Ծուռ հայելիների թագավորությունը

26 Հկտ

Նախագահներին հենց այնպես հարցեր չեն տալիս: Հայտնի բան է, որ դրանք նախօրոք շարադրվում, համաձայնեցվում են և հետո միայն իրավունք են ստանում հնչելու: Այսինքն, սա նշանակում է, որ նախագահն ինքն է ցանկություն հայտնում, որ իրեն այս կամ այն հարցն ուղղեն: Այնպես որ, երբ օրերս Սերժ Սարգսյանը հանդիպում էր լրագրողների հետ և վերջիններս հետաքրքրվեցին, թե նա ի՞նչ է մտածում մեր ազգային բանակի շուրջ հասարակության ներսում ծավալվող քննարկումների մասին, միանգամից պարզ դարձավ, որ նախագահը սպասում էր այդ հարցադրմանը:
Վերջին շրջանում բանակում տեղի ունեցած աղմկահարույց դեպքերն ու սպանությունները, այդ առիթներով մի շարք սպաների ձերբակալությունները, ինչպես նաև You Tube-ում խայտառակ տեսահոլովակների հայտնությունը արդարացիորեն հանրության վրդովմունքն էին հարուցել, մարդիկ պահանջում էին հանցագործությունների բացահայտում, կանոնադրական հարաբերությունների պահպանում, իրենց զավակների կյանքի ու առողջության պաշտպանություն, մի խոսքով, ոչ մի անհնարին բան: Սակայն այդ ընթացքում շատերի համար անհասկանալի էր մնում, թե ինչու հիշատակված դեպքերին չի արձագանքում նախագահը: Եթե ոչ իբրև պետության ղեկավար, ապա գոնե որպես զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար նա պարզապես պարտավոր էր վերաբերմունք ցուցաբերել այդ ամենի հանդեպ:
Եվ ահա նախագահը խոսեց: Նա ասաց, որ վատ է վերաբերմում այն մարդկանց, ովքեր բանակը պախարակում են` նեղ անձնական շահերից ելնելով, և ողջունում է բոլոր նրանց, ովքեր հայկական բանակը համարում են մեր աչքի լույսը: Նախագահն, իհարկե, հնարավոր չհամարեց, որ ասողները նույնպես կարող են առաջնորդվել նեղ անձնական շարժառիթներով, ինչպես դա անում է, ասենք, պաշտպանության նախարարը` դավաճան անվանելով բոլոր նրանց, ովքեր փորձում են խոսել զինված ուժերի թերությունների մասին, ինչպես վարվում է Գլխավոր շտաբի պետը, երբ պնդում է, թե բանակը համարյա հեքիաթի պես մի բան է դարձել իր օրոք, իսկ մեր քաղաքացիներն ուղղակի չմահավան են: Հետո նախագահը մեզ` անտեղյակներիս բացատրեց, որ հայրենասիրությունը այն է, երբ միայն ջերմությամբ ես խոսում զորքերի մասին: Իսկ վերջում ասաց, թե իր ցանկությունն է, որ մենք հպարտանանք մեր բանակով:
Հպարտության զգացողությունն, իհարկե, նախագահի պատվերով արմատ չի նետում ու սաղարթ չի կապում: Այն խիստ փոխկապակցված երևույթ է և է պահանջում: Սակայն մի կողմ թողնենք զգացական հատվածը և վերադառնանք սևին սև ասելու մեր վատ սովորությանը, որն այնքան ցավ ու վիրավորանք է պատճառում բանակի վերնախավին: Միայն հասկանալի չէ, թե ո՞րն է այստեղ կծու խոսքը: Երբ բժիշկը հիվանդին ասում է նրա հիվանդության մասին, դրանով արդյո՞ք վիրավորում է վերջինիս ինքնասիրությունը: Թե՞ բժիշկը սոսկ նրա համար է, որ հպարտանա դիմացինի տկարությամբ, փառք տա բացիլներին ու գովերգի վերքերը: Իսկ ո՞վ պիտի դարմանի, ո՞վ պիտի հուշի, որ հետևանքը վերացնելու համար նախ պատճառն է պետք գտնել:
Բայց արի ու տես, որ հանրապետության նախագահը նաև այդ հոռի բարքերի սկզբնաղբյուրն է գտել, և իր բացահայտումով կիսվեց լրագրողների հետ: :
Հայելու մասին այս արտահայտությունը շատ անգամներ է առիթ լինում լսելու: Երբ որևէ տեղ ինչ-որ բան այնպես չէ, հիշում են խեղճուկրակ հայելիներին: Եթե մի պատասխանատուի ասում ես, որ կրթական համակարգը վատն է, ուսուցիչները ծեծում են աշակերտներին ու մանկապղծությամբ զբաղվում, սովորողներն անգրագետ են ու անդաստիարակ, նա քեզ անպայման պատասխանում է. : Իրավապահ մարմինները կոռումպացված են, ոստիկանները` բռի, դատավորները` կաշառակեր. այո, սրանք էլ են հասարակության հայելում արտացոլվածներ: Հարկահավաքները թալանչիներ են, մաքսավորները` խարդախներ, վաշխառուները` խաբեբա. ճիշտ է, հասարակության հայելու պտուղներն են: Շենքերը վատ են կառուցվում, հողը բերք չի տալիս, գները թանկանում են. նույն հայելուց է, նույն տեղից…
Հիմա հասկացա՞ք, թե ով է մեղավորը: Հասարակությունը: Այդ հրեշը, այդ չարիքը, այդ թույնը, այդ ծուռ հայելին, որ աղճատում է ճշմարտության դեմքը, պղծում է ամեն բան ու թույլ չի տալիս մարդկանց ազնվորեն աշխատել այս օրինապահ թագավորությունում: Նա և միայն նա է մեր թշնամին: Ոչնչացնել է պետք նման հասարակությանը…
Լավ, մի պահ ենթադրենք, թե դա այդպես է: Իսկ ու՞մ հայելին է հասարակությունը: Այս հարցը պատասխան ունի՞: Գուցե այն միջավայրի՞, որտեղ մի կերպ իրենց գոյությունն են քարշ տալիս այս երկրի հազարավոր քաղաքացիներ, այն տիրող բարքերի, ամենաթողության, անպատժելիության, որ ստեղծվել ու ամրապնդվել են վերևներում` իրենց ենթակա լծակներով: Իսկ նախագահը՞: Մի՞թե նրա մասին էլ չենք կարող ասել, որ հասարակության հայելին է: Ու եթե այդպես է, ապա շրջանն այստեղ փակվեց: Ինչպիսին հասարակությունն է, այնպիսին էլ պիտի լինի նրա նախագահը` համաձայն նախագահի տրամաբանության: Եվ կամ` հակառակը:

Հովիկ ՉԱՐԽՉՅԱՆ

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Փոխել )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Փոխել )

Connecting to %s