Նախարարի շտապողականությունը միայն ծիծաղ է հարուցում. Գրականագետ

12 Հլս

Հայաստանի մշակույթի նախարար Լիլիթ Մակունցը նախօրեին ֆեյսբուքյան իր էջի միջոցով տեղեկացրել էր, որ Հայաստանի պատմության թանգարանում 5-օրյա ժամկետում կհատկացվի ցուցասրահ՝ նվիրված թավշյա հեղափոխությանը:
«Երկուշաբթի օրը աշխատանքային խումբը կապ կհաստատի թանգարանի տնօրեն պարոն Գրիգորյանի հետ և հնարավորինս սեղմ ժամկետներում կսկսի ցուցասրահը համապատասխան նմուշներով համալրելն ու կահավորելը: Ցուցասրահի պաշտոնական բացման մասին կտրամադրենք լրացուցիչ տեղեկատվություն»,- հայտնել էր նախարարը:
Լիլիթ Մակունցի այս հայտարարությունը միանշանակ չընդունվեց։
Panorama.am-ը գրող, գրականագետ Հովիկ Չարխչյանից հետաքրքրվեց, թե Ձեր կարծիքով, արդյո՞ք նման ցուցասրահ ունենալու անհրաժեշտություն կա Պատմության թանգարանում, այն դեպքում, երբ մշտապես ասում են, որ թանգարանը տարածքի խնդիր ունի, թանգարանի ցուցանմուշների քիչ տոկոսն է ցուցադրվում, նա ասաց. «Բնության մեջ գոյություն ունի դեպքերի հաջորդականություն: Նախ պետք է պատմություն կերտել, հետո միայն դառնալ պատմության թանգարանում ցուցադրման կարևորության երևույթ: Տվյալ դեպքում նախարարի շտապողականությունը միայն ծիծաղ է հարուցում` անկախ այն բանից, թանգարանում տարածքը բավարար է, թե ոչ»:
Հարցին, թե արդյո՞ք այդպես անձի պաշտամունքին չենք «վերադառնում», քանի որ թավշյա հեղափոխությունը կապվում է մասնավորապես մեկ անձի հետ, նա պատասխանեց. «Չեմ կիսում ձեր կարծիքը, թե «թավշյա հեղափոխությունը» մեկ անձի հետ է կապված: Յուրաքանչյուր շարժում ունենում է առաջնորդ, սա ևս բացառություն չէր: Այլ խնդիր է, թե ոմանք ինչպես են ընկալում անհատի դերը քաղաքական խոշոր իրադարձություններում: Բնական է, որ կլինեն գերագնահատողներ, ինչպես որ կլինեն նաև թերագնահատողներ: Սակայն ժամանակն ամեն բան իր տեղը կդնի: Ընդամենը պետք է մի փոքր սպասել»:
Ձեր կարծիքով ի՞նչ նմուշներ են հնարավոր ցուցադրել հարցին ի պատասխան Հ. Չարխչյանն ասաց. «Ես նույնիսկ չեմ էլ փորձի մտածել ցուցադրվելիք նմուշների մասին, որովհետև, ինչպես արդեն ասացի, նման ցուցադրության կազմակերպումը համարում եմ վաղաժամ և ինչ-որ առումով նաև թեթևամիտ արարք: Կգա օրը ու ժողովուրդն ինքը կորոշի` հեղափոխությունը արժանի՞ է իր պատմության լուսավոր էջ համարել, թե՞ ոչ: Իսկ հիմա դեռ պետք է իրագործել այդ հեղափոխությունը ժամանակային ու որակական իմաստներով: Դափնիները բաժանում են վերջում: Թանգարաններում պահում են անցյալը, ոչ թե գալիքը»:

https://www.panorama.am/am/news/2018/07/11/%D5%A3%D6%80%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D5%A5%D5%BF-%D5%B6%D5%A1%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A1%D6%80/1976875

