջանկյալ որոշում առաջարկի, ասենք այն, որ օրինագիծը բոլոր խորհրդարանական ուժերի ստորագրությամբ մտնի մեծ օրակարգ:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s