1in

Advertisements

ԱՎԳՈՒՍՏՈ ԿՈՒՐԻ

12 Հլս

Հին Հռոմում մարդու կյանքի միջին տևողությունը չէր գերազանցում քառասուն տարին: Այսօր այն մոտենում է ութսունին, բայց ես նկատի ունեմ մարդու հոգեկան աշխարհը: Հոգեկան առումով մենք մեռնում ենք ավելի վաղ: Ձեզ չի՞ թվում, պարոնայք, որ դուք ձեր կյանքը քնով եք անցկացրել: Հիմա ժամանակը մեր ընկալմամբ հոսում է անհամեմատ ավելի արագ: Օրերը վազում են, տարիները թռչում են: Եվ այդ ի՞նչ զեխություն է, որ այդպես ներազդել է տարիքի վրա:
— Ավելորդ սոցիալական ճնշումը, մրցակցությունը, ինֆորմացիան, պարտականությունները, նեղ շրջանակները, ծանր տուրքերը, ժամանակակից պահանջների մակարդակին մնալու անհրաժեշտությունը: Կրճատեք այս ավելորդությունները, եթե նույնիսկ դա հանգեցնի փողի ու կարգավիճակի կորստին: Եթե դուք չեք ցանկանում լինել ծերացած մարդիկ, որոնք պահանջում են վերադարձնել արդեն անցած երիտասարդությունը, քաջություն ունեցեք կրճատել:

11-dicas-de-augusto-830x450

 

ՄՈՐԻՍ ԴՐՅՈՒՈՆ

12 Հլս

Բոլորովին պարտադիր չէ, որ պետությունը լինի հզոր, ունենա ահռելի տարածքներ կամ մեծաքանակ բնակչություն: Անհրաժեշտ է միայն, որ ժողովրդի մոտ զարգացած լինի հպարտության զգացումը, որ նա ունակ լինի խոյանքների և որ նրան երկար ժամանակ կառավարի խելացի տիրակալը, ով կկարողանա մարդկանց հոգիներում վառել մեծ ձգտումների կրակը:

b1be89e57953c89e6a10c8187cce28f5

ԿԱՆԳՆԵԼՈՒ ՏԵՂԸ

12 Հլս

Ցույցերի օրերին հրապարակում մի խումբ երիտասարդներ մոտեցան ինձ և նրանցից առավել համարձակն ասաց.
— Հոպար ջան, որ խնդրենք, մի քիչ այն կողմի վրա կկանգնե՞ք: Ուղղակի սա մեր մշտական տեղն է:
Ցույցի մշտական տեղ ունենալը որքան էլ զարմանալի, բայց հարգանքի արժանի բան է: Բնականաբար, տեղը զիջեցի: Հիմա էլ դրա պես մի ուրիշ բան եմ նկատում: Ոնց որ անընդհատ մի խումբ մարդիկ գան ու ասեն` հոպար ջան, պիտի էլի քո տեղը փոխես, էս նոր ժամանակներում սա մեր մշտական տեղն է դառնալու, գնացեք, ուրիշ կանգնելու տեղ գտեք ձեզ համար:

Հ. Չ.2

ԱՎԵԼԻ ԿԱՐԵՎՈՐԸ ՉԿԱՐ

12 Հլս

Տարիներ առաջ մի կարևոր համաժողով պիտի կայանար Երևանում: Մասնակցելու էին երկրի ամբողջ վերնախավը, հարյուրավոր երևելի հյուրեր, օտարերկրյա պատվիրակություններ: Եվ ահա այդ համաժողովի նախօրեին ինձ զանգահարեց մի բարձրաստիճան պաշտոնյա ու ասաց.
— Ուզում եմ մի անձնական խնդրանքով քեզ դիմել: Համաժողովին հրավիրված է նաև գրող Աղասի Այվազյանը: Եթե դժվար չէ, խնդրում եմ, որ անընդհատ հետը լինես, անես այնպես, որ իրեն լավ զգա: Նրանից ավելի կարևոր մարդ դահլիճում չի լինելու……
Պատմության ամբողջության համար ասեմ, որ Այվազյանը չեկավ: Բայց ես արդեն նրա փոխարեն լավ էի զգում:

Հովիկ Չարխչյանagasi_ayvazyan

ՍՏԻ ԴԵՏԵԿՏՈՐԸ

12 Հլս

Դեռևս հնագույն ժամանակներում տարբեր ժողովուրդներ գործածում էին այն սկզբունքները, որոնք այսօր ընկած են կասկածյալի մեղավորության աստիճանը որոշող «ստի դետեկտորի» կիրառման հիմքում: Օրինակ, չինացիները ստիպում էին բերանի մեջ պահել մի բուռ բրինձ, իսկ հետո այն դուրս թքել: Արաբները ստիպում էին լիզել շիկացած շեղբը: Եթե բրիբձը չոր էր մննում կամ կասկածյալը լեզվի այրածքեր էր ստանում, դա նշանակում էր, որ գործողությունից առաջ նրա բերանը չորացել է, ինչն էլ մեղքի ապացույցն էր:

sorok-razboynikov

ԳՐՊԱՆԻ ՓՈՂ

12 Հլս

Մի հին ծանոթ կա: Երևի 2 տարի առաջ էր, գործի բերումով սրա մոտ գնացի: Իր աշխատասենյակում ինձ ընդունեց Հարուն ալ Ռաշիդ թագավորի կեցվածքով և Ավիցենայի լրջախոհությունը դեմքին: Խոսեցինք դեսից-դենից, հարցրեց՝ ոնց ես ապրում: Ասացի. «Բոլորի պես»: Մեկ էլ սա, թե՝ «Բա լա՞վ չէր լինի, որ հիմա գրպանումդ մի 10 հազար դոլար լիներ (իր գրպանում կար), հանգիստ քաղաք դուրս գայիր, քեզ համար կյանքը վայելեիր»: Ես էլ իբր կատակի տալով ասացի՝ ես հիմա էլ եմ քաղաք դուրս գալիս ու կյանքն էլ լիուլի վայելում եմ:
Ինչու՞ սա հիշեցի: Օրերս իմացա, որ մեր սիրելի Ավիցենան հնար է ման գալիս երկրից մի կերպ ճողոպրելու համար: Ու հիմա դարդ եմ անում՝ տեսնես գոնե էն 10 հազարը պահե՞լ է, որ օտար երկրում խեղճացած չապրի: Ոնց որ թե իր գրպանի եղածը քչություն արեց մեր երկրում կյանք վայելելու համար:

Հ. Չ.1330534192_money_karman

ԳԻՊՍԵ ՕՍԿԱՐ

12 Հլս

Դժվար ժամանակները դժվար լուծումներ են պահսնջում: Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին Օսկարի մրցանակաբաշխության արձանիկները պատրաստել էին գիպսից: Եվ միայն պատերազմի ավարտից հետո բոլոր դափնեկիրներին հանձնված գիպսակերտերը փոխարինվեցին ոսկեջրած մետաղային արձանիկներով:

oscar

ՕԼԵԳ ՌՈՅ

12 Հլս

Համընդհանուր համոզմունքը սարսափելի բան է, ինչպես էլ նրան նայես: Կա կոպիտ, բայց տեղին մի ասացվածք. «Եթե մարդուն անընդհատ համոզես, որ ինքը խոզ է, մի օր նա կխռխռա»: Եվ եթե որևէ մեկին օր-օրի ասես. «Դու կարող ես», նա ամենայն հավանականությամբ, իսկապես կարող է դա անել, ինչի մասին էլ խոսք լինի: Իսկ «քո ձեռքից ամեն ինչ գալիս է» մտքի անվերջ կրկնությունը հանգեցնում է նրան, որ մարդը սկսում է պարբերաբար սայթաքել հարթ տեղում:

image

ԹՎԵՐԸ ԳՈՒՄԱՐԵՑ

12 Հլս

Երկու հետաքրքիր դրվագ ֆուտբոլիստների համարների մասին:
Երբ 1998-ին Ռոբերտո Բաջոն տեղափոխվեց «Ինտեր», նա խնդրեց իրեն տրամադրել սիրելի 10 համարի մարզաշապիկը: Ռոնալդոն 10-ը զիջեց նրան, բայց փոխարենը պահանջեց 9 համարի մարզաշապիկը, որը կրում էր Իվան Սամորանոն: Վերջինս յուրօրինակ ձևով արձագանքեց այդ կորստին: Նա վերցրեց 18 համարը, բայց 1-ի և 8-ի մեջտեղում + նշան դրեց` գումարման արդյունքով պահպանելով իր հին համարը:
Ոչ պակաս հետաքրքիր էր նաև Հիշամ Զերուալիի ընտրությունը, երբ նա տեղափոխվեց շոտլանդական աբերդին ակումբ: Ֆուտբոլասերները այս մարզիկին անմիջապես կնքեցին «Զրո» մականունով` նրա ազգանվան առաջին տառերի նմանությամբ: Ի պատասխան Զերուալին էլ որոշեց խաղալ 0 համարի ներքո: Եվ միայն մեկ տարի անց ֆուտբոլի ֆեդերացիան արգելեց խաղացողներին այդ համար մարզաշապիկ կրել:

pizap.com15291979843051

ՅՈՀԱՆ ՀԱՅԶԻՆԳԱ

12 Հլս

Գահից զրկված արքաները տարիներով դեգերում են մի միապետից մյուսի մոտ` տնօրինելով, որպես կանոն, բավականին համեստ միջոցներ և դրանով հանդերձ կազմելով վիթխարի ծրագրեր: Եվ նրանք բոլորն էլ պահպանում են խորհրդավոր փայլը Արևելքի երկրների, որտեղից նրանց վտարել են` Հայաստանի, Կիպրոսի, իսկ շուտով արդեն նաև Կոստանդնուպոլսի: Սրանք կերպարներ են, որոնք ամենքին ծանոթ են Ֆորտունայի անիվը պատկերող նկարից, որի վրայից սրընթաց ներքև են թռչում` իրենց գայիսոնների ու թագերի հետ:

«Միջնադարի աշունը» գրքից

колесо-фортуны-2

ԱԲՐԱԿԱԴԱԲՐԱ

12 Հլս

«Աբրակադաբրա» կախարդական բառն առաջին անգամ գործածվել է 2-րդ դարում ապրած Սերենա Սամմոնիկայի աշխատության մեջ: Սամմոնիկան բժիշկ էր Հռոմի կայսր Կարակալլայի արքունիքում: Նա առաջարկում էր բառը գրել որևէ թալիսմանի վրա սյունաձև, 11 անգամ, և ամեն անգամ պետք էր ջնջել վերջին տառը: Նման գրառումը պիտի հետզհետե թուլացներ չար ոգիների ուժը և նպաստեր հիվանդի ապաքինմանը:

36444439_1797788316923159_1545208243872071680_n

 

ՈՐՄՆԱԽՈՐՇԻ ՀԱՏՈՒՄԸ

12 Հլս

Վստահաբար ձեզնից շատերն են հայտնվել նման իրավիճակում, երբ ինչ-որ բանի համար մի սենյակից մյուսն եք գնացել ու հանկարծ չեք հիշել, թե հատկապես ինչ էիք պատրատվում անել: Հոգեբանները պնդում են, թե արգելակման այս երևույթի պատճառն այսպես կոչված «դռնային որմնախորշի հատումն» է, ինչը յուրահատուկ սահմանագծի դեր է խաղում մեր ուղեղի համար: Նույնիսկ հատուկ փորձեր են կտարվել, որոնք ցույց են տվել, որ միևնույն հանձանարարությունից մարդիկ հեշտությամբ գլուխ են հանել, եթե գտնվել են նույն սենյակում, բայց երբ վերջնական նպատակակետը եղել է դրա սահմաններից դուրս, խնդիրներ են ծագել:
Ես սրա մասին վերհիշեցի ոչ պատահմամբ: Մեր երկրում կատարված փոփոխությունները բոլորիս հարկադրեցին անցնել իրավիճակային մի սենյակից մեկ այլ սենյակ: Եվ այդ «որմնախորշային» հատումը ոմանց համար ունեցել է նույն հետևանքը, ինչն առօրյա կյանքում է պատահում. կարկամել ու մոռացել են, թե ինչու այդ անցումը կատարվեց: Բացված դռների հեռանկարը շփոթմունքի է մատնել նրանց, որովհետև մտադրությունների ու բարձրագոչ բառերի մեջ ամեն բան հասանելի էր թվում, սակայն սահմանագիծը հատելուց հետո նոր միջավայրը խոսքի իրագործում է պահանջել: Եվ խնդիրն այստեղ միայն այն չէ, թե դեպի որ կողմ ես քայլ անելու: Խնդիրն այն է, որ հիշես, թե ինչ նպատակի համար մի սենյակից մյուս սենյակ եկար:
Ի դեպ, արագ են հիշում նրանք, ովքեր քիչ են խոսում: Աղմուկը միշտ էլ շեղում է:

Հովիկ Չարխչյան5d97b5dcecf94c2b88371b391bbb0512

Damnatio memoriae

17 Հնս

Հին Հռոմում պետական հանցագործների նկատմամբ հետմահու կիրառվում էր հատուկ պատիժ: Այն կոչվում էր հիշատակի անեծք: Հանցագործի մասին ցանկացած նյութական վկայություն` արձան, անվան փորագրություն, գրքերում կամ ժամանակագրության մեջ հիշատակություն ենթակա էր ոչնչացման, որպեսզի մեկընդմիշտ ջնջվեր նրա մասին հիշողությունը: Առավել դաժան դրսևորումներից էր հանցագործի ողջ ընտանիքի սպանդը:

Damnatio+Memoriae+in+Concrete

ՄԱՀԱՑՈՒ ԳՈԼԸ

17 Հնս

Ֆուտբոլի պատմությունը նաև իր ողբերգություններն ունի: Դրանցից մեկն էլ արձանագրվեց 1994 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության օրերին: ԱՄՆ-ի հավաքականի հետ հանդիպման ժամանակ Կոլումբիայի թիմի պաշտպան Անդրես Էսկոբարը պատահմամբ գնդակն ուղարկեց սեփական դարպասը: Նրա ինքնագոլի պատճառով Կուլումբիայի հավաքականը դուրս մնաց հետագա պայքարից, և թիմը տուն վերադարձավ: Մի քանի օր հետո Էսկոբարը սպանվեց, երբ գտնվում էր իր ավտոմեքենայում: Ամեն կրակոցի հետ մարդասպանը գոռացել էր. «Գոլ, գոլ, գոլ…»:

a382acfd6e14ea6608aac2edd9c6b7da5b017777e8097631707392

ՇԱՏ ԽՈՇՈՐ ՀԱՇՎՈՎ

17 Հնս

Գոլառատ ֆուտբոլը հրաշալի բան է: Բայց այս դեպքում էլ ամեն ինչ իր չափն ու սահմանը պիտի ունենա: Աշխարհում գոլերով ամենահարուստ խաղը տեղի է ունեցել Մադագասկարում, 2002 թվականին: Տեղի «Սթադ Օլիմպիկ Լեմիրն» թիմը պայքարում էր երկրի չեմպիոնի տիտղոսի համար: Սակայն հենց խաղի սկզբից, դժգոհելով մրցավարական կազմից, նրանք իբրև բողոքի նշան սկսեցին գնդակներ ուղարկել սեփական դարպասը: Արդյունքում խաղն ավարտվեց 149: 0 հաշվով` հոգուտ մրցակից «ԱՍ Ադեմա» թիմի:

madag

ՀՐԴԵՀԱՎՏԱՆԳ ԾԽԱԽՈՏԸ

16 Հնս

Ռուս ցար Ալեքսեյ Միխայլովիչն իր երկրում արգելել էր ծխելը մահվան սպառնալիքով: Սակայն պատճառն այն չէր, որ ցարին մտահոգել էր բնակիչների առողջությունը: Նման ծայրահեղ քայլի գնալու շարժառիթը 1634 թվականի Մոսկվայի մեծ հրդեհն էր: Համարում էին, որ հրդեհի պատճառ էր դարձել չհանգցրած ծխախոտը:

560476.730xp

ՆԱԽ ՍԻԳԱՐՆԵՐԸ

16 Հնս

Կուբայի նկատմամբ առևտրային էմբարգո կիրառելուց առաջ ԱՄՆ նախագահ Ջոն Քենեդին, որը մոլի ծխող էր, հանձնարարեց իր քարտուղարին որքան հնարավոր է շատ կուբայական սիգարներ ձեռք բերել: Հաջորդ առավոտ քարտուղարը նախագահին բերեց 1200 սիգար: Միայն դրանից հետո Քենեդին ստորագրեց էմբարգո սահմանելու հրամանը:

x4zkhy1u-n4_480_321_jpg

ՑԱՎԻ ԳԻՆԸ

16 Հնս

Ես չեմ հարցնում այն մասին, թե ինչու է մեղուն ընդհանրապես խայթում: Դա գիտեմ, ինձ բացատրել պետք չէ: Ուզում եմ հասկանալ, թե խայթոցն ինչու է նրա համար ունենում այդքան ցավալի ու դաժան վերջաբան: Եթե բնության մեջ ամեն ինչ օրինաչափ է ու արդարացված, ուրեմն պիտի նաև բացատրություն լինի այն բանի համար, թե ինչու են մեղուները կյանքով հատուցում իրենց խայթի դիմաց:
Իսկ գուցե սրա մե՞ջ էլ թաքնված մի խորհուրդ կա, սառը հաշվարկ, թափանցիկ ակնարկ.
— Նա, ով ցավ է պատճառում, պիտի հատուցի:

Հովիկ Չարխչյան

ukus-pchely-simptomy-pervaya-pomoshh-i-posledstviya-logo

 

ՍՈԿՐԱՏԵՍՆ ՈՒ ԷՐՈՏԻԿԱՆ

16 Հնս

«Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ»,- սա Սոկրատեսի հայտնի ասույթներից մեկն է: Սակայն, ինչպես վկայում է Պլատոնը, այս շարքից Սոկրատեսին է պատկանում ևս մի ասույթ. «Ես միշտ ասում եմ, որ ոչինչ չգիտեմ, բացառությամբ թերևս մի գիտությունից` էրոտիկայից: Այդ ոլորտում ես շատ ուժեղ եմ»:

0889617df615c1f4911f6ad6636f1c64

%d bloggers like this: